Pandemi sürecinde idari izinli sayılan öğretmenin fiilen çalışmadan ek ders ücreti talebi ve idarenin ödeme yapmama işleminin hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/16129-S.21.25854

BAŞVURU NO : 2021/9592

KARAR TARİHİ : 12/11/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KONYA AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜ

EK DERS ÜCRETİ ÖDENMESİ TALEBİ HAKKINDADIR.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 18/05/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; Konya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Sosyal Hizmet Merkezinde kadrolu öğretmen olarak görev yapmakta olduğunu, 2020 yılı Mart ayından bu yana ülke genelinde yaşanan salgın nedeniyle Cumhurbaşkanlığının 2020/04, 2020/08 ve 2020/11 sayılı genelgeleri doğrultusunda, hastalığı nedeniyle görev yaptığı kuruluş müdürlüğü tarafından idari izinli sayıldığı, mezkur Genelgelerde özetle

“idari izinli sayılan personelin fiilen çalışmış kabul edileceği ve idari izin süresince mali haklarını alacağı” belirtildiği, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının Balıkesir Valiliğine gönderdiği ‘02.04.2020 tarih ve sayılı’ görüş yazısında “idari izinli sayılan personele ilişkin

Cumhurbaşkanlığı Genelgelerinin uygulanması gerektiği”nin belirtildiği, idari izinli sayıldığı dönemde fiilen çalışmış kabul edilerek fiilen çalışmasına bağlı “ders niteliğinde egzersiz görevi” karşılığı haftalık 15 saatlik ek ders ücretinin 2021 yılı 2. aya kadar tarafına ödendiği ancak sonrasında ödenmediği, Ders ve Ek

Ders Saatlerine İlişkin Esasların 5 ve 9 uncu maddesinde “izinli sayılan değil, izinli ve raporlu olunan sürede ek ders ücretinin ödenmeyeceği”nin ifade edildiği, Devlet Memurları Kanunu’nda “idari izin adı altında bir izin bulunmayıp idarenin salgın deprem gibi olağanüstü şartlarda tek taraflı kararı ile çeşitli durumdaki personel (hamile engelli kronik hasta vb.) idari izinli” sayıldığı, personelin talebi ve idarenin onayı doğrultusunda bir izin olmadığından idari izinli sayılan personel bu sebeple de fiilen çalışmış kabul edildiği, ancak Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığının 16.04.2021 tarih ve sayı ile Konya

Valiliğine gönderdiği görüş yazısında ise idari izinli sayılan (izinli olan değil) personelin ek ders ücretinin kesilmesi gerektiği belirtildiği ve bu doğrultuda ders niteliğinde egzersiz görevi karşılığı, yani normal mesaiye devam etme şartıyla, aldığı ek ders ücretinin Şubat – Mart ve Nisan aylarında ödenmediğini ifade ederek, Cumhurbaşkanlığı genelgeleri doğrultusunda idari izinli sayılması ve bu bağlamda görevi fiilen yerine getirmiş olması sebebiyle Şubat-Mart ve 18 Nisan tarihine kadar ek ders ücretinin tarafına ödenmesi talep etmektedir.

1.1. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 16.04.2021 tarihinde başvuranın “idari izinli sayıldığı dönemde ek ders ödemesi yapılması” talebine istinaden Konya Valiliği’ne gönderdiği yazıda; Aile Çalışma ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar 5. 7. ve 9. Maddesine değinilerek ek ders ücretinin ödenebilmesi için fiilen öğretmenlik görevinin yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 13.09.2021 tarihli cevabi yazısında; “ek ders ücretinin ödenebilmesi için fiilen öğretmenlik görevinin yerine getirilmesi gerektiği” ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 24.04.2015 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar’ın;

5.1. “Ders Niteliğindeki Egzersiz Görevi” başlıklı 5 inci Maddesinde: “Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik, araştırma – geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece “Ders niteliğinde egzersiz görevi” sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret, nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez.”,

5.2. “Diğer hükümler” başlıklı 9 uncu Maddesinde; Bu Esaslarda belirtilen nitelikleri taşıyanlardan

Esaslar kapsamında kendilerine ek ders görevi verilecekler; Bakan veya yetkilendireceği ilgili makam onayı ile tespit edilir… 2. Bu esaslar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için ek ders görevinin fiilen yerine getirilmiş olması şarttır.”

6. 29/05/2020 tarihli ve 31139 sayılı mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/8 sayılı

Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde “Ancak çalıştırılma biçimlerine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari izinli sayılacaktır. İdari izinli sayılanlar bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacak; bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı kalacaktır. Bu personel amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacak ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevlerine döneceklerdir…”,

hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran; Konya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Sosyal Hizmet Merkezinde kadrolu öğretmen olarak görev yapmakta olduğunu, kronik hastalığı nedeniyle pandemi sürecinde

Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında idari izinli olduğunu belirterek, idari izinli olduğu süreye ilişkin ek ders ücretinin ödenmesini talep etmektedir.

9. 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; belirtilen istisnalar hariç olmak üzere Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı, idari izinli sayılanların bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacakları, bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı, bu personellerin amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacağı ve hizmetine ihtiyaç duyulanların çağrıldıkları anda görevlerine dönecekleri hususlarına yer verilmiştir.

10. Bu dosya ve benzer dosyalar kapsamında Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden; pandemi nedeniyle eğitim kurumlarının tatil edildiği, diğer taraftan, kronik rahatsızlığı olan kamu personelinin

Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri doğrultusunda idari izinli sayıldığı anlaşılmaktadır.

11. Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenleyen Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine

İlişkin Esaslar’da; “Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik, araştırma – geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece “Ders niteliğinde egzersiz görevi” sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir” hükmüne yer verilmiştir.

12. 2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde idari izinli sayılanların her türlü mali ve Sosyal haklarının ödenmesi hükmüne yer verildiği, diğer taraftan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nda görevli öğretmenlerin araştırma – geliştirme ve benzeri görevlerin fiilen yerine getirilmesi şartıyla ek ders ücreti ödendiği, başvuranın kronik rahatsızlığı nedeniyle 2021 yılı ikinci ayından itibaren görevinin başında bulunmadığı hususunda bir ihtilaf bulunmadığı hususları, dolayısıyla, ilgili mevzuatta belirtilen görevin fiilen yerine getirilmesi şartını karşılanmadığı dikkate alındığında, İdarenin başvurana ek ders ücretini ödememesi işleminin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.

13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14 İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

/

yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Red Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili İdarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI’NA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi