|
ÖZET: Başvuru, Mersin ili, Yenişehir ilçesi, Menteş Mahallesi’nde imar revizyonu ile park alanı olarak ayrılan bir bölgenin konut alanına dönüştürülmesi ve belediyenin özel mülkiyetine geçirilmesi iddialarını içermektedir. Başvuran, 2008 yılında yapılan imar uygulamasında söz konusu alanın park olarak belirlendiğini, ancak 2018 ve 2022 yıllarında yapılan plan değişiklikleriyle bu alanın konut alanı olarak tescil edildiğini ve satışa çıkarıldığını öne sürmektedir. Başvuran, bu işlemlerin mevzuata aykırı olduğunu belirterek iptal talebinde bulunmuştur.
Yenişehir Belediyesi, başvurana verdiği yanıtta, imar planlarının yasal çerçevede yapıldığını ve kamu yararını gözettiğini ifade etmiştir. İdare, park alanının konut alanına dönüştürülmesinin, artan nüfus ve değişen ihtiyaçlar doğrultusunda gerçekleştirildiğini, ayrıca planlama sürecinde gerekli tüm yasal prosedürlerin takip edildiğini belirtmiştir. İdare, başvuranın itirazlarının geçersiz olduğunu ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceledikten sonra, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edememiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. İlgili karar, başvurana ve Yenişehir Belediyesi’ne tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12496-S.24.18920
BAŞVURU NO : 2024/8155
KARAR TARİHİ : 15.11.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YENİŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İmarda park alanı olarak ayrılan alanın imar revizyonu ile konut alanı yapılarak belediyenin özel mülkiyetine geçirildiği ve satışa çıkarıldığı iddiası ile mevzuata aykırı işlemin iptal edilmesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 02.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran (TCKN: ) tarafından Kurumumuza yapılan tarihli
başvuruda kayıtlı hususlarda özetle; mülkiyetlerinde bulunan Mersin ili, Yenişehir ilçesi, Menteş
Mahallesi ada , , , ada , ada parseller ve çevresinde 2008 yılında belediye tarafından
3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine istinaden imar uygulaması yapılmış olup bahse konu imar
parsellerinin oluştuğunu, 2008 yılında yapılan söz konusu imar uygulamasına dayanak olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında adanın kuzeyinde kalan kısım park olarak işaretlenmiş olup bahse konu park alanının ise imar uygulamasında düzenleme sahasındaki mülkiyet sahiplerinin hisselerinden Düzenleme
Ortaklık Payı (DOP) olarak karşılandığını, daha sonra adanın kuzeyinde bulunan ve park olarak işaretli alanın, 2018 yılında Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılıp onaylanan 1/5000 ölçekli
Nazım İmar Planlarında konut alanı olarak işaretlendiğini ve Yenişehir Belediyesi tarafından üst ölçek plana istinaden hazırlanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan Değişikliğinin 2022 yılında onaylandığını ve bahse konu park alanı olarak ayrılan kısmın konut alanı olarak değiştirildiğini, plan revizyonu sonucu
DOP’tan karşılanmış park alanının konut alanı olarak değiştirilmesine karşılık yukarıda belirtilen mülkiyetlerinde bulunan parsellerin ve düzenleme sahasındaki diğer parsellerin bulunduğu yolun genişletilerek imar parsellerinin kısmen yola terk işlemi yapıldığını, söz konu plan değişikliği veya revizyonu işleminin 3194 sayılı İmar Kanunu 8. Maddesi gereğince yasal ve olağan bir durum olduğunu; ancak plan değişikliklerinden sonra oluşan farklılıkları gidermenin, revize edilen 1/1000 ölçekli imar planını uygulamanın, düzenleme sahasındaki bütün parsellerde hakkaniyeti sağlamanın ve DOP oranının
bozulmaması için tekrar bir imar uygulaması işleminin yapılmasının gerekli olduğunu, bu açıklamalar dikkate alındığında; Yenişehir Belediyesinin 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine istinaden tekrar bir imar uygulaması yapmadığını, konut alanı olarak işaretlenmiş park alanını mevzuata aykırı olarak 3194 sayılı İmar Kanunun 15. ve 16. Maddelerine istinaden parktan ihdas işlemi ile Yenişehir Belediyesinin kendi adına konut alanı olarak parsel ürettiğini ve tapuda ada parsel olarak tescil edildiğini, tescil edilen ve Yenişehir Belediyesi adına geçen bu parselin, 05.06.2024 tarihinde saat 14:15’te kapalı zarf usulü yöntemi ile satışa çıkarılacağının yine Yenişehir Belediyesinin resmi internet sitesi duyuru-ilanlar kısmında paylaşıldığını, hâlbuki ada ve çevre adalarda Revizyon Uygulama İmar Planı sonucu yola terk olan imar parsellerinin bulunduğunu, söz konusu parselin bulunduğu imar adasındaki parsellerin ( ve parseller) uygulama imar planına göre bir kısmının yolda kaldığı görülmesine rağmen bu sorunun ada ve çevre adalarda bir bütün olarak 3194/18. madde uygulaması ile çözülmesinin ilgili mevzuat gereği olduğunu iddia ve ifade ederek, mevzuata aykırı olarak Belediye adına ihdas işlemi ile tescil edilen ada parselin belediye özel mülkiyetine geçirilmesi suretiyle satış işleminin iptalini ve 3194 sayılı İmar
Kanununun 18. Maddesi gereği çevre adalarla birlikte değerlendirilerek adlarına kayıtlı parseller ile birlikte komşu parsellerin mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuran tarafından Yenişehir Belediyesi’ne yapılan 03/06/2024 tarih ve sayılı başvuru ile
bahse konu 1/1000 ölçekli Revizyon İmar Planına itiraz edilerek, söz konusu işlemin iptali talep edilmesi üzerine;
2.1) Yenişehir Belediyesinin 07/06/2024 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle; “ İlgi dilekçenize
konu olan Menteş ada nolu parseli de kapsayan alan üzerinde Mersin Büyükşehir Belediyesi
Meclisi’nin 31/07/2018 tarih ve sayılı kararı ile onaylanan Akdeniz-Toroslar-Yenişehir ve Mezitli
İlçeleri 1/5000 ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı 1/100000 ölçekli Çevre Düzeni Planına uygun olarak yapıldığı, 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında yapılan 1/5000 ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar
Planına uygun olarak yapıldığı, Söz konusu mülkiyeti Belediyemize ait olan Menteş ada nolu parselin bulunduğu alan 1/5000 ölçekli
İlave ve Revizyon Nazım İmar Planında konut alanına isabet ettiğinden Belediyece yapılan 1/1000 ölçekli
Revizyon Uygulama İmar Planında da konut alanı olarak işaretlendiği,
3194 Sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 1. fıkrasında; İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız
arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya Belediyelerin yetkisinin olduğu belirtildiği, Ayrıca Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddeleri, 3194 sayılı Yasanın 15.
Maddesinin; (Değişik fıkra: 4/7/2019-7181/8) imar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabileceği, (Ek fıkra: 4/7/2019-7181/8 md) parselasyon planı tescil edilmiş yerlerde yapılacak ifraz ve tevhidin imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olması
şartı olduğu, 16. Maddesinde ise; Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re’sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu
Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylandığı belirtildiği,
2644 sayılı Tapu Kanununun 21. Maddesinde ise; Köy ve belediye sınırları içinde kapanmış yollarla yol
fazlaları köy ve belediye namına tescil olunur dendiği, Bu bağlamda kamu yararı amacıyla Uygulama İmar Planı Revziyonu kapsamında kamu hizmetine ayrılan bir alan hizmet etki alanı göz önünde bulundurularak İdarenin uygun göreceği, yine kamusal amaç ile planlama yapılarak karşılanabildiği, İdaremizce yapılan Revizyon Uygulama İmar Planı kapsamında donatı alanlarının miktarları dengelenerek kamu yararı ilkesi doğrultusunda yapılan değişikliklerde 3194 sayılı Yasanın 18. Madde uygulaması hemde 15. ve 16. Madde uygulamaları gerçekleştirildiği…” yönünde cevap verilmiştir.
2.2) Başvuran (TCKN: 3 ) tarafından Kurumumuza yapılan şikâyet
başvurusunun çözümü amacıyla Yenişehir Belediyesi’nden 01/08/2024 tarih ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup, Yenişehir Belediyesinin 16/08/2024 tarih ve sayılı cevabi yazısında özet olarak; “…
2. Söz konusu Park Alanı, ilk olarak Çiflikköy Belediyesi encümeninin 28.12.2006 tarih ve sayılı kararı ile kabul edilen 3194 sayılı İmar Kanununun 18. madde ve 2981/3290 sayılı kanunun Ek 1 imar uygulaması neticesinde kamuya geçmiştir. Söz konusu uygulama sahası içinde düzenleme ortaklık payı oranı (DOP)
0.3478270 olarak ayrılmıştır. Ayrılan park alanı imar uygulaması esnasında düzenleme ortaklık payı oranı
(DOP) ihdas edilerek dağıtımı yapılmıştır. Park alanı içerisinde başvuru sahibine ait herhangi bir mülkiyet durumu bulunmamaktadır. Söz konusu ada parsele ait satış işlemi henüz tamamlanmamıştır. (EK-2)
İlgili alanın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı, Çiftlikköy Belediyesi tarafından yaptırılmış olup
06.06.1997 tarih ve sayılı Çiftlikköy Belediye Meclis Kararı ile onaylanmıştır. 22.03.2008 tarih ve
26824 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 06.03.2008 tarih ve 5747 sayılı kanunla 29.03.2009 tarihinde
yerel seçimlerden sonra belediye sınırlarımıza alınmıştır.
İlgili alanı da kapsayan 1/1000 ölçekli Uygulama imar Planı Revizyonu 1997 tarihinden sonra, ilk defa 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve kararlarına uygun olarak hazırlanan Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli
Revizyon Uygulama İmar Planı, Yenişehir Belediye Meclisinin 01.11.2021 tarih ve sayılı kararı ile kabul edilerek Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin 08.02.2022 tarih ve sayılı kararı ile tadilen onaylanıp askıya çıkarılmıştır. 3 kez askıya çıkarılan revizyon plana askı ilan süreleri sonunda yapılan itirazlar, Yenişehir Belediye Meclisinin 10.03.2023 tarih ve sayılı kararı ile değerlendirilmiş olup
Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.07.2023 tarih ve sayılı kararı ile plan bütünüyle kesinleşmiştir. Planların askı süreçleri içerisinde şikâyet sahibi tarafından konuyla ilgili herhangi bir itirazda bulunulmamıştır. (EK-3)
3. Planlama alanı kapsamında farklı tarihlerde ve farklı kurumlar tarafından (ilçe belediyeleri ve belde belediyeleri) onaylanmış birçok uygulama imar planı bulunmakta olup parça parça yapılan bu planların
bütünlük arz etmemesi; nüfus, ulaşım ve plan fonksiyon kararlarının birbirini tamamlayıcı nitelikte olmaması sebebiyle 4 merkez (Akdeniz-Toroslar-Yenişehir-Mezitli) ilçeyi kapsayan bütüncül plan anlayışı kapsamında Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından 2018 yılında Nazım İmar Planı Revizyonu yapılmıştır. Bu bağlamda Yenişehir Belediyesi sınırları içinde Mersin Belediyesi zamanında yapılan 1986 yılında ki Uygulama İmar Planları, 1996 yılında Yenişehir Belediyesi tarafından yapılan Uygulama İmar
Planları ve Belediyemize 2009 yılında bağlanan Çiftlikköy Belediyesi tarafından 1997 yılında yapılan imar planlarının tamamı 20 yıllık ömrünü tamamlamış olup artan nüfus, değişen çevre, ulaşım ve yaşam koşulları karşısında yenilenme ihtiyacı duyulmuştur. Söz konusu 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve kararlarına uygun olarak da idaremiz tarafından 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu hazırlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrası ve Mekânsal Planlar Yapım
Yönetmeliğinin 25 ve 26. maddelerinde belirlenen ilke ve esaslara dayanarak Revizyon kapsamında imar planlarında fonksiyonların yer değişiklikleri, kamu yararı, nüfus ve ulaşım bağlantıları göz önünde bulundurularak yapılabilir. Yenişehir ilçesinin yıllar içinde artan nüfus grafiği göz önüne alındığında söz konusu alanın plan bütünlüğü kapsamında konut alanı olarak ayrılması ve kullanılmayan fazla yolların kapatılması, yeşil alanların daha büyük parçalar olarak daha fonksiyonel kullanımı için gereklidir.
Şikâyete konu park alanının plan kapsamında yer değişikliği yapılmış olup artan nüfusun ihtiyaç duyduğu yeşil alan ve donatı alanlarının tamamının hesabı yapılarak planlama alanında yer ayrılmıştır. Planlama alanı içinde yeşil alan miktarımız nüfusun ihtiyacı olan gerekli standartlardan fazlası ile ayrılmıştır. (EK-4)
4. Söz konusu alanın uygulama imar planın da konut alanı olarak ayrılması, yapılan uygulama ile plan kapsamında eş değer alanın ayrılması, uygulama sahası içinde düzenleme ortaklık payı oranının (DOP)
korunması sebebiyle yapılan imar uygulamasında idaremiz adına konut alanı olarak tescillenmesi kamu yararı ilkesi gözetilerek yapılmıştır. İlgili alanının 2644 sayılı Tapulama Kanununa ve 3194 sayılı İmar
Kanununun 15. ve 16. maddelerine istinaden yapılan imar uygulaması göre Yenişehir Belediyesi adına ihdasen tescili yapılmış olup, ihdas edilen yere karşılık ise imar planında eş değer yer olarak park alanı bırakılmıştır. (EK-5)
5. 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrası ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25 ve 26. maddelerinde belirlenen ilke ve esaslar gereğince park alanının konut alanı olarak düzenlenmesine istinaden EK-6’da sunulan plandaki konut alanları azalttırılarak yerlerine park alanları işaretlenmiştir.
Plan kapsamında donatı standartlarının altına düşmeden bu tip uygulamalar yapılmış olup plan ve uygulama dengesi sağlanmıştır. (EK-6)
6. İmar planı kapsamında söz konusu bölgede yoğunluk ve kat artışı yapıldığından ulaşım ağı revize edilerek yol genişlikleri artırılmıştır. Bu kapsam da mevcut yapılaşmalardan dolayı imar uygulamasının yapılamadığı bazı adalarda yol terkleri oluşmuştur. Söz konusu yol terkleri kamulaştırma ya da rızai terklerle çözümlenmektedir.
7. Onaylanan Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planına askı süreçleri içerisinde şikayet sahibi tarafından konuyla ilgili herhangi bir itirazda bulunulmamıştır…”
2.3) Yenişehir Belediyesinin cevap yazılarının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu edilen
ada parsel özelinde Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25 ve 26. maddelerinde belirlenen ilke ve esaslara ilişkin ihtilaflı olduğu veya eksik olduğu düşünülen hususlarda mail yolu ile bilgi
istenilmesi üzerine Yenişehir Belediyesinin 04/07/2024 tarihli mail yolu ile gönderilen cevabi
yazısında özet olarak; “ Mailinizde belirttiğiniz soruların cevapları:
1- Yüzölçümü ve konum özellikleri korunmuştur. Aynı uygulama etabı içinde yaya erişim mesafeleri dikkate alınmıştır.
2- Revizyon imar planında değer artışı söz konusu olduğundan Emsal 0,60 yoğunluğundan Emsal 0,90 yoğunluğuna çıkan bölgede Konut Alanlarından, DOP %45’e tamamlanacaktır. Ayrıca, kapatılan yolların ihdası ile oluşan kısımlarda kamuya terk edilmiştir.
3- Yollar, yeşil alanlar ve belediye hizmet alanlarıdır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1) “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56’ncı maddesinde; “ Herkes, sağlıklı ve
dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.
Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir…”
3.2) “Konut hakkı” başlıklı 57’nci maddesinde;“ Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını
gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler”
3.3) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye
Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 3194 sayılı İmar Kanununun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “… Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna
ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral
durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır. …”,
5.2) “Mekânsal planlama kademeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Mekânsal planlar, kapsadıkları alan
ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planlarına uygun olarak; “Çevre Düzeni Planları” ve “İmar
Planları” kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır. Mekânsal strateji planlarında; kalkınma planı ile varsa bölge planları, bölgesel gelişme stratejileri ve diğer strateji belgelerinde ortaya konulan hedefler dikkate alınır. ….”,
5.3) “İfraz ve tevhid” başlıklı 15’inci maddesinde; “ İmar planı bulunan alanlarda, uygulama imar
planına uygun olarak öncelikle parselasyon planının yapılması esastır.
İmar planı bulunan alanlarda, ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planı tescil edilmiş alanlarda yapılabilir.
Parselasyon planı tescil edilmiş yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olması şarttır.
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirtilen merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin yetkisi içindeki kamu yatırımlarında veya kamu mülkiyetine ait alanlarda, parselasyon planının tatbiki mümkün olmayan meskûn alanlar ile koruma amaçlı imar planı bulunan alanlarda ve büyük bir kısmı uygulama imar planına uygun şekilde oluşan imar adalarının geri kalan kısımlarında bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan hükümlerde belirtilen şartlar aranmaz.
Mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parsellerinde; maliklerden birinin talebi üzerine veya doğrudan, parsel maliklerine kendi aralarında anlaşmaları için yapacağı tebliğden itibaren üç ay içerisinde maliklerce anlaşma sağlanamaması hâlinde, resen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.
İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların, asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.
İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez.
5.4) Tescil ve şüyuun izalesi başlıklı 16’ncı maddesinde; “ Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki
gayrimenkullerin re’sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.
Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir.
Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Bu Kanun hükümlerine göre şüyulandırılan gayrimenkullerin sahipleri ilgili idarenin tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aralarında anlaşamadıkları veya şüyuun izalesi için, mahkemeye müracaat edilmediği takdirde ilgili idare hissedarmış gibi, şüyuun izalesi davası açabilir.
Tarafların rızası veya mahkeme kararı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de yukarıdaki hükümlere tabidir.
5.5) “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18’inci maddesinde; “ (1) İmar hududu içinde
bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
…
(3) (Değişik fıkra:4/7/2019-7181/9 md.) Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerler ile bölgenin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol, Milli
Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, pazar yeri, semt spor alanı, toplu taşıma istasyonları ve durakları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, resmî kurum alanı, mezarlık alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyonalanı olarak ayrılan parseller ve mesire alanları gibi umumi hizmet alanlarından oluşur ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. Düzenlemeye tabi tutulan alan içerisinde bulunan taşkın kontrol tesisi alanlarının, bu fıkrada belirtilen kullanımlar için düzenleme ortaklık payı düşülmesini müteakip kalan Hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanması esastır. Ancak taşkın kontrol tesisi için yeterli alanın ayrılamaması durumunda, düzenleme ortaklık payının ikinci fıkrada belirtilen oranı aşmaması şartıyla, düzenlemeye tabi diğer arazi ve arsaların yüz ölçümlerinden bu fıkradaki kullanımlar için öncelikle düzenleme ortaklık payı ayrıldıktan sonra ikinci fıkrada belirtilen orana kadar taşkın kontrol tesisi için de ayrıca pay ayrılır. Kapanan imar ve kadastro yollarının öncelikle düzenleme ortaklık payına ayrılan toplam alandan düşülmesi esastır …”
6) 14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım
Yönetmeliğinin;
6.1) “Mekânsal kullanım tanımları ve esasları” başlıklı 5 inci maddesinde; “…
i) Sosyal altyapı alanları: Birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isimdir.
j) Sosyal tesis alanı: Sosyal yaşamın niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş, kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri gibi fonksiyonlarda hizmet vermek üzere ayrılan kamu veya özel mülkiyetteki alanlardır.
k) Teknik altyapı alanları: Kamu veya özel sektör tarafından yapılacak elektrik, petrol ve doğalgaz iletim hatları, içme ve kullanma suyu ile yer altı ve yer üstü her türlü arıtma, kanalizasyon, atık işleme tesisleri, trafo, her türlü enerji, ulaştırma, haberleşme gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık veya kapalı otopark kullanışlarına verilen genel isimdir.
…”,
6.2) “Mekânsal planlama kademeleri ve ilişkileri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Mekânsal planlar
kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planları, Çevre Düzeni Planları ve İmar
Planları olarak hazırlanır. Buna göre planlama kademeleri, üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; Mekânsal Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından oluşur. (2)
Mekânsal planlar, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanır. Her plan, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorundadır…”
6.3) “İmar planı revizyonu ve ilaveleri” başlıklı 25 inci maddesinde; “(1) İmar planlarının ihtiyaca
cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır.
(2) İmar planlarının ihtiyaca cevap vermediği durumlarda, mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik, bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde, bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak ilave imar planı yapılabilir”,
6.4) “İmar planı değişiklikleri” başlıklı 26 ncı maddesinde; “ 1) İmar planı değişikliği; plan ana
kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır.
(2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz.
(3) İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir
değişiklik yapılabilmesi için:
a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır.
b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur.
c) Düzenleme ortaklık payından elde edilen alanların yüzölçümleri toplamının altına düşülmemek kaydıyla, plan değişikliği ile kaldırılan yol alanlarının miktarları, düzenleme ortaklık payından oluşturulan park, çocuk bahçesi, meydan gibi açık ve yeşil alanlarda kullanılabilir. Ancak yol hariç düzenleme ortaklık payına tabi bir kullanımın kamu ortaklık payına tabi bir kullanıma dönüştürülmek istenilmesi halinde, düzenleme ortaklık payına tabi alanın hizmet edeceği etki alanında eşdeğer bir alan ayrılır.
…
(6) İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergâhına ait imar planı
değişikliklerinde:
a) Devamlılığı olan bir yolun belli bir kesimde şerit sayısı azaltılamaz ve daraltılamaz.
b) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu dikkate alınır.
c) İmar planlarındaki gelişme alanlarında geçiş amaçlı 3,00 metreden dar yaya yolu, 10,00 metreden dar trafik yolu açılamaz; yerleşik alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. Ancak parseller 7,00 metreden dar yollardan mahreç alamaz.
ç) İmar planı değişikliği ile taşıt geri dönüş kurbu olmayan çıkmaz yol ihdas edilemez.
d) İmar planlarında Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olan karayollarında yapılacak her türlü değişiklikte bu Kuruluştan alınacak görüşe uyulur.
e) Plan alanındaki trafik hacimleri ile yeni getirilen kullanımların trafik üretme ve trafik çekme hacimleri dikkate alınarak yol ve kaldırım genişlikleri belirlenir.
(7) Yoğunluk artıran veya kentsel ulaşım sistemini etkileyen imar plan değişikliklerinde, kentsel teknik altyapıya yönelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla ayrıca kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu, analizi hazırlanır veya hazırlatılır…”
7) 22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri
Hakkında Yönetmeliğin;
7.1) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “ (1) Bu Yönetmelikte yer alan tanımlar aşağıdadır:
…
p) Umumi ve kamu hizmet alanları: Yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi/parkı ve yeşil alan, ibadet yeri, karakol ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı öğretime yönelik eğitim tesis alanları, kamuya ait kreş alanları, pazar yeri, semt spor alanı ve şehir içi toplu taşıma istasyonları ve durakları, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanları, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, spor alanı, teknik altyapı alanı, kamuya ait trafo alanı, belediye hizmet alanı, sosyal ve kültürel tesis alanı, kent meydanı, kent parkı, özel tesis yapılmasına konu olmayan ağaçlandırılacak alan, rekreasyon alanı ve mesire alanları, resmî kurum alanı, idari tesis alanı, mezarlık alanı, bunun dışında kamusal ihtiyaçlara göre ortaya çıkacak imar planı kararıyla belirlenen diğer umumi ve kamu hizmet alanları ile taşkın kontrol tesisidir
…”
7.2) “Umumi hizmetlere ve kamu hizmetlerine ayrılan yerlerin oluşturulması” başlıklı 5’inci
maddesinde; “ İmar planları ile umumi hizmet veya kamu hizmetleri kullanımı getirilen alanların öncelikle
3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesine göre uygulama yapılarak DOP’tan oluşturulması esastır.
2) Ancak özel hukuk kişilerinin mülkiyetinde olup uygulama imar planında düzenleme ortaklık payına konu
kullanımlarda yer alan taşınmazlar; a) Bu kullanımlardan umumi hizmetlere ayrılan alanlar öncelikle İmar Kanununun 18 inci maddesine göre arazi ve arsa düzenlemesi yapılarak, b) Daha önce uygulama görmüş, ancak mevcut ya da sonradan yapılan imar planlarında umumi ya da kamu hizmet alanlarına denk gelen taşınmazlar ile uygulamada umumi hizmet veya kamu hizmet alanları toplamının yüzde kırk beşi (%45) aşması halinde, %45 kesildikten sonra aşan miktara karşılık gelen alanlar, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında, ilgisine göre Hazine veya ilgili idarelerin mülkiyetindeki taşınmazlar ile trampa yapılmak ya da satın alınmak suretiyle, ilgili kamu kurum ve kuruluşunca kamulaştırılarak kamu mülkiyetine geçirilir…”
7.3) “Düzenleme ortaklık payına ait esaslar” başlıklı 14’üncü maddesinde; “
…
(5) Ancak kapanan kadastro ve imar yollarının toplam alanının, düzenleme sahasındaki düzenleme ortaklık payına konu olan umumi ve kamu hizmet alanlarından fazla olması durumunda; artan miktar Tapu
Kanununun 21 inci maddesi hükümlerine göre köy tüzel kişiliği, belediye veya Hazine adına tescil edilir.
Büyükşehir belediyesi olan yerlerde; Büyükşehir Belediyesi Kanununda belirtilen belediyelerin görev dağılımına göre ilgili belediye adına tescil edilir.
(6) Parselasyon planı yapılmadan ifraz, tevhit ve terk yoluyla; düzenleme ortaklık payına konu alanlara terk edilen ya da bağışlanan alan miktarının, uygulama sahasındaki düzenleme ortaklık payı oranına göre kesilecek alandan az olması durumunda, parselasyon planı sırasında düzenleme ortaklık payına tamamlayan fark kadar düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılır.
…
(8) Düzenleme sahasındaki taşınmazlardan bir kısmının umumi ve kamu hizmet alanlarında kullanılmak üzere bağışlanması ya da belediye veya hazine arazilerinin tahsis edilmesi durumunda; bağışlanan ya da tahsis edilen miktar, toplam umumi ve kamu hizmet alanlarından düşülmek suretiyle düzenleme ortaklık payı hesaplanır. Parselasyon planı yapılmadan ifraz, tevhit ve terk yoluyla; düzenleme ortaklık payına konu alanlara terk edilen ya da bağışlanan alanlar hariç olmak üzere, bağış ve tahsis yapılan taşınmazdan, bağış ve tahsis miktarı düşüldükten sonra geri kalan alandan düzenleme ortaklık payı alınır…”
7.4) “Tapuya beyan ve tescil” başlıklı 33’üncü maddesinde; “
…
(4) Tapu Kanununun 21 inci maddesi hükümlerine göre kapanan imar ve kadastro yolları nedeniyle imar mevzuatına uygun müstakil imar parseli oluşturulabilen alanlar ve plan gereği umumi ve kamu hizmet alanlarına terk edilen alanlardan belediye adına tescil edilebilecek diğer alanların tescil işlemi; bu alanların cephe aldığı yol da dikkate alınarak, Belediye Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve bu kanunlar uyarınca alınmış düzenleyici meclis kararlarına göre sorumluluk verildiği belediye adına gerçekleştirilir. Bu alanlara hiçbir şekilde imar plan değişikliği ile özel mülkiyete konu fonksiyon getirilemez. Umumi ve kamu hizmet fonksiyonu dışında kullanılamayacağı, tapu kütüğünün beyanlar hanesine belirtme yapılır.
…” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin işleminde hukuka ve
hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden hazırlanan Ret Kararı Önerisi Türkiye Cumhuriyeti Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
9) Başvuran, 1 nolu paragrafta belirtildiği üzere özetle, Mersin ili, Yenişehir ilçesi, Menteş Mahallesi
ada parselin kuzeyinde kalan kısmın, evveliyatında yürürlüğe konulan uygulama imar planında İmar
Kanunu 18’inci madde kapsamında kesilen DOP’tan “park alanı” olarak ayrıldığını; ancak 2018 yılında yürürlüğe giren 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve buna istinaden 2022 yılında yürürlüğe giren 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında DOP’tan karşılanmış park alanının konut alanı olarak değiştirildiğini, belediyenin özel mülkiyetine geçirildiğini ve satışa çıkarıldığını, diğer yandan mülkiyetlerinde bulunan parsellerin ve düzenleme sahasındaki diğer parsellerin bulunduğu yolun genişletildiğini, yolun genişletilmesi ile arsa sahiplerinden gereksiz, fazladan pay alındığını, diğer bir ifade ile ada ve çevre adalarda bir bütün olarak 3194/18. madde uygulaması ile çözülmesi gerekirken imar parsellerinin kısmen yola terki işlemi yapıldığını iddia ve ifade ederek, mevzuata aykırı olarak Belediye adına ihdas işlemi ile tescil edilen ada parselin belediye özel mülkiyetine geçirilmesi suretiyle gerçekleştirilen satış işleminin iptalini ve 3194 sayılı İmar Kanunun 18. Maddesi gereği çevre adalarla birlikte değerlendirilerek adlarına kayıtlı parseller ile birlikte komşu parsellerin mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
10) İdarenin cevap yazıları ve eki bilgi ve belgeler incelendiğinde;
10.1) Başvuruya konu edilen sahada ilk 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının Çiftlikköy Belediyesi
tarafından yaptırıldığı ve 06.06.1997 tarih ve sayılı Çiftlikköy Belediye Meclis Kararı ile onaylandığı; ancak Çiftlikköy Belediyesinin 22.03.2008 tarih ve 26824 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 06.03.2008 tarih ve 5747 sayılı Kanunla 29.03.2009 tarihinde gerçekleşen yerel seçimlerden sonra Yenişehir Belediyesi sınırlarına katıldığı,
10.2) 1997 tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planından sonra Çiflikköy Belediyesi Encümeninin
28.12.2006 tarih ve sayılı kararı ile kabul edilen 3194 sayılı İmar Kanununun 18. madde ve 2981/3290
sayılı kanunun Ek 1 imar uygulaması neticesinde başvuruya konu edinen park alanının kamuya geçtiği, söz konusu uygulama sahası içinde 0.3478270 oranında DOP ayrıldığı ve park alanının da DOP’tan ihdas edildiği, park alanı içerisinde başvuru sahibine ait herhangi bir mülkiyet durumu bulunmadığı ve mevcut durumda konut alanı olan ada parsele ait satış işleminin henüz tamamlanmadığı,
10.3) Planlama alanı kapsamında farklı tarihlerde ve farklı kurumlar tarafından (ilçe belediyeleri ve
belde belediyeleri) onaylanmış birçok uygulama imar planı bulunması, parça parça yapılan bu planların bütünlük arz etmemesi; nüfus, ulaşım ve plan fonksiyon kararlarının birbirini tamamlayıcı nitelikte olmaması gerekçeleriyle 4 merkez (Akdeniz-Toroslar-Yenişehir-Mezitli) ilçeyi kapsayan bütüncül plan anlayışı kapsamında Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından 2018 yılında 1/5000 ölçekli Nazım İmar
Planı Revizyonu yapıldığı,
10.4) Bunun üzerine, ilgili alanı da kapsayan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve kararlarına uygun olarak
hazırlanan Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı’nın, Yenişehir Belediye
Meclisinin 01.11.2021 tarih ve sayılı kararı ile kabul edilerek Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin
08.02.2022 tarih ve sayılı kararı ile tadilen onaylanıp askıya çıkarıldığı, 3 kez askıya çıkarılan revizyon
plana askı ilan süreleri sonunda yapılan itirazlar neticesinde Yenişehir Belediye Meclisinin 10.03.2023 tarih ve sayılı kararı ile değerlendirildiği ve Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.07.2023 tarih ve sayılı kararı ile plan bütünüyle kesinleştiği, planların askı süreçleri içerisinde şikâyet sahibi tarafından konuyla ilgili herhangi bir itirazda bulunulmadığı,
10.5) Başvuranın itirazına konu edilen park alanının konut alanına dönüştürülmesi ile ilgili olarak,
Yenişehir Belediyesi sınırları içinde Mersin Belediyesi zamanında yapılan 1986 yılında ki Uygulama İmar
Planlarının, 1996 yılında Yenişehir Belediyesi tarafından yapılan Uygulama İmar Planları ve Yenişehir
Belediyesine 2009 yılında bağlanan Çiftlikköy Belediyesi tarafından 1997 yılında yapılan imar planlarının tamamının 20 yıllık ömrünü tamamladığı, artan nüfus, değişen çevre, ulaşım ve yaşam koşulları karşısında yenilenme ihtiyacı duyulduğu, söz konusu 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve kararlarına uygun olarak da
Yenişehir Belediyesi tarafından 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu hazırlandığı, 3194 sayılı
İmar Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrası ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25 ve 26.
maddelerinde belirlenen ilke ve esaslara dayanarak Revizyon kapsamında imar planlarında fonksiyonların yer değişiklikleri, kamu yararı, nüfus ve ulaşım bağlantıları göz önünde bulundurularak yapılabileceğinden, Yenişehir ilçesinin yıllar içinde artan nüfus grafiği göz önüne alındığında söz konusu alanın plan bütünlüğü kapsamında konut alanı olarak ayrılması ve kullanılmayan fazla yolların kapatılması, yeşil alanların daha büyük parçalar olarak daha fonksiyonel kullanımı gerekliliğini ortaya çıkardığı, şikâyete konu park alanının plan kapsamında yer değişikliğinin de artan nüfusun ihtiyaç duyduğu yeşil alan ve donatı alanlarının tamamının hesabı yapılarak planlama alanında yer ayrıldığı, planlama alanı içinde yeşil alan miktarının nüfusun ihtiyacı olan gerekli standartların üzerinde fazlası ile ayrıldığı,
10.6) Diğer yandan, DOP’tan park alanı olarak ayrılan sahanın belediye adına konut alanı olarak
tescillenmesinin kamu yararı ilkesi gözetilerek yapıldığı, ilgili alanın 2644 sayılı Tapulama Kanununa ve
3194 sayılı İmar Kanununun 15. ve 16. maddelerine istinaden yapılan imar uygulaması kapsamında
Yenişehir Belediyesi adına ihdasen tescil edildiği ve ihdas edilen yere karşılık ise imar planında eş değer yer olarak park alanı bırakıldığı, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 3. fıkrası ve Mekânsal
Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25 ve 26. maddelerinde belirlenen ilke ve esaslar gereğince park alanının konut alanı olarak düzenlenmesine istinaden plandaki konut alanları azalttırılarak yerlerine park alanları
ayrıldığı, plan kapsamında donatı standartlarının altına düşmeden bu tip uygulamalar yapılmış olup plan ve uygulama dengesinin sağlandığı,
10.7) İmar planı kapsamında söz konusu bölgede yoğunluk ve kat artışı yapıldığından ulaşım ağı revize
edilerek yol genişliklerinin artırıldığı, bu kapsam da mevcut yapılaşmalardan dolayı imar uygulamasının yapılamadığı bazı adalarda yol terklerin oluştuğu ve söz konusu yol terklerin kamulaştırma ya da rızai terklerle çözümlendiği açıklamalarına yer verildiği,
10.8) İdarenin cevap yazısı ekinde (EK-4) yer alan Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama
İmar Planı Açıklama Raporu’nda üst ölçekli plan kararları doğrultusunda, planlama alanında bu plandan önce yapılmış olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarından yapılan hesaplamalar sonucu öneri nüfus
126.434 kişi olarak bulunduğu, mer’i planda ve tadil planda yer alan sosyal donatı büyüklükleri
kapsamında, “Park” alanının 97,10 hektardan 127,30 hektara ve genel olarak “Açık ve Yeşil Alan” ların 147,20 hektardan 228,98 hektara yükseltildiği,
10.9) Diğer yandan, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25 ve 26. maddelerinde belirlenen ilke ve
esaslar gereğince şikayete konu taşınmaz özelinde; eşdeğer alanda yüzölçümün ve konum özelliklerinin korunduğu, eşdeğer park alanının aynı uygulama etabı içinde yer aldığı, yaya erişim mesafelerinin dikkate alındığı, Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında eş değer alanın değer artışı söz konusu olduğundan Emsal 0,60 yoğunluğundan Emsal 0,90 yoğunluğuna çıkan bölgede Konut
Alanlarında, DOP’un %45’e tamamlandığı, ayrıca kapatılan yolların ihdası ile oluşan kısımların kamuya terk işlemleri uygulanarak karşılanacağı tespit edilmiştir.
11) Başvuru konusu iddia ve talepler dikkate alındığında uyuşmazlık konusu, DOP kesintileri ile “park
alanında” bırakılan taşınmazın daha sonra 1/1000 ölçekli Revizyon İmar Planı ile “konut alanı” olarak belediye adına ihdas edilip edilemeyeceği ve 1/1000 ölçekli İmar Planı ve İmar Kanunu madde 18 uygulaması ile yol olarak ayrılan yerlerde revizyon imar planı ile yol alanlarının genişletilip genişletilemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.
12) DOP kesintileri ile “park alanında” bırakılan taşınmazın daha sonra 1/1000 ölçekli Revizyon
İmar Planı ile “konut alanı” olarak belediye adına ihdas edilip edilemeyeceği ile ilgili olarak; bilindiği üzere 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 6. maddesinde, “Mekansal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekansal Strateji Planlarına uygun olarak; “Çevre Düzeni Planları” ve “İmar Planları” kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır.” hükmü yer almıştır.
12.1) 1997 tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planından sonra Çiflikköy Belediyesi Encümeninin
28.12.2006 tarih ve sayılı kararı ile kabul edilen 3194 sayılı İmar Kanununun 18. madde ve 2981/3290
sayılı kanunun Ek 1 imar uygulaması neticesinde başvuruya konu edinen park alanının kamuya geçtiği, söz konusu uygulama sahası içinde 0.3478270 oranında DOP ayrıldığı ve park alanının da DOP’tan ihdas edildiği dikkate alındığında, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25’inci maddesinde, imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılabilme, yine imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği durumlarda, mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik, bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde, bu
Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak ilave imar planı yapılabilme imkanı verilmiştir. Bu doğrultuda, ada nolu parseli de kapsayan alan üzerinde Mersin Büyükşehir
Belediyesi Meclisi’nin 31/07/2018 tarih ve sayılı kararı ile onaylanan Akdeniz-Toroslar-Yenişehir ve
Mezitli İlçeleri 1/5000 ölçekli İlave ve Revizyon Nazım İmar Planı 1/100000 ölçekli Çevre Düzeni Planına uygun olarak, 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı da 1/5000 ölçekli İlave ve Revizyon Nazım
İmar Planına uygun olarak yapılmıştır. ada nolu parselin bulunduğu alan 1/5000 ölçekli İlave ve
Revizyon Nazım İmar Planında konut alanına isabet ettiğinden 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar
Planında da konut alanı olarak işaretlenmiştir.
12.2) Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25’inci maddesine göre, kamu hizmetine ayrılan ve
Yönetmeliğe göre “Sosyal Altyapı Alanı” olarak tanımlanan alanda kalan “park alanı”nın “konut alanı” olarak belediye mülkiyetine geçmesi ile ilgili Yönetmeliğin 26’ncı maddesinde ilke, esas ve standartlar belirlenmiştir. Buna göre, asıl olanın imar planı değişikliği ile plan ana kararlarının, sürekliliğinin, bütünlüğünün, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte olmasının asıl olduğu, sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesinin esas olduğu, imar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılmasının, küçültülmesinin veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişikliklerinin zorunluluk olmadıkça yapılamayacağı belirtilmiş olmakla birlikte zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için imar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesinin ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabileceği, eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özelliklerinin korunacağı, bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olmasının zorunlu olduğu şeklinde kurala bağlanmıştır.
12.3) Konuyla ilgili, Danıştay 6. Dairesi’nin 18/12/2009 tarihli ve E. 2007/8058, K. 2009/12254 sayılı
kararında; “İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanması gerekmektedir. Anılan ölçütlere göre hazırlanan imar planları zamanla planlanan
alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir.
… plan değişikliklerinin amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılacaktır. Bu irdelemeden sonra sadece plan değişikliği yapılan alanın değil plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerin kapsamlı bir biçimde ele alınarak, kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Ayrıca, imar planlarının yargısal denetimi sırasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterlerinin yanı sıra özelliği itibariyle imar planının bütünlüğü, genel yapısı, kapsadığı alanın nitelikleri ve çevrenin korunması gibi olgular nedeniyle ‘üstün kamu yararı’ ilkesinin de gözetilmesi zorunludur.” şeklinde yaptığı değerlendirmesi ile plan değişikliklerinin denetimi esnasında sadece plan yapılan alanın değil, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterlerinin yanı sıra özelliği itibariyle imar planının bütünlüğü, genel yapısı, kapsadığı alanın nitelikleri ve çevrenin korunması gibi olgular nedeniyle ‘üstün kamu yararı’ ilkesinin de gözetilmesinin zorunluluğuna atıf yapmıştır.
12.4) Yönetmeliğin belirtilen maddeleri ve yargı kararında ortaya konulan ilke ve standartlar
kapsamında idarenin cevap yazıları ve eki bilgi belgeler incelendiğinde; Yenişehir Belediyesi sınırları içinde Mersin Belediyesi zamanında yapılan 1986 yılındaki Uygulama İmar Planları, 1996 yılında
Yenişehir Belediyesi tarafından yapılan Uygulama İmar Planları ve Yenişehir Belediyesine 2009 yılında bağlanan Çiftlikköy Belediyesi tarafından 1997 yılında yapılan imar planlarının tamamının 20 yıllık ömrünü tamamladığı, artan nüfus, değişen çevre, ulaşım ve yaşam koşulları karşısında yenilenme ihtiyacı duyulduğu, diğer yandan planlama alanı kapsamında farklı tarihlerde ve farklı kurumlar tarafından (ilçe belediyeleri ve belde belediyeleri) onaylanmış birçok uygulama imar planı bulunduğu, parça parça yapılan bu planların bütünlük arz etmediği ve nüfus, ulaşım ve plan fonksiyon kararlarının birbirini tamamlayıcı nitelikte olmadığı gerekçeleriyle 4 merkez (Akdeniz-Toroslar-Yenişehir-Mezitli) ilçeyi kapsayan bütüncül plan anlayışı kapsamında Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından 2018 yılında 1/5000 ölçekli Nazım İmar
Planı Revizyonu yapıldığı, imar planlarında fonksiyonların yer değişiklikleri, kamu yararı, nüfus ve ulaşım bağlantıları göz önünde bulundurularak yapılabileceğinden, Yenişehir ilçesinin yıllar içinde artan nüfus grafiği göz önüne alındığında söz konusu alanın plan bütünlüğü kapsamında konut alanı olarak ayrılması ve kullanılmayan fazla yolların kapatılması, yeşil alanların daha büyük parçalar olarak daha fonksiyonel kullanımı gerekliliğini ortaya çıkardığı, başvuru ekinde yer alan Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon
Uygulama İmar Planı Açıklama Raporu’nda üst ölçekli plan kararları doğrultusunda, planlama alanında bu plandan önce yapılmış olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarından yapılan hesaplamalar sonucu öneri nüfus 126.434 kişi olarak bulunduğu, mer’i planda ve tadil planda yer alan sosyal donatı büyüklükleri kapsamında, “Park” alanının 97,10 hektardan 127,30 hektara ve genel olarak “Açık ve Yeşil Alan” ların 147,20 hektardan 228,98 hektara yükseltildiği,
12.5) Diğer yandan, şikâyete konu taşınmaz özelinde; ihdas edilen yere karşılık ise imar planında eş
değer yer olarak park alanı bırakıldığı, eşdeğer alanda yüzölçümün ve konum özelliklerinin korunduğu, eşdeğer park alanının aynı uygulama etabı içinde yer aldığı, yaya erişim mesafelerinin dikkate alındığı, Arazi ve Arsa Düzenlemesi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’in 16’ıncı maddesinin beşinci fıkrası gereğince Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında ada, parselin de içinde bulunduğu alanda değer artışı söz konusu olduğundan Emsal 0,60 yoğunluğundan Emsal 0,90 yoğunluğuna çıkan bölgede Konut Alanlarından, DOP’un %45’e tamamlanarak karşılanacağı şeklinde tekrar bir imar uygulaması yapılacağının belirtildiği, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 12.01.2012 tarihli ve 2011/23 Esas, 2012/3 Karar sayılı Kararında belirtildiği üzere “…Yollar zaman içinde gelişen ihtiyaçlara
bağlı olarak imar planlarında değişiklik yapılması suretiyle kapatılabileceği gibi bazı yol parçalarının açığa çıkması da ihtimal dâhilindedir. Kapanan ya da açığa çıkan yol veya yol parçaları kamu malı niteliğini kaybederek idarenin özel malı haline geleceğinden kamu mallarına ilişkin koruma ortadan kalkar. Bu nedenle itiraz konusu kural böylece açığa çıkan taşınmazların tapu sicilinin sağladığı güvenceden yararlanabilmesi için tapu siciline tescilini öngörmektedir. İdare yeni bir kararla bu taşınmazları kamu yararına tahsis ederek kamu malına da dönüştürebilir. Aynı şekilde İmar Kanununun 18. maddesi gereği parsellerin yeniden düzenlenmesinde eski yol parçalarını özel kişilerin arsaları ile birleştirebilir. Eğer yeniden kamu yararına tahsis edilmezse, idare özel hukuk rejimi çerçevesinde bu mallara tasarruf eder, gerekirse satabilir…” hükmü gereğince kapatılan yolların ihdası ile oluşan kısımlarda kamuya terk işlemleri uygulanarak karşılanacağı tespit edilmekle şikâyete konu park alanının plan kapsamında yer değişikliğinin de artan nüfusun ihtiyaç duyduğu yeşil alan ve donatı alanlarının tamamının hesabı yapılarak planlama alanında yer ayrıldığı, ayrıca planlama alanı içinde yeşil alan miktarının nüfusun ihtiyacı olan gerekli standartların üzerinde fazlası ile ayrıldığından, idarenin park alanını revizyon uygulama planı ile belediye özel mülkiyetine alınması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.
13) 1/1000 ölçekli İmar Planı ve İmar Kanunu madde 18 uygulaması ile yol olarak ayrılan yerlerde
revizyon imar planı ile yol alanlarının genişletilip genişletilemeyeceği ile ilgili olarak; 12 nolu ve devamı paragraflarda bahis konusu edildiği üzere, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25’inci maddesine göre imar değişikliğine gidilmesi durumunda, Yönetmeliğin 26’ncı maddesinin altıncı fıkrasında imar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergâhına ait imar planı değişikliklerinde standartlar ayrıca ele alınmış olup, özellikle idarenin cevaplarında da belirtildiği üzere
Yenişehir İlçesinin nüfusu 2008 yılında 182.246 kişi ilken 2023 yılında 277.445 kişiye çıkmıştır (https://cip.tuik.gov.tr/). Bu doğrultuda söz konusu bölgede yoğunluk ve kat artışı yapıldığından ulaşım ağı revize edilerek yol genişlikleri de artırılmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 18’inci maddesi ve buna istinaden yürürlüğe giren Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince mevcut yapılaşmalardan dolayı imar uygulamasının yapılamadığı bazı adalarda yol terkleri oluştuğundan bahisle yolun genişlemesinden kaynaklı arsa ihtiyaçlarının daha önce uygulamada uygulanan DOP kesintileri dışında, değer artışı olan bölgelerde tekrar bir imar uygulaması ile % 45 oranına kadar ek DOP kesintisi uygulamak suretiyle veya kamulaştırma yaparak ya da rızai terklerle çözümlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
14) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ve yargı
kararları ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; DOP kesintileri ile
“park alanında” bırakılan taşınmazın daha sonra 1/1000 ölçekli Revizyon İmar Planı ile “konut alanı” olarak belediye adına ihdas edilip edilemeyeceği ile ilgili olarak; 3194 sayılı İmar Kanununun 18.
maddesinin 3. fıkrası ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25 ve 26. maddelerinde belirlenen ilke ve esaslara dayanarak revizyon kapsamında imar planlarında fonksiyonların yer değişiklikleri, kamu yararı, nüfus ve ulaşım bağlantıları göz önünde bulundurularak yapılabileceğinden, Yenişehir ilçesinin yıllar içinde artan nüfus grafiği göz önüne alındığında söz konusu alanın plan bütünlüğü kapsamında konut alanı olarak ayrılması ve kullanılmayan fazla yolların kapatılmasının, yeşil alanların daha büyük parçalar olarak daha fonksiyonel kullanımı gerekliliğini ortaya çıkardığı, şikâyete konu taşınmaz özelinde; ihdas edilen yere karşılık ise imar planında eş değer yer olarak park alanı bırakıldığı, eşdeğer alanda yüzölçümün ve konum özelliklerinin korunduğu, eşdeğer park alanının aynı uygulama etabı içinde yer aldığı, yaya
erişim mesafelerinin dikkate alındığı, Arazi ve Arsa Düzenlemesi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’in 16’ıncı maddesinin beşinci fıkrası gereğince Yenişehir II. Etap 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar
Planında ada, parselin de içinde bulunduğu alanda değer artışı söz konusu olduğundan Emsal 0,60 yoğunluğundan Emsal 0,90 yoğunluğuna çıkan bölgede Konut Alanlarından, DOP’un %45’e tamamlanarak karşılanacağı, ayrıca kapatılan yolların ihdası ile oluşan kısımlarda kamuya terk işlemleri uygulanarak karşılanacağı anlaşılmakla idarenin park alanını revizyon uygulama planı ile özel mülkiyetine alma işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı, 1/1000 ölçekli İmar Planı ve İmar Kanunu madde 18 uygulaması ile yol olarak ayrılan yerlerde revizyon imar planı ile yol alanlarının genişletilip genişletilemeyeceği ile ilgili olarak; Mekânsal Planlar Yapım
Yönetmeliğinin 26’ncı maddesinin altıncı fıkrasında İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergâhına ait imar planı değişikliklerinde ortaya konulan standartlar kapsamında söz konusu bölgede yoğunluk ve kat artışı yapıldığından ulaşım ağı revize edilerek yol genişliklerinin artırıldığı, 3194 sayılı İmar Kanununun 18’inci maddesi ve buna istinaden yürürlüğe giren Arazi ve Arsa Düzenlemeleri
Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince mevcut yapılaşmalardan dolayı imar uygulamasının yapılamadığı bazı adalarda yol terkleri oluştuğundan bahisle yolun genişlemesinden kaynaklı arsa ihtiyaçlarının daha önce uygulanan DOP kesintileri dışında, değer artışı olan bölgelerde tekrar bir imar uygulaması ile % 45 oranına kadar ek DOP kesinti uygulamak suretiyle veya kamulaştırma yaparak ya da rızai terklerle çözümlenmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarenin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun davrandığı; ancak, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan sonra tesis edeceği işlemlerde bu ilkelere uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; Mersin ili, Yenişehir ilçesi, Menteş Mahallesi ada parselin kuzeyinde kalan ve imarda “park alanı” olarak ayrılan alanın imar revizyonu ile “konut alanı” yapılarak belediyenin özel mülkiyetine geçirildiği ve satışa çıkarıldığı iddiası ile mevzuata aykırı işlemin iptal edilmesi talebi ile ilgili olarak idare tarafından tesis edilen işlemlerde mevzuat düzenlemeleri ve imar planlarına aykırı bir husus tespit edilemediğinden BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve YENİŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi