ÖZET: Partisi ile ilişiği kesilen bir belediye meclis üyesinin ihtisas komisyonlarına yeniden seçilip seçilemeyeceği konusunda T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın görüşü talep edilmiştir. İlgili yazıda, 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde X Partisi’nden seçilen meclis üyesinin, Mayıs 2021 itibarıyla partisiyle olan hukuki bağının sona erdiği belirtilmiştir. Bu durum, meclis üyesinin ihtisas komisyonlarında görev alıp alamayacağı hususunda belirsizlik yaratmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, ihtisas komisyonlarının nasıl oluşturulacağını ve üye seçim süreçlerini düzenlemektedir. Komisyonlar, en az üç en fazla beş üyeden oluşmakta ve her siyasi parti grubunun meclisteki üye sayısına göre oluşturulmaktadır. Bağlı olduğu partiden ayrılan bir üyenin komisyon üyeliği sona ermekte ve bu durumda eksiklik, ilk toplantıda aynı partiden yeni bir üye seçilerek giderilmektedir.

Sonuç olarak, partisi ile ilişiği kesilen meclis üyesinin, ihtisas komisyonlarının yeniden teşekkül etmesi durumunda genel kurallara uygun olarak yeniden seçilmesi mümkündür. Bu çerçevede, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

NOT: Partisi ile ilişiği kesilen belediye meclis üyesinin yıl içerisinde ihtisas komisyonlarına üye seçilmesi hk.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 7118846/622.02/1023064 04/06/2021 Konu: GÖRÜŞ (İhtisas Komisyonu Üye Seçimi Hk.)

BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: 24.05.2021 tarihli ve E.52997088045.996343 sayılı yazınız.

İlgi yazı ile 31 Mart 2019 mahalli idareler seçimlerinde X Partisinden belediye meclis üyesi olarak seçilen meclis üyesinin Mayıs 2021 ayı itibarıyla partisi ile olan hukuki bağının kalmadığı, bu nedenle partisi ile ilişiği kesilen meclis üyesinin ihtisas komisyonlarında tekrar üye seçilip seçilemeyeceği konusunda tereddüt hasıl olduğundan Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “İhtisas komisyonları” başlıklı 24 üncü maddesi “Belediye meclisi, üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Komisyonların bir yılı geçmemek üzere ne kadar süre için kurulacağı aynı meclis kararında belirtilir.

İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000’in üzerindeki belediyelerde plân ve bütçe ile imar komisyonlarının kurulması zorunludur.

Meclis toplantısını müteakip imar komisyonu en fazla on iş günü, diğer komisyonlar ise beş iş günü içinde kendilerine havale edilen işleri sonuçlandırır. Komisyonlar kendilerine havale edilen işlerle ilgili raporlarını bu sürenin sonunda meclise sunmadıkları takdirde, konu meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.

İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanır.

Mahalle muhtarları ve ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ile ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler, sendikalar ve gündemdeki konularla ilgili sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.

Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.

Komisyon raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere meclis tarafından maliyetlerini aşmamak üzere belirlenecek bedel karşılığında verilir.” hükmünü,

Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi“Bu Yönetmelik belediye meclisinin, meclis başkanlık divanının, meclis ihtisas ve denetim komisyonlarının çalışma usul ve esaslarını kapsar.” hükmünü,

Mezkur Yönetmeliğin“İhtisas komisyonlarının oluşumu” başlıklı 21 inci maddesi“Meclis, görev süresi bir yılı geçmemek üzere, nisbî çoğunlukla en az üç, en çok beş üyeden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Büyükşehir belediyelerinde bu komisyonlar en az beş en çok dokuz üyeden oluşturulur. Meclis, komisyonlara üye seçiminden önce kurulacak komisyonu ve üye sayısını belirler. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000 in üzerinde olan belediyelerde plan ve bütçe komisyonu ile imar komisyonunun, büyükşehir belediyelerinde ise plan ve bütçe, imar ve bayındırlık, çevre ve sağlık, eğitim, kültür, gençlik ve spor ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur.

Komisyonlar, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. İhtisas komisyonlarına siyasi parti grupları aday gösterebileceği gibi, üyeler de o partiden aday olabilir. Birden fazla komisyonda görev almak mümkündür.

Komisyonların toplam üye sayısının meclis üye tam sayısından fazla olduğu durumlarda komisyona üye veremeyen siyasi partilerin üyeleri ile bağımsız üyeler meclis kararıyla komisyonlarda görev alabilirler.

Komisyon üyeliklerinde eksilme olduğu takdirde süreyi tamamlamak üzere yeni üye seçilir. Komisyon toplantılarına üst üste üç defa mazeretsiz olarak katılmayan üyenin üyeliği meclis kararı ile düşürülebilir. Bağlı olduğu partiden istifa eden komisyon üyesinin komisyon üyeliği de sona erer. Süreyi tamamlamak üzere ilk toplantıda aynı partiden yeni üye seçimi yapılır.” hükmünü içermektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, belediye meclisinin, görev süresi bir yılı geçmemek üzere, nisbî çoğunlukla üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabileceği, komisyonların, her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulacağı, ihtisas komisyonlarına siyasi parti grupları aday gösterebileceği gibi üyelerin de o partiden aday olabileceği; bağlı olduğu parti ile ilişiği kesilen komisyon üyesinin komisyon üyeliğinin de sona ereceği, bu şekilde komisyon üyeliklerinde bir eksilme olduğu takdirde süreyi tamamlamak üzere ilk toplantıda aynı partiden yeni üye seçimi yapılması suretiyle eksikliğin giderilmesi gerektiği; partisi ile ilişiği kesilen meclis üyesinin, ihtisas komisyonlarının sürelerinin tamamlanarak yeniden teşekkül edilmesi durumunda genel uygulamalara tabi olarak ihtisas komisyon üyesi olarak seçilebileceği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür