|
ÖZET: Başvuran, 29.12.2022 tarihinde 1.703,00 TL pasaport harcını yatırdıktan sonra, randevu alamadığı için 04.01.2023 tarihinde 2.093,00 TL tutarında ek harç yatırdığını ve fazladan alınan bu miktarın iadesini talep etmiştir. Danıştay, 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu çerçevesinde, pasaport harcının peşin olarak alınması gerektiğini ve harcın doğmasının, pasaport düzenlenmesi işlemi ile bağlantılı olduğunu belirtmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 19. maddesi gereğince, vergi alacağının doğması için işlemin gerçekleşmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Başvuruya konu olan 2.093,00 TL’nin iadesinin mümkün olmadığına karar verilmiştir. Zira, başvuranın işlemi 2023 yılında gerçekleştiğinden, 2023 yılına ait harçların geçerli olduğu ve bu nedenle iade talebinin hukuka aykırı olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, başvurunun yapıldığı dönemde pasaport harcı ve defter bedelinin ödenmesinin, pasaport düzenlenmesi ile doğrudan ilişkili olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/13751-S.23.21741
BAŞVURU NO : 2023/6840
KARAR TARİHİ : 27/10/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ(Re’sen)
BAŞVURUNUN KONUSU : Pasaport harcını 29.12.2022 tarihinde yatırdığı için kendisinden 2023 yılına ait fark bedeli alınmaması gerektiği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yaptığı şikayet başvurusunda dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle,
2022 yılının aralık ayında pasaport için Şanlıurfa Siverek Nüfus Müdürlüğü’ne başvuru yaptığını, nüfus
müdürlüğü başvurunun yapılabilmesi için öncelikle pasaport harcı olan 1.703,00 TL’nin yatırılması gerektiğini beyan ettiğini, 29.12.2022 tarihinde 1.703,00 TL olan pasaport harcını e-mobil bankacılık üzerinden yatırdığını, aynı gün pasaport başvuru randevusu için nüfus müdürlüğüne müracaat ettiğinde, ‘şuan randevular dolu randevu veremiyoruz, 2023 yılının ocak ayında tekrar geliniz şeklinde’ beyanda bulunulduğunu, 2023 yılının ocak ayında müdürlüğe gittiğinde tekrardan pasaport harcının yatırılması gerektiğinin söylendiğini, 04.01.2023 tarihinde 1.817,00 +276,0 TL toplamda 2.093,00 TL tekrardan pasaport harcı olarak yatırdığını, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun 12.01.2023 tarihinde yaptığı açıklamasına göre 04.01.2023 tarihinde fazladan yatırdığı 2.093,00 TL’nin iadesi için vergi dairesine başvuru yaptığını, ancak başvuru neticesinde sözlü olarak ‘yatırılan ekstra harcın iadesi yapılamamaktadır, dolayısıyla iadeyi alamazsınız’ şeklinde ifadede bulunulduğunu, 29.12.2022 tarihinde yatırdığı harca rağmen nüfus müdürlüğünden kaynaklanan bir durumdan dolayı zamanında randevu verilemediğinden, fazladan 2.093 TL harç bedelin alındığını, bu açıklamalar ışığında kendisinden fazladan alınan 2.093 TL nin tarafına iade edilmesi gerektiğini ifade ve iddia ederek, 12.01.2023 tarihinde yatırmış olduğu 2.093,00 TL nin tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca, 06.06.2023 tarihli ve sayılı yazı ile Gelir
İdaresi Başkanlığından bilgi-belge talebinde bulunulmuştur. Gelir İdaresi Başkanlığının 20.06.2023 tarihli ve sayılı yazısı Kurumumuza ulaşmıştır.
2.1. Gelir İdaresi Başkanlığının cevabi yazısında özetle, “… 492 sayılı Harçlar Kanununun 83 üncü maddesinde, pasaport, ikamet tezkeresi, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olduğu; 94 üncü maddesinde ise pasaport, ikamet tezkeresi, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve tasdik harçlarının peşin olarak alınacağı hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 19 uncu maddesinde, “Vergi alacağı vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar.” hükmü yer almaktadır.
Harç, Devletçe verilen bir hizmet veya yapılan bir iş ve işlemin menfaatinden yararlanılmasının karşılığı olarak ödenen bedel olup, işlemin gerçekleştirilmesi ile birlikte harç alacağı doğmuş olacaktır.
Bu nedenle, 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınmakta olan pasaport harçlarında harcı doğuran olay pasaport harcının yatırılması değil pasaportun düzenlenmesi işlemi olup, randevu tarihinde tamamlanan başvuruya istinaden pasaportun 2023 yılında düzenlendiği dikkate alındığında, 2023 yılı için geçerli harç tutarı üzerinden işlem yapılması kanun hükmü gereğidir.
Konu hakkında Şanlıurfa Vergi Dairesi Başkanlığından alınan yazı ve eklerinin incelenmesinden, ‘in 29/12/2022 tarihinde Göbeklitepe Vergi Dairesi Müdürlüğüne 1.478,30 TL pasaport harcı ve 225,00 TL pasaport değerli kağıt bedeli ödediği, ancak 2022 yılında nüfus müdürlüğünden randevu alamadığından işlem tesis edilememesi üzerine 04/1/2023 tarihinde ilave olarak 1.817,20 TL pasaport harcı, 276,00 TL pasaport değerli kağıt bedeli ödediği, mükellefin 17/1/2023 tarih ve kayıt sayılı dilekçesi ile müracaat ederek 4/1/2023 tarihinde ödemiş olduğu fark ödemelerinin iadesini talep üzerine, söz konusu ödemelerin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından işlemlerde kullanılmış olması nedeniyle iadenin yapılamayacağı hususunun kendisine bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ‘den 2023 yılına ait pasaport harcının tahsil edilmesine ilişkin işlemde mevzuata aykırılık teşkil eden bir husus bulunmadığı dikkate alındığında, adı geçenden tahsil edilen harcın iadesi mümkün bulunmamaktadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
2.2. Benzer konulu 2023/6717 numaralı başvurunun inceleme-araştırma aşaması kapsamında hazırlanan bilgi-belge talebi yazısına yönelik Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün
Kurumumuza ilettiği 08/06/2023 tarihli ve sayılı yazıda özetle,
Pandemi kısıtlamaları sonrasında oluşan uluslararası seyahat ihtiyaçları sonucunda dünyada olduğu gibi ülkemizde de pasaport taleplerinde olağanüstü artışlar yaşandığı;
2021 yılında toplam 2.188.863 adet pasaport başvurusu yapılmış iken bu sayının 2022 yılında 4.769.420
olduğu; ayrıca Aralık 2021’de 359.679 kişi pasaport başvurusunda bulunmuş iken bu sayının Aralık 2022’de % 288 artışla 1.396.394 olarak gerçekleştiği;
Dünyada pasaport temininde yaşanan sıkıntılar öngörülerek 2021 yılında Darphane ve Damga Matbaası
Genel Müdürlüğü ile yerli ve milli pasaport üretim çalışmalarına başlanıldığı; 01/09/2022 tarihi itibariyle yerli ve milli pasaportlar üretilerek vatandaşlara teslim edilmeye başlanıldığı;
Bu itibarla, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun Ek 3’üncü maddesi gereğince yurt içi ve yurt dışı pasaport harç ve pasaport defter bedellerinin her yılın sonunda Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel
Müdürlüğü ile Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından yayımlanan Değerli Kağıtlar ve Harçlar Kanunu Genel
Tebliğleri ile belirlendiği;
Belirlenen bedellerin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği; pasaport harç ve defter bedellerinin iadesine ilişkin taraflarınca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Vergi ödevi” başlıklı 73’üncü maddesinde; “…Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Cumhurbaşkanına verilebilir”,
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
4.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır”,
5. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun Ek 3’üncü maddesinde, “Pasaport Kanununda yer alan harç ve resimler için 492 sayılı Harçlar Kanununun pasaportlarla ilgili hükümleri uygulanır”,
6. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun;
6.1. “Mevzu” başlıklı 83’üncü maddesinde, “Pasaport, ikamet tezkeresi, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanlar harca tabidir”,
6.2. “Ödeme zamanı” başlıklı 94’üncü maddesinde, “Pasaport, ikamet tezkeresi, çalışma izni, çalışma izni muafiyeti ve tasdik harçları peşin olarak alınır”,
6.3. “İşlemin yapılamıyacağı” başlıklı 127’nci maddesinde, “Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz”,
6.4. Mükerrer 138’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise, “Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır”,
7. 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu’nun;
7.1. “Değerli kağıtlar” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanuna bağlı tabloda yazılı kağıtlar ve belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan noter belgeleri ‘değerli kağıt’ sayılır”,
7.2. “Değerli kağıtların bedeli” başlıklı 4’üncü maddesinde ise, “Değerli kağıtlar ilgililere, bu kanuna bağlı tabloda gösterilen bedeller karşılığında satılır”
8. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun;
8.1. 1’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır”,
8.2. “Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat” başlıklı 3’üncü maddesinin (A) bendinin birinci fıkrasında, “Vergi kanunlarının uygulanması: Bu Kanunda kullanılan ‘Vergi Kanunu’ tabiri işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade eder”,
8.3. “Vergiyi doğuran olay” başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında ise, “Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar”,
9. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar” başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icabeden amme alacakları, istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olan muaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle reddolunur”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran, işbu kararın 1 numaralı paragrafında, “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde yer verildiği şekilde özetle; 29.12.2022 tarihinde 1.703,00 TL olan pasaport harcını e-mobil bankacılık üzerinden yatırdığını, aynı gün pasaport başvuru randevusu için nüfus müdürlüğüne müracaat ettiğinde, ‘şuan randevular dolu randevu veremiyoruz, 2023 yılının Ocak ayında tekrar geliniz şeklinde’ beyanda bulunulduğunu, 2023 yılının Ocak ayında müdürlüğe gittiğinde tekrardan pasaport harcının yatırılması gerektiğinin söylendiğini, 04.01.2023 tarihinde 1.817,00 +276,0 TL toplamda 2.093,00
TL tutarındaki pasaport harcının tekrardan yatırdığını ifade ve iddia ederek, fazladan alındığı iddia olunan
2.093 TL nin tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
12. Başvuruda iadesi talep edilen bedellerin ilki, pasaport harcıdır. Harçlar, bir hizmet veya işlem karşılığında ilgilisinden alınması öngörülen mali yükümlülük konumundadır (Bkz. M. Öncel, A. Kumrulu, N. Çağan, C. Göker, Vergi Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara, 2022, s. 489). Bu yönüyle, harca konu hizmet veya işlem ile harç bedelinin ödenmesi oldukça yakından irtibatlıdır. 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun Ek 3’üncü maddesi gereğince 492 sayılı Harçlar Kanunu bağlamında tahsil edilen pasaport harcı da yasal düzenleme uyarınca peşin olarak alınmakta olup söz konusu harca mevzu işlem ancak bu bedel ödendikten sonra yapılabilmektedir. Bununla birlikte, mali yükümlülüklere ilişkin temel usulü düzenleyen 213 sayılı
Vergi Usul Kanunu’nun 19’uncu maddesinde, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülüyle doğacağı hükme bağlanmıştır. 213 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesi üzerinden harçlara da uygulanabilen bu madde, harç alacağının doğabilmesi için harcın gündeme gelmesine sebep hizmet veya işlemin gerçekleşmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan, 492 sayılı Kanun ve 213 sayılı Kanun birlikte değerlendirildiğinde, pasaport harcının, pasaport düzenlenmesine dair işlemin yapıldığı zaman diliminde veya o işlem öncesinde peşin ödenmesi gerekmekte olup, pasaport randevusunun olduğu tarih esas alınacaktır.
13. Başvuruya konu ikinci bedel türü ise, pasaport defter bedelidir. Bu bedel, 210 sayılı Değerli Kağıtlar
Kanunu’na tabi ve “değerli kağıt” statüsünde olan pasaportların satış bedelini ifade etmektedir. Söz konusu
Kanun’a ekli tabloda pasaportlar bakımından da değerli kağıtlar bedelinin geçerli olduğu görülmektedir.
210 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine göre, değerli kağıtlar ilgililere, bu Kanun’a bağlı tabloda gösterilen
bedeller karşılığında satılmaktadır. Bu kapsamda, pasaportların da öngörülen bedellerin ödenmesi halinde talep edenlere satışı yapılabilmektedir. Dolayısıyla aynı pasaport harcında olduğu gibi ilgili bedelin ödenmesiyle pasaportun düzenlenmesinin yakın irtibatından kaynaklı olarak söz konusu değerli kağıtlar bedelinin ödenmesinin de pasaportun düzenlenmesine dair işlemin yapıldığı zaman diliminde gerçekleşmesi gerekmektedir. Nitekim 210 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinin gerekçesinde, “Değerli kağıtların ayrıca harçların tahsil vasıtası olarak da kullanılmaları halinde, gerek değerli kağıt bedelinin gerek harç tutarının bir arada tahsil edileceği tabiidir” denmek suretiyle, değerli kağıt bedeliyle ilgili harcın birlikte tahsiline işaret edilmiş ve her ikisinin ödeme zamanlarının uyumlu olması gerekliliği hatırlatılmıştır.
14. Başvuru kapsamında, başvuran tarafından 29/12/2022 Perşembe günü pasaport harcı ile defter bedeli yatırılmış ve aynı gün pasaport başvuru randevusu için nüfus müdürlüğüne müracaat edilmiştir. Harç bedeli ve pasaport defter bedelinin randevu talep tarihinde alınmasına dair hüküm bulunmamaktadır. İşlem anında ya da öncesinde yatırılmış olması yeterlidir. Başvuran, 2022 yılı sonunda ödeme yaptığı için, 04.01.2023 tarihli randevusunda 1.817,00 +276,0TL toplamda 2.093,00.- TL
tutarındaki pasaport zamlı harç farkının hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, fazladan alındığı iddia olunan 2.093,00.- TL farkın tarafına iade edilmesi gerektiğini ileri sürmektedir
15. Buna karşın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 19’uncu maddesinde, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülüyle doğacağı hükme bağlandığı için, ödeme daha önce yapılmış dahi olsa pasaport düzenlenmesine yönelik işlemlerin yapıldığı tarihin 2023 yılı içinde olması nedeniyle, hem pasaport harcı hem de pasaport defter bedeli bakımından 2023 yılında ödenmesi öngörülen meblağların geçerlidir.
16. Nitekim Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 91) ile Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 79) bağlamında pasaport harcı ve değerli kağıt bedelleri belirlenip ilan edilmiştir. Başvuran da pasaport düzenlenmesine ilişkin randevu tarihi olan 04/01/2023 tarihinde, sözü edilen bedelleri ödemiş olup ilgili nüfus müdürlüğü tarafından işlemleri yapılmıştır. Bu noktada 2023 yılında ödenen farkın iadesi,
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 19’uncu maddesindeki yasal düzenleme gereği mümkün değildir.
2023 yılında ödenen farklarının iade edilmesi, yasa değişikliğine bağlıdır.
17. Belirtildiği üzere başvuran 2022 yılı sonunda randevu talep ettiği ve 2022 yılına göre harç ödemesi yaptığı için, 2023 yılında ödenen fark olan 2.093,00 TL tutarındaki ödemenin iadesini başvurusuna konu etmiştir. Belirtildiği üzere işlem 2023 yılında yapıldığı için, talep tarihi olan 2022 yılı harcı alınması yasal mevzuat uyarınca imkan dahilinde değildir. Bununla birlikte Kurumumuzca ayrıca benzer konulu başvurularda, 2022 yılında yapılan taleplere makul sürede randevu verilip verilmediği incelenmektedir. Bununla ilgili Kurumumuzca Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden bilgi belge talep edilmiştir.
18. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Kurumumuza ilettiği 08/06/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;
18.1. 2021 yılında toplam 2.188.863 adet pasaport başvurusu yapılmış iken bu sayının 2022 yılında
4.769.420 olduğu;
18.2. Ayrıca Aralık 2021’de 359.679 kişi pasaport başvurusunda bulunmuş iken bu sayının Aralık 2022’de % 288 artışla 1.396.394 olarak gerçekleştiği ifade edilmiştir. Bu verilere göre Aralık 2022’de yaşanan artışın, idari uygulamayı zorlayacak düzeyde olduğu, genel olarak bir yılda gerçekleşen müracaatın bir ayda gerçekleştiği görülebilmektedir.
19. Ayrıca pasaport harcı ve pasaport defter bedelinde yaşanacak artışın sebebi konumundaki yeniden değerleme oranı, 24/11/2022 tarihli ve 32023 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği (Sıra No: 542) ile ilan edilmiştir. Başvuran 29/12/2022 tarihinde randevu talebinde bulunmuştur. 2022 yılında başvuranın işlemlerinin tamamlanması randevunun başvuru tarihi olan
Perşembe ya da Cuma günü verilmesine bağlıdır. Başvurana ise dördüncü iş günü olan 4 Ocak 2023 tarihinde randevu verilmiştir. Bu noktada, harç ve defter bedelinin yükseleceği miktarın 24 Kasım 2022 tarihinde ilan edildiği; pasaport talebinin 29 Aralık 2022 Perşembe günü olması nedeniyle, yaklaşık
1.400.000 başvurunun alındığı bir ay için 2022 yılının son haftası pasaport talebinde bulunulan perşembe
ve ertesi güne randevu verilememesinin makul süreyi aştığına dair bir tespit yapılamamıştır.
20. Yukarıda yapılan tüm açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ile birlikte değerlendirildiğinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar” hükmü gereği, işlem 4 Ocak 2023 tarihinde gerçekleştiğinden 2023 yılı farkın iadesi talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık tespiti yapılamamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, ilgili idarelerin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede görevli-yetkili yargı mercilerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve NÜFUS VE VATANDAŞLIK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi