|
ÖZET: Bu karar, başvuranın patentinin akademik teşvik puanının kesilmesine itirazını incelemektedir. Başvuran, patentinin 2021 yılında değerlendirileceğini savunurken, idare patentin tescil tarihinin 23/11/2020 olduğunu ve bu nedenle 2020 yılına ait olduğunu belirtmiştir. Türkiye Patent ve Marka Kurumu, patentin başvuru tarihinin 07/12/2018, tescil tarihinin ise 23/11/2020 olduğunu açıklamıştır. Başvuranın talep ettiği patent belgesinin 06/04/2021 tarihinde gönderildiği, ancak bu tarihin tescil tarihi olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde, akademik teşvik ödeneği yönetmeliğine göre patentlerin değerlendirilmesinde tescil tarihinin esas alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın patentinin 2021 yılı başvuru dönemi için değerlendirilmesi mümkün olmamıştır. Başvurunun reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7477-S.22.11449
BAŞVURU NO : 2022/3500
KARAR TARİHİ : 09/06/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : HARRAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın 2018/18904 sayılı patentin kabul edilmesi talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 04/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda 2021 yılı teşvik başvurusunda kullandığı“ ” ve “ ” başvuru numaralı patentlerden (her bir patent 14.4 olmak üzere)
28.8 puan bildirdiğini, 28.01.2022 tarihinde bu patentlerden ” başvuru numaralı patentin
“2020 yılına ait olduğundan” bahisle akademik teşvik puanının14.4 puan kesildiğini, itiraz ettiğini ve
04.02.2022 tarihinde talebinin “patentlerin değerlendirilmesinde tescil tarihi esas alınır” denilmek
suretiyle reddedildiğini, sayılı patentin korumaya alınma tarihinin 23.11.2020 olduğunu, patent başvurusunun Türk Patent Enstitüsü tarafından Harran Üniversitesine 06.04.2021 tarihinde gönderildiğini, bu durumdan dolayı 2020 değil, 2021 yılında beyanda bulunmasının mümkün olduğunu belirtmekte olup sayılı patentin Türk Patent Enstitüsü tarafından Harran Üniversitesine 06.04.2021 tarihinde gönderildiği gözetilerek kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 25/03/2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Türkiye
Patent ve Marka Kurumu Patent Dairesi Başkanlığının 12/04/2022 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1. “ ” sayılı patentin sahibinin “Harran Üniversitesi” ve buluş sahiplerinin de “ ve olduğu,
2.2. Söz konusu patentin başvurusunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca 07/12/2018 (başvuru tarihi) tarihinde yapıldığı,
2.3. Araştırma ve inceleme raporları düzenlendikten sonra anılan Kanunun 98’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca patent verilmesine karar verilerek söz konusu kararın ve patentin 23/11/2020 tarihli (tescil tarihi yani patentin verildiğinin ilan edildiği tarih) Resmi Patent Bülteninde yayımlandığı,
2.4. 6769 sayılı Kanunun 99’uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca patent verilmesi kararının
Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde, üçüncü kişiler tarafından patente herhangi bir itirazda bulunulmadığından, 21/06/2021 tarihli Bültende patent verilme kararının kesinleştiğinin ilan edildiği,
2.5. Anılan Kanunun 98’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca patentin verilmesine ilişkin yayımdan sonra patent sahibi tarafından belge düzenleme ücreti ödenerek patent belgesi düzenlenmesinin talep edildiği, talep edilmesi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin 02/04/2021 tarihli yazı ekinde patent sahibi vekiline gönderildiği,
2.6. “2 ” sayılı patentin sahibinin “Harran Üniversitesi, Şanlıurfa Teknoloji Geliştirme Bölgesi
Kurucu ve İşlet. A.Ş ve ve buluş sahiplerinin de “ ve olduğu,
2.7. Söz konusu patentin başvurusunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca 26/09/2018 tarihinde yapıldığı,
2.8. Araştırma ve inceleme raporları düzenlendikten sonra anılan Kanunun 98’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca patent verilmesine karar verilerek, söz konusu patentin 22/11/2021 tarihli (tescil tarihi yani patentin verildiğinin ilan edildiği tarih) Resmi Patent Bülteninde yayımlandığı,
2.9. 6769 sayılı Kanunun 99’uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca patent verilmesi kararının
Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde, patente üçüncü kişiler tarafından itirazda bulunulabilmesi için tanınan sürenin henüz dolmadığı,
2.10. Anılan Kanunun 98’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca patentin verilmesine ilişkin yayımdan sonra patent sahibi tarafından talep edilmesi üzerine ve belge düzenleme ücreti de ödenerek patent belgesi düzenlenmesinin talep edildiği, talep edilmesi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin 06/01/2022 tarihli yazı ekinde patent sahibi vekiline gönderildiği,
2.11. “patentin tescil edildiği tarih yani 6769 sayılı Kanuna göre patentin verildiğinin ilan edildiği tarih”in, “ ” sayılı patent için ve“ ” sayılı patent için ise olduğu,
2.12. “06.04.2021” tarihinin, patent sahibinin talebi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin patent sahibi vekiline gönderilen 02/04/2021 tarihli yazının vekile tebliğ edildiği tarih olduğu, Aynı şekilde, “07/01/2022” tarihinin de, patent sahibinin talebi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin patent sahibi vekiline gönderilen 06/01/2022 tarihli yazının vekile tebliğ edildiği tarih olduğu,
3. Kurumumuzun 25/03/2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Harran
Üniversitesi Rektörlüğünün 20/04/2022 tarihli ve sayılı yazısında;
3.1. 2021 yılı Akademik Teşvik Ödeneği başvuru döneminde, 01/01/2021 – 31/12/2021 yılına ait yayınlanmış makale, tebliğ, patent tescil belgesi vb. eserlere ilişkin belgelerin Akademik Teşvik
Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunca değerlendirildiği, /
3.2. Başvuranın belirttiği üzere bahse konu patent belgesinin 23/11/2020 tarihine ait olduğu, keza başvuranın kabul ettiği gibi Türk Patent Enstitüsünün belgeyi 06/04/2021 tarihinde gönderdiği,
3.3. Bu saiklerden dolayı, Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun 2020 yılına ait bu belgeyi, 2021 yılı başvuru dönemi için değerlendirmeye almasının mümkün olmadığı,
şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun “İnceleme talebi, inceleme raporunun düzenlenmesi ve patentin verilmesi” başlıklı 98’inci maddesinin beşinci fıkrasında; “Yapılan inceleme sonucunda düzenlenen inceleme raporunda başvuru ve buna ilişkin buluşun bu Kanun hükümlerine uygun olduğunun belirtilmiş olması hâlinde patentin verilmesine karar verilir, başvuru sahibine bildirilir, bu karar ve patent
Bültende yayımlanır. yedinci fıkrasında; “Patentin verilmesine ilişkin yayımdan sonra talep edilmesi ve belge düzenleme ücretinin ödenmesi hâlinde, düzenlenen belge patent sahibine verilir.”
7. 13/10/1983 tarihli ve 2914 Sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu’nun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı Ek 4 üncü maddesinde; “(Ek: 5/11/2014-6564/2 md.) Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır…
Bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karşılıkları, akademik teşvik toplam puanının %30’unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanın hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teşvik puanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluşumu ile diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir…”
8. 27/06/2018 tarihli ve 30461 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği
Yönetmeliği’nin
8.1. “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinin ilgili fıkralarında; “o) Ulusal patent: Ulusal mevzuat kapsamında başvurusu yapılan ve inceleme raporu sonucunda Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından verilen patenti,”
/
8.2. “Akademik teşvik faaliyet alanlarının değerlendirilmesi” başlıklı 7 nci maddesinin ilgili fıkralarında; “(11) Ödüllerin değerlendirilmesinde ödülün alındığı; projelerin ve araştırmaların değerlendirilmesinde projelerin ve araştırmaların sonuçlandığı; tasarımların değerlendirilmesinde tasarımın sonuçlandığı; patentlerin değerlendirilmesinde patentin tescil edildiği ve sergilerin değerlendirilmesinde serginin açıldığı tarih esas alınır.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvuruda, başvuranın başvuru numaralı patentine ilişkin olarak “2020 yılına ait olduğundan” bahisle akademik teşvik puanının kesildiği ancak patent başvurusunun Türk Patent Enstitüsü tarafından Harran Üniversitesine 06.04.2021 tarihinde gönderildiği gözetilerek ilgili patentin kabul edilmesi talebiyle Kurumumuza başvurulmuştur.
11. Türkiye Patent ve Marka Kurumu Patent Dairesi Başkanlığı tarafından iki patent başvurusuna ilişkin olarak detaylı inceleme yapıldığı görülmekte olup başvuranın kabul edilmesini talep ettiği numaralı patente ilişkin olarak ilgi idarenin açıklamalarına bakıldığında; başvuru tarihinin 07/12/2018 olduğu, tescil tarihinin ise patentin verildiğinin ilan edildiği tarih olan 23/11/2020 olduğu, patentin verilmesine ilişkin yayımdan sonra patent sahibi tarafından belge düzenleme ücreti ödenerek patent belgesi düzenlenmesinin talep edildiği, talep edilmesi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin 02/04/2021 tarihli yazı ekinde patent sahibi vekiline gönderildiği, başvuranın dilekçesinde belirttiği “06.04.2021” tarihinin, patent sahibinin talebi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin patent sahibi vekiline gönderilen 02/04/2021 tarihli yazının vekile tebliğ edildiği tarih olduğu açıklanmıştır.
12. Harran Üniversitesi Rektörlüğü tarafından ise 2021 yılı Akademik Teşvik Ödeneği başvuru döneminde, 01/01/2021 – 31/12/2021 yılına ait yayınlanmış makale, tebliğ, patent tescil belgesi vb. eserlere ilişkin belgelerin Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunca değerlendirildiği, bahse konu patent belgesi de 23/11/2020 tarihine ait olduğundan 2021 yılı başvuru dönemi için söz konusu patentin değerlendirmeye almasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
13. Dosya kapsamında yapılan incelemede, söz konusu uyuşmazlığın patentin tescil tarihinin ne olduğu noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır.
14. Yapılan incelemede; öncelikle patentler, faydalı modeller, markalar, coğrafi işaretler, tasarımların vb.
ilgili mevzuat hükümleri uyarınca tescilini ve bu hakların korunması ile ilgili işlemleri yapma görevinin esasen Türkiye Patent ve Marka Kurumunda olduğu açıktır. Dolayısıyla başvuranın talebinin esasını teşkil paten tescil tarihinden hangi tarihi anlamamız gerektiği noktasında karar verici ve uygulamayı belirten
/
kurumun Harran Üniversitesi tarafından iletilen cevabi yazıda da belirtildiği üzere Türkiye Patent ve Marka
Kurumu olduğu değerlendirilmektedir.
15. Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliğine göre patentlerin değerlendirilmesinde patentin tescil edildiği tarihin esas alınacağı belirtilmiştir. Her ne kadar başvuran patent başvurusunun Türkiye Patent ve Marka
Kurumu tarafından Harran Üniversitesine 06/04/2021 tarihinde gönderildiğini bu nedenle tescil tarihi olarak 2021 yılının esas alınması gerektiğini iddia etse de patentin 23/11/2020 tarihli Resmi Patent
Bülteninde yayımlandığı, yani patentin verildiğinin ilan edildiği tarih olan “23/11/2020” nin tescil tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği idarenin cevabi yazısında da tereddüte yer vermeyecek şekilde ifade edilmiştir. Başvuranın belirttiği “06/04/2021” tarihinin ise patentin verilmesine ilişkin yayımdan sonra patent sahibi tarafından belge düzenleme ücreti ödenerek patent belgesi düzenlenmesinin talep edilmesi üzerine düzenlenen TR sayılı patent belgesinin 02/04/2021 tarihli yazı ekinde patent sahibi (Harran Üniversitesi Rektörlüğü) vekiline gönderildiği tarih olduğu anlaşılmaktadır.
16.Dolayısıyla başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle bahse konu patent belgesinin tescil tarihinin
“23/11/2020” olduğu açık olduğundan Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun
2020 yılına ait bu belgeyi, 2021 yılı başvuru dönemi için değerlendirmeye almaması işleminde hukuka ve
hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin ilgili İdareler tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak
Harran Üniversitesinin, başvurana verdiği gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın Başvurana ve Harran Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
/
Kamu Başdenetçisi