Pazarlık usulü yapılan ihalelerde belgeler, ilk tekliften sonra mı yoksa ikinci teklifler alındıktan sonra mı değerlendir (KİK)

            Dicle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 28.10.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “3 Taşımalı Orta Öğretim Okuluna 81 Araçla 942 Öğrenciyi 153 İş Günü Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Ha-Ka Nak. Akar. İnş. Turz. Gıda Tar. San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2013tarih ve 34929sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/4045sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

           
1 ) İhale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde teklif dosyasında yer alan belgelerin tam ve uygun olarak görüldüğünün belirtildiği, bu aşamadan sonra ikinci oturumda kendilerinden ikinci ve son teklif alındığı,  ikinci teklif sunulduktan sonra tekliflerinin vekâlete ait imza sirküleri olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu durumda teklif dosyasındaki belgeler eksik ise tekliflerinin ilk oturumda değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ihalenin ilk oturumunda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmayıp ikinci oturumda tekliflerinin imza beyannamesi olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının ihalenin biçim bakımından yanlış yapılmasına yol açtığı bu sebeple ihalenin iptalinin gerektiği,           

           
2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerde mali müşavir tarafından yazılması gerekli ibarenin olmadığı kanaatinde oldukları bu sebeple anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının usulüne uygun olarak verilip verilmediğinin incelenmesinin gerektiği,

           
3 ) İhale komisyonu kararında bazı isteklilerin birinci bazı isteklilerin ise ikinci tekliflerinin yazıldığı hâlbuki ihale komisyon kararında sadece son tekliflerin yer alması gerektiği dolayısıyla alınan ihale komisyon kararının bu gerekçeyle geçersiz olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

           
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

            İnceleme konusu ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendine göre pazarlık usulü ile ihale edilen 3 taşımalı orta öğretim okuluna 81 araçla 942 öğrenciyi 153 iş günü taşıma işi olduğu, isteklilerin tekliflerini görürü bedel üzerinden verecekleri tespit edilmiştir. Söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 1.828.354,16 TL olduğu, ihale kapsamında 6 adet teklif sunulduğu, bahse konu tekliflerden üçünün geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

            İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…

            30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.

            30.2.3. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir.

            30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.”düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

            4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

            İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.  ”hükmü yer almaktadır.  

            Her ne kadar İdari Şartname’nin 32.1’inci maddesinde ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda yeterliği tespit edilen isteklilerin ilk fiyat tekliflerini aşmamak ve ihale kararına esas olmak üzere son yazılı fiyat tekliflerini verecekleri izah edilse de söz konusu iddia üzerine idarenin cevabı incelendiğinde ihale komisyonunun Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde ihalenin ilk oturumunu gerçekleştirdiği, ilk oturumda teklif değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir işlemde bulunulmadığı ikinci teklif alındıktan sonra ayrıntılı değerlendirme yapmak amacıyla oturumun kapatıldığı ifadelerinin yer aldığı, bu durumda söz konusu idarece ihaleye katılım ve yeterlilik belgelerinin ilk oturumun ardından ikinci fiyat teklifleri alınmadan ayrıntılı değerlendirmesinin yapılması gerekirken söz konusu değerlendirmenin ikinci fiyat teklifleri alındıktan sonra yapıldığı anlaşılmışsa da bu hususun tek başına esasa ilişkin bir aykırılık taşımadığı görülmüştür.

            İnceleme konusu ihalede başvuru sahibi Ha-Ka Nak. Akar. İnş. Turz. Gıda Tar. San. Tic. Ltd. Şti.ni Orhan Atilla, Mahmut Atilla ile Cevat Karaca’nın tam yetki ile münferiden ilzam edeceğinin anlaşıldığı, Cevat Karaca’nın ise 31.12.2013 tarihine kadar Aydın Dolu’yu vekil tayin ettiği, söz konusu ihalede başvuru sahibi şirket adına anılan şahsın teklif verdiği, söz konusu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.10.2013 tarihinde yapılan ihaleye saat 11:00 itibarıyla toplam 6 teklif zarfının sunulduğu, anılan tarih ve saat itibariyle zarf açma ve belge kontrol tutanağı ile başvuru sahibi Ha-Ka Nak. Akar. İnş. Turz. Gıda Tar. San. Tic. Ltd. Şti.nin evraklarında vekil kılınan şahıs olan Aydın Dolu’ya ait imza beyannamesi bulunmadığının kayıt altına alındığı, 11.50 itibarıyla isteklilerin ilk tekliflerini 12:00 itibarıyla da son (ikinci) tekliflerini sundukları, ilk ve son teklifleri arasında sadece ihale üzerinde bırakılan Silvan Gap Nak. Taah. İnş. Turz. Tem. Hiz. Tüt. ve Tüt. Mam. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Umay Taş. Tem. Gıda Tar. Ürün. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Celal Kubat Taş. Turz. İnş. Gıda Tar. San. Tic. Ltd. Şti., Salih Kırboğa Ort. Gir.  tekliflerinin farklılık teşkil ettiği, 28.10.2013 tarih ve 12:20 saati itibarıyla düzenlenen ihale komisyon kararı ile teklif dosyası içerisinde vekâlete ait imza beyannamesi bulunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

            İhale işlem dosyası içerisinde başvuru sahibine ait olduğu anlaşılan teklif dosyası incelendiğinde, teklifinin özetini gösteren üst yazı, tebligat adres beyanı, götürü bedel teklif mektubu, banka referans mektubu, teyit yazısı, geçici teminat mektubu, teminat mektubu teyit yazısı, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, iş bitirme belgesi, sicil kayıt sureti, faaliyet belgesi, vekâletname, kurumlar vergi beyannamesi, ortaklık durum belgesi, yerli istekli beyanı, alt yüklenici taahhütnamesi, araçlar taahhütnamesi ve personel taahhütnamesinin yer aldığı fakat söz konusu belgelerin içinde istekli adına teklif sunan Aydın Dolu’ya ait imza beyannamesinin bulunmadığı görülmüştür.Bu itibarla başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

            4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Dolayısıyla, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde yer verilen “hak kaybı veya zarara uğrama” kavramının mevcudiyetine, şikâyetçinin başvuruya konu ihale özelinde güncel bir hak kaybı veya zarara uğramış olması durumunda veya uğrama ihtimalinin bulunması durumunda, diğer bir ifadeyle şikâyet edilen hususlar bakımından başvuru sahibinin haklı görülmesi halinde ihalenin diğer aşamalarına ilişkin şikâyet ehliyeti bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede teklif dosyası içerisinde vekâlete ait imza beyannamesi bulunmadığı gerekçesiyle başvuru sahibi Ha-Ka Nak. Akar. İnş. Turz. Gıda Tar. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan isteklinin 1’inci iddiası incelendiğinde idarece istekli bakımından tesis edilen değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırılık taşımadığı anlaşılmıştır.

            Bu itibarla, ikinci ve üçüncü iddiada itirazen şikâyete konu edilen hususlar bakımından başvuru sahibinin incelenen ihalede hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından ve dolayısıyla şikâyet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddialarına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.