|
ÖZET: Başvuru, Perşembe Belediye Başkanlığı’na yönelik yol ve duvar çalışmalarıyla ilgili olarak yapılmıştır. Başvuran, daha önceki taleplerine olumlu yanıt almasına rağmen, Mahallesi Caddesi ve Sokak kısımlarındaki yolun yapılması için tekrar başvuruda bulunmuştur. Ancak, Belediye Başkanlığı, yol yapımının Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirileceğini belirtmiş ve bütçe imkânlarının yetersiz olduğunu ifade etmiştir.
Perşembe Belediye Başkanlığı’nın verdiği yanıtta, talep edilen yolun belediyenin sorumluluk alanında olduğu, fakat 2018 yılı için gerekli bütçenin bulunmadığı vurgulanmıştır. İlgili mevzuat, ilçe belediyelerinin ara yolların yapımından, büyükşehir belediyelerinin ise ana yolların yapımından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Başvuranın talepleri, kamu hizmetlerinin sunumunda saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin yerine getirilmesi için Perşembe Belediye Başkanlığı’na tavsiyede bulunmuştur. Bu tavsiye, idarenin daha önce verdiği taahhütleri yerine getirmesi gerektiğini ve kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde sunulması için gerekli adımları atması gerektiğini vurgulamaktadır. Başvuru, kamu hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20593-20593 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/7704 2018/ 7704
KARAR TARİHİ : 07/12/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Perşembe Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yol ve duvar çalışması hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 07/06/2018 7.6.2018
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran , Kurumumuza daha önce yapmış olduğu başvuru üzerine idare tarafından verilen cevaplarda taleplerinin yerine getirileceğinin bildirildiğini, bu cevaplara binaen
Kurumumuzca Dostane Çözüm Kararları verildiğini, söz konusu karardan sonra Perşembe Belediye
Başkanlığı’na dilekçe ile müracaat ederek Mahallesi Caddesi ve Sokak kısımlarında bulunan yolun yapılmasını talep ettiğini, ancak idare tarafından yol yapım işinin Ordu
Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından yapılacağının bildirdiğini, mevzuatta ara yolların yapım işinin ilçe belediyesinin, ana yol (cadde) yapım işinin büyükşehir belediyesinin görev alanında olduğunu belirterek yatırım programına alınan yolun yapılmasını talep etmektedir .
II.İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Başvurunun çözüme kavuşturulması amacıyla Perşembe Belediye Başkanlığı’ndan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . İlgili idarenin cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. ün talep ettiği yolun Belediyenin görev ve sorumluluk alanında olduğu, 2.2.Fakat 2018 yılı için bütçe imkânlarının olmadığından betonlamanın yapılamayacağı, Açıklamalarına yer verilmiştir .
III.İLGİLİ MEVZUAT
1 / 53.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve
Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, 4.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı
65 inci maddesinde;
“Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir .”,
5.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde;
“ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 6.10/ 07/ 2004 tarih ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 inci maddesinde;
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır : … Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek …
İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır : …Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak…” , 7.03/ 07/ 2015 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla… İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır… Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar…”, 8.Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğin “Görevin Yerine Getirilmesinde Kamu Hizmeti Bilinci” başlıklı 5 inci maddesinde;
“ Kamu görevlileri, kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde; sürekli gelişimi, katılımcılığı, saydamlığı, tarafsızlığı, dürüstlüğü, kamu yararını gözetmeyi, hesap verebilirliği, öngörülebilirliği,
2 / 5hizmette yerindeliği ve beyana güveni esas alırlar .” ,
9.Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğin “Hizmet Standartlarına Uyma” başlıklı 7 inci maddesinde;
“Kamu kurum ve kuruluşlarının yöneticileri ve diğer personeli, kamu hizmetlerini belirlenen standartlara ve süreçlere uygun şekilde yürütürler, hizmetten yararlananlara iş ve işlemlerle ilgili gerekli açıklayıcı bilgileri vererek onları hizmet süreci boyunca aydınlatırlar .”, 10.Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin
“Vatandaşın bilgilendirilmesi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kanunî sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla idare, sunduğu hizmetlere ilişkin bilgileri ve mevzuatı, basılı ya da elektronik ortamda duyurur .”, Hükümleri yer almaktadır .
IV.KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11.Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “ Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12.Başvuruya konu dilekçe ve ekleri incelendiğinde; başvuranın, Kurumumuza daha önce yapmış olduğu başvuru üzerine idare tarafından verilen cevaplarda taleplerinin yerine getirileceğinin bildirildiğini, bu cevaba binaen Kurumumuzca Dostane Çözüm Kararı verildiğini, söz konusu karardan sonra Perşembe Belediye Başkanlığı’na dilekçe ile müracaat ederek yolun yapılmasını talep ettiğini, ancak idare tarafından yol yapım işinin Ordu Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire
Başkanlığı tarafından yapılacağının bildirdiğini, mevzuatta ara yolların yapım işinin ilçe belediyesinin, ana yolların yapım işinin büyükşehir belediyesinin görev alanında olduğunu belirterek yatırım programına alınan yolun yapılmasını talep ettiği anlaşılmıştır .
13.Perşembe Belediye Başkanlığının Kurumumuza verdiği cevap ve ekleri tetkik edildiğinde, ‘ün talep ettiği yolun Belediyenin görev ve sorumluluk alanında olduğunun, fakat 2018 yılı bütçe imkânları elvermediğinden betonlamanın yapılamayacağının belirtildiği anlaşılmıştır .
14.Başvuranın, daha öncede benzer nitelikte talep içeren bir başvurusunun olduğu, Perşembe
Belediye Başkanlığı’ndan bilgi ve belge talep edildiği, Perşembe Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda, “…Söz konusu talebin 2018 yılı yatırım programı kapsamında değerlendirileceği talep sahibine bildirilmiştir . Söz konusu yola ilişkin düzenleme ve onarma yetkisi Belediyenin görev ve sorumluluğundadır …” bilgisi verildiğinden başvuru hakkında dostane çözüm kararı verildiği tespit edilmiştir .
15.Anayasamızda devletin, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu
3 / 5görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine
getireceği hüküm altına alınmıştır .
16.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununda Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki
mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı çalışmalarını yürütme görevinin Büyükşehir Belediyesine verildiği, kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevlerin dışında kalan görevleri yapma görevinin ise ilçe belediyesine verildiği hüküm altına alınmıştır .
17.5393 sayılı Belediye Kanununda ise imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı
işlerinin belediyeler tarafından yapılacağına hükmedilmiştir .
18.Anayasa Mahkemesi’nin 18.10.2003 tarihli ve E.2003/ 67, K .2003/ 88 sayılı kararında :
“Hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesi zorunlu koşullardandır . Bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanması zorunludur . Devlet açık ve belirgin hukuk kurallarını yürürlüğe koyarak bunları uyguladığı zaman hukuk güvenliği sağlanır .” denilmektedir .
19.Kamu hizmetlerinin vatandaşlar için yaşamsal bir önemi bulunmaktadır . Kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi ve manevi bakımdan tatmin edilmeleri, kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır .
20.Kamu hizmetlerinin sunulmasında belirli standartların yakalanması için tüm kamu görevlilerinin uyması gereken kurallar belirlenmiştir .
21.Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; idare tarafından, talep edilen yolun ilçe belediyesinin görev ve sorumluluk alanında olduğunun, ancak 2018 yılı bütçe imkânları olmadığından beton işlerinin yapılamayacağının belirtildiği, yapacağı tarihi belirsiz bıraktığı tespit edilmiştir .
22.Başvuranın talebi doğrultusunda, Perşembe Belediye Başkanlığı’nın kamu hizmeti verirken
“saydamlık”, “hesap verilebilirlik” , “öngörülebilirlik” , “belirlilik” gibi ilkeleri ve Anayasamızın
“Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir .” hükmünü de göz önünde bulundurarak, başvuranın talebi doğrultusunda daha önceden verdiği taahhüdünü yerine getirmesi için işlem tesis etmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23.İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuranın, başvuru dilekçesine idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru
4 / 5yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir . Adı geçen idarenin bundan sonra bahse
konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24.6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ordu İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII.KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Kamu hizmetinin sunulmasındaki temel ilkelerden “saydamlık”, “hesap verilebilirlik”
,“öngörülebilirlik” ve “belirlilik” ilkelerinden hareketle ve Anayasamızın “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir .” hükmünü de göz önünde bulundurarak daha önceden verdiği taahhüdünü yerine getirmesi hususunda
PERŞEMBE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın, ŞİKÂYETÇİ ile PERŞEMBE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Perşembe Belediye Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi