TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20004-20004 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/8378 2018/ 8378
KARAR TARİHİ : 30/11/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sağlık Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Personel alım ilanında örgün eğitim şartının aranmaması talebi .
BAŞVURU TARİHİ : 22/06/2018 22.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Sağlık Bakanlığının 200 Danışman alımı ilanında
Sosyal Çalışmacı unvanında başvuracaklarda örgün eğitim şartı aradığını, Açıköğretim Fakültesi
Sosyal Hizmet bölüm mezunlarının başvuru yapamadığını, açıköğretimden aldıkları diplomalar ile örgün eğitimden alınan diplomalarla aynı haklara sahip olduklarını, bu konuda ayrımcılık yapıldığını belirterek bundan sonraki ilanlarda ”örgün eğitim” ibaresinin kaldırılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun konuyla ilgili bilgi belge isteme yazısına Sağlık Bakanlığı tarafından yasal süresi içinde cevap verilmemiştir .
3. Başvuru belgesi ve konu ile ilgili araştırmalardan; 3.1. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlık Genel Müdürlüğünün 22.5.2018 tarihinde Sağlık Sisteminin
Güçlendirilmesi ve Desteklenmesi Projesi kapsamında 200 Danışman alım ilanı verdiği,
1 / 53.2. Sosyal Çalışmacı ( 47 kişi) alım ilanında;
• lisans eğitim programlarındaki sosyal hizmet (örgün eğitim) bölümünden mezun olmak, Üniversitelerin dört yıllık
•Tercihen konusunda yüksek lisans yapmış olmak, •Tercihen sosyal çalışmacı olarak en az iki yıl çalışmış olmak, •Tercihen çeşitli sertifika programlarına (aile danışmanlığı, evlilik danışmanlığı vb.) katılmış olmak, •Windows Office programlarını (Word, Excel, PowerPoint) kullanabilir olmak, •Erkek adaylar için askerlikle ilişiği bulunmamak, •Son başvuru tarihi itibarıyla 50 yaşını doldurmamış olmak, şartlarının arandığı, 3.3. Başvuranın konuyla ilgili BİMER’e yaptığı başvuruya idarenin “Sayın Başvuru Sahibi, Sağlık
Sisteminin Güçlendirilmesi ve Desteklenmesi Projesi kapsamında danışman istihdamına ilişkin başvuru koşulları idare tarafından belirlenmiş olup, bu kapsamda yapılan başvurular kabul edilecektir .
Bilgilerinizi rica ederim .” cevabını verdiği, anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında
“Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde ; “ Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler …”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
2 / 56.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (u) bendinde; Yükseköğretim Eğitim Türleri :
Yükseköğretimde eğitim – öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir .
( 1) Örgün Eğitim : Öğrencilerin, eğitim – öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim – öğretim türüdür .
( 2) Açık Eğitim : Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim – öğretim türüdür .” 6.2. “Yükseköğretim kurumlarının görevleri” başlıklı 12 nci maddesinin (d) bendinde ; “ Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak ” , 7. 6.11.1982 tarih ve 17860 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Açık
Yükseköğretim Yönetmeliğinin; 7.1. 5 inci maddesinde; “Bir yükseköğretim kurumunda açıköğretime uygulanacak öğretim programları örgün öğretimde uygulananların kapsam olarak aynıdır .” 7.2. 13 üncü maddesinde; “Açıköğretim öğrencileri ile aynı öğretim programına göre örgün öğretim öğrencileri arasında öğrenci hakları bakımından fark bulunmadığı gibi her iki yoldan mezun olanlar eşit hak ve yetkilere sahip olurlar .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun kabulü yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. 1 no.lu paragrafta da ayrıntılı açıklandığı üzere başvuran, Sağlık Bakanlığının Danışman alımı ilanında Sosyal Çalışmacı unvanında başvuracaklarda örgün eğitim şartı aradığını, Açıköğretim
Fakültesi Sosyal Hizmet bölüm mezunlarının başvuru yapamadığını belirterek bundan sonraki ilanlarda ”örgün eğitim” ibaresinin kaldırılmasını talep etmektedir .
10. Anayasanın 130 uncu maddesinde, Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların görev, yetki ve sorumlulukları ile özlük haklarının kanunla düzenleneceği belirtilmiştir .
2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda Üniversitelerin fakülte, enstitü,
yüksekokul, konservatuvar, meslek yüksekokulu, araştırma ve uygulama merkezi ve benzeri birimlerden oluştuğu ifade edilmiştir . Bazı Üniversitelerde örgün öğretimin yanı sıra açık öğretim uygulayan fakülte ve yüksekokullar bulunmaktadır . 2547 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde de
3 / 5yükseköğretim eğitim türleri arasında açık eğitim sayılmış ve öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim
araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim öğretim türü olarak tanımlanmıştır .
11. Açık Yükseköğretim Yönetmeliğinde, açıköğretime uygulanacak öğretim programları örgün öğretimde uygulananların kapsam olarak aynı olduğu, öğrenciler arasında öğrenci hakları bakımından fark bulunmadığı, mezun olanların ise eşit hak ve yetkilere sahip olduğu düzenlenmiştir .
12. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlık Genel Müdürlüğünün Sağlık Sisteminin Güçlendirilmesi ve
Desteklenmesi Projesi kapsamında danışman alımı ilanı verdiği ve sosyal çalışmacı unvanında yapacağı alım için 4 yıllık lisans eğitim programlarındaki sosyal hizmet (örgün eğitim) bölümünden mezun olma şartını aradığı anlaşılmıştır . 2547 sayılı Kanunda ve 2809 sayılı Kanunda açık eğitimin tanımına, nasıl eğitim verileceğine ve üniversitelerde fakülte olarak kurulabileceğine yer verilmiş ancak bunların dışında gerek öğrenciler gerekse mezunlar açısından ayrıksı bir düzenlemeye yer verilmemiştir . Ayrıca Açık Yükseköğretim Yönetmeliğinde, açıköğretim ile örgün öğretimden mezun olanların eşit hak ve yetkilere sahip olacağı düzenlenmiştir . Dolayısıyla Sağlık Bakanlığının ilanda örgün eğitim şartı aramasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmektedir .
13. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; idarenin Danışman alım ilanında örgün eğitim şartı aramasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı anlaşıldığından başvuranın talebinin kabul edilerek idareye bundan sonraki personel alım ilanlarında bu şartı aramaması yönünde tavsiye kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Sağlık Bakanlığı’nın başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap vermediği anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu hususa özen göstermesi önerilmektedir .
15. Ayrıca iyi yönetim ilkelerinden olan, “haklı beklentiye uygunluk” ilkesi gereği idarenin personel alım ilanlarında açıköğretim ve örgün öğretim fakülteleri mezunları arasında bir ayrıma gitmemesi gerektiği kanaatine de varılmaktadır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE ;
Personel alım ilanlarında örgün eğitim şartı aranmaması hususunda SAĞLIK BAKANLIĞI’NA
4 / 5TAVSİYEDE BULUNULMASINA ,
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SAĞLIK BAKANLIĞINCA bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi