|
ÖZET: Personel gider oranı hesaplamasında, belediye ticaret şirketlerinde istihdam edilen personel giderlerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamı dışındaki giderlerle birleştirilmemesi gerektiği belirtilmiştir. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin hükümleri doğrultusunda, belediyelerin yıllık toplam personel giderlerinin belirli oranları aşamayacağı vurgulanmıştır.
Belediyeler, personel giderlerini hesaplarken yalnızca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamındaki giderleri ve destek personeli giderlerini dikkate almalıdır. Bu durum, yeni personel alımında da belirli kısıtlamalar getirmektedir. Yıl içerisinde beklenmedik bir artış olması durumunda, personel giderleri belirlenen oranların altına inene kadar yeni alımlar yapılamayacaktır. Ayrıca, kamu zararının doğması halinde, zarar belediye başkanından tahsil edilecektir. Sonuç olarak, belediyelerin personel giderleri hesaplamalarında dikkatli olmaları ve yalnızca ilgili mevzuat çerçevesinde hareket etmeleri gerekmektedir. Bu doğrultuda, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının yönetimi ve giderlerin doğru bir şekilde hesaplanması büyük önem taşımaktadır. |
NOT: Personel gider oranı hesaplanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamı dışındaki belediye ticaret şirketi personel giderlerinin dahil edilmemesi gerektiği hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-6608195 21/07/2023
Konu: Personel Gider Oranı Hesaplanmasında
Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet
Alımı Kapsamı Dışındaki Belediye Ticaret
Şirketi Personel Giderlerinin Dahil Edilmemesi Gerektiği
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: 21.03.2023 tarihli ve 17741800-869-91673 sayılı yazınız.
Belediyeniz şirketinde istihdam edilen personelin Belediyeniz bünyesinde görev yapmadığından bahisle personel gider oranı hesaplamasına dahil edilmesine ilişkin görüş talep eden ilgi yazınız incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin 8 inci fıkrasında, “Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. Personelin her türlü alacakları zamanında ve öncelikle ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 20 nci maddesinde, “İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir…” hükmüne yer verilmiştir.
Diğer taraftan, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların;
“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “(1) Bu Usul ve Esasların uygulanmasında;
Destek personeli: İşçiler ve yöneticiler dışında kalan şirket personelini,
İdare: Şirketin sermayesinin yarısından fazlasına doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, birlikte veya ayrı ayrı sahip olan il özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerini,
İşçi: Şirketlerde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında idareye hizmet sunmak üzere iş sözleşmesine dayalı olarak çalışan kişiyi,
ç) Şirket: İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idareleri ve belediyelerin üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketi,
Şirket personeli: Yöneticiler, işçiler ve destek personelini,…
ifade eder.” hükmü,
“Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5 inci maddesinde, “(1) İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz. Bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamaz.
(2) Doğrudan hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçi sayısı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesine göre işçi statüsünde geçişe esas sözleşme kapsamında o iş için öngörülen işçi sayısını aşamaz. Ancak birinci fıkradaki oranın altında kalan idarelerin şirketleri; bu oranın aşılmaması kaydıyla, işten ayrılanların yerine ve iş artışının zorunlu olduğu durumlarda idarenin talebi üzerine yeni işçi alımı yapabilir. İdareler, belirlenen oranın aşılmaması kaydıyla personel çalıştırılmasına dayalı yeni hizmetlerini şirketlerine gördürebilir ve bu amaçla şirketler tarafından yeni işçi alımı yapılabilir… ” hükmüne yer verilmiştir.
Bununla birlikte, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde, “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Belediyeniz şirketinden doğrudan hizmet alımı yöntemiyle işçi istihdamı yapılabilmesi için personel giderlerinin hesaplanmasına, sadece personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamındaki personel giderleri ile söz konusu şirketlerde istihdam edilen destek personeli giderlerinin dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü