ÖZET: Bu karar, başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre peyzaj mimarı unvanının hukuki dayanağını ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genelgesinin içeriğini öğrenme talebinin incelenmesine ilişkindir. Başvuran, bilgi edinme hakkı kapsamında, idarenin eylem ve işlemlerine dair bilgi talep etmiştir. Ancak, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na göre, mütalaa talebi istisna kapsamına girmektedir. Bu nedenle, başvurunun hukuka uygun olarak reddedilmesine karar verilmiştir.

Başvurunun reddi, bilgi edinme hakkının sınırları çerçevesinde değerlendirilmiş ve mütalaa talebinin, idarenin sahip olduğu kayıtlarda yer alan bilgi ve belgeler arasında olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, başvuranın talebinin, bilgi edinme hakkı kapsamında değerlendirilemeyeceğini göstermektedir. Dolayısıyla, idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

T.C. TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/12218-S.22.18674

B AŞVURU NO :

KARAR T ARİHİ :

RET KARARI

B AŞVURAN :

B AŞVURUYA KONU İ DARE : C UMHURBAŞKAN LIĞ I İDAR İ İŞ LER BAŞKA N LIĞ I

B AŞVURUNUN KONUSU : Bilgi edinme talebine il işki ndir.

B AŞVURU T ARİHİ :

I. B AŞ VURANI N İDDİ A VE T ALE PL E Rİ

1. Kurumumuza şik âyet b aşvu ru su nd a bulunan b aşvu ru su n d a özetle; 657 sa yıl ı Devlet Memurları Kanun u’n un Ek Gösterge tablosunda yer alan Teknik Hizmetler S ınıfındaki unvanlar içerisinde “P e yz aj M im arı ” tanımı net olarak görünmüyorken, Hazine ve Maliye B akanlı ğı Kamu

Mali Yönetim ve Dönü şüm Genel Müdürlü ğün ce çıka rılan Mahalli İd a re S öz leşmeli Personel Ücret

Tavanları konulu Genel ge’nin (2) sa yıl ı Cetvelinde “Mim ar, Mühendis, Ş ehir P lancısı , Peyzaj M im arı” unvanlarını n yer alm ası nın hukuki da ya na ğını n ne oldu ğunun ve söz konusu Genel ge ’nin (1) S a yıl ı

Cetvelinde belirtilen “peyzaj mi marı ” unvanı nın 657 sa yıl ı Kanun ’a göre net a ylı k tut a rının, hesaplama yönteminin ve hukuki da ya n a ğını n kendisine bildirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN B AŞVURUYA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI

2. Başvur anın Kurumumuza sunduğu 28.04.2022 tarihli ek evraktan; talebi hakkında C umhurbaş kanl ığı

İd ari İşler B aşkanlı ğı Personel ve Prensipler Genel Mü dü rlü ğün e yaptı ğı başvuru ya anıl an İdar e tara fından, “ (… ) Mahalli İdare Söz leşmeli Personele il işkin haklar, 5393 sayıl ı Belediye Kanun ve diğer ilgili ilgili hükümlerine istinaden düzenlenmektedir. Kamu personelinin aylı kları ise 657 Sayıl ı Devlet M e murları

Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre düzenlenmektedir. (… )” şekli nde bir cevap ve rildi ği görülmüşt ür. İl gil i mevzuat ve başvuru konusu birlikte değerlendiril diğin de, dosya kapsamında yer alan bilgilerin şikâ yet başvur usu hakkında Kurumumuzca bir karar verilebilmesi için yeterli olduğu kanaatine varılmı ş; İda reden a yrıc a bir bilgi ve belge talebinde bulunmaya gerek görü lm emi şti r.

III. İL GİL İ MEVZUAT

3. 2709 sayı lı Türkiye Cumhuriyeti Anayas ası ’n ın ; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvu rm a h akkı” b aşlık lı 74 üncü maddesinin 3 üncü ve 4 üncü fık raların d a; “Herkes, bilgi edinme ve

Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.

Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr

kamu denetçisine başvur ma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlı ğına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçili ğ i Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâyetl eri inceler.”, 4. 6328 sayı lı Kamu D e n etçil iği Kurumu Kanunu ’nun “Kurumun Görevi ” b aşlı k lı 5 inci maddesinin birinci f ık rasın d a ; “Kurum, idarenin i şleyişi yle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işl emleri ile tutum ve da vranı şlar ını ; insan hakları na dayal ı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, a raşt ırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görev li dir.” , 5. 4982 sayı lı Bilgi Edinme Hak k ı Kan u n u ’nu n; 5.1. “A m aç” b aşlık lı 1 nci maddesinde, “ Bu Kanunun amacı; demokratik ve ş eff af yönetimin ger eğ i olan eşit li k, taraf sızlı k ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişi lerin bilgi edinme ha kkın ı kull anmaları na il iş kin esas ve usulleri düzenlem ekti r.”, 5.2. “Tan ım lar” b aşlı k lı 3 üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “ c) Bilgi: Kurum ve kur uluşl arın sahip oldukları kayıtl ar da yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi, d) Belge: Kurum ve kur uluşl arın sahip oldukları bu Kanun kapsa mındak i yazıl ı, bası lı veya çoğa lt ıl mış dosya, evrak, kitap, dergi, br oş ür , etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fot oğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri ta ş ıyıcıl ar ın ı, (… ) ifade e der .”, 5.3. “B il gi edinme h akkı” b aşlı k lı 4 üncü maddesinde, “ Herkes bilgi edinme hakkına sahi pti r.”, 5.4. “B il gi verme yü küml ü lü ğü ” b aşlık lı 5 inci maddesinde, “ K urum ve kurul uşlar , bu Kanunda yer alan istisnalar dışı ndaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranl arın yararl anmasına sunmak ve bilgi edinme başvurul arını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürl er.” , 5.5. “B aşvu ru ların cevaplan dırı lması ” b aşlık lı 12 nci maddesinde; “ K urum ve kurul uşlar , bilgi edinme başvurul arıyla ilgili cevaplar ını yazıl ı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler.

Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararı n gerekçesi ve buna karşı başvu ru yoll arı beli rti li r.”, 5.6. “B il gi Edinme Hakkın ın Sın ırl arı ” b aşlık lı dördüncü bölümünün “Ta vsi ye ve mütalaa tal epleri” b aşlı k lı 27 nci maddesinde; “ T avsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsamı dışı ndadır .”

Düzenlemelerine yer veri lm işt ir.

IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA A KMAN ’IN KAMU B AŞDE NET ÇİSİ ‘NE ÖNE RİSİ

6. İl gil i mevzuat ve tüm dosya k apsamı birlikte de ğerlendiril diğind e; başvur unun reddi yönünde h az ırlanan

“R et Kar arı Öne risi” Kamu Başden etçisi ’ne sunu lm uştur.

V. DEĞE RLE NDİRM E VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 7. B aş vu ran Kurumumuza yap tığı b aşvu ru su nd a ; 657 sa yıl ı Kanun’un Ek Gösterge tablosunda peyzaj mi marı unvanı yer alm am asına ka rşın Hazine ve Maliye B akanlı ğı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel

Müdürlüğünc e çıkarıl an Mahalli İdar e S öz leşmeli Personel Ücret Tav anlar ı konulu Genel ge’nin (2) sa yıl ı

Cetvelinde “ Mimar, Mühendis, Şehir Plancısı , Peyzaj Mimarı ” unvanlarını n yer alm asını n hukuki da ya na ğını n ne olduğun un ve söz konusu Genelge ’nin (1) S a yıl ı Cetvelinde belirtilen “ peyzaj mimarı” unvanını n 657 sa yıl ı Ka nun’a göre net a ylı k tut arının, hesaplama yönteminin ve hukuki da yana ğını n kendisine bildirilmesini talep etmektedir.

Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.

Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr

8. T.C. Anaya sası’nın 74 üncü maddesiyle güvence alt ına alı nan bilgi edinme hakkı; demokratik ve şeff a f yönetim ilkeleri ge re ğin ce, kişi ler e; idarenin eylem, işl em ve kar arları ndan bilgi sahibi olma hakkı vermekte; kişi lerin bu ha kkın kull anıl ması yl a sahip oldukl arı bilgiler ara cıl ığı yl a, yönetime etkin ka tı lı m sağlam alarına imkân tan ım aktadır. Bu yönüyle bilgi edinme hakkı, demokrasinin hayata geçirilmesinde oldukça önemli bir unsurdur.

9. Bilgi edinme hakkın ın kull anım ına il işki n esas ve usuller ise 4982 sa yıl ı Bilgi Edinme Hakkı Kanun u’nda düz enlenmiş ti r. İl gil i Ka nun’a göre, tar aflarınd an bilgi edinme talebinde bulunulan kurum ve kuruluşlar, anıl an Kanun’da yer alan istisnalar dışı ndaki her türlü bilgi ve belgeyi talepte bulunana sunmakla yükümlüdürler. Söz konusu istisnalar ise 4982 sa yıl ı Kanun’un 15 ila 28 inci maddeleri ar asında düz enlenmiş olup sa yıl ı istisnalardan biri, Kanun ’un 27 nci maddesinde düzenlenen tavsiye ve mütalaa alma nit eli ğindeki taleplerdir.

10. Bilgi Edinme De ğerlendirme Kurulu tara fından mütalaa talebi; belli bir konudaki mevzuat hükümlerinin neler oldu ğu veya herhangi bir iş ve eylemin yasal da yan a ğını n ne oldu ğu gibi, kurum ve kuruluşların talep konusu hakkında yorum yap masını gerektiren talepler olarak ifade edilmekte; bu taleplerin, kurum ve kuruluşların ka yıt larında do ğrud an bulunmayan ve a yr ı ve özel bir çalı şma ya pıl arak oluşt urulabil ecek nitelikteki bilgi ve belgelere yönelik ol duğu ve bilgi edinme hakkı kapsamı nda yer alm adığı belirtilmektedir (Bilgi Edinme D e ğe rle ndirme Kurulu, T.C. BEDK Ka rarl arı Işı ğında Bilgi

Edinme Hakkı Kanunu, T.C. Bilgi Edinme Değe rlendirme Kurulu Ya yınl arı 8, 2022, Ankara, s. 264-5, https://bedk.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/30320221605422.pdf, E. T. 29.07.2022).

11. Yukarıda yer verilen açıkl amalar do ğrultus unda, başvuranın bilgi edinme talebinin 4982 sa yıl ı

Kanun’da belirtilen istisnalardan olup olm adığını n tespiti amacı yla özüne bakı ld ığın da, başvurunun , 657 sa yıl ı Kanun ile ilgili Genelge arasında yer alan f arklılı ğa ve ma aş hesapla masına il işki n yasal da ya nağın tespiti hususunda görüş ve yorum ya pıl ması / mütalaa verilmesi talebine il işki n olduğu de ğe rlen dirilm işt ir.

12. Yukarıda ya pıl an açı klamalar ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde; ba şvuranın, İd ared en bir mütalaa vermesini gerektiren bilgi edinme talebinin, 4982 sa yılı Kanun’da tanı mlandığı üzere, idarenin sahip olduğu ka yıt lard a yer al ması ger ekti ği öngörülen bilgi ve belgeler arasınd a yer alm adı ğı; Kanun’u n 27 nci maddesinde yer alan ve bilgi edinme hakkını n sını rlarından olan mütalaa talebi olma nit eli ğini taşıdığı ve böylece bilgi edinme h ak kı kapsamında bulunm adığı de ğerl endiril mi ş; İdar enin tesis ett iği işl emde hukuka a ykırılı k bulu nmadı ğı kanaatine v arıldı ğından, başvurunun reddedilmesi ge rekti ği sonuç ve kanaatine varılmı ştı r.

B. İyi Yönetim İlk eleri Yönünden Değerlend irme 13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sa yıl ı mükerrer Resmi Gazete’de ya yım l anan Kamu

Denetçili ği Kurumu Kanununun U ygulanm asına İli şkin Usul ve Esaslar Hakkında Yön etm eli ği n “İyi yönetim ilkeleri” b aşlı klı 6 ncı maddesinde yer verilmi ş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapıl an değerlendirm e neticesinde; İda re tar afından herhangi bir ilkeye a ykırı davranıl dığı yönünde bir veriye rastl anıl mamış tı r.

VI. HAK ARAMA Ö Z GÜRL Ü ĞÜNE İL İŞ Kİ N YASAL MEVZUAT

14. 6328 sa yıl ı Kamu De netçili ği Kurumu K anunu ’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası u yarın ca gerekçeli ret ka rarının b aşvuran a te bli ğinden itibaren varsa dava açma süresi k aldı ğı yerden işl eme ye devam edecek olup, Ankara İd ar e Mahkemelerinde ya r gı yolu açı ktı r.

VII. KARAR

Açıkl anan gerekçelerle B AŞVURUNUN REDDİ NE;

Kara rın B AŞVURANA ve CUMHURBAŞ KAN L IĞI İDARİ İ Ş L E R B AŞKANL IĞI NA tebli ğine, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.

Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başden etçisi nce karar verildi.

Ş eref MALKOÇ

Kamu B aşd en etçisi

Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.

Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr