|
ÖZET: Başvuru, Altındağ Belediyesi’ne ait Pinokyo Parkı ile ilgili olarak yapılan şikayetleri kapsamaktadır. Başvuran, parkın konutlara çok yakın olduğunu, gürültü ve rahatsızlık yaratan davranışların sıkça yaşandığını belirtmiş, bu durumun çözülmesi için ilgili idarelere defalarca başvuruda bulunmuştur. Ancak, yapılan başvurulara tatmin edici yanıtlar alınamamış, sorunlar devam etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, parkın imar durumunu ve fiziki koşullarını değerlendirmiştir.
İnceleme sonucunda, Pinokyo Parkı’nın 1980’lerde bölge halkının talebi üzerine inşa edildiği ve uzun yıllardır kullanıldığı tespit edilmiştir. Parkın imar planlarına aykırı olup olmadığına dair yapılan değerlendirmelerde, parkın konut alanı içerisinde yer aldığı ve mevcut kullanımının kamu yararına olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuranın talep ettiği yıkım ve imar düzenlemeleri yönündeki talepler, kamu yararı gözetilerek reddedilmiştir. Bununla birlikte, parkın fiziki koşullarının iyileştirilmesi ve asayişin sağlanması için bazı önerilerde bulunulmuştur. Bu öneriler arasında parkın etrafına güvenlik kameraları yerleştirilmesi, giriş kapılarının yapılması ve parkta uyulması gereken kuralların belirlenmesi yer almaktadır. Altındağ Belediyesi’ne bu önerilerin dikkate alınması tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/15769-S.23.24816
BAŞVURU NO : 2023/8271
KARAR TARİHİ : 11.12.2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ALTINDAĞ BELEDİYE BAŞKANLIĞI
ANKARA İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Pinokyo Park isimli kamuya açık parka yönelik şikayetler hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından 14/03/2023 tarihinde kayıt altına alınan ilk şikayet dilekçesinde kayıtlı hususlarda özetle; İkamet adresinin hemen yanında Altındağ Belediye Başkanlığının yetki alanındaki Pinokyo Park isimli kamuya açık parkın bulunduğu, park hakkındaki 21/12/2022 tarihli dilekçesinde; söz konusu parkın binalara aşırı yakın olduğu, site sakinleri olarak parktan gelen dayanılmaz gürültülere maruz kaldıkları, parkta zaman zaman alkol alan şahısların evlerin içini röntgenlemek suretiyle tacizde bulundukları, özellikle gece geç vakitlerde uyuşturucu alanlara ve uygun olmayan durumda bulunanlara şahit olduklarını belirtmelerine ve tüm şikâyetlere rağmen bu konular hakkında bir sonuç alamamaları nedeniyle Altındağ
Belediye Başkanlığı ile Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli personelin görevlerini yapmalarını talep etmesine rağmen tarafına yalnızca Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğünce “suç ve suçlu unsurlarına rastlanılmadığı, 24 saat devriye hizmeti verildiği” bilgisinin verildiği, şikâyet konuları hakkında hiçbir iyileşme olmadığından 19/01/2023 tarihinde bir idari başvuruda daha bulunarak tüm mağduriyetlerin aynı şekilde devam ettiğini bildirmesine ve yukarıda belirtilen talepler ile konunun muhataplarından birinin de
Altındağ Belediye Başkanlığı olduğunu tekrarlamasına rağmen; Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğünün 08/02/2023 tarihli cevabında “gereğinin yapıldığı ve konunun kendi tasarruflarında olmadığı”, Altındağ
Belediye Başkanlığının 16/02/2023 tarihli cevabında ise “parklarda gerekli kontrollerin yapıldığı, emniyet olayları ile ilgili yetkili birimlere başvurması gerektiği” şeklinde cevap vermekle yetindikleri, son olarak 17/02/2023 tarihinde bir idari başvuru dilekçesi sunmasına rağmen başvurunun Altındağ İlçe Emniyet
Müdürlüğünce işleme alınmadığı, Altındağ Belediye Başkanlığına ise iletilmediği, bahsi geçen dilekçelerden önce site sakinleri olarak Altındağ Belediye Başkanlığına verdikleri ve “E- kodu ile işleme alınan yukarıda belirtilen şikayetlerin ve parkın kapatılması talebinin yer aldığı bir dilekçe daha bulunduğu, bu başvuruya cevap dahi verilmediği, belediye personeli tarafından tarafına dilekçenin bir kopyası da verilmediğinden burada kod bilgisini sunmakla yetinildiği, ayrıca konuya ilişkin sözlü görüşme sırasında Altındağ Belediyesi Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü Başkan Yardımcısı’nın, bahsi geçen mağduriyetlere katlanmak zorunda olduklarını belirttiği, söz konusu parkın, ikamet ettiği bina ile olan mesafesinden doğan mağduriyetinin giderilmediği, 8 Haziran 2018 tarihli ve 30445 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği’nin “Parsel Büyüklükleri” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre; uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda ön bahçe mesafesi 5 metre, 4 katlı bölgelerde yan bahçe mesafesi ve arka bahçe mesafesinin 3 metre olduğu, bu mesafelere aykırı olarak binaya aşırı yakın şekilde yapılan park hakkında bu yöndeki şikâyetlerine
Altındağ Belediye Başkanlığı tarafından cevap dahi verilmediği, sonuç olarak; hem Altındağ Belediye
Başkanlığı hem de Altındağ İlçe Emniyet Müdürlüğüne yukarıda belirtilen konular hakkında muhtelif zamanlarda sözlü ve yazılı olarak defalarca başvuru yapılmasına rağmen hiçbir mağduriyetin giderilmediği, kimi zaman başvurularının muhatabına dahi iletilmediği, kimi zaman başvurularına cevap verilmediği, verilen cevapların da tatmin edici nitelikte olmadığı, ayrıca 5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesi gereğince “çevre ve çevre sağlığı”, “zabıta”, “park ve yeşil alanlar” hizmetlerini yapmak veya yaptırmak belediyelerin zorunlu görevlerinden olup, bu görevlere kamu hizmetlerin verilmesi sırasında kamu güvenliğini, kamu dirlik ve esenliğini ve kamu sağlığını gözetmenin de dâhil olduğu, Altındağ
Belediye Başkanlığının tüm başvurularına rağmen bu görevlerini ve ayrıca Ankara Büyükşehir Belediyesi
İmar Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği iddia ve ifade edilerek Altındağ Belediye Başkanlığınca “ – kodu ile işleme alınan dilekçenin akıbetinin tespiti, Pinokyo Park isimli alanın imar mevzuatına aykırı olup olmadığının tespiti, eğer aykırı ise mevzuata uygun hâle getirilmesi, bu mümkün değilse yıktırılmasına karar verilmesi, aynı alanın kamu güvenliğine, kamu dirlik ve esenliğine ve kamu sağlığına uygun hâle getirilmesi için gerekli idari işlem ve eylemlerin yapılması, bu mümkün değilse yıktırılmasına karar verilmesi talebinde bulunulmuştur.
1.1. Başvurunun incelenmesi neticesinde Kurumumuzca, “Pinokyo Park isimli kamuya açık parka yönelik başvuru dilekçesinde yer verilen şikayetlerin incelenerek, şikayetlerin mümkün olduğunca giderilebilmesi amacıyla asayişin sağlanması, gürültünün engellenmesi ve konutların mahremiyetin sağlanması için idarenizin yetkisi kapsamında alınabilecek ilave tedbir ve önlemlerin değerlendirilmesi ve bu doğrultuda gerekli işlemlerin tesis edilmesi ve ayrıca şikayet dilekçesinde yer verilen talep konuları hakkında açıklama yapılmasını teminen” Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü ve doğrudan Başkanlık makamına sunulmak üzere Altındağ Belediye Başkanlığına muhatap 05/04/2023 tarih ve / -S. sayılı Gönderme
Kararı verilmiştir.
1.2. Gönderme Kararımız üzerine Altındağ Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol
Müdürlüğünden alınan 26/04/2023 tarih ve sayılı yazıda özetle; “… Müdürlüğümüz tarafından bahse konu park içerisinde yapılan çalışmalar aşağıda belirtilmiştir.
1- 3 adet piknik masası kaldırılmış olup, toplanarak gürültü yapılması engellendi., 2- Geniş çim alanlarında top oynanmasını engellemek için çam dikildi.
3- Bina ile oyun alanı arasında gürültüyü gidermek için ağaçlandırma yapıldı.
4- Günlük ekiplerimiz tarafından kontroller artırıldı.” açıklamasına,
1.3. Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünden alınan 13/05/2023 tarih ve sayılı yazıda ise özetle; “Konu ile ilgili olarak Polis Merkezi Amirliğimize bağlı motorize ekiplerimiz ile yaya unsurlarımız bahsi geçen parkı rutin aralıklarla kontrol etmiş olup konu ile ilgili tanzim edilen tutanak ve 10.03.2023 günü yine aynı park ile ilgili Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden gelen yazıya istinaden tanzim edilen tutanaklar yazımız ekinde gönderilmiştir. Konu ile ilgili kontrollerimiz devam etmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.
1.3.1. Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü yazısı ekinde sunulan 05/05/2023, 06/05/2023, 07/05/2023, 08/05/2023 ve 11/05/2023 tarihli tutanaklarda, yaya devriye ekipleri tarafından parkın kontrol edildiği ve herhangi bir olumsuzluğa rastlanılmadığı ifadelerine yer verilmiştir.
1.4. Başvuran tarafından tarihinde Kurumumuza sunulan dilekçede kayıtlı olan hususlarda ise özetle; ilk dilekçesinde yer verilen şikayet konularının tekrarlandığı, Kurumumuz
̆ ̆ ̆ ̆ tarafından Ankara Valı̇ lı̇ gı̇ İl Emnı̇ yet Mü dü rlü gü ne ve Altındag Beledı̇ ye Baş kanlıgına Gönderme Kararı verildiği, Gönderme Kararına yalnızca belediye tarafından 26/04/2023’te cevap verilmiş olup piknik masalarının kaldırılması ve ağaç dikilmesi suretiyle gürültünün giderildiği ve parkta günlük kontrollerin yapıldığının belirtildiği, gürültü dışındaki hiçbir şikâyetinin dikkate alınmadığı, ayrıca gürültünün engellenmesi ile alınan önlemlerin bir ilgisinin bulunmadığı, İdarece verilen cevabın Ek-1 ve Ek-2’sinde yer alan görsellerdeki fidanların, gürültüyü engellemesi yahut şikâyetçi olduğu diğer hususları gidermesinin olanaksız olduğu, mağduriyetin devam ettiği iddia ve ifade edilerek Pinokyo Park isimli alanın imar mevzuatına aykırı olup olmadığının tespiti, eğer aykırı ise mevzuata uygun hâle getirilmesi, bu mümkün değilse yıktırılmasına karar verilmesi; aynı alanın kamu güvenliğine, kamu dirlik ve esenliğine, kamu sağlığına uygun hâle getirilmesi için gerekli idari işlem ve eylemlerin alınması, bu mümkün değilse yıktırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan talebin karşılanabilmesi ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca 31/07/2023 tarih ve S. sayılı yazı ile Altındağ Belediye Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
2.1. Altındağ Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğünden alınan 22/08/2023 tarih ve sayılı yazıda özetle;
“İlgi yazıdaki hususlar konusunda gerekli belgeler Kurumunuz tarafından 31.07.2023 tarihli ve Esayılı evrakınızda talep edildiğinden dolayı yapılan inceleme doğrultusunda Pinokyo Parkı’nın bulunduğu eski ada parsel yani ada parselin Ankara İşçi Sendikaları Konfederasyonu Mensupları
Yapı Kooperatifi planı kapsamında konut alanı olarak belirlenmiş olup, 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” kapsamında 2013/4654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
“Riskli Alan” ilan edildiği, 03.11.2017 tarihli Bakanlık onaylı imar planı kapsamında konut alanı olarak korunduğu tespit edilmiştir. Bahse konu alan o bölgede yeterli yeşil alan olmadığı için bölge halkının talebi doğrultusunda 1980’li yıllarda dönemin idaresi tarafından yapılmıştır. Bölge halkında kullanım alışkanlığı oluşmuş olup halihazırda da yoğun olarak kullanılmaktadır. Daha öncesinde de bölge halkından bahsedilen şikayet haricinde başka bir şikayet alınmamıştır. Alana ait gerekli yapı bilgileri yazımız ekinde
tarafınıza gönderilmektedir.” açıklamasına,
2.2. Altındağ Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü yazısı ekinde sunulan İmar ve
Şehircilik Müdürlüğü Harita Planlama Şube Müdürlüğünün 16/08/2023 tarih ve sayılı yazıda ise özetle;
“… Yapılan incelemede Pinokyo Parkı’nın bulunduğu eski ada parsel yeni ada parselin;
İmar ve İskan Bakanlığı Planlama ve İmar Genel Müdürlüğü Şehircilik Dairesi Başkanlığının 31.10.1968 tarih ve . / sayılı yazısı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Ankara İşçi Sendikaları
Konfederasyonu Mensupları Yapı Kooperatifi planı kapsamında Konut Alanı olarak ayrıldığı,
6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” kapsamında 2013/4654
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Riskli Alan” ilan edildiği; 03.11.2017 tarihli Bakanlık onaylı imar planı kapsamında Konut Alanı olarak korunduğu, yapılaşma koşullarının E=2.00 Yençok=45,50 m (15 Kat)
olarak belirlendiği tespit edilmiştir.” açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
3.2. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları;
“Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun;
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
4.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesi; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı… ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar … hizmetlerini yapar veya yaptırır…”
6. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 32’nci maddesinde, “…Ç) İlçe sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının tasarrufa mütaallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi kaymakamın ödev ve görevlerindendir. Bunları sağlamak için kaymakam gereken karar ve tedbirleri
alır…”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “ Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran tarafından 1 nolu paragrafta detaylı olarak ifade edildiği üzere özetle; Pinokyo Park isimli kamuya açık park ile ilgili çeşitli başlıklar halinde şikayetlerde bulunulmakta, parkın imar mevzuatına uygunluğunun kontrol edilmesi, mevzuata uygun hale getirilemezse yıktırılması ve alanın kamu güvenliğine, kamu dirlik ve esenliğine ve kamu sağlığına uygun hâle getirilmesi için gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.
8.1. Başvuru dilekçesindeki iddialar tasnif edilerek başvuru konusu uyuşmazlığın incelemesi, parkın imar mevzuatına uygunluğunun değerlendirilmesi ve parkın fiziki şartlarının kamu güvenliğine, kamu dirlik ve esenliğine ve kamu sağlığına uygunluğunun değerlendirilmesi olmak üzere iki başlık halinde gerçekleştirilecektir.
8.2. Başvurunun değerlendirilmesi kapsamında Kamu Denetçiliği Uzmanları tarafından 27/10/2023 tarihinde yerinde inceleme yapılmış olup gerekçede inceleme kapsamında yapılan tespitlere de yer verilecektir.
9. Başvuran tarafından ilk olarak Pinokyo Park isimli kamuya açık parkın imar durumu ile ilgili olarak alanın imar mevzuatına aykırı olup olmadığının tespiti, eğer aykırı ise mevzuata uygun hâle getirilmesi, bu mümkün değilse yıktırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
9.1. İdare tarafından Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin tetkik edilmesinden;
9.1.1. Pinokyo Parkı’nın bulunduğu eski ada parsel yeni ada parselin 1968 tarihli 1/1000 ölçekli Ankara İşçi Sendikaları Konfederasyonu Mensupları Yapı Kooperatifi planı kapsamında Konut
Alanı olarak ayrıldığı,
9.1.2. Bahse konu parkın, o bölgede yeterli yeşil alan olmadığı için bölge halkının talebi doğrultusunda 1980’li yıllarda dönemin idaresi tarafından yapıldığı,
9.1.3. 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” kapsamında 2013/4654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile başvuruya konu parkın da içerisinde bulunduğu alanın “Riskli
Alan” ilan edildiği, 03.11.2017 tarihli Bakanlık onaylı imar planı kapsamında Konut Alanı olarak korunduğu,
9.1.4. Parktan istifade edilmesi konusunda bölge halkında kullanım alışkanlığı oluştuğu ve parkın yoğun bir şekilde kullanıldığı şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
9.2. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, herhangi bir sahanın, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı; 8’inci maddesinde ise, arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hükümlere göre arazi kullanımı ve yapılaşmada imar planlarının esas alınması ve imar planına aykırı uygulamalar söz konusu olduğunda fiili durum ile imar planının birbirine uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.
9.3. Başvuruya konu Pinokyo Parkı’nın bulunduğu alan, imar planlarında park alanı olarak düzenlenmemiş olup etrafında bulunan diğer binalarla birlikte en başından beri tek parsel şeklinde konut alanı olarak düzenlenmiştir. Eski ada parsel, yeni ada parselin 2013 yılında riskli alan ilan edilmesinden sonra yapılan 2017 tarihli imar planında da alanın kullanım amacı konut alanı olarak korunmuştur. Bu sebeple, şikayet konusu park ile imar planı arasında bir uyumsuzluk bulunduğu tespit edilebilmekte olup, bu durum idare tarafından da teyit edilmektedir.
9.4. Pinokyo Parkı’nın inşa edilmesi, idare tarafından bölge halkının 1980’li yıllardaki talebi ile açıklanmaktadır. Başvuru dosyasında aksi bir iddia mevcut olmadığından, idarenin bu açıklamasına itibar etmek gerekmiştir. Bu açıklamadan, parkın inşasının doğrudan bölge halkının talebi ve rızası ile yerine getirildiği anlaşılmaktadır. Yaklaşık 40 yıldır mevcut olduğu anlaşılan parkın kullanımında alışkanlık oluştuğu ve yoğun bir şekilde kullanıldığı şeklinde yapılan açıklama, Kurumumuz üç uzmanının yerinde yaptığı incelemede de yerinde gözlemlenmiş, yakında alternatifi bulunmadığı anlaşılan parkın çocuklar ve aileleri tarafından yoğun bir şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir.
9.5. Başvuru konusu parkın da içerisinde bulunduğu alanın riskli alan ilan edilmesi ve 2017 yılında onaylanan imar planında konut alanı olarak korunması nedeniyle, dönüşüm uygulaması için gerekli şartlar oluştuğunda imar planına uygun nitelikteki faaliyetler gerçekleştirilecek ve imar planı ile fiili durum birbirine uygun hale getirilmiş olacaktır. Mevcut durumda, bölge halkının talebi ile yaklaşık 40 yıl önce inşa edilen ve yoğun bir şekilde kullanıldığı anlaşılan şikayete konu parkın fiili kullanım amacının değiştirilmesinde kamusal fayda bulunduğuna ilişkin bir tespit yapılamamıştır. Parkın yıktırılması, parkı kullanan çevre sakinlerinin de aynı şekilde şikayetine sebep olacaktır. İdare, mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçların giderilmesi için tespit ettiği yöntem ve araçlarla mevzuata aykırı olmamak şartıyla faaliyette bulunmaktadır. Bu kapsamda idare, başvuranın dilekçesine verdiği cevapta parkın “kamu yararı” gereğince kaldırılamayacağı yaklaşımını ortaya koymuş, söz konusu alandaki kamusal ihtiyacı dikkate aldığını göstermiştir. Bu noktada, imar düzenlemeleri kapsamında parkın imar planındaki durumu ile fiili durumunun birbirine uygun olmadığı gerekçesiyle yıktırılması talebi yönünden başvurunun reddedilmesi gerekmiştir.
10. Başvuranın dilekçesindeki ikinci talebi, parkın fiziki şartlarına ilişkin çeşitli şikayetlerden hareketle parkın kamu güvenliğine, kamu dirlik ve esenliğine ve kamu sağlığına uygun hâle getirilmesi için gerekli işlemlerin yapılması hakkındadır. Başvuran dilekçesinde parkın fiziki şartları ile ilgili olarak, parkın binalara çok yakın olduğu, site sakinleri olarak parktan gelen dayanılmaz gürültülere maruz kaldıkları, parkta zaman zaman alkol alan şahısların evlerin içini röntgenlemek suretiyle tacizde bulundukları, özellikle gece geç vakitlerde uyuşturucu alanlara ve uygun olmayan durumda bulunanlara şahit oldukları, şikayetlerin belediye yetkilileri ve emniyet birimleri tarafından dikkate alınmadığı şeklinde iddialara yer verilmiştir.
10.1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu 14/03/2023 tarihli ilk başvurusuna verilen 05/04/2023 tarih ve / -S. sayılı Gönderme Kararında, başvuru konusu şikayetlere gerekli hassasiyetin
/
gösterilmesi ve belediye üst yöneticisi olan belediye başkanı tarafından dikkate alınması amacıyla
Kurumumuzca kararımızın doğrudan Başkanlık makamına sunulması istenmiştir. Kararımız üzerine
Altındağ Belediyesi tarafından harekete geçilmiş olup “3 adet piknik masası kaldırılmış olup, toplanarak gürültü yapılması engellendi. Geniş çim alanlarında top oynanmasını engellemek için çam dikildi. Bina ile oyun alanı arasında gürültüyü gidermek için ağaçlandırma yapıldı. Günlük ekiplerimiz tarafından kontroller artırıldı.” açıklamasına yer verilmiştir.
10.2. Başvuranın 14/03/2023 tarihli ilk başvurusundaki asayişe yönelik iddiaları ise 05/04/2023 tarih ve
/ -S. sayılı Gönderme Kararımızda ayrıca Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne iletilmiştir.
Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünden alınan 13/05/2023 tarih ve sayılı cevapta; “Konu ile ilgili olarak Polis Merkezi Amirliğimize bağlı motorize ekiplerimiz ile yaya unsurlarımız bahsi geçen parkı rutin aralıklarla kontrol etmiş olup konu ile ilgili tanzim edilen tutanak ve 10.03.2023 günü yine aynı park ile ilgili Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden gelen yazıya istinaden tanzim edilen tutanaklar yazımız ekinde gönderilmiştir. Konu ile ilgili kontrollerimiz devam etmektedir.” açıklamasına, yazı ekinde sunulan 05/05/2023, 06/05/2023, 07/05/2023, 08/05/2023 ve 11/05/2023 tarihli tutanaklarda ise yaya devriye ekipleri tarafından parkın kontrol edildiği ve herhangi bir olumsuzluğa rastlanılmadığı ifadelerine yer verilmiştir.
10.3. Altındağ Belediye Başkanlığı tarafından bilgi ve belge talep yazımız üzerine verilen 22/08/2023 tarihli cevapta daha çok parkın imar durumuna ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup parkın fiziki şartlarına ilişkin şikayetler Kurumumuz üç Kamu Denetçiliği Uzmanının 27/10/2023 tarihinde yerinde yapmış olduğu incelemede değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Uzmanları tarafından yapılan yerinde incelemede; 10.3.1. Parkın etrafının duvar, tel ve panel çitlerle çevrili olduğu, parkın bir tarafındaki duvarın 3 bina ile ortak kullanımda olduğu, parka iki ayrı noktadan girilebildiği, giriş noktalarında kapı bulunmadığı, 10.3.2. Parkın genel kullanıma açık olmakla birlikte, bulunduğu konum itibariyle daha çok parkın etrafında yaşayan kişilerce kullanıldığı, inceleme esnasında parkta yoğunluk oluşturabilecek sayıda çocuklu ailelerin bulunduğu, 10.3.3. Parkta bir adet görevli kulübesi bulunduğu, inceleme esnasında park görevlisinin çalışmakta olduğu, kendisi ile yapılan görüşmede iki park ile ilgilendiği ve 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını beyan ettiği, Kurumumuzun Gönderme Kararı üzerine parkta alınan tedbirlerin park görevlisi tarafından da teyit edildiği, 10.3.4. Parkın genel olarak temiz ve bakımlı olduğu, yeterli sayıda oturma elemanı ve çöp kutusunun bulunduğu, çocuk ve yetişkinlerin vakit geçirebileceği çocuk oyun ve spor ekipmanlarının mevcut olduğu, 10.3.5. Park görevlisi ve bölgede faaliyet yürüten iki temizlik görevlisi ile yapılan görüşmede genel olarak parkta sorun oluşturan bir durumun bulunmadığını ifade ettikleri, sadece parkın yakınında bulunan lisede derse girmeyen öğrencilerin vakitlerini bu parkta geçirebildikleri, yerinde yapılan incelemede parkta bir yoğunluk mevcut olmakla birlikte aşırı gürültü ve olumsuz bir duruma rastlanmadığı tespitleri yapılmıştır.
10.4. Kamuya açık parklar, daha önceki dönemlerde kullanılmasına ihtiyaç duyulmayan boş alanların yeşillendirilmesi ve çocuk oyun ekipmanlarının yerleştirilmesi suretiyle inşa edilirken bugün vatandaşlarımız, parkların evlere belli bir mesafede olması, giriş kapılarının bulunması, giriş-çıkış saatlerinin belli olması, güvenlik personeli bulunması, güvenlik kameralarının bulunması, parklarda düzenli denetimlerin gerçekleştirilmesi, park alanlarının ihtiyaçlara cevap verecek şekilde etkin bir şekilde
Belge
tasarlanması, evlere yakın durumdaki parklarda gürültü engelleyici bitkilerin dikilmesi gibi taleplerde bulunabilmektedir. Bu noktada, mahalli idarelerin inşa edecekleri yeni park alanlarında ve mevcut parkların dönüşümünde, en baştan bu talepleri de dikkate alarak hareket etmeleri parkların fiziki şartlarından kaynaklanan şikayetlerin önüne geçilmesi bakımından önem arz etmektedir. Mahalli idareler tarafından şikayetler ortaya çıkmadan önce oluşabilecek muhtemel durumlar öngörülerek bazı tedbirlerin alınması, kamu hizmetinden istifade edenlerde talep ve şikayetlerinin dikkate alındığı kanaati oluşmasına da katkı sağlayabilecektir.
10.5. Bu açıklamalar çerçevesinde başvuranın Pinokyo Parkı’nın fiziki şartlarına ilişkin yaptığı şikayetler özelinde, öncelikle parkın binalara yakınlığı ve arada yeterli yükseklikteki duvarların bulunmaması nedeniyle, bu durumun doğal sonucu olarak gürültü, küfürlü konuşma ve uygun olmayan hareketlerde bulunma şeklinde şikayetler söz konusu olabilmektedir. Kurumumuzun Gönderme Kararı üzerine
Altındağ Belediye Başkanlığı tarafından 3 adet piknik masasının kaldırılması, bina önünde ağaçlandırma yapılması ve denetimlerin artırılması olumlu karşılanmıştır. Yoğun olarak kullanılan evlere yakın parklarda, bu tür şikayetlerin tam olarak önlenmesi mümkün olmamakla birlikte, bu tür şikayetlerin mümkün olduğunca giderilebilmesi ve parktan istifade eden kişilerin daha hassas hareket etmeleri için parkın somut özelliklerine göre uyulması gereken kuralların belirlenmesi ve bu kuralların parkın çeşitli yerlerine asılması gerekmektedir.
10.6. Başvuru konusu Pinokyo Parkı’nda kamu hizmeti yürüten park görevlisinin 08.00-17.00 saatleri arasında faaliyet yürütüyor olması nedeniyle mesai saatleri sonrası parkta ortaya çıkabilecek ve bölge sakinlerini rahatsız edebilecek alkol ve uyuşturucu madde kullanımı, kavga olayları yaşanması ve parkta oturan kişilerin bina sakinlerini rahatsız etmesi gibi durumlara şahit olması asgari düzeyde gerçekleşebilecektir. Park görevlisi bu tür durumlara şahit olsa bile kolluk birimlerine haber verme dışında müdahale yetkisi bulunmamaktadır. Gürültü ya da asayiş nedeniyle kolluk birimlerine sürekli ihbarda bulunulsa bile somut başvuruda olduğu gibi kolluk birimlerinin anlık denetimler dışında, park alanını sürekli denetim altında tutma gibi bir imkanı bulunmamaktadır. Bu sebeple, parkın etrafının duvar, tel ve panel çitlerle çevrili olması dikkate alındığında, evlere yakın durumda bulunan parklarda düşünülebilecek bir tedbir olarak giriş kapılarının yapılması, yaz ve kış ayları şartlarına göre park açılış-kapanış saatlerinin belirlenerek bu saatler dışında park kapılarının kilitli tutulması, asayiş olaylarının ve şikayetlerin önüne geçilebilmesi için parka güvenlik kameralarının konulması ve idare tarafından takdir edilecek diğer tedbirlerin alınması, şikayetlerin önüne geçilmesi bakımından önem arz etmektedir. Parkta görevli kulübesi mevcut olduğu için kamera sistem bağlantısının buraya konulması ile parkın asayiş durumu merkezden takip edilebilecektir. Park alanı duvarlarla çevrili olduğu için de iki kapı yapılıp kullanılması ve yaz-kış aylarında açılış ve kapanış için ayrı saat aralıkları belirlenmesi imkan dahilindedir.
10.7. Başvuru konusu parkın içerisinde bulunan binaların önündeki taş oturma elemanlarının yönünün binalara bakması ve binalara yakınlığı dikkat çekmektedir. Kurumumuzun Gönderme Kararı sonrası binalara yakın olan piknik masaları kaldırılmış olsa da taş oturma elemanları ile ilgili olarak bina sakinlerinin görüşüne başvurulması ve bina sakinlerinin görüşüne göre hareket edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
10.8. Başvuranın parkta yaşandığını iddia ettiği asayiş olayları ile ilgili olarak ise Ankara İl Emniyet
Müdürlüğü tarafından verilen cevapta rutin kontrollere ilişkin tutanaklar sunulmuş ve kontrollerde olumsuz bir duruma rastlanmadığı ifade edilmiştir. Kurumumuz kamuya açık parklar ile ilgili benzer nitelikte şikayetler aldığından, parkların sürekli denetim ve kontrolü kamu huzur ve güvenliğinin sağlanması bakımından önem arz etmektedir. Başvuru konusu park ile ilgili olarak da kontrol ve denetimlerin rutin aralıklarla sürdürülmesi önerilmektedir.
11. Yukarıda açıklanan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Pinokyo Parkı isimli kamuya açık parka yönelik şikayetleri imar düzenlemeleri ve fiziki koşullar kapsamında Kamu Denetçiliği
Uzmanlarımızca yerinde incelenmiş olup,
11.1. Bölge halkının talebi ile yaklaşık 40 yıl önce inşa edildiği ve yoğun bir şekilde kullanıldığı anlaşılan şikayete konu parkın fiili kullanım amacının değiştirilmesinde kamusal fayda bulunduğuna ve mülkiyet hakkı ihlaline ilişkin bir tespit yapılamadığından, ayrıca parkın yıktırılması durumunda parktan yararlanan kişi ve ailelerin mağduriyeti ve şikayeti söz konusu olacağından imar düzenlemeleri kapsamında parkın imar planındaki durumu ile fiili durumunun birbirine uygun olmadığı gerekçesiyle yıktırılması talebi yönünden başvurunun reddi,
11.2. Pinokyo Parkı’nın fiziki koşullarına ilişkin şikayetlerin mümkün olduğunca önüne geçilebilmesini teminen parkın somut özelliklerine göre uyulması gereken kuralların belirlenmesi ve bu kuralların parkın çeşitli yerlerine asılması, parkın etrafının duvar, tel ve panel çitlerle çevrili olması dikkate alındığında, evlere yakın durumda bulunan parklarda düşünülebilecek bir tedbir olarak giriş kapılarının yapılması, yaz ve kış ayları şartlarına göre park açılış-kapanış saatlerinin belirlenerek bu saatler dışında park kapılarının kilitli tutulması, asayiş olaylarının ve şikayetlerin önüne geçilebilmesi için parka güvenlik kameralarının konulması, binaların önündeki taş oturma elemanlarının kaldırılması veya binaya bakmayacak şekilde yönünün değiştirilmesi hususunda bina sakinlerinin görüşü doğrultusunda hareket edilmesi ve idare tarafından takdir edilecek ve gerekli olduğu değerlendirilen diğer tedbirlerin alınması,
11.3. Asayişin sağlanmasına yönelik şikayetlerle ilgili olarak ise yürütülen kontrol ve denetimlerin rutin aralıklarla sürdürülmesi hususunda görev ve yetkilerine göre ilgili idarelere tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin makul süre içerisinde gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamakta, 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam etmektedir. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
KISMEN REDDİ İLE KISMEN KABULÜNE;
İmar düzenlemeleri kapsamında parkın imar planındaki durumu ile fiili durumunun birbirine uygun olmadığı gerekçesiyle yıktırılması talebi yönünden BAŞVURUNUN REDDİNE,
Pinokyo Parkı isimli kamuya açık parkın somut özelliklerine göre parkta uyulması gereken kuralların belirlenmesi ve bu kuralların parkın çeşitli yerlerine asılması, park giriş kapılarının yapılması, yaz ve kış ayları şartlarına göre park açılış-kapanış saatlerinin belirlenerek bu saatler dışında park kapılarının kilitli tutulması, güvenlik kameralarının konulması, binaların önündeki taş oturma elemanlarının kaldırılması veya binaya bakmayacak şekilde yönünün değiştirilmesi hususunda bina sakinlerinin görüşü doğrultusunda hareket edilmesi, takdir edilecek ve gerekli olduğu değerlendirilen diğer tedbirlerin alınması hususunda
ALTINDAĞ BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Asayişin sağlanmasına yönelik yürütülen kontrol ve denetimlerin rutin aralıklarla sürdürülmesi hususunda
ANKARA İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bilgi edinilmesi ve çalışmalarında değerlendirilmek üzere kararın bir örneğinin TÜRKİYE
BELEDİYELER BİRLİĞİNE İLETİLMESİNE,
Kararın BAŞVURANA, ALTINDAĞ BELEDİYE BAŞKANLIĞINA, ANKARA İL EMNİYET
MÜDÜRLÜĞÜNE ve TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİNE tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi