Pişmanlık ve ıslah, beyana dayanan vergilerde vergi kaybına yol açan fiilin idare tarafından tespit edilmeden önce mükellefçe kendiliğinden bildirilmesi halinde vergi ziyaı cezasından korunma sağlayan özel kurumdur.
Kendiliğinden başvuru
Başvurunun, ihbar veya idarenin tespiti öncesinde mükellefin kendi iradesiyle yapılması gerekir. İnceleme veya takdir sürecinin başlaması hakkı etkileyebilir.
Beyanname
Hiç verilmemiş beyanname sunulur veya eksik/yanlış beyan düzeltilir. Pişmanlık talebi açıkça belirtilmelidir.
Ödeme şartı
Vergi ve pişmanlık zammının kanuni sürede ödenmesi gerekir. Ödeme şartının ihlali pişmanlık hükümlerinin kaybedilmesine yol açabilir.
Kapsam
Pişmanlık beyana dayanan vergiler için uygulanır. Kanuni kapsam dışında kalan vergi ve bildirimlerde aynı sonuç doğmaz.
Vergi ziyaı cezası
Şartlar eksiksiz yerine getirildiğinde vergi ziyaı cezası kesilmez; ancak belge ve diğer şekli yükümlülüklere ilişkin yaptırımlar ayrıca gündeme gelebilir.
Suç boyutu
Ceza hukuku sonuçları bakımından özel hükümler ayrıca değerlendirilir; pişmanlık başvurusu her hukuki sonucu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Uygulamada kontrol listesi
- İşlem veya başvurunun tarihi tespit edildi mi?
- Kanuni şartlar ve süreler ayrı ayrı kontrol edildi mi?
- Belge ve ispat yükü karşılandı mı?
- İdari işlem ile mükellef beyanı birbirinden ayrıldı mı?
- Geçici madde veya özel tebliğ var mı?
Kritik not
Pişmanlıkta en kritik unsur zamanlamadır. İdarenin hangi tarihte ne tür bir tespit yaptığı dosya üzerinden belirlenmelidir.