|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Polis Akademisi tarafından düzenlenen İlk Derece Amirlik Eğitimi sınavında sözlü mülakat sonucunda başarısız sayılması üzerine yaptığı itiraz incelenmiştir. Başvuran, yazılı ve spor sınavlarında başarılı olmasına rağmen, sözlü sınavda aldığı puanın açıklanmaması ve değerlendirme kriterlerinin belirsizliği nedeniyle mağduriyet yaşadığını iddia etmiştir. Ancak, yapılan incelemede, sözlü sınavın ilgili yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirildiği ve puanlamanın nesnel kriterlere dayandığı belirlenmiştir.
Sözlü sınavın, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak, objektif bir şekilde yapılması gerektiği vurgulanmış, ancak başvuranın başarısız sayılmasına neden olan kriterlerin yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlendiği sonucuna varılmıştır. Danıştay, başvuranın itirazını reddederek, sınav sürecinin hukuka uygun olduğunu ve başvuranın başarısız sayılmasında hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir. Ayrıca, gelecekteki sınavlarda daha şeffaf ve hesap verebilir bir süreç için önerilerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13202-S.22.20212
BAŞVURU NO : 2022/5883
KARAR TARİHİ : 11/10/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Sözlü sınavın yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığını, Polis Akademisi Başkanlığı tarafından 17/08/2021 tarihinde 2021 Yılı 6. Dönem
İlk Derece Amirlik Eğitimi sınavı için emniyet mensubu adaylar (meslekte fiilen iki yılını dolduran lisans mezunu polis memurları) arasından 925 erkek 75 kadın toplam 1000 memurun ilk derece amirlik eğitimine (komiser yardımcısı adayı) alımı yapılacağına dair duyuru yayımlandığını, duyuruda sınavın 17/10/2021 tarihinde tek oturumda gerçekleştirileceği ve 70 alanların başarılı sayılacağının açıklandığı, yazılı sınavın Anadolu Üniversitesi ve Polis Akademisi tarafından birçok ilde lise, üniversite sınıfları gibi eğitim kurumlarında ortak ve eş zamanlı olarak yapıldığını,70 puan barajını yaklaşık 900 civarı kişinin geçtiğini, kendisinin de sınavda 83 puan alarak başarılı olduğunu, akabinde Ankara Polis Akademisi kampüsünde kamera kaydı altında düzenlenen spor parkurunda 100 puan alarak başarılı olduğunu ve sözlü sınava girmeye hak kazandığını, spor sınavından kısa bir süre sonra yapılan sözlü mülakat sınavında tarafına sorulan sorular ve verdiği cevaplar göz önüne alındığında olumlu netice alacağını düşündüğünü; ancak 03/01/2022 tarihinde açıklanan mülakat sonuçlarına göre ”başarısız” sayıldığını ve sonuç açıklama esnasında puanlama ve sıralama belirtilmediğini, mülakatta başarısız sayılan 300 kişinin büyük kısmına 60-
65 aralığında puan verildiğini ve 1000 kişilik kontenjan belirlenmesine rağmen yaklaşık 300 civarı
kontenjanın boş kaldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2) Kurumumuzun 25/07/2022 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Emniyet Genel
Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 15/08/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Emniyet Teşkilatında İlk Derece Amirlik Eğitimi sınav işlemlerinin 25/4/2001 tarihli ve 4652 sayılı
Polis Yüksek Öğretim Kanunu’nun 30 uncu maddesi ve 16/07/2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve EğitimÖğretim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapıldığı, 2.2. 657 Sayılı Kanun’un 3 üncü maddesinde, “sınıflandırma”, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerinin bu
Kanun’un temel ilkeleri olarak belirlendiği; sınıflandırmanın, Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırma, kariyer ilkesinin, Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlama, liyakat ilkesinin ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırma ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılma olarak tanımlandığı, Kanun’un devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul ettiği ve sınıfları içerisinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde yükselmeyi liyakat sistemine dayandırılmasını emrettiği, bu kapsamda kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi için hizmetin ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesinin ilke olarak benimsendiği, 2.3. Başvurana ait 25/11/2021 tarihinde girmiş olduğu Komisyon değerlendirme karar formunun ve adayın çekmiş olduğu soru kartının yazı ekinde gönderildiği, 2.4. 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun 55 inci maddesinin on üçüncü fıkrası “İhtiyaç hâlinde meslekte fiilen iki yılını dolduran lisans mezunu polis memurları arasında yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanlardan, Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek ilk derece amirlik eğitimini başarıyla bitirenler Komiser Yardımcılığı rütbesine atanır. Adaylarda aranacak diğer nitelikler, sınavlara ve ilk derece amirlik eğitimine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. ” hükmünü amir olduğu, 2.5. Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin
“Sınav komisyonlarının oluşturulması” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Komisyonlar Başkanlık tarafından aşağıdaki şekilde oluşturulur.
…
ç) (Değişik: RG-8/11/2019-30942) Mülakat sınav komisyonu; Bakanın, biri öğretim elemanı (sivil veya emniyet müdürü), biri psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu olmak üzere görevlendireceği beş personelden oluşur. Bakan tarafından üyeler arasından biri başkan olarak görevlendirilir. İhtiyaca göre aynı usulle birden fazla mülakat sınav komisyonu kurulabilir.” hükümleri doğrultusunda Mülakat/sözlü sınav komisyonunun 15/11/2021 tarihli Bakanlık Makam Oluru ile belirlendiği, 2.6. Mülakat/sözlü sınavın kriterleri ve usulünün Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi
Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin “Mülakat sınavı” başlıklı 19 uncu maddesi hükümleri doğrultusunda belirtildiği, /
2.7. Sözlü sınava ilişkin görüntülü ve/veya sesli kayıtlar alınmadığı, nitekim Kaymakamlık, Hâkimlik ve
Savcılık sözlü sınavlarında adayların başarılı olabilmek için en az yetmiş puan almalarının istendiği ve sözlü sınav esnasında kamera kaydı yapılmadığı, bu nedenle sözlü sınavda verilen yanıtların teknolojik imkânlardan yararlanılarak sesli ve görüntülü kayıt altına alınmasını öngören bir düzenlemenin mevzuatta yer almadığı dikkate alındığında, sözlü sınavın sesli ve görüntülü kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirilmesi koşulunun zorunlu tutulamayacağı, 2.8. Sınavda soruların Yönetmeliğin “Sınav komisyonlarının oluşturulması” başlıklı 7 nci maddesinin birinci bendinin (d) ve (e) fıkralarında Soru Hazırlama Komisyonu ve Soru Denetleme ve Soru Bankası
Oluşturma Komisyonu tarafından hazırlanıp belirlendiği, 2.9. Yönetmeliğin 18 inci ve 19 uncu maddelerinde belirtilen kriterler doğrultusunda mülakat/sözlü sınav sürecinin yürütüldüğü, şahsın yapılan mülakatta çekmiş olduğu soruya dair verdiği cevabın; adayın psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog üye tarafından değerlendirildiği ve bu değerlendirmenin mülakat komisyonu ile paylaşılarak Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi
Merkezi Giriş Ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri kapsamında komisyon üyeleri tarafından verilen puanların genel ortalaması alınarak belirlendiği, 2.10. Şikâyet konusu talebe ilişkin Başkanlığa gelen taleplere, yönetmelik gereği haklarında yapılacak bir işlem bulunmadığının bildirildiği, idarenin bu kararına karşı yargı yoluna giden adaylara 29/07/2022 tarihinde yargı kararları gereği mülakat/sözlü sınav yapılarak gerekli işlem tesis edildiği, 2.11. Sınav ile ilgili tüm aşamaların mevzuat hükümleri doğrultusunda yapıldığı ve konu ile ilgili olarak adı geçen hakkında Başkanlıkça yapılacak bir işlem bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
/
5. 04/06/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun “Terfi ve atama” başlıklı 55 inci maddesinin on üçüncü fıkrası; “(Değişik fıkra:6/12/2019-7196/3 md.) İhtiyaç hâlinde meslekte fiilen iki yılını dolduran lisans mezunu polis memurları arasında yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanlardan, Polis Akademisi
Başkanlığınca düzenlenecek ilk derece amirlik eğitimini başarıyla bitirenler Komiser Yardımcılığı rütbesine atanır. Adaylarda aranacak diğer nitelikler, sınavlara ve ilk derece amirlik eğitimine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” 6. 25/04/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu’nun “Yönetmelikler” başlıklı 30 uncu maddesi; “Aşağıdaki hususlar; a) Akademinin yönetim birimlerinin kuruluş, görev, çalışma esas ve usulleri, b) Fakülte, enstitü ve polis meslek yüksek okullarında ders veren ek ders ücretli öğretim elemanlarının görevlendirilmelerinin esas ve usulleri, c) Akademiye alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, istenecek belgeler, kayıt, sınav ve kabul işlemlerine ait esas ve usulleri, d) Fakülte öğrencilerinin uygulama eğitimlerinin yeri, zamanı, süresi ve ne şekilde yapılacağının esas ve usulleri, e) Fakültede öğretim sürelerinin tespiti, dönemlere ayrılması, dinlenme izinleri, sınav ve değerlendirme esaslarına ilişkin ilkeler, başarı durumu, okuma hakkının kullanılmış sayılacağı haller, not düzeni ve bu konulara ilişkin diğer hususlar, f) Polis meslek yüksekokullarının kuruluş, çalışma, disiplin ve eğitim-öğretim esasları ile bu okullara alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, yapılacak sınavlarla, enstitünün kuruluş ve işleyişine ilişkin esaslar ve diğer hususlar, g) Polis yüksek öğretim kurumlarındaki öğrencilerin okul içinde ve dışında giyecekleri kıyafetlere ilişkin esaslar, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” 7. 16/07/2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Polis Akademisi Başkanlığı Polis
Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş Ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin; 7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik, Polis Amirleri Eğitimi Merkezine alınacak adaylarda aranacak şartlar, kayıt-kabul, eğitim-öğretim, öğrencilerin sınav ve değerlendirme esasları, başarı durumları, öğrenci izinleri ile diğer hususları kapsar.” 7.2. “Sınav komisyonlarının oluşturulması” başlıklı 7 nci maddesi; /
“(1) (Değişik cümle: RG-8/11/2019-30942) Mülakat sınav kabul komisyonu başkan ve üyeleri Bakan
onayıyla, diğer komisyonların başkan ve üyeleri Başkan tarafından aşağıdaki şekilde belirlenir:
….
ç) (Değişik: RG-8/11/2019-30942) Mülakat sınav komisyonu; Bakanın, biri öğretim elemanı (sivil veya emniyet müdürü), biri psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu olmak üzere görevlendireceği beş personelden oluşur. Bakan tarafından üyeler arasından biri başkan olarak görevlendirilir. İhtiyaca göre aynı usulle birden fazla mülakat sınav komisyonu kurulabilir.
d) Soru hazırlama komisyonu; üç rütbeli personel ve sınav konularına göre yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur.
e) Soru denetleme ve soru bankası oluşturma komisyonu; üç rütbeli personel ve yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur…” 7.3. “Sınav aşamaları” başlıklı 14 üncü maddesi; “(1) PAEM’e giriş sınavı, fiziki yeterlilik ve mülakat sınavı şeklinde yapılır.
(2) Emniyet mensubu adaylar için ayrıca fiziki yeterlilik ve mülakat sınavından önce çoktan seçmeli yazılı test sınavı yapılır.”
7.4. “Mülakat sınavı” başlıklı 19 uncu maddesi; “(1) Fiziki yeterlilik sınavında başarılı olan adaylar, mülakat sınav komisyonu tarafından mülakat sınavına tabi tutulurlar.
(2) Adayların psikolojik yeterliliği; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirilir ve bu değerlendirme mülakat komisyonu ile paylaşılır.
Adaylara, Başkanlıkça belirlenecek soruların yazılı olduğu bir kart çektirilir. Konu hakkında düşünmesi ve sunum yapması için süre verilir. Konu ile ilgili komisyonca adaya sorular sorulabilir. Değerlendirmede adayın; a) Konu hakkında bilgi düzeyi, b) Kendisinden istenileni kavrama, c) Özgüveni, ç) İfade etme yeteneği, d) Beden dilini kullanma becerisi, olmak üzere beş ayrı kritere göre ve her bir kriter yirmi puan olmak üzere toplam yüz tam puan üzerinden yapılır. Adayın mülakat sınavından başarılı olabilmesi için yüz puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir.
(3) Mülakat sınavı komisyonu; başarılı olan adaylar hakkında “Polis Amirleri Eğitimi Merkezi öğrenci adayı olur”, başarısız adaylar hakkında “Polis Amirleri Eğitim Merkezi öğrenci adayı olamaz” kararı verir. Puanlama ve karar, değerlendirme karar formuna işlenir…”
/
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığını, ilk derece amirlik eğitimi (komiser yardımcısı adayı) alımı için başvuruda bulunduğunu, yazılı sınavda 83 puan alarak başarılı olduğunu, akabinde Ankara Polis Akademisi kampüsünde kamera kaydı altında düzenlenen spor parkurunda 100 puan alarak başarılı olduğunu ve sözlü sınava girmeye hak kazandığını bir süre sonra yapılan sözlü mülakat sınavında tarafına sorulan sorular ve verdiği cevaplar göz önüne alındığında olumlu netice alacağını düşündüğünü; ancak mülakat sonuçlarına göre ”başarısız” sayıldığını ve sonuç açıklama esnasında puanlama ve sıralama belirtilmediğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. Dosya kapsamından; 11.1. Polis Akademisi Başkanlığı tarafından 17/08/2021 tarihinde resmi internet sitesinden (https://www.pa.edu.tr/emniyet-mensuplarina-yonelik-2021-yili-6-donem-ilk-derece-amirlik-egitimisinavina-iliskin-duyuru-duyurular.html) yapılan duyuruda; Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis
Amirleri Eğitimi Merkezine (PAEM) 2021 Yılı 6. Dönem İlk Derece Amirlik Eğitimi sınavı için emniyet mensubu adaylar (meslekte fiilen iki yılını dolduran lisans mezunu polis memurları) arasından (925)
erkek (75) kadın toplam (1000) memurun ilk derece amirlik eğitimine (komiser yardımcısı adayı) alımı yapılacağı, alıma ilişkin olarak ön başvuruların 19-31 Ağustos 2021 tarihleri arasında Personel Bilgi
Sistemi (PBS) üzerinden yapılacağı hususunun ilan edildiği, 16/09/2021 tarihinde yapılan duyuruda ise Emniyet Teşkilatı Mensubu Adayların (Polis Memuru) girecekleri İlk Derece Amirlik Eğitimi Sınavı ile ilgili olarak Polis Akademisi Başkanlığı ve Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü arasında imzalanan “Polis
Amirleri Eğitimi Merkezi (PAEM) İlk Derece Amirlik Eğitimi (Emniyet Mensubu) Öğrenci Adayı Yazılı
Sınavı Yapılmasına İlişkin İş Birliği Protokolü” çerçevesinde gerçekleştirilecek yazılı sınavın, belirtilen sınav takvimine göre yapılacağı ve bu kapsamda sınavın tek oturum halinde 17/10/2021 tarihinde yapılacağının belirtildiği, yapılan yazılı sınava ait sonuçların 27/10/2021 tarihinde Polis Akademisi
Başkanlığının resmi internet sitesinde (https://www.pa.edu.tr/6donem-ilk-derece-amirlik-egitimi-yazilisinav-sonuc-duyurusu-duyurular.html) duyurulduğu, 11.2. 11/11/2021 tarihli duyuruda; teşkilatın amir ihtiyacını karşılamak amacıyla, 3201 sayılı Emniyet
Teşkilatı Kanununun 55’ nci maddesi ve Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, lisans mezunu polis memurları arasından İlk
Derece Amirlik Eğitimi için Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğüne
/
öğrenci alınacağı, bu doğrultuda 16-25 Kasım 2021 (21 Kasım 2021 hariç) tarihleri arasında Fiziki
Yeterlilik ve Mülakat/Sözlü Sınavları Polis Akademisi Başkanlığı Gölbaşı Yerleşkesinde yapılacak olup, sınava girmeye hak kazanan adayların Sınav Giriş Belgelerinin yayınlandığı, 11.3. Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/11/2021 tarihli ve –( sayılı yazısında; ‘Polis
Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim – Öğretim Yönetmeliği’ hükümleri gereğince 17 Ekim 2021 tarihinde 11 Bölge Merkezinde İlk Derece Amirlik Eğitimi yazılı sınavı gerçekleştirildiği, ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde 6. Dönem İlk Derece Amirlik Eğitimi Fiziki
Yeterlilik ve Mülakat/Sözlü Sınavları 16-25 Kasım 2021 (21 Kasım 2021 hariç) tarihleri arasında yapılacağı, anılan sınav için Sınav Merkezi olarak belirlenen Polis Akademisi Başkanlığı Gölbaşı
Yerleşkesinde “Mülakat Sınav Komisyonunun” kurulması gerektiği, bu kapsamda asil ve yedek mülakat sınav komisyonu üyelerini içeren listenin 15/11/2021 tarihli Makam Oluru ile uygun görüldüğü, 11.4. 08/11/2021- 03/02/2022 tarihleri arasında sözlü sınava katılacak adaylara atanacakları kadronun gerektirdiği mesleki bilgi, Atatürk İlke ve İnkılapları Tarihi ve Genel Kültür alanında belirlenmiş olan soruların sorulmasına, soruların gün gün kapalı zarf içine konularak sözlü sınav günü kapalı zarflardan birinin aday tarafından seçilerek açılması ve zarf içinde yer alan soruların adaya sınav kurulu tarafından sorulmasına 28/10/2021 tarihinde sınav kurulu tarafından oy birliği ile karar verildiği, 11.5. PAEM İlk Derece Amirlik Eğitimi Mülakat/Sözlü Sınav Komisyonu Değerlendirme Karar Formunda, sınav komisyonunun her bir üyesi tarafından her bir sınav konusu için verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirildiği, üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak başvuranın sözlü sınav puanının 60 olarak tespit edildiği, anlaşılmıştır.
12. Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim – Öğretim Yönetmeliğinde; fiziki yeterlilik sınavında başarılı olan adayların, mülakat sınav komisyonu tarafından mülakat sınavına tabi tutulacağı, adayların psikolojik yeterliliğinin; duygusal dengesizlik, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık ve adayın polislik mesleğine istekli olması kıstaslarına göre psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu üye tarafından değerlendirileceği ve bu değerlendirmenin mülakat komisyonu ile paylaşılacağı, adaylara, Başkanlıkça belirlenecek soruların yazılı olduğu bir kart çektirileceği ve konu hakkında düşünmesi ve sunum yapması için süre verileceği, konu ile ilgili komisyonca adaya sorular sorulabileceği, değerlendirmede adayın konu hakkında bilgi düzeyi (20 puan), kendisinden istenileni kavrama (20 puan), özgüveni (20 puan), ifade etme yeteneği (20 puan) ve beden dilini kullanma becerisi (20 puan) esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, adayın mülakat sınavında başarılı olabilmesi için yüz üzerinden en az yetmiş puan alması gerektiği hususları düzenlenmiştir.
13. Mezkûr Yönetmelikte 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde de mülakat sınav komisyonunun biri öğretim elemanı (sivil veya emniyet müdürü), biri psikolog veya rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunu olmak üzere Bakan tarafından görevlendirilecek beş personelden oluşacağı hususunun düzenlendiği, Emniyet Genel Müdürlüğünün 15/11/2021 tarihli ve –( sayılı yazısı ve ekleri incelendiğinde mülakat sözlü sınav komisyonunun bir Kaymakam, bir 2. Sınıf Emniyet
Müdürü/Öğretim Görevlisi, bir Komiser/Öğretim Görevlisi, bir Psikolog ve bir Doktor Öğretim Üyesinden oluşturulmak suretiyle Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar kapsamında işlem tesis edildiği görülmektedir.
14. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında; /
“Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
15. Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
16. Başvuruya konu sınava ilişkin; sınav kurulunun ilgili Yönetmelik düzenlemesi çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylara sorulmak üzere soruların önceden belirlenerek kapalı zarflardan birinin aday tarafından seçilerek açılması ve zarf içinde yer alan soruların sınav kurulu tarafından sorulması yönteminin sınav kurulunca benimsendiği idare tarafından gönderilen başvurana ait sınav tutanağında; sınav kurulunun her bir üyesi tarafından değerlendirme kıstaslarına ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, anılan Tutanakların
‘Toplam’ alanında her bir kıstas için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği görülmüş, buna göre; sınav sürecinin ilgili düzenlemelere uygun yürütülmediğine ve sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanılmamıştır.
17. Ayrıca ilgili Yönetmelikte, sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı düzenlenmiş olup sözlü sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan puanın 60 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu İlk Derece Amirlik kadrosu için PAEM İlk Derece Amirlik Eğitimi Mülakat/Sözlü Sınavının, Polis Akademisi Başkanlığı Polis
Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim – Öğretim Yönetmeliği çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan
/
değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
20. Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; komisyon üyelerince adaya verilen puanların tutanağa geçirildiği, ancak adaya hangi soruların yöneltildiğine, adayın verdiği cevaplara ve bu cevaplara ilişkin herhangi bir açıklayıcı ifadeye tutanakta yer verilmediği görülmüştür. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın, sözlü sınavının incelenerek başarılı sayılması talebinin REDDİNE, Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adaylara sorulan soruların, adayların verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi ve adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konmasını sağlayacak tedbirler alması ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; EMNİYET
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi Türkiye Cumhuriyeti Kamu
Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi