Polis Akademisi’nin 2547 sayılı Kanun kapsamı dışında olması, devamsızlık nedeniyle ilişiği kesilen öğrencinin kaydını etkiler mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 22221-22221 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.86171061-101.07.05.99-E.

BAŞVURU NO : 2018/11964 2018/ 11964

KARAR TARİHİ : 28/12/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –

BAŞVURUYA KONU İDARE : Polis Akademisi Başkanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yüksek lisans programına kayıt olma talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 08/10/2018 8.10.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran , 2014- 2015 eğitim yılında Polis Akademisi

Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Ceza Adaleti Yüksek Lisans Programından devamsızlık nedeniyle ilişiğinin kesildiğini, 7143 sayılı Kanun’un 15 inci maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci madde kapsamında eğitimine devam etmek üzere başvuruda bulunduğunu belirtmektedir . Başvuran, başvurusunun anılan maddede Polis Akademisi Başkanlığı ve bağlı yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilere ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı hususundaki Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı görüşü ve Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Yönetim

Kurulu Kararı gerekçe gösterilerek reddedildiğini ifade etmektedir . Polis Akademisi Adli Bilimler

Enstitüsü Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesi ile 4652 sayılı Polis Yüksek

Öğretim Kanunu hükümleri uyarınca Polis Akademisinin bir yükseköğretim kurumu olduğunu, dolayısıyla 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesinin kendisi için de uygulanması gerektiğini belirten başvuran, Kurumumuzdan anlan madde kapsamında Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Ceza

Adaleti Yüksek Lisans Programına 2018- 2019 eğitim yılında kaydının yapılmasını talep etmektedir .

1 / 6II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Polis Akademisi Başkanlığının 12/ 11/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında, 2.1. 4652 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereği Güvenlik Bilimleri

Enstitüsünde Polis Akademisi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümlerinin uygulandığı, 2.2. Başvuranın kayıtlı olduğu dönemde (Eylül 2013-Eylül 2016) yürürlükte bulunan Lisansüstü

Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü

Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümleri gereği, eğitimini altı yarı yılda tamamlayamadığı için

Güvenlik Bilimleri Enstitüsünden ilişiğinin kesildiği, 2.3. Başvuranın 7143 sayılı Kanun kapsamında öğrenci affından yararlanma talebinin Enstitü

Yönetim Kurulunun 25/ 09/ 2018 tarihli ve sayılı toplantısında görüşüldüğü, Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığının 12/ 09/ 2018 tarihli ve E . sayılı yazısında 2547 sayılı Kanun’a eklenen

Geçici 78 inci maddede Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilere ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, bu kişilerin söz konusu kanundan yararlanmalarının mümkün olmadığının belirtilmesi üzerine başvuranın kaydının yapılmayacağına karar verildiği, 2.4. Anayasamızın 132 nci maddesinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanunlarının hükümlerine tabi olacağının; 2547 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinde de Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümlerinin saklı olduğunun düzenlendiği, açıklamalarına yer verilmektedir .

3. YÖK Başkanlığının 13/ 12/ 2018 tarihli ve E. sayılı, 18/ 12/ 2018 tarihli ve E. sayılı yazılarında; 3.1. Yükseköğretim öğrencilerinin ilişkilerinin kesildiği veya yerleşmiş olmalarına rağmen kayıt yaptırmadıkları yükseköğretim kurumlarına geri dönüşlerine imkân sağlayan kanunların, 2547 sayılı

Kanun kapsamındaki kurumlar için çıkarıldıkları, bu kanunlarda 2547 sayılı Kanun kapsamında olmayan Polis Akademisine bağlı yükseköğretim kurumları ile Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilerin, 2547 sayılı Kanun’a tabi yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinin Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından yapılacağı düzenlemelerine yer verildiği, 3.2. 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların 31/ 05/ 2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında değerlendirildiği, üniversitelerince terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018- 2019

2 / 6eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilmelerine karar verildiği,

3.3. 7143 sayılı Kanun’da, Türk Silahlı kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumları ile ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, bu kişilerin söz konusu Kanundan yararlandırılmalarının mümkün olmadığı, herhangi bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilmeleri imkanının bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir .”, “ Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük

Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, “Yükseköğretim kurumlarından özel kanuna tabi olanlar” başlıklı 132 nci maddesinde; “ Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanunlarının hükümlerine tabidir .”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7143 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır .”, 5806 sayılı Kanun’un 1 inci maddesiyle değişik Geçici 56 ncı maddesinin on beşinci fıkrasında; “Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim görürken 7/ 6/ 1995 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar her ne sebeple olursa olsun okulları ile ilişiği kesilenler ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki aylık başvuru süresi içerisinde ilişiği kesilenlerin, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde başvurmaları halinde, Yükseköğretim Kurulunca öğrenim görecekleri fakülte veya yüksekokulları belirlenir . Belirlenen yükseköğretim kurumlarınca intibakları yapılan öğrenciler de bu madde kapsamından diğer öğrenciler gibi yararlanırlar .”, 6111 sayılı Kanun’un 173 üncü maddesiyle değişik Geçici 58 inci maddesinde; “….Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık, önlisans veya lisans düzeyinde öğrenim görürken 22/ 10/ 2008 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar terör suçundan hüküm giyenler hariç her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilenler, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren yukarıda belirlenen süre içerisinde başvurmaları halinde Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen yükseköğretim kurumlarına intibakları sağlanır .”,

3 / 67143 sayılı Kanun’un 15 nci maddesiyle değişik Geçici 78 inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli

Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler .”, 7. 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu’nun “Amaç ve kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu Kanun, Akademi ve buna bağlı eğitim-öğretim kurumlarını, yönetim ve öğretim organlarını, bunların işleyişini, görev, yetki ve sorumluluklarını, eğitim ve öğretim esaslarını ve bu konulara ilişkin diğer hususları kapsar .”, “Yönetmelikler” başlıklı 30 uncu maddesinin (e)

fıkrasında; “Fakültede öğretim sürelerinin tespiti, dönemlere ayrılması, dinlenme izinleri, sınav ve değerlendirme esaslarına ilişkin ilkeler, başarı durumu, okuma hakkının kullanılmış sayılacağı haller, not düzeni ve bu konulara ilişkin diğer hususlar… Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir .”, 8. Polis Akademisi Adli Bilimler Enstitüsü Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin

“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, Polis Akademisi Adli Bilimler Enstitüsü ile alt birimlerinin yönetimine ait fonksiyonlarını, görevlerini ve hizmete ilişkin diğer hususlarını kapsar .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, ilişiğinin kesildiği Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Ceza

Adaleti Yüksek Lisans Programındaki öğrenimine, Polis Akademisinin bir yükseköğretim kurumu olmasında bahisle 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci madde kapsamında devam etmek istemekte ve Kurumumuzdan anılan programa 2018- 2019 eğitim yılında kaydının yapılmasını talep etmektedir .

11. Anayasamızın 130 uncu ve 131 inci maddelerinde, yükseköğretim kurumlarına ve bu kurumların üst kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, bu kapsamda hangi hususların kanunla düzenleneceğine yer verildiği görülmektedir . 132 nci maddesinde ise Türk Silahlı Kuvvetleri ve

4 / 6emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanunlarının hükümlerine, bir diğer

ifadeyle bu yükseköğretim kurumlarının kendilerine mahsus düzenlemelere tabi olacağının hüküm altına alındığı görülmektedir .

12. Amacı, yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim, öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemek olan 2547 sayılı Kanun’da da, İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarının münhasır kanun hükümlerine tabi olacağı hüküm altına alınmış, böylece bu kurumlar

2547 sayılı Kanun’un kapsamı dışında bırakılmıştır .

13. Bu kapsamda, Türk Polis Teşkilâtının en yükseköğretim kurumu olan Polis Akademisi ve bağlı fakülteler, enstitüler ile polis meslek yüksekokullarındaki yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek, bu okulların teşkilatlanmasını, görev ve sorumluluklarını, eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları ve öğrenciler ile ilgili esaslar, 4652 sayılı Kanun’da düzenlenmektedir .

14. Dolayısıyla, başvuru konusu olayda başvuranın öğrenim görmek istediği Polis Akademisi

Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsünün, 2547 sayılı Kanun’un kapsamı dışındadır .

15. Yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrencilerin öğrenimlerine devam edebilmeleri için

2547 sayılı Kanun’da bir takım değişiklikler yapılmış olduğu görülmektedir . Anılan Kanun’un bu

yöndeki değişikliklerin yer aldığı Geçici 56 ncı ve Geçici 58 inci maddeleri incelendiğinde, Polis

Akademisi Başkanlığının özel düzenlemelere tabi olması gereğinden hareketle, Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık, önlisans veya lisans düzeyinde öğrenim görürken ilişiği kesilenlerin, (terör suçundan hüküm giyenler hariç) belirli sürelerde başvurmaları halinde, bu eğitim kurumlarında eğitimlerine devam etmelerine yer verilmediği, ancak Yükseköğretim

Kurulunca uygun görülen yükseköğretim kurumlarına intibaklarının sağlanacağının açıkça düzenlenmiş olduğu görülmektedir . 2547 sayılı Kanun’un başvuruya konu Geçici 78 nci maddesi incelendiğinde ise, Geçici 56 ncı ve Geçici 58 inci maddelerdeki düzenlemeleri doğrultusunda Polis

Akademisi Başkanlığı ve bağlı eğitim kurumlarından ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir . Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesinin uygulama ilkelerinin belirlendiği 31/ 05/ 2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında da, Polis Akademisi Başkanlığı ve bağlı eğitim kurumlarından ilişiği kesilenlerin tabi olacağı herhangi bir uygulama belirlenmediği görülmüştür .

16. Başvuran, 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu ve Polis Akademisi Adli Bilimler Enstitüsü

Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesi birlikte değerlendirildiğinde, öğrenimine devam etmek istediği Enstitünün bir yükseköğretim kurumu olduğunu belirtmekte ise de, yukarıdaki açıklamalardan görüleceği üzere, Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri

Enstitüsü bir yükseköğretim kurumu olmakla beraber, Anayasamızda belirtildiği şekilde 2547 sayılı

Kanun kapsamı dışında bulunmaktadır . Polis Akademisi Adli Bilimler Enstitüsü Kuruluş, Görev ve

Çalışma Yönetmeliği, Adli Bilimler Enstitüsüne ilişkin usul ve esasları düzenlemekte olup, başvuranın Güvenlik Bilimleri Enstitüsündeki eğitimine devam etmek istediği başvuru konusu olayda uygulama imkânı bulunmamaktadır .

5 / 617. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından

reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın Başvuran ve POLİS AKADEMESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi