|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsü’nden ilişiğinin kesilmesi ve af düzenlemesinden yararlanma talebi üzerine alınmıştır. Başvuran, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78. maddesi kapsamında öğrenci affından faydalanmak istemekte, ancak Polis Akademisi’nin bu kanun kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir. Anayasa’nın 132. maddesi gereğince, Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanunlara tabi olduğu vurgulanmış, bu nedenle başvuranın talebinin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın af düzenlemesinden yararlanma talebinin reddedilmesi, 2547 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiş ve başvuranın öğrenim görmek istediği kurumun bu düzenlemelerden muaf olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, başvuranın eğitimine devam etme talebinin hukuken mümkün olmadığını ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1316-S.2005
BAŞVURU NO : 2019/4109
KARAR TARİHİ : 24/04/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : POLİS AKADEMİSİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Af düzenlemesinden faydalanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesinin uygulama usul ve esaslarının belirlenmesi yetkisinin Yükseköğretim Kuruluna verildiğini, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca 08/06/2018 tarihinde öğrenci affına ilişkin yapılan kamuoyu bildirisinde affa ilişkin usul ve esasların bildirildiğini, Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü
Başkanlığının ise afla ilgili düzenlemeye aykırı hareket ederek yapılan başvuruları reddettiğini belirtmektedir. Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan bildiride Polis Akademisi Başkanlığının af düzenlemesi dışında olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığını ve Güvenlik Enstitüsünün
Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılmadığını belirten başvuran, af düzenlemesinden faydalanmak üzere yaptığı başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Polis Akademisi Başkanlığının 19/03/2019 tarihli ve sayılı yazısında, 2.1. 4652 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereği Güvenlik Bilimleri
Enstitüsünde Polis Akademisi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümlerinin uygulandığı, 2.2. Başvuranın kayıtlı olduğu dönemde (2012 yılı Eylül ayı) yürürlükte bulunan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği ile Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği hükümleri gereği, eğitimini altı yarıyılda tamamlayamadığı için Güvenlik Bilimleri
Enstitüsünden ilişiğinin kesildiği, 2.3. Başvuranın 7143 sayılı Kanun kapsamında öğrenci affından yararlanma talebinin Enstitü Yönetim
Kurulunun 25/09/2018 tarihli ve sayılı toplantısında görüşüldüğü, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının 12/09/2018 tarihli ve sayılı yazısında 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci maddede Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı
yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilere ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, bu kişilerin söz konusu kanundan yararlanmalarının mümkün olmadığının belirtilmesi üzerine başvuranın kaydının yapılmayacağına karar verildiği, 2.4. Anayasamızın 132 nci maddesinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanunlarının hükümlerine tabi olacağının; 2547 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinde de Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümlerinin saklı olduğunun düzenlendiği, bu hükümler çerçevesinde Polis
Akademisi Başkanlığının 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesi kapsamında bir kurum olmadığı değerlendirildiğinden, başvuranın öğrenci affından yararlanma imkânının bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
3. YÖK Başkanlığının 28/03/2019 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. Yükseköğretim öğrencilerinin ilişkilerinin kesildiği veya yerleşmiş olmalarına rağmen kayıt yaptırmadıkları yükseköğretim kurumlarına geri dönüşlerine imkân sağlayan kanunların, 2547 sayılı
Kanun kapsamındaki kurumlar için çıkarıldıkları, bu kanunlarda 2547 sayılı Kanun kapsamında olmayan Polis Akademisine bağlı yükseköğretim kurumları ile Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilen öğrencilerin, 2547 sayılı Kanun’a tabi yükseköğretim kurumlarına yerleştirme işlemlerinin Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından yapılacağı düzenlemelerine yer verildiği, 3.2. 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların 31/05/2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında değerlendirildiği, üniversitelerince terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilmelerine karar verildiği, 3.3. 7143 sayılı Kanun’da, Türk Silahlı kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumları ile ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığından, bu kişilerin söz konusu Kanundan yararlandırılmalarının mümkün olmadığı ve herhangi bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilmeleri imkanının bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Yükseköğretim kurumlarından özel kanuna tabi olanlar” başlıklı 132 nci maddesinde; “Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanunlarının hükümlerine tabidir.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 7143 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır.”, 5806 sayılı Kanun’un 1 inci maddesiyle değişik
Geçici 56 ncı maddesinin on beşinci fıkrasında; “Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim görürken 7/6/1995 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar her ne sebeple olursa olsun okulları ile ilişiği kesilenler ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki aylık başvuru süresi içerisinde ilişiği kesilenlerin, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde başvurmaları halinde, Yükseköğretim Kurulunca öğrenim görecekleri fakülte veya yüksekokulları belirlenir.
Belirlenen yükseköğretim kurumlarınca intibakları yapılan öğrenciler de bu madde kapsamından diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.”, 6111 sayılı Kanun’un 173 üncü maddesiyle değişik Geçici 58 inci maddesinde; “….Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı eğitim kurumları ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık, önlisans veya lisans düzeyinde öğrenim görürken 22/10/2008 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar terör suçundan hüküm giyenler hariç her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilenler, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren yukarıda belirlenen süre içerisinde başvurmaları halinde Yükseköğretim
Kurulunca uygun görülen yükseköğretim kurumlarına intibakları sağlanır.”, 7143 sayılı Kanun’un
15 nci maddesiyle değişik Geçici 78 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yükseköğretim
kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler.” 7. 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanunu’nun “Amaç ve kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu Kanun, Akademi ve buna bağlı eğitim-öğretim kurumlarını, yönetim ve öğretim organlarını, bunların işleyişini, görev, yetki ve sorumluluklarını, eğitim ve öğretim esaslarını ve bu konulara ilişkin diğer hususları kapsar.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, azami altı yarı yılda eğitimini tamamlayamadığından ilişiğinin kesildiği Polis Akademisi
Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsünden öğrenimine, Polis Akademisinin bir yükseköğretim kurumu olmasından bahisle 2547 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 78 inci madde kapsamında devam etmek istemekte ve Kurumumuzdan af düzenlemesinden faydalanmak üzere yaptığı başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir.
10. Anayasamızın 130 uncu ve 131 inci maddelerinde, yükseköğretim kurumlarına ve bu kurumların üst kuruluşlarına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, bu kapsamda hangi hususların kanunla düzenleneceğine yer verildiği görülmektedir. 132 nci maddesinde ise Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanunlarının hükümlerine, bir diğer ifadeyle bu yükseköğretim kurumlarının kendilerine mahsus düzenlemelere tabi olacağının hüküm altına alındığı görülmektedir.
11. Amacı, yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim, öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemek olan 2547 sayılı Kanun’da da, İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarının münhasır kanun hükümlerine tabi olacağı hüküm altına alınmış, böylece bu kurumlar 2547 sayılı
Kanun’un kapsamı dışında bırakılmıştır.
12. Bu kapsamda, Türk Polis Teşkilâtının en yükseköğretim kurumu olan Polis Akademisi ve bağlı fakülteler, enstitüler ile polis meslek yüksekokullarındaki yükseköğretim ile ilgili amaç ve ilkeler, bu okulların teşkilatlanmasını, görev ve sorumluluklarını, eğitim-öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları ve öğrenciler ile ilgili esaslar, 4652 sayılı Kanun’da düzenlenmektedir.
13. Dolayısıyla, başvuru konusu olayda başvuranın öğrenim görmek istediği Polis Akademisi
Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsü, 2547 sayılı Kanun’un kapsamı dışındadır.
14. Yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen öğrencilerin öğrenimlerine devam edebilmeleri için
2547 sayılı Kanun’da bir takım düzenlemeler yapılmış olduğu görülmektedir. Anılan Kanun’un bu
yöndeki düzenlemelere yer veren Geçici 56 ncı ve Geçici 58 inci maddeleri incelendiğinde, Polis
Akademisi Başkanlığının özel düzenlemelere tabi olması gereğinden hareketle, Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında tıpta uzmanlık, önlisans veya lisans düzeyinde öğrenim görürken ilişiği kesilenlerin, (terör suçundan hüküm giyenler hariç) belirli sürelerde başvurmaları halinde, bu eğitim kurumlarında eğitimlerine devam etmelerine yer verilmediği, ancak Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen yükseköğretim kurumlarına intibaklarının sağlanacağının açıkça düzenlenmiş olduğu görülmektedir. 2547 sayılı Kanun’un başvuruya konu Geçici 78 nci maddesi incelendiğinde ise, Geçici
56 ncı ve Geçici 58 inci maddelerdeki düzenlemelerde olduğu üzere Polis Akademisi Başkanlığı ve
bağlı eğitim kurumlarından ilişiği kesilenlere ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği
görülmektedir. Ayrıca, 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesinin uygulama ilkelerinin belirlendiği 31/05/2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulu toplantısında da, Polis Akademisi
Başkanlığı ve bağlı eğitim kurumlarından ilişiği kesilenlerin tabi olacağı herhangi bir uygulama belirlenmediği görülmüştür.
15. Başvuranın Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Ceza Adaleti Yüksek Lisans
Programından devamsızlık nedeniyle ilişiğinin kesildiğini belirterek 2547 sayılı Kanun’un Geçici 78 inci maddesindeki öğrenci affından yararlanıp eğitimine devam etme talebiyle yaptığı başka bir başvuru hakkında da, Polis Akademisi Başkanlığının anılan düzenleme kapsamındaki bir yükseköğretim kuruluşu olmadığından bahisle Kurumumuzca Ret Kararı verilmiştir (28/12/2018 tarihli ve E.22221 sayılı Ret Kararı).
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve POLİS AKADEMESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi