yararlandırılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi Personel Dairesi Başkanlığının 20/ 02/ 2018 tarihli sayılı yazısında 3.1. Adı geçenin 17.7.1989 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğünde polis memuru olarak göreve başladığı, 14.10.2001 tarihinde Sivil Savunma Uzmanlığı Görevde Yükselme Sınavını kazanarak
11.12.2001 tarihinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi Liman İşletmesi
Müdürlüğünde sivil savunma uzmanı olarak naklen atamasının yapıldığı ve ilgilinin daha önce emekli sandığına tabi hizmeti olması nedeniyle 5434 sayılı Kanunun Ek 71.maddesi uyarınca Emekli
Sandığı ile ilgilendirilerek tahsiline göre 3.derece 3.kademe + 1100 ek göstergeye intibakının yapıldığı ve halen 1.derece 4.kademe + 2200 ek gösterge üzerinden keseneklerinin kesildiği, 3.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 87.maddesinde sayılan ve Genel Kadro Kanununa tabi olmayan kuruluşlarının Bakanlar Kurulunun 10.08.1993 tarih ve 93/ 4693 sayılı kararı ile özelleştirme programına alındığını, 10.08.1993 tarihinden sonra 5434 sayılı Kanuna eklenen Ek 71.maddeye göre işlem yapılmaya başlandığı, adı geçenin sandık iştirakçiliğinin devam ettiği ve atamasının da herhangi bir kadro karşılığının bulunmadığı, 3.3. İlgilinin 1.derece polis memurlarına uygulanan 3000 ek gösterge rakamından yararlandırılma talebine ilişkin Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulduğu, Devlet Personel Başkanlığının
19.6.2017 tarih ve sayılı cevabi yazısıyla ilgilinin hali hazırda 657 sayılı Kanuna tabi olarak
görev yapmaması nedeniyle kazanılmış hak aylığı yönünden anılan ek gösterge rakamından yararlanamayacağı, emekli keseneğine esas ek gösterge rakamı hususunda ise Sosyal Güvenlik
Kurumundan görüş alınmasının uygun olacağı şeklinde görüş bildirildiği, bu sefer anılan talebe ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına görüş sorulduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığının 7.4.2017 tarih ve sayılı ve 18.10.2017 tarih ve sayılı cevabi yazılarıyla polis memurluğu kadrosunun öğrenim neticesinde elde edilen bir görev niteliği taşımadığından birinci derecede görev yapan polis memurlarına uygulanan 3000 ek göstergeden yararlandırılmasına imkan bulunmadığı şeklinde görüş bildirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir .
4. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 03.04.2018 tarih ve sayılı yazısında 4.1. Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğüne yazılan 22.03.2018 tarih ve sayılı yazılarıyla daha önce yazılan 7.4.2017 ve 18.10.2017 tarihli yazıların işlemden kaldırıldığı belirtilerek kazanılmış hak aylığı 1.derecede bulunan ilgilinin 657 sayılı Kanunun I sayılı ek gösterge cetvelinin “Emniyet Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (e) bendinin (aa) alt bendinde yer alan ek gösterge rakamından yararlandırılması gerektiğinin bildirildiği, 4.2. İlgilinin durumunun yeniden incelenmesi neticesinde isteminin yerine getirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı
2 / 6olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…”
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 7. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası; “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır…” 8. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun
8.1. Mülga ek 67 nci maddesinin birinci fıkrası; “(Mülga : 31/ 5/ 2006- 5510/ 106 md.) (Değişik :
21/ 4/ 2005 – 5335/ 3 md.) Daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenler; daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam ederler . Bu Kanunun 12 nci maddesinin (II) numaralı fıkrasının (n) bendinde sayılanlar hariç, atandıkları veya seçildikleri kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmaksızın ek göstergesi daha düşük bir kadro, görev ya da dereceye atanan veya seçilenler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz .”, 8.2. Mülga ek 71 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Sosyal güvenlik bakımından T.C. Emekli
Sandığına tabi bir görevde bulunmakta iken, özelleştirme programına alınan kuruluşların bu
Kanuna göre emeklilik hakkı tanınan kadro ve pozisyonlarına atananlarla, bu kuruluşların özelleştirilmeleri sonucu sermayelerindeki kamu payı % 50’nin altına düşenler ile bunlardan anonim şirkete dönüştürülüp dönüştürülmediğine bakılmaksızın satılan veya devredilenlerde T.C. Emekli
Sandığına tabi olarak çalışan personelden isteyenlerin Sandıkla ilgileri devam eder . Ancak bu kuruluşların sermayelerindeki kamu payının %50’nin altına düştüğü tarihten, anonim şirket statüsünde olmayanların satışı veya devri tarihinden sonra Sandığa tabi olarak geçen süreler için emeklilik ikramiyesi ödenmez .”, 8.3. Mülga geçici 220 nci maddesinde; “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce daha düşük ek göstergeli veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev ya da dereceye atanmış veya seçilmiş olanlar için ek 67 nci maddenin uygulanmasında, ek göstergeli veya yüksek ek göstergeli kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmış olma şartı aranmaz. Önceden yapılmış olan eşitlik işlemlerine dayalı olarak bağlanmış olan aylıklar ödenmeye devam olunur .” 9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının B) bendinde; “Ek Gösterge : Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle
3 / 6hesaplanır . II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir .
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz . Kurumların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz…” hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın, yüksek öğrenimli birinci derece polis memurlarına uygulanan 3000 ek gösterge rakamından 6663 sayılı Kanunun 35.maddesiyle yürürlüğe girdiği 15.03.2016 tarihinden itibaren yararlandırılması talebinin ödemeye esas ek gösterge yönünden (ödemeye esas aylıklarının hesabı açısından) reddi, emekliliğe esas ek gösterge yönünden (emekli keseneğine esas aylıklarının hesabı açısından) kabulü yönündeki kısmen tavsiye kısmen ret karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, yüksek öğrenimli birinci derece polis memurlarına uygulanan 3000 ek gösterge rakamından 6663 sayılı Kanunun 35.maddesiyle yürürlüğe girdiği 15.03.2016 tarihinden itibaren yararlandırılmasını talep etmektedir .
12. Yukarıda verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; 12.1. Ödemeye Esas Ek Gösterge Yönünden; 657 sayılı Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıklarının, hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak anılan kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağı, bu ek göstergelerin ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınacağı, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmayacağı, Kurumların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergelerin ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamayacağı, 12.2. Emekliliğe Esas Ek Gösterge Yönünden; sosyal güvenlik bakımından Emekli Sandığına tabi bir görevde bulunmakta iken, özelleştirme programına alınan kuruluşların 5434 sayılı Kanuna göre emeklilik hakkı tanınan kadro ve pozisyonlarına atananlarla, bu kuruluşların özelleştirilmeleri sonucu sermayelerindeki kamu payı % 50’nin altına düşenler ile bunlardan anonim şirkete dönüştürülüp dönüştürülmediğine bakılmaksızın satılan veya devredilenlerde Emekli Sandığına tabi olarak çalışan personelden isteyenlerin Sandıkla ilgilerinin devam edeceği, daha önce atanmış ya da seçilmiş oldukları kadro, görev veya aylık almış oldukları dereceler için belirlenmiş olan ek göstergelerden daha düşük ek gösterge ödenmesi gereken veya ek göstergesi olmayan bir kadro, görev veya dereceye atanan ya da seçilenlerin daha önceden yararlanmış oldukları ek gösterge rakamı ile halen bulundukları kadro, görev veya dereceye ilişkin ek gösterge rakamı arasındaki farktan kaynaklanan kesenek ve karşılık tutarının tamamının aylıklarından kesilmesi suretiyle emeklilik açısından yüksek olan ek göstergeden yararlanmaya devam edecekleri, 5434 sayılı
Kanunun Mülga geçici 220 nci maddesinin yürürlük tarihinden önce daha düşük ek göstergeli veya
4 / 6ek göstergesi olmayan bir kadro, görev ya da dereceye atanmış veya seçilmiş olanlar için ek 67 nci
maddenin uygulanmasında, ek göstergeli veya yüksek ek göstergeli kadro, görev ya da derecede en az altı ay görev yapmış olma şartının aranmayacağı anlaşılmaktadır .
13. Dosyanın incelenmesinden, başvuranın 17.7.1989 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğünde polis memuru olarak göreve başladığı, 14.10.2001 tarihinde Sivil Savunma Uzmanlığı Görevde Yükselme
Sınavını kazanarak 11.12.2001 tarihinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi
Liman İşletmesi Müdürlüğüne sivil savunma uzmanı (kapsam dışı personel) olarak naklen atamasının yapıldığı ve başvuranın daha önce emekli sandığına tabi hizmeti olması nedeniyle 5434 sayılı Kanunun Ek 71.maddesi uyarınca Emekli Sandığı ile ilgilendirilerek tahsiline göre 3.derece 3.kademe + 1100 ek göstergeye intibakının yapıldığı ve halen 1.derece 4.kademe + 2200 ek gösterge üzerinden keseneklerinin kesildiği, 6663 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 9.maddesi ile 657 sayılı Kanuna ekli I sayılı cetvelde yapılan değişiklik neticesinde yüksek öğrenimli 1.derece polis memurlarına uygulanacak ek gösterge rakamının 3000’e yükseltilmesi üzerine başvuran tarafından birinci derece polis memurlarına uygulanan 3000 ek gösterge rakamından yararlandırılma talebinde bulunulması üzerine İdarece Devlet Personel
Başkanlığına görüş sorulduğu, Devlet Personel Başkanlığının 19.6.2017 tarih ve E .3650 sayılı cevabi yazısıyla başvuranın hali hazırda 657 sayılı Kanuna tabi olarak görev yapmaması nedeniyle kazanılmış hak aylığı yönünden anılan ek gösterge rakamından yararlanamayacağı, emekli keseneğine esas ek gösterge rakamı hususunda ise Sosyal Güvenlik Kurumundan görüş alınmasının uygun olacağı şeklinde görüş bildirildiği, bu sefer anılan talebe ilişkin olarak Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığına görüş sorulduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 7.4.2017 tarih ve
63.769.074 sayılı ve 18.10.2017 tarih ve 63.769.074 sayılı cevabi yazılarıyla polis memurluğu
kadrosunun öğrenim neticesinde elde edilen bir görev niteliği taşımadığından başvuranın birinci derecede görev yapan polis memurlarına uygulanan 3000 ek göstergeden yararlandırılmasına imkan bulunmadığı şeklinde görüş bildirilmesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı görülmektedir .
14. Ödemeye esas ek gösterge yönünden (ödemeye esas aylıklarının hesabı açısından) yapılan değerlendirmede; 14.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının B) bendi uyarınca kariyerleri ile ilgili hizmet sınıfından kurumların 1,2,3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara, atandıkları görev için öngörülen ek göstergenin önceden yürüttükleri kariyer görevlerde kazanılmış hak aylık dereceleri için öngörülen ek göstergeden düşük olması halinde kariyer görevleri için öngörülen ek göstergeden yararlanma imkanı tanınmış ise de, bu imkandan önceden yürütülen görev ile hali hazırda yürütülen görevin 657 sayılı Kanuna tabi bir görev niteliğinde bulunanların yararlanacağı, bir başka ifadeyle daha önce 657 sayılı Kanuna tabi olarak görev yapmakta iken sonrasında farklı personel kanunlarına göre görev yapanların anılan imkandan faydalanamayacağı anlaşılmaktadır .
14.2. Olayda, başvuranın emniyet hizmetleri sınıfında polis unvanlı kadroda görev yapmakta iken 2.dereceli sivil savunma uzmanı kadrosuna atamasının yapıldığı ve daha sonrasında Türkiye
Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketinde kapsam dışı personel olarak görev yaptığı görülmekte olup, başvuranın şu an 657 sayılı Kanuna tabi bir görevde bulunmadığı anlaşıldığından ödemeye esas ek gösterge yönünden birinci derecede görev yapan polis memurlarına uygulanan 3000 ek gösterge rakamından yararlandırılmasına imkan bulunmamaktadır .
15. Emekliliğe esas ek gösterge yönünden (emekli keseneğine esas aylıklarının hesabı açısından) yapılan değerlendirmede; Kurumumuzun bilgi ve belge talepli 13.03.2018 tarihli ve sayılı yazısına Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın 03.04.2018 tarih ve sayılı
5 / 6cevabi yazısında, Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğüne yazılan 22.03.2018 tarih ve
sayılı yazılarıyla daha önce yazılan 7.4.2017 ve 18.10.2017 tarihli yazıların işlemden kaldırıldığı, kazanılmış hak aylığı birinci derecede bulunan başvuranın 657 sayılı Kanunun I sayılı ek gösterge cetvelinin “Emniyet Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (e) bendinin (aa) alt bendinde yer alan ek gösterge rakamından yararlandırılması gerektiğinin bildirildiği ve başvuranın durumunun yeniden incelenmesi neticesinde isteminin yerine getirildiği açıklamalarına yer verildiği görüldüğünden başvuranın emekli keseneğine esas aylıklarının hesabı açısından polis memuru kadro unvanı için belirlenmiş olan 3000 ek gösterge rakamından yararlandırıldığı anlaşılmakla emekliliğe esas ek gösterge yönünden (emekli keseneğine esas aylıklarının hesabı açısından) uyuşmazlık kalmadığı değerlendirilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı, ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu
Başkanlığı’nın şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri verilen süre içerisinde kurumumuza göndermediği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idarelerin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve TÜRKİYE DENİZCİLİK İŞLETMELERİ A.Ş. GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ ile SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi