TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6691-6691
BAŞVURU NO : 2018/9060
KARAR TARİHİ : 13/03/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Hatay İl Emniyet Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : İlk derece amirlik eğitimi sınavına alınmaması işlemi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 12/07/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekat Daire Başkanlığında polis memuru olarak görev yaptığını, mayıs ayında rütbeli ihtiyacını karşılamak amacıyla ön başvuruları açılan 4. Dönem PAEM Sınavına ön başvurusunu yaptığını, 4-8 Haziran tarihleri arasında istenen evrakları Afrin’de bulunması sebebiyle Hatay İl Müdürlüğüne şahsen teslim ettiğini, ancak 21 Haziran günü tarafına sınava giremeyeceğinin tebliğ edildiğini, telefonla ilgili birimle görüştüğünde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının yürütmekte olduğu … dosya numaralı adli soruşturmasının olduğu ve bu sebeple komisyon tarafından kabul edilmediğinin söylendiğini, soruşturmasının ne olduğuna ilişkin olarak avukat aracılığıyla öğrendiğinde 2015 yılında Diyarbakır’da görevli olduğu sırada bölgedeki yol kapama eylemlerine müdahale, hendek barikat kazılmasını önleme ve örgüt mensuplarını yakalama amacıyla görevi ifa ettikleri esnada faili meçhul bir ölüm olayıyla alakalı yürütülen bir soruşturmanın olduğu bilgisine ulaştığını, dosyada adlarının sadece tuttukları tutanakta geçtiğini ve savcılığın emniyete düzenlediği bir müzekkere olduğunu, bu müzekkere çerçevesinde bölgede bulunan görevlilerin ifadesinin alındığını, zaten konuyla ilgili olarak ifadesini verdiğini, halen soruşturmanın faili meçhul bir dosya olarak devam ettiğini, ayrıca bir önceki yapılan PAEM sınavına başvurusunun kabul edildiğini, o zaman da bahse konu adli soruşturmasının devam ettiğini, başvurusunun yeniden incelenmesi talebinde bulunduğunu ancak itirazının reddedildiğini, 12 Temmuz günü ilgili listede sınava girebilecekler arasında ismini gördüğünü, ilgili kurum olan polis akademisini aradığında sınava giremeyeceğini söylediklerini belirterek, konunun incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi ve belge talebimize istinaden Emniyet Genel Müdürlüğünün 06/09/2018 tarih,
11550 ve … sayılı yazı ve eklerinde özetle; 2.1 …’ın 4. Dönem İlk Derece Amirlik Eğitimi Sınavı için 04-08 Haziran 2018
tarihleri arasında İl Emniyet Müdürlüğünde kurulan Müracaat Komisyonuna başvuru yaptığı ve başvuru şartlarını taşımadığının anlaşılması üzerine anılan komisyonca müracaatının kabul edilmediği,
2.2 Adı geçenin savcı talimatına istinaden şüpheli sıfatıyla ifadesinin alındığı, konu
hakkında araştırma/soruşturma yapmak üzere müfettiş görevlendirmesinin talep edildiği, 13/02/2018 tarihli ve … sayılı Makam onayı kapsamında soruşturma yapıldığı, başvuran hakkında Polis Başmüfettişi tarafından yürütülen soruşturmanın … tarihi itibariyle rapor yazım aşamasında olduğu,
2.3 Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No: 2015/31899 Karar No:
… sayılı kararının “…Şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına, kararın şüphelilere ve şikayetçiye vekili aracılığıyla tebliğine, olayın faillerinin tayin ve tespiti amacıyla zamanaşımına değin … No’lu dosyadan daimi aranmasına…karar verildi” şeklinde olduğu, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Temel İlkeler başlıklı 3 üncü maddesinde; “Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.”, 6. Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş ve EğitimÖğretim Yönetmeliğinin Adaylarda aranılan şartlar başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1)
PAEM’e başvuru yapacak adaylardan; a) Emniyet mensubu adaylarda aşağıdaki şartlar aranır: ….6) Haklarında meslekten veya memuriyetten çıkarma cezasını gerektirecek suçlardan dolayı adli veya idari soruşturma yapılıyor olmamak. (2) PAEM’e başvuran adayların birinci fıkrada belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadıkları anlaşılması halinde, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkları, öğrenime başlamışlarsa öğrencilikleri sona erdirilir.”, Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; mayıs ayında rütbeli ihtiyacını karşılamak amacıyla ön başvuruları açılan 4. Dönem PAEM Sınavına ön başvurusunu yaptığını, 4-8 Haziran tarihleri arasında istenen evrakları Afrin’de bulunması sebebiyle Hatay İl Müdürlüğüne şahsen teslim ettiğini, ancak 21 Haziran günü tarafına sınava giremeyeceğinin tebliğ edildiğini, telefonla ilgili birimle görüştüğünde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının yürütmekte olduğu … dosya numaralı adli soruşturmasının olduğu ve bu sebeple komisyon tarafından kabul edilmediğinin söylendiğini, soruşturmasının ne olduğunu avukat aracılığıyla öğrendiğinde 2015 yılında
Diyarbakır’da görevli olduğu sırada bölgedeki yol kapama eylemlerine müdahale, hendek barikat kazılmasını önleme ve örgüt mensuplarını yakalama amacıyla görevi ifa ettikleri esnada faili meçhul bir ölüm olayıyla alakalı yürütülen bir soruşturmanın olduğu bilgisine ulaştığını, dosyada adlarının sadece tuttukları tutanakta geçtiğini ve savcılığın emniyete düzenlediği bir müzekkere olduğunu, bu müzekkere çerçevesinde bölgede bulunan görevlilerin ifadesinin alındığını, zaten konuyla ilgili olarak ifadesini verdiğini, halen soruşturmanın faili meçhul bir dosya olarak devam ettiğini belirterek, konunun incelenmesini talep etmektedir.
9. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Polis Akademisi Başkanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
10. Polis Akademisi Başkanlığının 24/05/2018 tarihli yazısıyla; Özel Harekat Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında fiilen görev yapan başpolis memurları ile polis memurlarına İlk
Derece Amirlik Eğitimi Sınavının ön başvuru işlemlerinin 21-30 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirileceği, şahsen başvuru için Müracaat kabul Komisyonlarının kurulması gerektiği, başvuru şartları taşımadıkları anlaşılan personelin başvuruları kabul edilmeyeceğinden, adayların adli ve idari soruşturmalarının ve kovuşturmalarının güncel olarak sistemde kayıtlı bulundurulmasının sağlanacağı hususlarının talimatlandırıldığı, 11. Başvuranın, 2018 yılı 4. Dönem Özel Hareket İlk Derece Amirlik Eğitim sınavında gerekli evrakları tamamlayarak müracaatta bulunduğu, ancak bu müracaatın kabul edilmediği, Hatay İl Emniyet Müdürlüğünün 04/07/2018 tarih, … sayılı yazısında başvuran hakkında
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma no ile adli yönden soruşturmasının tespit edildiği, Eğitim Şube Müdürlüğünce sınava katılma şartlarına haiz olmaması nedeniyle müracaatının kabul edilmediğinin kendisine tebliğ edildiği hususlarının belirtildiği, Polis
Akademisi Başkanlığının … tarihli cevabi yazısıyla da, başvuran hakkındaki değerlendirme işlemlerinin müracaat kabul komisyonunca yapılması gerektiğinden yapılacak herhangi bir işlemin bulunmadığının bildirildiği, 12. Anlaşılmış olup, başvuran tarafından eğitim sınavına katılma şartlarını taşımadığı gerekçesiyle sınava alınmaması hususunun incelenmesi talep edilmektedir.
13. 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca, Akademiye alınacak öğrencilerde aranacak şartları, istenecek belgeler, kayıt, sınav ve kabul işlemlerine ait esas ve usulleri,…. Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, Emniyet Teşkilatı içerisinde ilk derece amirlik eğitimi işlemlerinin anılan madde uyarınca çıkarılan Polis
Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri eğitimi Merkezi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığı, 14. Bahse konu yönetmelik hükümlerine bakıldığında, eğitim merkezlerine girişten yapılacak eğitimlere kadar olan süreçlere ilişkin usul ve esasların belirlendiği, adaylarda aranılan şartlar başlıklı 9 uncu maddeye göre haklarında meslekten veya memuriyetten çıkarma cezasını gerektirecek suçlardan dolayı adli veya idari soruşturma yapılmıyor olması gerektiği, aranılan şartlardan herhangi birini taşımadıklarının anlaşılması halinde ise, sınav sonuçlarına bakılmaksızın adaylıkların sona erdirileceğinin açıkça hüküm altına alındığı, 15. Bu doğrultuda, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının … soruşturma sayılı dosyası üzerinden müteveffa … ’nın ölüm olayı ile ilgili olarak Polis Memuru … hakkında yürütülen soruşturmanın devam etmekte olduğunun anılan Başsavcılığın 03/07/2018 tarihli yazısıyla bildirildiği, Emniyet Genel Müdürlüğünün 13/02/2018 tarih, … sayılı görevlendirme yazısı uyarınca, … isimli şahsın ölüm olayına ilişkin olarak Savcı talimatına istinaden şüpheli sıfatıyla ifadesi alındığı bildirilerek konu hakkında araştırma/soruşturma yapmak üzere Müfettiş görevlendirildiği, Polis Başmüfettişi tarafından yürütülen soruşturmanın ise halen sonuçlanmadığı, Görülmüş olup, 16. Adli ve idari yönden devam eden soruşturma ve soruşturmaların mahiyeti göz önüne alındığında başvuranın 4. Dönem PAEM sınavına kabul edilmemesi işleminin anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edildiği, 17. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre, devlet memurlarının sınıfları içerisinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanması ve sınıfları içerisinde yükselmenin liyakat sistemine dayandırılması temel ilkelerden olup, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının
Soruşturma No: …, Karar No: … sayılı kararıyla şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği hususu göz önüne alındığında, başvuran hakkındaki idari soruşturmanın sonuçlanması sonrası görevini yapmasına engel herhangi bir disiplin cezası almaması durumunda bir sonraki PAEM sınavına o günkü şartları da taşıması halinde alınmasının uygun olacağı, Anlaşılmıştır. 18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 4. Dönem PAEM sınavına kabul edilmemesine ilişkin Hatay İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde kurulan
Müracaat Kabul Komisyonunun işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği
Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, (varsa)
dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 16/01/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile bildirilmiş olup, Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURAN ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi