TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5700-5700 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12163 2017/ 12163
KARAR TARİHİ : 02/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Emniyet Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Emniyet Genel Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken istifa talebi uygun görülen başvuranın tekrar göreve dönme talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 05/10/2017 5.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , İstanbul Emniyet Müdürlüğünde kadrolu sicil sayılı Polis
Memuru olarak görev yapmakta iken ailevi sebeplerden dolayı 16/ 12/ 2014 tarihinde istifa ettiğini, sonrasında başka bir kurumda işe başladığını ve halen çalışmakta olduğunu, son dönemde ülkemizde yaşanan olaylardan etkilendiğini ve Emniyet Genel Müdürlüğüne dönmek istediğini belirterek
Emniyet Genel Müdürlüğüne atamasının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu talebe ilişkin olarak Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen 26/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle, 2.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 92 inci maddesinin memurluktan kendi isteği ile çekilip sonradan tekrar memurluğa dönmek isteyenlerin yapacakları başvuruların değerlendirilmesinde idareye mutlak bir kabul etme zorunluluğu getirmediği, bu başvuruların kadro, ihtiyaç ve ilgilinin gerekli nitelikleri taşıyıp taşımaması yönünden değerlendirilerek sonuca göre işlem tesis etmek konusunda takdir yetkisi tanıdığı,
1 / 52.2. Başvuranın Emniyet Teşkilatına iade-i memuriyet sebebiyle atanma talebinin, açıktan atama
olarak değerlendirildiği, idarelerinin bu konuda takdir yetkisi olduğu, bu takdir yetkisi kullanılırken, kadro durumu ve istihdam yapısını değerlendirdiğini, hangi yöntemin hizmet etkinliğini artıracağını ve kamu yararı amacına uygun olacağını göz önünde bulundurmak durumunda olduğunu, 2.3. Emniyet Teşkilatına iade-i memuriyet suretiyle Emniyet Hizmetleri Sınıfından açıktan atama yapılmadığını ve şikâyet başvurusu ile aynı konuda idarelerine karşı açılan davalarda aleyhlerine bir karar çıkmadığını, 2.4. Başvuranın Polis Memuru unvanında birleşik kadro statüsünde olduğunu, bu kadronun teşkilatlarında istikrarlı ve düzenli bir kamu hizmetinin sağlanabilmesi için, 4652 sayılı Polis
Yükseköğretim Kanunu ile kurulan, Polis Akademisi ve Polis Meslek Yüksek Okulları ile Polis
Meslek Eğitim Merkezlerinden, en son mesleki eğitim ve teknolojik bilgi ve beceri kazandırılan mesleki eğitimini başarı ile tamamlayanlar için kullanıldığını, 2.5. İdarelerin elindeki boş kadroların, belirli bir personel planlaması doğrultusunda Polis Meslek
Yüksek Okulları ile Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde öğrenimine devam eden öğrencilerin mesleki eğitimlerini tamamlamaları hitamında atanabilmeleri için mezuniyetlerinden önce ilgili Bakanlıktan tahsis edilmekte ve böylece görevlerine derhal başlamalarının sağlandığı, 2.6. Bu sebeple Teşkilatlarının personel planlaması ve yürüttüğü hizmette aksamalara meydan vermemek için, çalıştıracağı personel miktarını önceden planlayarak buna uygun kadro tahsis işlemlerini yürütmesi ve elinde ihtiyacı kadar boş kadro tutması ve bu kadrolarını Teşkilata tekrar dönme talebinde bulunanlar için tahsis etmemesi yönünde takdir yetkisini kullanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığının açık olduğu, 2.7. Ayrıca, ülkemizin iç güvenliğinden sorumlu olan teşkilatlardan birisi olan Emniyet Teşkilatından belirli bir süre ayrı kalan bir kişinin teşkilattaki gelişmelerden, mevzuat düzenlemelerinden ve bu süre ayrı kalan bir kişinin teşkilattaki gelişmelerden, mevzuat düzenlemelerinden ve bu süre içerisinde yapılan eğitim faaliyetlerinden de ayrı kalacağı, bu gibi sebeplerle Emniyet Teşkilatından ayrılan tüm personelin teşkilata yeniden atanma taleplerinin kabul edilmediği, 2.8. Nihayet, Teşkilatlarının disipliner ve kamu güvenliğinden sorumlu yapısı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda tesis edilen ve durumu açıktan atama çerçevesinde değerlendirilen başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine,
2 / 5idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet
anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları” başlıklı 92 nci maddesinin birinci fıkrasında; “İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler .”, “Çekilme” başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında
“Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; 09/ 12/ 2014 tarihinde istifa talebi uygun görülen başvuranın tekrar göreve dönme talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, İstanbul Emniyet Müdürlüğünde kadrolu polis memuru olarak görev yapmakta iken istifa ettiğini, sonrasında başka bir kurumda işe başladığını ve halen çalışmakta olduğunu, son dönemde ülkemizde yaşanan olaylardan etkilenerek tekrar görevine dönmek istediğini, Emniyet
Genel Müdürlüğüne atamasının yapılması talebiyle başvurduğunu ve başvurusunun reddedildiğini belirterek polis memurluğu görevine dönmesinin sağlanmasını talep etmektedir .
8. Şikâyet başvurusunun incelenmesinden, başvuranın Emniyet Genel Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken 03/ 12/ 2014 tarihli dilekçe ile memuriyetten çekilme isteğinde bulunduğu ve istifa talebinin Bakanlık makamınca 09/ 12/ 2014 tarihinde uygun görülerek teşkilatla ilişiğinin kesildiği, göreve dönme istemli 11/ 08/ 2017 tarihli başvurusunun teşkilatın personel istihdam yapısı, kadro, ihtiyaç ve hizmet gerekleri dikkate alınarak, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 92 nci maddesi doğrultusunda değerlendirilerek uygun görülmediğinden bahisle reddedildiği anlaşılmaktadır .
9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 92 nci maddesi memuriyetten çekilenlerin yeniden atanmalarını düzenlemektedir . İlgili hüküm ile kendi istekleriyle memuriyetten çekilen veya çekilmiş sayılan devlet memurlarından görevin niteliklerini taşıyanların kurumlarında boş kadro bulunmak koşuluyla yeniden memuriyete dönebilme olanağı sağlanmış, bu konuda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu belirtilmiştir . (Ankara 5. İdare Mahkemesi E .2017/ 27 K .2017/ 1179)
10. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye
3 / 5takdir yetkisi denilmektedir . Takdir yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup,
hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir . Takdir yetkisi sınırsız bir yetki olmadığı gibi idarenin keyfi davranması anlamına da gelmemektedir . (Kemal GÖZLER, İdare Hukuku, CİLT I, s.837- 839)
11. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden; Polis Memuru kadrosunun birleşik kadro statüsünde olduğu ve Emniyet Teşkilatında istikrarlı ve düzenli bir kamu hizmetinin sağlanabilmesi için, Polis
Akademisi ve Polis Meslek Yüksek Okulları ile Polis Meslek Eğitim Merkezlerinden, en son mesleki eğitim ve teknolojik bilgi ve beceri kazandırılan mesleki eğitimini başarı ile tamamlayanlar için kullanıldığını, idarelerinin ellerindeki boş kadroları, belirli bir personel planlaması doğrultusunda eğitim-öğrenimine devam eden öğrencilerin mesleki eğitimlerini tamamlamaları sonrasında atanabilmeleri için kullandıklarını ve böylece görevlerine derhal başlamalarının sağlandığını, bu sebeple elinde ihtiyacı kadar boş kadro tuttuğunu, Emniyet
Teşkilatından belirli bir süre ayrı kalan bir kişinin teşkilattaki gelişmelerden, mevzuat düzenlemelerinden ve bu süre içerisinde yapılan eğitim faaliyetlerinden de ayrı kaldığını ve bu sebeple boş kadrolarını Teşkilata tekrar dönme talebinde bulunanlar için tahsis edemediğini, 11.1. Bunlara ek olarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 92 inci maddesince yapılan başvuruların değerlendirilmesinde idareye mutlak bir kabul etme zorunluluğu getirilmediği, bu başvuruların kadro, ihtiyaç ve ilgilinin gerekli nitelikleri taşıyıp taşımaması yönünden değerlendirilerek sonuca göre işlem tesis etmek konusunda takdir yetkisi tanıdığı, Teşkilatlarının da bu takdir yetkisini kullanılırken, kadro durumu ve istihdam yapısını değerlendirdiğini, hangi yöntemin hizmet etkinliğini artıracağını ve kamu yararı amacına uygun olacağını göz önünde bulundurarak başvuranın talebinin reddedildiği belirtilmiştir .
12. Bu doğrultuda, şikâyet konusu uyuşmazlığa ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda, memuriyetten çekilenlerin yeniden atanmaları hususunda idareye takdir yetkisi tanınmış olduğu, şikâyete konu idare olan emniyet teşkilatının bu yetkisini; kendi mevzuatı çerçevesinde, kamu yararını gözeterek, personel istihdam yapısı, kadro, ihtiyaç ve hizmet gerekleri dikkate alınarak değerlendirdiği ve bu sebeple söz konusu takdiri yetkinin kamu yararı amacını aşmayacak biçimde ve gerekçesini de belirterek kullandığı anlaşılmıştır . Bu durumda idarenin takdir yetkisini kamu yararı ile hizmet gerekleri göz önünde bulundurarak ve mevzuata uygun biçimde kullanmasından bahisle Kurumumuzca da idarenin yerine geçerek talep konusu atamanın yapılması yönünde bir karar alamayacağı açıktır .
13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; istifa talebi uygun görülen başvuranın tekrar göreve dönme talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ise “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”,
4 / 5“şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun
davranıldığı, kararların gerekçeli olması” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret kararının BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi