TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5749-S.8644
BAŞVURU NO : 2019/1241
KARAR TARİHİ : 18/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
PMYO’da geçen sürelerin yıllık izninin hesaplanmasında
BAŞVURUNUN KONUSU :
sayılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, EGM İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda … sicil sayılı Polis Memuru olarak görev yaptığını, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun
“Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4 üncü maddesi gereğince, 01/10/2008 tarihinden sonra Polis
Meslek Yüksekokulunda geçen sürelerin hizmet olarak sayıldığını belirterek, 10.09.2007-
10.07.2009 yılları arasında Polis Meslek Yüksek Okulunda geçen sürelerinin senelik izninin
hesaplanmasında dikkate alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında 09/05/2019 tarihli ve 3862 sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 01/07/2019 tarihli ve …
sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Yıllık izinlerin hesaplanmasında DMK’da öngörülen 10 yıllık sürenin bir benzerinin
Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin askerlikten muaf tutulması için gerekli hizmet süresinde de karşılarına çıktığını ve uygulamada, ilgilinin polislik mesleğine atanıp toplamda
10 yıl Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapması neticesinde askerlikten muafiyet işleminin
gerçekleştirildiği, 2.2. Ayrıca Polis Akademisi ile Fakülte, PMYO Müdürlüklerinde ve 02/08/2013 tarihinden sonra POMEM Müdürlüklerinde Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan ve atamaları sonrasında göreve başlayan personelin öğrencilik sürelerinin PBS-Net sisteminde gösterilmesine ilişkin gerekli altyapı çalışmalarının halen devam ettiği, 2.3. Devlet Memurluğunun kazanılmasından önce kamu kurum ve kuruluşlarında geçmeyen ancak Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derecelerinin hesabında yani emeklilik için geçerli olan süreler kapsamında değerlendirilen hizmet sürelerinin, özel sigortalı sürelerinin, memura verilecek yıllık izin miktarının tespitinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarında uygulamaya esas olmak üzere Devlet Personel Başkanlığına görüş sorulduğunu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ve DPB’den alınan 31.05.2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle; “Polis Meslek Yüksek
Okulunda geçirilen öğrenciliğin personel rejiminde bir statü olmaması ve öğrencilikte geçen sürelerin memurun kazanılmış hak aylığında değerIendirilmemesi sebebiyle bu sürelerin 154
Seri No’lu Tebliğde yer alan “hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin” kapsamına girmediği değerIendirilmekte olup, söz konusu sürelerin memurun yıllık iznine esas hizmet süresinin hesabında dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı, mütalaa edilmektedir.” denildiği, 2.4. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya benzer durumda olan diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 5.1. “Sınıf” başlıklı 36 ncı maddesinin yedinci fıkrasında; “Bu sınıf, özel kanunlarına göre çarşı ve mahalle bekçisi, polis, komiser muavini, komiser, başkomiser emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar.”
5.2 36 ncı maddenin c bendi; “1 – Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa
girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun
87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü
toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
2 – Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden
önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
3 – Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya memurluktan
ayrılarak (…) avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
4 – Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparak
memurluğa girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürenin her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
5 – Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı
emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.
Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevlerde bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.
6 – Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam
edilenlerin, memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
7 – 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım Satış
Kooperatiflerinde çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu kooperatiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
8 – 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için bir
kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.” 5.3. Kanununun “Yıllık izin” başlıklı 102 nci maddesinde “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir. ” 6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının e bendi; “Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda, Emniyet Genel
Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler ile polis naspedilmek üzere Polis Meslek Eğitim
Merkezlerinde polislik eğitimine tabi tutulan adaylar” 7. 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 15 inci maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarında; “Öğrenciler, Akademi bünyesinde ücretsiz iaşe edilir, yatırılır, sağlık giderleri ve yönetmelikte tespit edilecek ihtiyaçları Devletçe karşılanır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Polis meslek yüksek okulu öğrencilerine ayrıca, harp okullarında bulunan askeri öğrencilere ödenen miktarda harçlık ödenir. “ 8. 06.06.2002 tarih ve 24777 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 154 No.lu Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliğinde, “Yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, polis memuru olarak görev yaptığını, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Sigortalı sayılanlar” başlıklı 4 üncü maddesi gereğince, 01/10/2008 tarihinden sonra Polis Meslek Yüksekokulunda geçen sürelerin hizmet olarak sayılması gerektiğini belirterek, 10.09.2007-10.07.2009 yılları arasında Polis Meslek Yüksek
Okulunda geçen sürelerinin senelik izninin hesaplanmasında dikkate alınmasını talep etmektedir.
11. Anayasa’nın 128 inci maddesine göre kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenmek zorundadır.
12. Anayasa Mahkemesinin 20.03.2018 tarihli, Esas No:2006/44 ve Karar No:2008/81 sayılı kararında yer alan “…ilk defa Devlet memurluğuna atanan kişi, görevine başlayıncaya kadar memur ya da kamu görevlisi sayılmamakta, görevine başladığı tarihten itibaren kamu görevlisi sıfatını kazanmaktadır. Bu süreye ilişkin olarak kendisine aylık ödenmemekte, tedavi yardımı hizmetleri ile memurlara ve diğer kamu görevlilerine sağlanan bir takım haklardan yararlandırılmamaktadır. …” ifadesi ile kamu görevlisi olabilmenin belli şartlarına değinilmiş olup,
4652 sayılı Kanunda Polis Meslek Yüksek Okulu öğrencilerine harp okullarında bulunan askeri
öğrencilere ödenen miktarda harçlık ödeneceği dolayısıyla bu öğrencilerin memurlar gibi aylık değil harçlık aldığı ve ancak öğrenimlerini süresi içerisinde başarı ile tamamlayanların, Emniyet Teşkilatı kadrolarına aday polis memuru olarak atanacağı hükme bağlanmıştır.
13. Devlet memurlarının, memuriyete girmeden önce ya da memurluktan ayrılarak yapmış oldukları hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde değerlendirilmesi için yasal bir düzenleme bulunması gerekmektedir.
14. İlk defa devlet memurluğuna atanan kişilerin kamu görevlisi sıfatını ancak görevlerine başladıkları tarihten itibaren kazanacakları esas olmakla birlikte, devlet memurlarının memuriyete girmeden önce ya da memurluktan ayrılarak yapmış oldukları hizmetlerin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde ne şekilde değerlendirileceği 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (C) Fıkrasında (Bknz paragraf 5.2) düzenlenmektedir. Söz konusu Fıkraya göre, memuriyet dışında serbest olarak çalışılan veya resmi veya özel sektörde geçen süreler; Teknik Hizmetler, Sağlık Hizmetleri, Avukatlık Hizmetleri sınıfları ile Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında ve basınla ilgili kadrolarda çalışanlar için değerlendirilirken, aynı sürelerin Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışan memurlar açısından değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
15. Ayrıca, 657 sayılı Kanunun “Yıllık izin” başlıklı 102 nci maddesinde, “Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür…” hükmü yer almakta olup, yıllık izinlerin kullanılması hakkında Maliye Bakanlığınca çıkarılan 154 Seri No’lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliğinde, “Yıllık izin sürelerinin hesabında, hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında geçmese dahi
Devlet memurlarının kazanılmış hak aylıklarında değerlendirilen hizmet sürelerinin dikkate alınması,” gerektiği belirtilmektedir.
16. Bu itibarla; 657 sayılı Kanunun hizmet değerlendirilmesine ilişkin 36 ncı maddesinin Ortak
Hükümler Bölümünün (C) fıkrası ile yasa koyucu hangi sürelerin memuriyette geçmiş gibi sayılarak derece yükselmesi ya da kademe ilerlemesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirlemiş olup, anılan maddede PMYO’da geçen sürelere dair herhangi bir hüküm bulunmaması sebebiyle, bu süreler “hizmet” olarak değerlendirilmemiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın yıllık izne esas hizmet süresinin tespitinde İdare tarafından; Polis Meslek Yüksek Okulunda geçirilen öğrenciliğin personel rejiminde bir statü olmaması ve öğrencilikte geçen sürelerin memurun kazanılmış hak aylığında değerIendirilmemesi ayrıca bu sürelerin 657 sayılı Kanunun ilgili maddesince hizmet olarak ta değerlendirilmemesi nedeniyle 154 Seri No’lu Tebliğde yer alan “kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri” kapsamına girmediğinden bahisle, söz konusu sürelerin başvuranın yıllık iznine esas hizmet süresinin hesabında İdarece dikkate alınmaması işleminde
–Devlet Personel Başkanlığından alınan mütalaanın da aynı doğrultuda olduğu gözetildiğinde– hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.