TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 95802452-101.07.06-E.
SAYI
:
BAŞVURU NO
KARAR TARİHİ
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURU VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Emniyet Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU Polislik eğitimi sonucunda yapılan sınav sonucuna itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 29.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, 2011 yılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesinden 3.46 derece ile başarılı şekilde mezun olduğunu; 2011 yılından beri polislik sınavlarına 5 kez başvurduğunu ve 2015 yılında açılan 15’inci dönem polis özel harekat sınavına girip kazanarak 9 ay süreyle eğitim aldığını ancak eğitiminin sonucunda yapılan mülakat sınavında elendiğini ifade etmiş, mağduriyetinin giderilmesi ve mesleğine tekrar kabulünün sağlanması talebiyle Kuıuınumuza başvuıuda bulunınuştur.
il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığının 15/02/2018 tarihli yazısında özetle: Sınav komisyonlarının ilgili mevzuat hükümleri doğrnltusunda oluştuıulduğu, sınava ilişkin işlemlerin de ilgili mevzuata uygun olarak yüıütüldüğü beliıiilıniş; aynca sınava ait “Aday Memur
Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Puan Değerlendirme Karar Formları” ile biı·likte diğer ilgili evrakın biı·er örneği mezkur yazı ekinde Kuıuınuınuza iletilmiştir.
111. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca:
1 / 5 “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca :
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
5. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 1’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca :
“(Ek fıkra : 27/ 3/ 2015- 6638/ 23 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır .” 6. Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine
Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin,
6.1. “Sınava katılacak adaylar” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca :
“( 1) Polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, Emniyet Genel
Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur .”
6.2. “Komisyonların oluşturulması ve görevleri” 7’nci maddesi uyarınca :
“( 1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir .
( 2) Soru Hazırlama Komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında 5 rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur . Komisyon, adaylara sorulacak soruları belirler ve ayrı ayrı kartlara basımını sağlar .
( 3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur . Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir . İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir .
( 4) Merkezi sınav komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur . Bu komisyon, Başkan adına sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri takip, koordine ve denetleme ile yetkilidir .
( 5) Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye ile komisyonlara yardımcı olmak üzere yeteri sayıda personel görevlendirilir .
2 / 5( 6) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu
derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar .”
6.3. “Sınav şekli ve esasları” başlıklı 8’inci maddesi uyarınca :
“( 1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir . Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir .
( 2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar; a) Mesleki bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler .
( 3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir . Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir .
( 4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir . Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir .
Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir .
( 5) Sınav sonuçları, Merkezi Sınav Komisyonu tarafından Polis Akademisi internet sayfasında ilan edilir .
( 6) Başarılı olan adayların puan değerlendirme karar formları, adayın atamasına esas olacak belgelerle birlikte Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir .
( 7) Sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet
Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir .
( 8) Sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez .”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği gerekçesiyle başvurunun reddine yönelik olarak hazırlanan karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 2015 yılında açılan 15’inci dönem polis özel harekât sınavına girip kazandığını, 9 ay süren eğitimini tamamladığını ancak eğitim sonucunda yapılan sözlü sınavda başarısız sayılarak
3 / 5elendiğini belirtmiş ve mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
9. Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday
Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde sınav komisyonlarının oluşturulma usulü ve görevleri, 8’inci maddesinde ise sınava ilişkin usul ve esaslar hükme bağlanmıştır .
10. Somut olaya ilişkin bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde, soru hazırlama komisyonu ile sınav komisyonunun ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde teşkil edildiği; Başvurana ait sınavın hazırlanan sorular arasından çekilen 239 numaralı soru üzerinden yürütüldüğü; Başvuran tarafından verilen yanıtların, anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesi kapsamında oluşturulan komisyon üyelerince değerlendirildiği; komisyon üyelerince takdir edilen notların Aday Memur Olarak Atanacaklarda
Uygulanacak Sınav Puan Değerlendirme Karar Formunda ayrı ayrı gösterildiği, ayrıca karar formunda başvurana ilişkin genel bir değerlendirmenin de yapıldığı; nihayetinde komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanının 45 olarak belirlendiği tespit edilmiştir . Bununla birlikte, sınav esnasında Başvuruna yöneltilen soruların içeriğinin ve Başvuran tarafından verilen cevapların tutanak altına alınmadığı görülmüştür .
11. Sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif değerlendirmede bulunulduğuna dair bir saptama yapılamamıştır .
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru konusu sınavın ilgili mevzuatta belirtilen usule uygun olarak yürütüldüğü, sonuç itibarıyla da Başvuranın sınavda başarılı olabilmesi için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alması gerekir iken 45 puan aldığı anlaşıldığından, İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir . İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir .
14. Ayrıca, sözlü sınav öncesinde puanlama kıstaslarının düzenlenmesi, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların tutanağa bağlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtların ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi hususları sözlü sınavların nesnelliği açısından aranan kriterlerdir . İlaveten, adayların sözlü sınavda aldığı puanlara erişiminin sağlanması da şeffaflık ilkesinin gereğidir .
15. Bu bağlamda İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
4 / 5tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre
kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, Başvuranın talebinin REDDİNE, Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik” , “tarafsızlık” , “şeffaflık” , “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları ve cevap anahtarlarının hazırlanması, adaylara yöneltilen sorular ve adayların cevaplarının tutanağa bağlanması ve bu suretle sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alınması yönünde EMNİYET
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Emniyet Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi