Prime esas kazanç tespiti davasında eksik SGK primlerinin belirlenmesi ve davalıların itirazlarının hukuki değerlendirmesi üzerine kararın usul ve kanuna uygunluğu (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Bu karar, prime esas kazanç tespiti davasında, davacının çalıştığı dönemdeki gerçek kazancının belirlenmesi ve buna bağlı olarak SGK primlerinin eksik yatırıldığı iddiasını içermektedir. İlk Derece Mahkemesi, davacının talebini kabul ederek, eksik bildirilen primlerin tespitine ve tahsiline karar vermiştir. Davalılar, istinaf başvurusunda bulunarak, davanın reddini talep etmişlerdir.

Bölge Adliye Mahkemesi, davalıların itirazlarını değerlendirerek, ilk mahkeme kararını kaldırmış ve davanın kabulüne karar vermiştir. Temyiz aşamasında ise, davalıların ileri sürdüğü nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığına hükmedilmiştir.

Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek, temyiz başvurusunu reddetmiş ve kararın onanmasına karar vermiştir. Bu durum, prime esas kazanç tespitinin ve SGK primlerinin doğru bir şekilde belirlenmesinin önemini vurgulamaktadır.

10. Hukuk Dairesi         2024/8975 E.  ,  2024/14026 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2021/1832 E., 2023/1899 K.
    KARAR : Kabul
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Niğde 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
    SAYISI : 2017/233 E., 2019/865 K.

    Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.12.2003-01.12.2010 tarihleri arasında Niğde İçmeli Kasabası Belediyesinde işçi olarak çalıştığını, Belediyenin Kanunla kapatılmasından sonra işçi olarak Niğde İl Özel İdaresine devredildiğini, halen çalışmaya devam ettiğini, İçmeli Belediyesinde çalışması sırasında ücretinin asgari ücretten yüksek olduğunu Belediye-İş Sendikası ile İçmeli Belediyesi arasında yapılan 01.12.2003-30.11.2005 tarihleri arasında geçerli TİS hükümlerine göre aylık ücretini almış olmasına rağmen hizmet dökümünde çalıştığı tüm dönemde primlerinin asgari ücretten yatırıldığını, celp edilecek bordrolar ve TİS incelendiğinde gerçek ücretinin asgari ücretten yüksek olduğunun görüleceğini, primlerin eksik yatırılması sebebiyle emekli olduğunda müvekkilinin maaşının düşük olacağını, bu sebeple 01.12.2003-01.12.2010 tarihleri arasında gerçek aylığı ve gerçek SGK primlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

    II. CEVAP
    Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 7 nci maddesine eklenen hüküm gereği müvekkil Kurumun hasım gösterilemeceğini, müvekkil aleyhine dava açılmadan önce yazılı müracaat edilmesi gerektiğini, yazılı müracaat olmadığı için dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacının çalıştığı İçmeli Belediyesinin bildirdiği aylık kazanç üzerinden primlerin alındığını, müvekkil kurumun gerçek ücreti araştırma yükümlülüğünün olmadığını davacının 04.03.2002 ve 20.02.2003 tarihinde İçmeli Belediyesine işe giriş kaydının bulunduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    Davalı Niğde … vekili cevap dilekçesinde özetle; İçmeli belediyesinin Tüzel Kişiliğinin 6360 Sayılı Kanun kapsamında 30.04.2014 tarihli yerel seçim sonrası sona erdiğini, davacının İçişleri Bakanlığının 26.09.2014 tarihli onayı ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı emrine sürekli işçi olarak atandığını, davacının müvekkil iadernin personeli olmadığnıdan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini davacının talebinin hak düşürücü süreye uğradığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “… Davanın kabulü ile
    1-Davacının 01.12.2003-01.12.2010 tarihleri arasında 11.03.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda belirlenen dönem ve ek sigorta primine esas kazanç ile çalıştığının tespiti ile
    2003 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 514,13 TL,
    2004 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 1.420,31 TL,
    2005 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 2.265,36 TL,
    2006 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 4.161,48 TL,
    2007 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 282,62 TL,
    2008 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 1.574,52 TL,
    2009 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 1.596,90 TL,
    2010 yılı Ocak – Aralık ayları arasında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 3.289,70 TL olmak üzere toplam 15.105,02 TL olduğunun tespitine, eksik ödenen SGK prim farkının davalıdan tahsili ile sigorta sicil kaydına tesciline,

    11.03.2019 tarihli ek bilirkişi raporunun Mahkeme kararının eki sayılmasına” karar verilmiştir.

    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    B. İstinaf Sebepleri
    Davalı … İdare vekili, hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini savunarak istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    Davalı Kurum vekili, belirlenen tarihlerde kurumda işe giriş bildirgesi veya çalıştığına dair bir hizmet kaydı bulunmadığını, bilirkişi raporları arasında çelişkiler olduğunu, raporlarda belirlenen hesaplamaların hatalı olduğunu savunarak verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

    C. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında “I-HMK’nın 353/1-b.2 maddesi gereğince davalı Kurum ve Özel İdare vekillerinin istinaf talebinin kabulüne, yukarıda Esas ve Karar sayılı Mahkeme kararının kaldırılmasına,
    II-Davanın kabulü ile
    A- 2003 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 128,62 TL,
    2004 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 60,37 TL,
    2004 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 60,37 TL,
    2004 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 60,74 TL,
    2004 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 98,17 TL,
    2004 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 203,65 TL,
    2004 yılı Ağustos ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 203,65 TL,
    2004 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 203,65 TL,
    2004 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 203,65 TL,
    2004 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 203,65 TL,
    2004 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 182,78 TL,

    2005 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 205,24 TL,
    2005 yılı Şubat ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 205,24 TL,
    2005 yılı Mart ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 205,24 TL,
    2005 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 205,24 TL,
    2005 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 205,24 TL,
    2005 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 205,24 TL,
    2005 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 175,61 TL,
    2005 yılı Ağustos ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 175,61 TL,
    2005 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 175,61 TL,
    2005 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 175,61 TL,
    2005 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 175,61 TL,
    2005 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 155,87 TL,

    2006 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 318,93 TL,
    2006 yılı Şubat ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 318,93 TL,
    2006 yılı Mart ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 318,93 TL,
    2006 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 318,93 TL,
    2006 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 318,93 TL,
    2006 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 318,93 TL,
    2006 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 377,10 TL,
    2006 yılı Ağustos ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 377,10 TL,
    2006 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 377,10 TL,
    2006 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 377,10 TL,
    2006 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 377,10 TL,
    2006 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 362,40 TL,

    2007 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 71,78 TL,
    2007 yılı Şubat ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 71,78 TL,
    2007 yılı Mart ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 71,78 TL,
    2007 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 71,78 TL,
    2007 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 71,78 TL,
    2007 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 61,28 TL,
    2007 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 73,58 TL,
    2007 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 73,58 TL,
    2007 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 73,58 TL,
    2007 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 73,58 TL,
    2007 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 61,88 TL,

    2008 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 148,60 TL,
    2008 yılı Şubat ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 148,60 TL,
    2008 yılı Mart ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 148,60 TL,
    2008 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 148,60 TL,
    2008 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 148,60 TL,
    2008 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının134,46 TL,
    2008 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 118,30 TL,
    2008 yılı Ağustos ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 118,30 TL,
    2008 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 118,30 TL,
    2008 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 118,30 TL,
    2008 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 118,30 TL,
    2008 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 105,56 TL,

    2009 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 117,40 TL,
    2009 yılı Şubat ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 117,40 TL,
    2009 yılı Mart ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 117,40TL,
    2009 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 117,40TL,
    2009 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 117,40 TL,
    2009 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 103,90 TL,
    2009 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 154,00 TL,
    2009 yılı Ağustos ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 154,00 TL,
    2009 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 154,00 TL,
    2009 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 154,00 TL,
    2009 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 154,00 TL,
    2009 yılı Aralık ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 136,00 TL,

    2010 yılı Ocak ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 298,00 TL,
    2010 yılı Şubat ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 298,00 TL,
    2010 yılı Mart ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 298,00TL,
    2010 yılı Nisan ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 298,00TL,
    2010 yılı Mayıs ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 298,00 TL,
    2010 yılı Haziran ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 281,20 TL,
    2010 yılı Temmuz ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 303,70 TL,
    2010 yılı Ağustos ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 303,70 TL,
    2010 yılı Eylül ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 303,70 TL,
    2010 yılı Ekim ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 303,70 TL,
    2010 yılı Kasım ayında eksik bildirilen sigorta primine esas kazancının 303,70 TL,
    olmak üzere toplam 14.719,51 TL olduğunun tespitine, eksik ödenen SGK prim farkının davalıdan tahsiline” karar verilmiştir.

    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı Niğde … vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle kararın bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle kararın bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Dava, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 506 sayılı Kanun’un 77/1, 5510 sayılı Kanun’un 80 inci maddeleri.

    3. Değerlendirme
    1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    26.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.