ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine dayanak olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının uyumluluğu ve gerekli imza onaylarının varlığı gibi kriterlerin önemine dikkat çekmiştir. İhaleye katılan isteklilerin sunduğu belgelerin, ticari hayatın olağan akışına uygunluğu açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Giyim giderine ilişkin teklif bedelinin bu kriterler arasında yer almadığı, dolayısıyla bu durumun tespit edilmesi halinde isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği ifade edilmiştir. Ancak, proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının uyumlu olması ve gerekli şekil şartlarını taşıması durumunda, bu belgelerin mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği vurgulanmıştır. Bu çerçevede, ihale sürecinde belgelerin uyumluluğu ve geçerliliği, tekliflerin değerlendirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır.

Karar no 2013/MK-282
Karar tarihi 19.08.2013
Toplantı No 2013/054
Gündem No 23
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 28.05.2012 tarih ve 2012/UH.I-2303 sayılı kararın iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada İdare Mahkemesi’nin iptal kararına yönelik Danıştay 13. Dairesince verilen bozma kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması

Devlet Su İşleri 12. Bölge Müdürlüğü’nce 05.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2012/16014 IKN’li Genel Temizlik ve İlaçlama ihalesine ilişkin olarak, İlta Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek Turizm Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 28.05.2012 tarihli ve 2012/UH.I-2303 sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle, İlta Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek Turizm Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 12. İdare Mahkemesinin 08.08.2012 tarihli ve E:2012/964 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddedilmesi üzerine, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 18.09.2012 tarih ve Y.D. İtiraz No:2012/4254 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 14.11.2012 tarih ve 2012/MK-344 sayılı Kurul kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulunun 28.05.2012 tarihli ve 2012/UH.I-2303 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”karar verilmiştir.

Daha sonra Ankara 12. İdare Mahkemesinin 19.12.2012 tarihli ve E:2012/964, K:2012/2665 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine, Kurumumuzca temyiz yoluna başvurulmuş; Danıştay 13. Dairesince verilen temyiz isteminin kabulü ve Ankara 12. İdare Mahkemesinin 19.12.2012 tarih ve E:2012/964, K:2012/2665 sayılı kararının bozulmasına ilişkin kararda;

“…

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15. maddesinde ise, “Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir. 79.4.2.4. maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5. maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek, ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir. 79.4.2.12. maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır. Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile 0-5, 0-6, 0-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur. Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir. İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura I fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri İle maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihaleye katılan davacı şirket tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, proforma faturalarının, tutanakların mevzuata uygunluğunun ve ilaçlama hizmetinin izin belgesi olan firmalara yaptırılıp yaptırılmadığının tekrar incelenmesi gerektiği iddiaları ile Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu; dava konusu Kurul kararıyla, 39 personelin giyim giderine ilişkin olarak, proforma faturaya yer verildiği, fatura içerisinde her bir personel için 4,20 TL giyim bedeli öngörüldüğü, anılan proforma faturanın SMMM M.Tırgay Kızılay tarafından imzalanıp onaylandığı, proforma fatura ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, anılan tutanakta yer alan bedeller ile proformada yer alan bedellerin birbiriyle uyumlu olduğu, giyim giderine ilişkin ‘sunulan açıklamanın mevzuata uygun bulunduğu; temizlik malzemelerine yönelik olarak, sunulan proforma faturaya ilişkin SMMM Mahmut Sungur tarafından, EK:0-5 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ve 2011 yılının 4. dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin sunulduğu, tutanakların proforma fatura ile uyumlu olduğu, tutanak üzerinde, kayıtların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğunun belirtildiği ve SMMM tarafından onaylandığından Tebliğin 79. maddesinde yer alan şekil şartlarının sağlandığı belirtilerek itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan Tebliğde yer alan düzenlemelerde; gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, incelenmek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, anılan belgelerden başka meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gereken başka bir belgeye yer verilmediği; Tebliğ’de ayrıca, sunulan tekliflere dayanak olan proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının birbirleriyle uyumlu olup olmadığı ve şekli olarak gerekli imza ve onayı taşıyıp taşımadığının aranan kriterler arasında sayıldığı; giyim giderine ilişkin teklif bedelinin ticari hayatın olağan akışına uygunluğunun anılan kriterler arasında sayılmadığı, bu durumun tespiti halinde ise isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği; ancak, proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceğinin belirtildiği açıktır.

Bakılan davada, giyim giderine ilişkin olarak; ihale üzerinde kalan şirket tarafından sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının birbirleriyle uyumlu olduğu ve Tebliğ uyarınca gerekli şeklî unsurları taşıdığı; temizlik malzemeleri giderine ilişkin olarak ise, SMMM tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, bu belgelerin de birbirleriyle uyumlu olduğu ve Tebliğ uyarınca gerekli şeklî unsurları taşıdığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda hüküm kuran temyize konu Mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.” şeklinde gerekçe belirtilerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1’inci maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 14.11.2012 tarihli ve 2012/MK-344 sayılı kararının iptaline,

2-Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi