Proje çalışanlarının maaşlarında yapılan kesintinin kaldırılması ve alacaklarının ödenmesi talebi (KDK)

ÖZET: Başvuru, Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketi tarafından Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) aracılığıyla sağlanan destek kapsamında, projede görevli çalışanların maaşlarında yapılan 82.797 TL kesintinin kaldırılması ve alacaklarının ödenmesi talebini içermektedir. Başvuru, 10 Kasım 2021 tarihinde yapılmış olup, ilgili kesintinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmiştir. TÜBİTAK, başvuruya verdiği yanıtta, kesintilerin yasal dayanağının bulunduğunu ve yapılan harcamaların denetim süreçleri çerçevesinde değerlendirildiğini belirtmiştir. TÜBİTAK, projeye ilişkin harcama ve giderlerin belgelendirilmesinin kuruluşun sorumluluğunda olduğunu vurgulamış ve yapılan kesintilerin mevzuata uygun olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın iddialarının araştırılması sonucunda, projede çalıştığı belirtilen bir çalışanın maaşının iade edilmesi talebinin hukuka uygun bulunmadığına karar verilmiştir. Başvuranın, kesintilere itirazı ise belirli şartlar altında değerlendirilecektir. Sonuç olarak, başvuruya ilişkin bazı kısımlar için dostane çözüm önerilirken, diğer kısımlar için idari başvuru yollarının tüketilmediği gerekçesiyle gönderme kararı verilmiştir. Ayrıca, TÜBİTAK’a yapılan ödemelerin yeniden değerlendirilmesi tavsiye edilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/5907-S.22.8992

BAŞVURU NO : 2021/19273

KARAR TARİHİ : 29/04/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA

KURUMU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, projede görev alan çalışanların maaşlarında yapılan 82.797 TL kesintinin kaldırılması ve gerçekleştirilen iş karşılığında kalan alacaklarının ödenmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 10/11/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Kurumumuza 10.11.2021 tarihinde – Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketi

adına tarafından yapılan başvuruda, özetle; 1512-Girişimcilik Destek programında numarasıyla destek alan şirketlerinin Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) ile imzaladıkları sözleşme kapsamında işin tamamının teknik açıdan tamamlanarak teslim edildiği halde iş kapsamında çalışanların maaşlarında kesintiye gidildiği ifade edilmekte ve bunun mevzuat dışı, hakkaniyete ve eşitliğe aykırı olduğu iddia edilerek projede görev alan çalışanların maaşlarında yapılan

82.797 TL kesintinin kaldırılması ve gerçekleştirilen iş karşılığında kalan alacaklarının ödenmesi talep

edilmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 22.11.2021 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına cevaben TÜBİTAK

Başkanlığı Kurumsal İletişim Daire Başkanlığının 16.12.2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde;

2.1) Başkanlıkları tarafından 1512-Girişimcilik Destek Programı kapsamında –

Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketi’nin “Yerli Elektronik Stetoskop Üretimi” başlıklı ve “ ” numaralı projesinin desteklendiği, proje başvuru tarihinin 28.08.2019 olduğu, proje destek süresinin 01.02.2020-31.01.2021 tarihleri arasını kapsamakta olduğu, proje sözleşmesinin 05.03.2020 tarihinde imzalandığı, destek kararı verilen projelerin destek kapsamının destek karar yazısı ile kuruluşlara bildirilmekte olduğu, kuruluşların proje kapsamındaki faaliyetlerini teknik ve mali açıdan 6’şar aylık dönemler halinde TÜBİTAK’a sunmaları gerekmekte olduğu, desteklenen proje (iş planı) kapsamında yapılan çalışmaların, teknik kazanımların, ara çıktıların, zaman/maliyet/kapsam gerçekleşmelerinin, sapmalar ve bu sapmaların gerekçelerinin ve alınması gerekli önlemlerin, varsa talep edilen değişikliklerin ve benzeri bilgilerin dönem raporu (teknik rapor) ile TÜBİTAK’a sunulmakta olduğu, proje kapsamında yapılan harcama ve giderlerinin ise Mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporu (AGY500) ve

Gider formları ile TÜBİTAK’a sunulmakta olduğu, proje kapsamındaki harcama ve giderlerin tevsikinin

Uygulama Esasları ve Mali Rapor Hazırlama Kılavuzuna uygun olarak yapılmasının gerektiği, kuruluşun, Uygulama Esasları ve Mali Rapor Hazırlama Kılavuzuna göre proje kapsamındaki harcama ve giderlerle ilgili tevsik edici belgelerin olduğu 2 adet Mali Raporun hazırlaması gerektiği, Mali Raporda proje kapsamında yaptığı harcama ve giderlere ait tevsik edici belgelerin (fatura, ücret pusulası, beyanname, bildirge, izin yazıları, noter onaylı genel kurul kararı, ödeme belgeleri vb.) bulunması gerektiği, kuruluşun, tevsik edici belgeleri esas alarak TÜBİTAK’a beyan edeceği harcama ve giderlerle ilgili Gider formlarını (3 nüsha) hazırlayacağı, gider formları ile TÜBİTAK’a beyan edilecek harcama ve giderlere ait tevsik edici belgelerin mali raporda bulunması zorunlu olup, mali raporda tevsik edici belgesi olmayan veya eksik olan harcama ve giderlerin TÜBİTAK’a beyan edilmemesi gerektiği, kuruluşun mali raporu ve gider formlarını mevzuata uygun olarak imzaladıktan sonra kendi belirleyip sözleşme imzaladığı mali müşavire (yeminli mali müşavir/serbest muhasebeci mali müşavir) elden teslim edeceği, gider formlarının ayrıca online olarak da PRODİS (TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Proje Değerlendirme ve

İzleme Sistemi) üzerinden mali müşavire gönderileceği, Mali Müşavir, Uygulama Esasları, Mali Rapor

Hazırlama Kılavuzu ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak mali raporda yer alan tevsik edici belgeleri kontrol edip varsa eksik belgeleri kuruluştan isteyeceği, mali müşavirin gider formlarında yer alan harcama ve giderlerin mali raporda yer alan tevsik edici belgelerle uyumlu olup olmadığını da kontrol etmesi gerektiği, mali müşavirin gerekli kontrolleri yaptıktan sonra Mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporunu (AGY500) hazırlayacağı, mali müşavirin kuruluş tarafından eksikliği tamamlanmayan, mevzuatta belirtilen tevsik edici belgeleri olmayan veya ödemesi yapılmayan harcama ve giderleri raporunda kapsam dışı bırakması gerektiği, mali müşavirin gider formlarını ve mali raporu mevzuata uygun olarak onaylaması gerektiği, proje kapsamında TÜBİTAK’a sunulan harcama ve giderlere ait tevsik edici belgelerin bulunduğu mali raporun (fatura, ücret pusulası, beyanname, bildirge, izin yazıları, noter onaylı genel kurul kararı, ödeme belgeleri vb.) 1 sureti mali müşavirde 1 sureti de kuruluşta kalacağı, Mali Rapor TÜBİTAK’a gönderilmemekte olup, proje kapsamında yapılan harcama ve giderlerle ilgili Mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporu ile gider formlarının TÜBİTAK’a gönderilmekte olduğu;

2.2) – Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketi adına yapılan başvuruya ilişkin

cevaplar olarak;

2.2.1) TÜBİTAK tarafından 1512 programı kapsamında, proje bazlı olarak belli şartlarda hibe destek

verilmekte olduğu, proje sonunda ortaya çıkması muhtemel fikri ve sınai tüm hakların proje sözleşmesi ile kuruluşun tasarrufuna devredilmekte olduğu, proje sonunda kuruluşlar tarafından TÜBİTAK’a herhangi

bir iş teslimi yapılmadığı, başvuru dilekçesindeki iş teslimi ifadesinin programın kurgusuna, mevzuata ve fiili duruma uygun bir ifade olmadığı;

2.2.2) 1512 programı kapsamında kuruluşlara teminatsız ön ödeme yapılmakta ve proje sonunda kuruluş

tarafından sunulan harcama ve giderlerin teknik ve mali değerlendirmesi neticesinde uygun bulunan tutarlar üzerinden mahsuplaşma yapılmakta olduğu, mahsuplaşma sonrası ödenecek tutarın çıkması halinde bu tutarın kuruluşa ödenmekte olduğu, iade istenecek tutarın oluşması halinde ise söz konusu tutarın kuruluştan istenmekte olduğu, proje kapsamında sunulan harcama ve giderlerden teknik ve mali açıdan değerlendirilmesi neticesinde kesinti yapılabilmekte olduğu; şikayet konusu proje ile ilgili olarak yapılan kesintilerin yasal dayanağının cevap içerisinde yer aldığı, TÜBİTAK’a sunulan harcama ve giderlerin bir bütün olarak değerlendirilmekte olduğu ve kabul edilen tutarların kuruluşa ödenmekte olduğu, yapılan ödemelerin hak ediş ödemesi olmadığı, mevzuatta belirtilen usul ve esaslara aykırılık nedeniyle yapılan kesintiler için “mevzuat dışı, hakkaniyet ve eşitlikten uzak uygulama” olarak bahsedilmeyeceği, benzer tespitler nedeniyle diğer kuruluşlardan da kesintiler yapılmakta olduğu;

2.2.3) TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) tarafından, 278 sayılı

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ve 4

Numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı

Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarına İlişkin Yönetmelik, Uygulama Esasları, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu ve ilgili diğer mevzuat kapsamında programların yürütülmekte olduğu, teknik ve mali değerlendirme süreçlerinde harcama ve giderlerin kabulünde veya kabul edilmemesinde söz konusu mevzuat hükümlerinin esas alınmakta olduğu, mevzuatta yer alan kuralların proje sahibi tüm kuruluşlar için geçerli olduğu, mevzuat hükümlerine aykırılık tespit edilmesi sonucu yapılan kesintiler nedeniyle Kurumlarını “iyi niyetten uzak tutumu, kurumsal kimlikten uzaklaşarak tarafsızlığını yitirmesi, sorgulamalarını sadece şikayet sahibi şirket aleyhine olacak şekilde gerçekleştirmesi” ifadelerinin kabul edilemeyeceği, benzer tespitlerin yapılması halinde her şirkete aynı uygulamanın yapıldığının/yapılacağının tabi olduğu,

2.2.4) Uygulama Esaslarında ve proje sözleşmesinde ödemelerin ve mahsuplaşmanın nasıl yapılacağının

belirtildiği, proje sözleşmesinde, önerilen iş planı/projeler’de belirtilen tutarın, kuruluşun proje maliyetlerine ilişkin önerdiği bütçe olduğu, sözleşmeye konu iş planı/projenin doğrudan desteklenecek bütçesi olmadığı, desteklemenin, iş planı/projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı yapılacağı hususlarının açıkça belirtilmekte olduğu, yapılan inceleme neticesinde mevzuata aykırılık nedeniyle kesinti yapılarak desteklenecek tutarın hesaplandığı;

2.2.5) Kuruluş eski çalışanı . .’nin, 20.01.2020 tarihinde Samsun 19 Mayıs Üniversitesi Teknopark’ta

MÜH. TEKN. A. Ş.’de AR-GE Mühendisi olarak işe başladığı, şirketin

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Anabilim

Dalında görev yapan Dr. Öğr. Üyesi . . ve . . . ortaklığı ile TÜBİTAK 1512 programından destek alınarak kurulduğu, kendisine ödenen maaşından sigorta ücretini ve muhasebe ücretini ortağı olan . .

’nin banka hesabı üzerinden geri alındığı, Ağustos ayında Yönetmelikte 1512 destek programında personel sigorta ücretinin ödenmeyeceğini ve muhasebe ücretinin destek programı tarafından karşılanacağını öğrendiğinde sigorta ve muhasebe ücretini göndermeyeceğini talep ettiği, bunun üzerine 12

Ağustos tarihinde işine son verildiği ve 12 günlük maaşının ödenmediğini belirtir CİMER Başvurusunun

Kurumlarına geldiği; . .’nin ayrıca TÜBİTAK İletişim Merkezi (TÜBİMER) üzerinden de benzer şikayetleri TÜBİTAK’a ilettiği;

2.2.6) . .’nin dilekçesinde belirtilen hususlarla ilgili “ MÜHENDİSLİK

TEKNOLOJİ ANONİM ŞİRKETİ”nden bilgi ve belge talep edilerek inceleme yapılması gerektiği yönünde

CİMER Başvurusuna cevap verildiği;

2.2.7) CİMER başvurusu ekinde yer alan banka dekontlarının incelenmesi neticesinde, projede Yazılım ve

Tasarım Mühendisi olarak yer alan . .’ye kuruluş tarafından ücret ödemesi yapıldığı ancak yapılan bu ödemenin bir kısmının . . tarafından aynı gün veya takip eden günlerde Yönetim Kurulu Başkan Vekili

. . .’nin hesabına iade edildiğinin tespit edildiği; şirket ortaklarının kişisel ve özel banka hesap hareketlerine ulaşılmasının söz konusu olmadığı, başvuru sahibi . . tarafından gönderilen dekontların kontrol edildiği;

2.2.8) . .’nin iddialarını araştırmak üzere kuruluşun proje ile ilgili Mali müşavirlik proje harcamaları

değerlendirme raporunu hazırlayan yeminli mali müşavirden mali raporların denetlenmek üzere talep edildiği; söz konusu mali raporun denetlenmesi sonrası CİMER başvurusu yapan . .’nin iddiaları ile ilgili kuruluştan açıklama talep edildiği, bilgi isteme gerekçesi olarak Mali Rapor içerisinde yer alan belgelerin ve Kurumun tabi olduğu mevzuat kapsamında elde ettiği diğer belgelerin incelenmesinin belirtildiği;

2.2.9) Mali denetleme sonucu tespit edilen eksiklikler nedeniyle proje kapsamında yapılan kesintilerin

kuruluşa bildirildiği ve konu ile ilgili kuruluştan gelen itiraza da detaylı cevap verildiği, . .’nin iddiaları üzerine TÜBİTAK tarafından talep edilen açıklamaya kuruluş tarafından verilen cevapta eski çalışanın projede bir çalışmasının ve katkısının olmadığı hususunun açıkça ve detaylı olarak belirtildiği, cevabın içeriğinin yanlış yorumlanması veya bazı ifadelerin özellikle seçilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, kuruluşun başvuru dilekçesinde eski çalışanın raporların hazırlanmasına katkısının olmadığını ifade ettiklerini beyan etmelerinin daha önce yazdıklarının tevili niteliğinde olduğu;

2.2.10) . .’nin CİMER başvurusu üzerine doğrudan kuruluştan kesinti yapılmadığı, öncelikle doğruyu

bulma adına yeminli mali müşavirden talep edilen mali rapor ve içeriğindeki belgelerin incelendiği, devamında kuruluştan konu ile ilgili açıklama talep edildiği, burada TÜBİTAK’ın kesinti yapma arayışı içerisinde olduğunu iddia etmenin doğru olmadığı, şikayet sahibinin iddiaları araştırılıp kuruluştan açıklama istendikten sonra nihai kararın verildiği;

2.2.11) Uygulama Esasları ve Proje Sözleşmesi gereği destek ödemesinin harcama ve giderlerin

belgelendirilmesi sonrası yapılmakta olduğu, belgelendirmenin nasıl olacağının Uygulama Esasları ve Mali

Rapor Hazırlama Kılavuzunda detaylı olarak açıklandığı, proje kapsamındaki harcama ve giderlerin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesinden kuruluşun sorumlu olduğu;

2.2.12) Uygulama Esaslarında dönemsel olarak TÜBİTAK’a Mali müşavirlik proje harcamaları

değerlendirme raporu (AGY500), Gider Formları, Dönem Raporu (AGY320) ve projenin son döneminde

İş Planı Sonuç Raporunun (AGY352) sunulması gerektiğinin belirtildiği ve online olarak gönderimi için

PRODİS’te ilgili alanların tanımlandığı; bunlar dışında PRODİS’te teknik ve mali raporlar için istenecek belge listesi gibi bir liste bulunmadığı, ayrıca, proje kapsamında yapılan harcama ve giderlerin tevsiki için gerekli olan belgelerin PRODİS’e yüklenmediği, bu tür belgelerin mali raporun içerisinde kuruluş ve mali müşavir tarafından muhafaza edileceğinin mevzuatta belirtildiği, bu kapsamda kuruluş yönetim kurulu üyelerine ödenen ücretlerle ilgili veya proje kapsamındaki diğer harcama ve giderlerle ilgili PRODİS’e tanımlama yapılmasının da mümkün olmadığı;

2.2.13) Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda “2.2.1.2.2 Firma Ortakları, Yönetim Kurulu Üyeleri (Anonim

Şirketler) ve Müdürlere (Limited Şirketler) Ait Personel Maliyetlerinin Beyanı” adlı başlık altında projede firma ortakları, yönetim kurulu üyeleri (Anonim şirketler) ve müdürlerinin (Limited şirketler) görev alması durumunda hangi belgelerin isteneceğinin belirtildiği, bu bölümde anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerine tutarı esas sözleşme ile veya genel kurul kararı ile belirlenerek ücret ödenebileceği, esas sözleşmede hüküm olmaması durumunda noter onaylı genel kurul kararı istendiğinin açıkça belirtildiği;

2.2.14) Proje kapsamındaki harcama ve giderlerin kuruluş tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu,

bu belgelerin gerek şikayet üzerine gerekse de TÜBİTAK tarafından yapılan denetimlerde ibraz edilememiş olmasının kuruluşun sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, kuruluş tarafından hazırlanan ve imzalanan gider formlarında beyan edilen harcama ve giderlere ilişkin tevsik edici belgelerin mali raporda bulunduğunun belirtilmekte olduğu; proje kapsamındaki harcama ve giderlerin kuruluşun belirlediği mali müşavir tarafından onaylanmakta olduğu, kuruluş tarafından hazırlanan ve mali rapor içerisinde mali müşavire sunulan tevsik edici belgelerin mali raporda bulunup bulunmadığını mali müşavirin kontrol etmesi gerektiği, TÜBİTAK’ın mali müşavir tarafından düzenlenen Mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporu ile kuruluş tarafından düzenlenip imzalanan ve mali müşavir tarafından onaylanan gider formları üzerinden mali değerlendirme yaptığı, harcama ve giderlere ait belgelerin TÜBİTAK’a gelmediği için belgelerin olup olmadığı veya eksik olup olmadığının TÜBİTAK tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı;

2.2.15) Mevzuat gereği TÜBİTAK’ın proje kapsamındaki harcama ve giderlerini denetleme hakkına sahip

olduğu, TÜBİTAK tarafından mali değerlendirme aşamasında şüphe/tereddüt oluşması halinde kuruluşlardan bilgi ve belge istendiği, ayrıca şikayet üzerine veya zaman zaman farklı firmalara ait mali raporları da isteyip denetlemekte olduğu, TÜBİTAK’ın desteklediği tüm projelere ait harcama ve gider belgelerini denetlemesinin mümkün olmadığı, bu durumda belgeleri denetlenen kuruluşların belgeleri denetlenmeyen diğer kuruluşları öne sürerek seçici davranıldığını iddia etmesinin kabul edilebilir bir durum olmadığı;

2.2.16) TEYDEB tarafından yürütülen destek programları kapsamında desteklenen projelerle ilgili harcama

ve gider belgelerinin TÜBİTAK’a gelmediği, bu kapsamda normal süreçte hiçbir kuruluştan tevsik edici belgelerin (şüphe/tereddüt durumu, şikayet veya mali raporların denetimi durumları hariç) TÜBİTAK’a gönderilmesinin istenmediği, bu belgelere yönetim kurulu üyelerine ödenen ücretlerin desteklenebilmesi için gerekli olan noter onaylı genel kurul kararının dahil olduğu, önceden beri gelen bu uygulamada bir değişiklik olmadığı, 01.01.2014 tarihinden beri değişiklik olmadan yürürlükte olan Mali Rapor Hazırlama

Kılavuzunda bulunan (daha öncekilerde de benzer kural yer almaktadır) bir kural için belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine uygun olmadığının ifade edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca kuruluşun noter onaylı genel kurul kararının “mali raporlarda tanımlanmaması/istenmemesi” şeklindeki gerekçesi de mevzuatla açıkça çeliştiği, noter onaylı genel kurul kararının olmadığının şikayet üzerine kuruluşun mali raporlarının denetimi sonrası ortaya çıktığı, proje kapsamındaki harcama ve giderlere ait tüm tevsik edici belgelerin kontrol edildiği, mali denetimin sadece noter onaylı genel kurul kararının olup olmadığı üzerine yapılmadığı, bu belgenin mali raporda olmadığının görülmesi üzerine mali müşavire kuruluşta bu belgenin olup olmadığının sorulduğu, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda belirtilen belgelerden eksik olduğu tespit edilen birini sorgulamanın kesinti amacıyla yapıldığını iddia etmenin kabul edilebilir olmadığı, ayrıca mali denetim sonucu eksiklik nedeniyle başka kesintilerin de yapıldığı;

2.2.17) numaralı projenin destek süresinin 01.02.2020-31.01.2021 tarihleri arasını kapsamakta

olduğu; projenin ilk dönem raporunun 21.09.2021 tarihinde, ikinci dönem raporunun ise 29.03.2021 tarihinde TÜBİTAK’a sunulduğu, proje ile ilgili CİMER Başvurusunun 23.02.2021 tarihinde ulaştığı, proje

ile ilgili mali raporun yeminli mali müşavirden 25.02.2021 tarihinde talep edildiği, mali raporun

TÜBİTAK’a 08.03.2021 tarihinde gönderildiği, eksiklikler tespit edildiğinden talep edildiği ve 19.04.2021 tarihinde eksik belgelerin (Noter onaylı genel kurul kararı dahil) tamamlanarak mali raporun TÜBİTAK’a ulaştırıldığı, kuruluşun ikinci dönem raporu sunulmadan önce noter onaylı genel kurul kararının sorgulanması (özel olarak böyle bir sorgulama yapılmadığı daha önce ifade edilmiştir) halinde ilk dönem için bu eksikliğin giderileceği ifadesinin fiili durum ile uyuşmadığı; Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda belirtilen tevsik edici belgelerin esas itibariyle TÜBİTAK mevzuatı dışındaki genel mevzuatta düzenlendiği, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu’nun proje kapsamındaki harcama ve giderlerin 213 sayılı

Vergi Usul Kanunu başta olmak üzere, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık

Sigortası Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda belirtilen tevsik edici belgeler ile belgelendirilmesine yönelik açıklamaları içermekte olduğu, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu’nda özel bir belge türünün ihdas edilmemekte olduğu, (Örnek olarak 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine fatura, ücret bordrosu, gider pusulası vb.; 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre muhtasar beyanname; 5510 sayılı

Kanuna göre sigorta yükümlülüklerine dair belgeler, bildirgeler; 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri

Kanunu hükümlerine göre öğretim üyeleri için şirket kurma ve projede çalışması için izin yazıları; 6735

Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu gereği yabacıların çalışmasına dair izin ve diğer belgeler; 6102 sayılı

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre anonim şirketlerde Yönetim Kurulu Üyeleri ile limited şirketlerde müdürlere ücret ödenebilmesi için noter onaylı genel kurul kararı)

2.2.18) Harcama ve giderlere ait tevsik edici belgelerin esas itibariyle mali müşavir denetimi için

hazırlanmakta olduğu, belgeler mali müşavirler tarafından kontrol edilip denetlendiği için TÜBİTAK’a gelmediği, bu belgelerin kuruluş ve mali müşavir tarafından 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi gerekmekte olduğu, TÜBİTAK’ın şikayet olsun veya olmasın kuruluşlardan her türlü belgeyi isteme hakkına her zaman sahip olduğu, ancak, TÜBİTAK’ın gerek ödeme öncesinde gerekse de ödeme aşamasında tevsik edici belge sorgusu yapmadığı;

2.2.19) Kuruluşun mali raporu nasıl hazırlayacağı, gider formlarını nasıl oluşturacağı, harcama ve giderlerle

ilgili hangi tevsik edici belgelerin mali raporda bulunması gerektiği, mali müşavir tarafından mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporunun nasıl düzenleneceği hususlarının Mali Rapor

Hazırlama Kılavuzunda detaylı olarak belirtildiği, Uygulama Esaslarında, proje faaliyetleri için kuruluşların düzenleyecekleri gider formları, form ekinde yer alacak harcama ve gider belgelerinin kabulü, düzenleme ve ödeme tarihi ile eklerinin ihtiva edeceği bilgiler ve belge düzeni ve dönemin harcama ve giderlerinin sonraki dönem raporunda sunulma koşullarının Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda belirtileceği hususlarının hüküm altına alındığı; ayrıca proje sözleşmesinde projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın

Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı olarak destek ödemesinin yapılacağının belirtildiği, kuruluş tarafından imzalanan proje sözleşmesinin 14 üncü maddesinde Mali

Rapor Hazırlama Kılavuzunun sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğunun belirtilmekte olduğu, Mali Rapor

Hazırlama Kılavuzu ve Gider Formlarının herkese açık bir şekilde TÜBİTAK web adresinde yer almakta olduğu, kuruluşun harcama ve giderlerini bu adreste yer alan gider formları formatını kullanarak

TÜBİTAK’a beyan ettiği, kuruluş tarafından mahsuplaşma sonrası kalan tutarın 25.11.2021 tarihinde

TÜBİTAK’a iade edildiği;

2.2.20) Yeminli mali müşavirin mali rapordaki tevsik edici belgelerde eksiklik olmasına rağmen mevzuata

aykırı olarak harcama ve giderleri kabul etmesinin kuruluşa fazla ödeme yapılmasına sebep olduğu, mali denetleme işlemleri yeni tamamlanmış olduğundan önümüzdeki günlerde yeminli mali müşavire Uygulama

Esasları hükmü gereği uyarı yazısı yazılacağı;

2.2.21) . . adlı kuruluş eski çalışanı ile ilgili kuruluşun Başkanlığa daha önce sunduğu açıklamalarının

açık olduğu, kuruluşun herhangi bir yorum gerektirmeyecek şekilde . .’nin projeye katkısının olmadığını ifade ettiği, kuruluş açıklamalarının farklı yorumlanmasının veya kuruluşa özel sorgulama yapılmasının söz konusu olmadığı, CİMER şikayeti üzerine kuruluşun proje kapsamındaki harcama ve giderlerine ait mali raporlarının denetlendiği, denetim neticesinde tespit edilen eksiklik nedeniyle kesintiler yapıldığı ve yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunun değerlendirildiği;

Şeklinde açıklamalar yapıldığı görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”

başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4) 29.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”

başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5) 15/07/2018 tarihli ve 30479 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 Sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili

İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

5.1) 582 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Türkiye’nin rekabet gücünü ve refahını artırmak ve sürekli

kılmak için toplumun her kesimi ve ilgili kurumlarla işbirliği içinde, ulusal öncelikler doğrultusunda bilim ve teknoloji politikaları hakkında çalışmak, bunları gerçekleştirecek altyapının ve araçların oluşturulmasına katkı sağlamak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini özendirmek, desteklemek, koordine etmek, yürütmek, bilim ve teknoloji kültürünün geliştirilmesinde öncülük yapmak amacıyla tüzel kişiliğe, idarî ve malî özerkliğe sahip, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıyla ilgili ve özel bütçeli Türkiye Bilimsel ve Teknolojik

Araştırma Kurumu kurulmuştur. Kurumun kısa adı TÜBİTAK’tır.”

5.2) “Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri” başlıklı 587 nci maddesinde; “(1) Yönetim Kurulunun

görev ve yetkileri şunlardır: … e) Kuruma ve proje yönetimine ilişkin yönetmelik taslaklarını ve esasları hazırlatmak ve onaylamak, meri mevzuata ilişkin değişiklikler üzerinde çalışmak.”

6) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarına

İlişkin Yönetmelik’in;

6.1) “Mali inceleme ve denetim” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Harcama ve gider belgelerinin tarihi

ve düzenlenmesine, mali raporların inceleme ve denetimine, destek öncesi ve sonrası mali denetim yetkisine ve denetimin sonuçlandırılmasına yönelik hususlar, ilgili destek programının uygulama esaslarında belirlenir. (2) Mali raporların inceleme ve denetiminin mali müşavirler tarafından yapılacağı destek programları, TÜBİTAK tarafından belirlenir. Bu programlarda, mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme raporu TÜBİTAK tarafından uygunluğu incelendikten sonra işleme alınır.”

6.2) “Destek programlarının uygulama esasları” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik

kapsamında yürütülen destek programlarının teknik, mali ve idari kurallarını ve süreçlere ilişkin bilgileri içeren uygulama esasları, her bir destek programı için hazırlanır ve Yönetim Kurulu onayı ile yürürlüğe girer. (2) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen destek programlarına başvuru yapan kuruluşların hukuki durumları dikkate alınarak sadece mali kuralların yer aldığı mali esaslar oluşturulabilir ve Yönetim Kurulu onayı ile yürürlüğe girer. Bu durumda destek programlarının uygulama esaslarında mali hususlarla ilgili ayrıca düzenleme yapılmaz.”

7) TÜBİTAK Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı Uygulama Esasları’nın (“TÜBİTAK

Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı Uygulama Esasları” şeklindeki başlık 26/01/2021 tarihli ve 26 sayılı TÜBİTAK Yönetim Kurulunda “TÜBİTAK 1512 – Girişimcilik Destek Programı Uygulama

Esasları” şeklinde değiştirilmiştir. Proje sürecinde yürürlükte olan Uygulama Esaslarındaki hükümler belirtilmiştir)

7.1) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “o) İş Planı İlerleme Raporu (AGY312): TÜBİTAK

tarafından desteklenen iş planlarının dönemsel gelişmelerine ilişkin dönem raporunu (AGY320), yeminli mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporunu (AGY500), iş planı son döneminde iş planı sonuç raporunu (AGY352) içeren dokümanı, t) Mali Rapor (AGY330): Dönemsel olarak hazırlanıp, kuruluş yetkilisi/yetkilileri tarafından imzalanan, sağlanan desteğe ilişkin gider formları, belgeleri ve gerekli ekleri ile tamamlayıcı mali belgelerden oluşan ve yeminli mali müşavir tarafından onaylanan dokümanı, u) Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu: Mali raporun kuruluş tarafından hazırlanması ile ilgili bilgi ve belge düzenini, mali raporun yeminli mali müşavir tarafından denetimi, incelemesi ve tasdikine yönelik usul ve esasları içeren ve TÜBİTAK internet adresinde yayınlanan kılavuzu, ee) Teknogirişim sermayesi desteği: İş planının destek kapsamına alınan proje faaliyetleri için dönemsel olarak sağlanan hibe destek

tutarını, ll) Yeminli Mali Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme ve Tasdik Raporu (AGY500):

Kuruluşa ait mali raporun, mevzuatına göre inceleme, denetim ve tasdik edilmesi sonucu, TÜBİTAK tarafından belirlenen biçime uygun olarak yeminli mali müşavir tarafından hazırlanan raporu,”

7.2) “Programın yapısı ve süreçleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) b) Aşama 2; iş planlarının bu

Uygulama Esasları çerçevesinde değerlendirilmesi ile başlayan aşamadır. Değerlendirme sonucunda desteklenmesi uygun bulunan iş planları için girişimcilerden kuruluş tanımına uygun şirket kurması istenir.

TÜBİTAK ile kuruluş arasında sözleşme imzalanmasından sonra kuruluşa teminat alınmaksızın hibe olarak teknogirişim sermayesi desteği sağlanır. Teknogirişim sermayesi desteği ile kuruluşun iş planı çerçevesinde gerçekleştireceği kavramsal tasarım, teknik ve ekonomik fizibilite, teknolojik geliştirme (ticari prototip, demo, benzetim, yazılım algoritması vb.) faaliyetleri ve bu faaliyetler sonucu elde edilen çıktıların ticari değere dönüştürülmesi çalışmaları Aşama 2 dahilindedir. Aşama 2 süresince kuruluşa, teknik, ticari ve idari konularda yönlendirilmesi amacıyla rehber desteği sağlanabilir. Rehber kuruluşun talebi üzerine TEYDEB tarafından atanır.”

7.3) “Teknogirişim sermayesi desteğinin aktarımı” başlıklı 20 nci maddesinde; “(1) Teknogirişim

sermayesi desteği, destek kapsamına alınan proje faaliyetlerine karşılık gelen bütçe tutarıdır. Bu tutar, kuruluş ile TÜBİTAK arasında proje sözleşmesinin imzalamasının ardından, teknogirişim sermayesi desteği çağrısında belirtilen kapsamda aşağıdaki şekilde ödenir: a) Destek kapsamına alınan bütçeye ilişkin ilk ödeme proje sözleşmesinin imzalanmasının ardından destek özel hesabına aktarılır. b) Ara ödemeler, desteğin faaliyet dönemlerine ilişkin İş Planı İlerleme Raporlarının (AGY312) TÜBİTAK’a PRODİS uygulaması üzerinden gönderilmesinin ardından destek özel hesabına aktarılır. c) Son ödeme ise desteğin son dönemine ait İş Planı İlerleme Raporunun (AGY312) teknik ve mali incelenmesinin ardından, bu

Uygulama Esaslarının 32 nci maddesinde belirtilen proje sonu işlemleri de dikkate alınarak destek özel

hesabına aktarılır. İş planına ilişkin süre uzatımının son dönemde gerçekleştiği durumlarda kalan son ödeme iş planının yeni bitiş tarihinden sonra gerçekleştirilir. d) TÜBİTAK gerekli gördüğü durumlarda, bu maddenin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen aktarım planında değişiklik yapabilir.”

7.4) “İş Planı İlerleme Raporunun başvuru şekli” başlıklı 22 nci maddesinde; “(1) Kuruluş AGY312’yi

bu fıkranın aşağıdaki bentlerde belirtilen dokümanları içerecek biçimde hazırlayarak bu Uygulama

Esaslarının 43 üncü maddesi hükümleri dikkate alarak TÜBİTAK’a PRODİS üzerinden sunar. AGY312 dokümanına/web formuna PRODİS uygulaması üzerinden ulaşılır ve AGY312 aşağıdaki bentlerde belirtilen dokümanlardan oluşur: a) Yeminli mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporu (AGY500), b) Sadece gider formlarından oluşan Mali Rapor sureti, c) Dönem Raporu (AGY320), d) Projenin son döneminde İş Planı Sonuç Raporu (AGY352). (2) Kuruluş tarafından 3 (üç) nüsha hazırlanan Mali raporun TÜBİTAK’a gönderilecek bir (1) suretin sadece Gider Formları, kuruluş ve

Yeminli Mali Müşavirde kalacak diğer 2 suretin ise Gider Formları ile birlikte harcama ve gider belgeleri (faturalar, ödeme belgeleri, ücret bordroları vb.) bulunur.”

7.5) “Harcama ve gider belgelerinin düzenlenmesi ve kabulü” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) İş

planında desteklenen proje faaliyetleri için kuruluşların düzenleyecekleri gider formları, form ekinde yer alacak harcama ve gider belgelerinin kabulü, düzenleme ve ödeme tarihi ile eklerinin ihtiva edeceği bilgiler ve belge düzeni ve dönemin harcama ve giderlerinin sonraki dönem AGY312’ler ile sunulma koşulları mali rapor hazırlama kılavuzunda belirtilir.”

7.6) “Mali inceleme ve denetim” başlıklı 24 üncü maddesinde; “(1) Mali raporun (AGY330) mali

denetim, inceleme ve tasdiki kuruluşun belirleyeceği yeminli mali müşavir tarafından kanunen kendisine verilmiş görev ve yetkiler çerçevesinde, bu Uygulama Esasları, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu, ilgili mevzuat ve PRODİS üzerinde yer alan AGY500 dispozisyonuna uygun olarak yapılır. (2) Yeminli mali müşavirler tarafından değerlendirilen mali raporun TÜBİTAK tarafından denetimi ve değerlendirmesi ile ilgili hükümler saklıdır.”

7.7) “Desteklemeye esas harcama tutarının belirlenmesi” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1) Mali

değerlendirme sonucunda Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu düzenlenmiş ve talep edilen AGY412 raporu gönderilmiş ise AGY312 üzerinde proje teknik uzmanı son değerlendirmesini yaparak desteklemeye esas harcama tutarını belirler.”

7.8) “Teknogirişim sermayesi desteği sürecinin tamamlanması” başlıklı 32 nci maddesinde; “(1)

AGY352, TÜBİTAK tarafından incelenerek aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir: a) Kuruluşa aktarılan proje desteği ve tüm AGY312’lerin değerlendirilmesi sonunda hesaplanan destek tutarı toplamı dikkate alınarak mahsuplaşma işlemleri gerçekleştirilir. Kuruluşun iade etmesi gereken tutar olması halinde, bu tutar

TÜBİTAK tarafından kuruluşa bildirim yapılmasını takip eden bir (1) ay içerisinde kuruluş tarafından

TÜBİTAK’a iade edilir. Söz konusu tutarın belirtilen süre içerisinde iade edilmemesi durumunda, ilgili tutar 6183 sayılı Kanunda belirtilen oranlarda gecikme faizi uygulanarak tahsil edilir. b) TÜBİTAK gerekli gördüğü durumlarda, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen iade işlemlerini destek süresinin sonunu beklemeden başlatabilir. (2) Teknogirişim sermayesi desteği süreci, mahsuplaşma işlemlerinin tamamlanmasının ardından sonlandırılır.”

7.9) “Harcama ve faaliyetlerin denetimi ile belgelerin saklanması” başlıklı 37 nci maddesinde; “(1)

Bu Uygulama Esasları kapsamında kuruluş tarafından gerçekleştirilen iş planı faaliyetleri ve harcamaları gerektiğinde TÜBİTAK tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında kuruluş yetkilileri ile yeminli mali müşavirlik proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporunu düzenleyen yeminli mali müşavirler, her

türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek ve gerekli kolaylığı sağlamak zorundadır. (2) Kuruluş tarafından üç nüsha hazırlanan ve yeminli mali müşavir tarafından tasdik edilen mali raporda sadece Gider Formlarının bulunduğu nüsha TÜBİTAK’a gönderilecektir. Gider Formları ile birlikte harcama ve gider belgelerinin (faturalar, ödeme belgeleri, ücret bordroları vb.) bulunduğu iki nüshasından biri kuruluş, diğeri yeminli mali müşavir tarafından istenildiğinde ibraz edilmek üzere dokümanın tabi olduğu genel hükümler çerçevesinde on yıl süre ile muhafaza edilir.”

7.10) “Sorumluluklar” başlıklı 47 nci maddesinde; “(1) Programın bu Uygulama Esasları çerçevesindeki

sorumluluklar aşağıda belirtilmektedir: … d) Kuruluş; desteklenen iş planının bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden bu Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden, değerlendirme ve izleme aşamalarında, izleyiciye, programın yürütülmesinde görevli kurumların görevlendirdiği uzmanlara gerekli araç ve ortamların sağlanmasından ve gerekli bilgi akışının sağlanmasından tüzel kişilik olarak, e) Kuruluş yetkilisi; desteklenen iş planının bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden bu Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden, g) Proje mali sorumlusu; desteklenen iş planına ilişkin mali raporların proje yürütücüsü ile birlikte destek kapsamına uygun olarak hazırlanmasından, harcamaların ve gider belgeleri ile maliyet hesaplarının doğruluğundan ve mali mevzuata uygunluğundan, h) Proje yürütücüsü; desteklenen iş planının değerlendirme ve izleme aşamalarında izleyiciye, programın yürütülmesinde görevli kurumların görevlendirdiği uzmanlara gerekli araç ve ortamların sağlanmasından, projenin bilimsel ve teknik olarak yürütülmesinden, TÜBİTAK’a gerekli bilgi akışının sağlanmasından, harcama ve giderlerin iş planına uygunluğundan kuruluş yetkilisi adına, … j) Yeminli mali müşavir; kanunen kendisine verilen sorumluluklar çerçevesinde, desteklenen iş planına ilişkin harcamaların ve gider belgelerinin mali mevzuata uygunluğundan, maliyet hesaplarının doğruluğundan ve bu Uygulama Esaslarının diğer maddelerinde belirtilen yükümlülük ve sorumlulukların gerektiği şekilde yerine getirilmesinden sorumludur. … (3) Kuruluş tarafından denetim, inceleme ve tasdik amacıyla yeminli mali müşavire sunulan mali raporda bulunan bilgi ve belgelerin eksik ve yetersiz olması ve bu durumun yeminli mali müşavir tarafından göz ardı edilmesi suretiyle düzenlenen ve onaylanan AGY500 raporunda, yanıltıcı bilgi bulunduğunun tespiti halinde, TÜBİTAK tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşağıdaki işlemler uygulanır: a) Düzenlenen AGY500 raporunda, yanıltıcı bilgi bulunduğunun birinci defa tespiti halinde söz konusu raporu düzenleyen yeminli mali müşavire uyarı yazısı iletilir. b) Düzenlenen AGY500 raporunda, yanıltıcı bilgi bulunduğunun ikinci defa tespiti halinde söz konusu yeminli mali müşavire, durumun bildirildiği tarihi takip eden üçüncü yılın sonuna kadar TÜBİTAK destek programlarına ait harcama ve giderlerin tasdikine ilişkin raporlarının kabul edilmeyeceği kararı bildirilir. Ayrıca bu durum, yeminli mali müşavirin bağlı olduğu odaya ve AGY500 raporunu düzenlediği kuruluşa ve varsa söz konusu yeminli mali müşavirin değerlendirme sürecinde olan düzenlediği raporların TÜBİTAK tarafından kabul edilmeyeceği ilgili diğer kuruluşlara bildirilir.”

8) Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu’nda (01.01.2014 tarihinden itibaren yürürlükte olan-Proje başvurusu

yapıldığı ve ilk dönem raporunun sunulduğu tarihte yürürlükte olan)

8.1) “1. Mali Rapor” “Mali Rapor desteklenen projeye ilişkin gider formları, belgeleri ve gerekli ekleri,

diğer destekleyici formlar ile tamamlayıcı mali belgelerden oluşur. Mali Raporun hazırlanmasında görev alan proje yürütücüsü, proje mali sorumlusu ile kuruluş yetkilisinin tanımları aşağıdaki gibidir: Proje yürütücüsü: Destek için başvurulan projenin bilimsel ve teknik olarak yürütülmesinden, ilgili raporların verilmesinden, harcama ve giderlerin desteklenen projenin gereklerine uygunluğundan sorumlu olan, kuruluş yetkilisi adına yazışmaları yapan kuruluş personelini, Proje mali sorumlusu: Projeye ilişkin Mali

Raporların proje yürütücüsü ile birlikte destek kapsamına uygun olarak hazırlanmasından, harcamaların, gider belgelerinin ve maliyet hesaplarının doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan kuruluş yetkilisi ve diğer ilgililerle birlikte sorumlu olan ve kuruluşta çalışan (ayrı bir kişi belirlenmedikçe bu görevi proje

yürütücüsü yüklenir) kişiyi, Kuruluş yetkilisi: Kuruluşu en geniş şekilde temsil ve ilzama yetkili olan kişiyi/kişileri veya bu kişinin/kişilerin TÜBİTAK nezdinde proje sözleşmesinin imzalanması dâhil her türlü işlemin yürütülmesine ilişkin kuruluşu TÜBİTAK’a karşı sorumlu kılacak biçimde usulüne uygun olarak yetkilendirdiği temsilcisi/temsilcilerini, ifade eder. Kuruluş tarafından hazırlanıp onaylanan Mali Raporun her iki nüshası da Yeminli Mali Müşavir tarafından tasdik edilmeli, biri kuruluşta diğeri Yeminli Mali

Müşavirde olmak kaydıyla TÜBİTAK ve diğer denetleyici kamu kurumları tarafından istenildiğinde ibraz edilmek üzere 10 yıl süre ile mevzuatı gereği muhafaza edilmelidir. Mali Raporda yer alan gider formlarında beyan edilen harcama ve giderlerin tümüne ilişkin yasal belgeler (ücret bordroları, fatura, serbest meslek makbuzu, müstahsil makbuzu, gider pusulası, yazar kasa fişi, perakende satış fişi, sevk irsaliyesi, dâhili mal ve hizmet bordrosu, vb.) gider formundaki sırasına uygun olarak dosyalanır. Yasal belgelerin formatına ilişkin ilgili mevzuatında belirtilen tüm bilgileri ihtiva etmesi gerekmektedir.”

8.2) “2. Mali Raporun Hazırlanması” “Mali Rapor, desteklenen projelere ilişkin proje yürütücüsü ve

proje mali sorumlusu tarafından destek karar yazısında belirtilen destek kapsamı ve gerekçeleriyle sunulan proje değişiklikleri dikkate alınarak dönemsel olarak iki (2) nüsha hazırlanır. Mali Rapor desteklenen projeye ilişkin; Gider formları, Gider belgeleri ve gerekli ekleri, Diğer destekleyici formlar, Tamamlayıcı mali belgelerden oluşur. Gider formları ekinde yer alan harcama ve gider belge kopyaları, “Aslı Gibidir” ibaresi konularak kuruluş yetkilisi tarafından kuruluş kaşesi ile kaşelenip imzalanır. Mali rapor içindeki gider formları kuruluş yetkilisi tarafından kuruluş kaşesi ile kaşelenip imzalanır. Harcama ve gider belge kopyaları ile gider formlarının yukarıda belirtilen prosedüre uygun düzenlenmesinden sonra sadece gider formları Yeminli Mali Müşavir tarafından imzalanır ve mühürlenerek tasdik edilir. Yeminli Mali Müşavirin gider formlarını tasdik etmesi, gider formlarının ekindeki harcama ve gider belgelerini de tasdik ettiği anlamına gelmektedir. Mali Rapor aşağıda belirtilen form ve bu formlara dayanak teşkil eden; belgelerden oluşur: G011 Personel Giderleri Formu, G011-A Personel Aylık Maliyet Formu (her ay için ayrı düzenlenmelidir), G011-B Personel Ortalama Aylık Maliyet Formu, G011-C İlgili Dönemde Eğitim

Durumuna Göre Uygulanacak Personel Ortalama Aylık Maliyet Formu, G012 Seyahat Giderleri Formu, G013 Alet/Teçhizat/Yazılım/Yayın Giderleri Formu, G014-A ve G014-B Ar-Ge ve Test Kuruluşlarına

Yaptırılan İşlere ait Gider Formu, G015-A ve G015-B Hizmet Alımları Gider Formu, G016 Malzeme

Giderleri Formu, G016-A Stoktan Kullanılan Malzeme Giderleri Formu, G020 Proje Dönemsel Toplam

Giderler Tablosu, AGY331 Ar-Ge Ek Destek ve Mali Performans Bilgileri Formu, Ayrıntılı Bilanço ve

Ayrıntılı Gelir Tablosu, Tamamlayıcı diğer mali belgeler ve tablolar. 2.1 Gider Formları ve Giderlere

Dayanak Oluşturan Belgeler 2.1.1 Gider Formlarının Düzenlenmesinde ve Giderlere Dayanak Oluşturan

Belgelerin Beyanında Uyulacak Genel Kurallar Projede desteklenmesi uygun bulunan harcama ve giderlere ilişkin formlar düzenlenirken, her bir harcama ve gidere dayanak teşkil eden belge ve dokümanların kopyası ilgili formun ekinde, formdaki sıraya uygun olarak yer almalıdır. Kuruluş, proje destek kapsamında satın aldığı mal ve hizmetlere (personel, seyahat, alet/teçhizat/yazılım/yayın, hizmet alımı, malzeme, sarf giderleri vb.) ilişkin olarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda sayılan fatura ve fatura yerine geçen belgeleri kendi adına düzenletir. Otobüs ve uçak bileti gibi vergi mevzuatında belirtilen istisnai durumlarda kuruluş adına düzenlenemeyen belgeler kişi adına düzenlenebilir. Kuruluş söz konusu yasal belgelerin gerçeğe uygunluğundan sorumludur. Proje çerçevesinde satın alınan makine, teçhizat, sistem, modül, yazılım vb. taşınırlar kuruluşa aittir. Proje kapsamında desteklenmesi uygun bulunan personel ile satın alınan mal ve hizmetlere (seyahat, alet / teçhizat / yazılım / yayın, hizmet alımı, malzeme ve sarf giderleri, genel giderler vb.) ilişkin tevsik edici belgelerin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu başta olmak üzere, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda belirtilen fatura, irsaliye, ücret bordrosu, banka dekontu vb. tevsik edici belge özelliklerine haiz olması gerekmektedir. Yeminli Mali Müşavirler, incelemeleri esnasında yeterli kanaat oluşturacak kapsamda ek bilgi ve belgeleri firma yetkililerinden istemekle yükümlüdürler.”

8.3) “2.2.1.2.2 Firma Ortakları, Yönetim Kurulu Üyeleri (Anonim Şirketler) ve Müdürlere (Limited

Şirketler) Ait Personel Maliyetlerinin Beyanı” Projede firma ortakları, Yönetim Kurulu Üyeleri (Anonim

Şirketler) ve Müdürlerinin (Limited Şirketler)görev alması durumunda, bunlara ilişkin personel giderlerinin belgelenmesi (tüm belgeler firma onaylı olarak) aşağıdaki şekilde gerçekleştirilmeli ve Mali Raporda yer almalıdır. • Projede görev aldıkları aylara ait onaylı ücret bordroları, • Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan sigortalılığını gösterir belge: -5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamındakilere ait her ayın SGK Aylık

Prim ve Hizmet Belgesi, emekli ise Sosyal Güvenlik Destekleme Primi kesintisi yapıldığına ilişkin belgenin firma tarafından onaylı kopyaları, -5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında çalışan kişilerin 4/1b’li olduğuna ilişkin belgenin firma tarafından onaylı kopyaları Mali Raporda bulunmalıdır. • Anonim şirketlerde: Projede görev alan Yönetim Kurulu Üyelerine tutarı esas sözleşme ile veya genel kurul kararı alınması şartıyla ücret ödenebilir. Yapılan ücret ödemeleri ile ilgili: . ücret ödemesinin başladığı tarihi, .

ücret tutarının tespiti (ücret tutarı açıkça belirtilmedir) ve tayinini gösteren Genel Kurul Toplantı

Tutanağı’nın (ücretler Genel Kurul Toplantı Tutanağı’nın düzenlendiği tarihten itibaren destek kapsamına alınır ve geçmiş tarihlere yönelik alınan kararlar dikkate alınmaz) noter tarafından onaylanmış kopyası veya esas sözleşmenin firma onaylı bir nüshası, • Limited şirketlerde: Projede görev alan şirket Müdürlerine yapılan ücret ödemeleri ile ilgili: -ücret ödemesinin başladığı tarihi, -ücret tutarının tespiti (ücret tutarı açıkça belirtilmedir) ve tayinini gösteren Genel Kurul Kararı’nın noter tarafından onaylanmış kopyası, Mali

Raporda bulunmalıdır. Yukarıda belirtilen belgelerin ve/veya bu belgeler üzerinde gerekli bilgilerin bulunmaması halinde, anonim şirket Yönetim Kurulu üyelerinin ve limited şirketlerde şirket müdürlerinin aylık maliyetleri desteklenmeyeceği için beyan edilmez. …… Yeminli Mali Müşavirin, projede görev alan anonim şirket Yönetim Kurulu üyelerine ve limited şirket müdürlerine yapılan ücret ödemeleri ile ilgili

Genel Kurul kararlarının bulunup bulunmadığını (anonim şirketlerde Esas Sözleşme ile belirlenmemişse), ücret ödeme tarihinin başladığı tarihi ve Genel Kurul kararının yukarıda belirtilen hususları ihtiva edip etmediğini incelemesi gerekir. …… 1.6 Belgelerin Saklanması ve Yeminli Mali Müşavirde Kalacak

Dokümanlar Kuruluş tarafından iki nüsha hazırlanan ve Yeminli Mali Müşavir tarafından tasdik edilen

Mali Rapor ile Yeminli Mali Müşavir tarafından hazırlanıp onaylanan “Yeminli Mali Müşavirlik Proje

Harcamaları Değerlendirme ve Tasdik Raporu (AGY500)” biri kuruluş, diğeri Yeminli Mali Müşavir tarafından istenildiğinde ibraz edilmek üzere dokümanın tabi olduğu genel hükümler çerçevesinde on (10)

yıl süre ile muhafaza edilir. ….. Uygulama Esasları kapsamında kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen proje faaliyetleri ve harcamaları gerektiğinde TÜBİTAK tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında desteklerden faydalanan kuruluşların kuruluş yetkilileri ile Yeminli Mali Müşavirlik proje harcamaları değerlendirme ve tasdik raporunu düzenleyen Yeminli Mali Müşavirler, her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek ve gerekli kolaylığı sağlamak zorundadır.”

9) “Yerli Elektronik Stetoskop Üretimi” başlıklı ve “ ” numaralı Proje Sözleşmesi’nin;

9.1) “6. Proje Bütçesi, Toplam Destek Tutarı ve Ödemeler” kısmında; “6.1. Önerilen iş

planı/projeler’de belirtilen tutar, kuruluşun proje maliyetlerine ilişkin önerdiği bütçe olup; sözleşmeye konu iş planı/projenin doğrudan desteklenecek bütçesi değildir. Destekleme, iş planı/projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın

Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı yapılır. Destek kapsamı ve projenin izleme sürecinde karar verilecek destekleri içeren proje destek karar yazısı ve proje sürecinde gerçekleşen değişiklikler dikkate alınarak, iş planı/projenin dönemsel harcama ve giderlerinin teknik ve mali yönlerden yapılacak değerlendirmeleri sonucunda desteklemeye esas harcama tutarı belirlenir.

Belirlenen desteklemeye esas harcama tutarı, Uygulama Esasları çerçevesinde ödenir.”

9.2) “14. Sözleşmenin Ekleri” kısmında; “14.1. Aşağıda belirtilen dokümanlar işbu sözleşmenin ayrılmaz

parçasıdır; • Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Teknoloji ve Yenilik Destek Programlarına

İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik), • TÜBİTAK BİGG Teknogirişim Sermaye Desteği Programı Uygulama

Esasları, • 1501, 1507, 1509, 1511 ve 1512 kodlu destek Programlarına ait Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu, • Başvuru sürecinde kuruluşun TÜBİTAK’a verdiği Taahhütname, • Desteklenen projeye ilişkin İş Planı ve

• Proje Destek Karar Yazısı. TAAHHÜTNAME Proje kapsamında yapılan harcama ve giderlere ilişkin kuruluşumuz tarafından dönemsel olarak projenin Uygulama Esasları ve Mali Rapor Hazırlama

Kılavuzu’nda belirtilen usul ve esaslara göre eksiksiz iki (2) nüsha Mali Rapor ve üç (3) nüsha Gider

Formları düzenlenmiştir. Gider Formlarında yer alan harcama ve giderlerle ilgili olarak 213 sayılı Vergi

Usul Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili diğer kanunlarda belirtilen belgelerin (fatura ve fatura yerine geçen vesikalar, ücret bordroları, ödeme belgeleri, beyanname, bildirge vb.) ile proje çalışanları ile ilgili diğer yükümlülükler kapsamındaki (yabancılar için çalışma izni, kamu personeli için ilgili kurum/kuruluştan alınan izin, vb.) belgeler Mali

Raporda bulunmaktadır. GİDER FORMLARI (Kuruluş Yetkilisi ve Yeminli Mali Müşavir tarafından imzalanan Formlarda yer alan ifade) Bu formda beyan edilen harcama ve giderlere ilişkin mali raporda tevsik edici belgelerin ve ödeme belgelerinin bulunduğunu ve bu belgelerin kuruluşumuzda saklandığını kabul ve taahhüt ederiz. MALİ MÜŞAVİRLİK PROJE HARCAMALARI DEĞERLENDİRME

RAPORU (AGY500/MM Raporu) (Personel Giderleri ile ilgili bölümdeki ifade) 5) Gider İncelemeleri

Personel Giderleri Formu (G011) ve Ekli Belgelerin Denetimi ve Onayı Değerlendirmesi yapılan projenin ilgili döneme ait Mali Raporunda G011, G011-A, G-011B ve G011-C formları ve ekli belgeleri ile beyan edilen toplam …..TL tutarındaki gider, Mali Rapor Hazırlama Kılavuzunda belirtilen “Personel Giderleri

Formu (G011) ve Ekli Belgelerin Düzenlenmesinde, Denetim ve Tasdikine Uyulacak Esas ve Genel

Kurallar” kapsamında incelenerek denetlenmiş;

Şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte

değerlendirildiğinde; başvuruya konu hususlardan, ve . . .’ye ilişkin personel gideri olan

51.585 TL’lik meblağa dair TÜBİTAK’ın iade talebine itiraz bakımından bu hususun idare tarafından

yerine getirildiği anlaşıldığından başvurunun bu kısmı ile ilgili olarak Dostane Çözüm Kararı verilmesi; başvuranın söz konusu 51.585 TL’lik bedelin bir yıldan fazla süre öncesine ait olduğu için TÜBİTAK

Başkanlığından gecikme bedeli talebi bakımından idari başvuru yollarının tüketilmediği anlaşıldığından başvurunun bu kısmı ile ilgili olarak Gönderme Kararı verilmesi ile TÜBİTAK tarafından, iyi yönetim ilkelerine uygun olarak makul bir süre içinde tesis edilecek gerekçeli işlemin sonucunun başvuranla birlikte

Kurumumuza da iletilmesi ve verilecek cevabın tebliği tarihinden veya 60 gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren 6 ay içinde diğer başvuru koşullarını taşımak kaydıyla

Kurumumuza yeniden başvuru yapabileceğinin başvurana bildirilmesi; . .’ye ödenen ücretlerin toplamı olan 31.212 TL’lik meblağa ilişkin olarak TÜBİTAK’ın iade talebine itiraz bakımından ise başvurunun bu kısmının kabulü ile TÜBİTAK TEYDEB Başkanlığının 27.10.2021 tarihli ve sayılı işleminde yer alan . .’ye yapılan ödemelere ilişkin 31.212 TL’lik meblağın iade edilmesi talebinin yeniden değerlendirilmesi hususunda TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU

BAŞKANLIĞI’NA tavsiyede bulunulması gerektiğine ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11) Kurumumuza – Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketi adına

tarafından yapılan başvuruda, 1512-Girişimcilik Destek programında destek alan şirketlerinin TEYDEB ile imzaladıkları sözleşme kapsamında işin tamamının teknik açıdan tamamlanarak teslim edildiği halde iş kapsamında çalışanların maaşlarında kesintiye gidildiği, bunun mevzuat dışı, hakkaniyete ve eşitliğe aykırı olduğu iddiasıyla projede görev alan çalışanların maaşlarında yapılan 82.797 TL kesintinin kaldırılması ve gerçekleştirilen iş karşılığında kalan alacakların ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

12) Başvuranın 31.03.2022 tarihinde Kurumumuza ilettiği mesajında, “Tübitak 23.03.2022 tarihli ve

– – 3 sayılı yazısı ile ‘ numaralı projede yönetim kurulu üyeleri ve . . .’nin personel giderine ait noter onaylı Genel Kurul Kararı bulunmadığı için projenin 1.

ve 2. dönemlerinde yapılan kesintiler iptal edilmiş ve bu kapsamda 51.585 TL kuruluşunuza ödenerek süreç tamamlanmıştır.’ bildirimini yapmıştır. Bu bedel bir yıldan fazla süre öncesine ait olduğu için kendilerinden gecikme bedeli talebinde bulunulmuştur.” şeklindeki açıklaması görülmüş olup başvuranın talebi olan projede görev alan çalışanların maaşlarında yapılan 82.797 TL kesintinin kaldırılması talebinin, ve . . .’nin personel giderine ilişkin olan kısmı (51.585 TL’lik) bakımından idare tarafından yerine getirildiği anlaşılmış olup;

12.1) 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Şikâyete konu talebin idarece yerine getirilmesi” başlıklı 27 nci maddesinin birinci fıkrasında inceleme ve araştırma devam ederken

Kamu Denetçiliği Kurumunun tarafları dostane çözüme davet edebileceği, ikinci fıkrasında şikâyete konu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı vererek inceleme ve araştırmasını sonlandıracağı ve “Dostane çözüm kararı” başlıklı 33/A maddesinde ise şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikâyetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca

Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı verileceği karşısında, başvurunun bu kısmına ilişkin olarak “Şikâyete konu talebin idarece yerine getirilmesi” sebebiyle Yönetmeliğin 33/A maddesi gereğince

Dostane Çözüm kararı verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

12.2) Bununla birlikte, başvuranın söz konusu 51.585 TL’lik bedelin bir yıldan fazla süre öncesine ait

olduğu için TÜBİTAK Başkanlığından gecikme bedeli talebinde bulunulduğunu ifade ettiği de görülmüş olup 6328 sayılı Kurumumuz Kanunu’nun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile adı geçen Kurumumuz Yönetmeliği’nin “İdari başvuru yollarının tüketilmesi” başlıklı 12 nci maddesine ve “Ön inceleme üzerine yapılacak işlemler ve verilecek kararlar” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama

Usulü Kanununda öngörülen idari başvuru yollarının veya özel kanunlarda yer alan zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmesinin gerekli olduğu ve idari başvuru yolları tüketilmeden yapılan başvuruların ilgili idareye gönderileceği düzenlendiğinde ve bu hususa ilişkin idari başvuru yollarının henüz tüketilmediği anlaşıldığından başvurunun bu kısmı ile ilgili olarak Gönderme Kararı verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

13) Bu çerçevede, başvurunun diğer kalan kısmı ile ilgili olarak, söz konusu projede Ar-Ge mühendisi

olarak çalışmış . .’ye yapılan ödemelere ilişkin olarak “ . .’nin projede yer almaması nedeniyle” yapılan kesintinin (31.212 TL’lik) iadesi talebine yönelik inceleme yapılmış olup buna ilişkin somut olaya bakıldığında;

13.1) . .’nin 20.01.2020-12.08.2020 tarihleri arasında söz konusu firmada Ar-Ge Mühendisi olarak

çalıştığı, Personel Ortalama Aylık Maliyet Formuna (1. Dönem) göre prim gün sayısı Mart ve Nisan

aylarında 15, diğer aylarda (Şubat, Mayıs, Haziran ve Temmuz) 30 olmak üzere toplamda 31.212,02 TL’lik maliyet sunulduğu;

13.2) . .’nin 20.02.2021 tarihli TÜBİMER ve CİMER başvuruları yaptığı ve bu başvurularında;

’ın her ay maaşını gönderdiği, ancak sigorta ve muhasebe ücretini ortağı olan . . .’nin banka hesabı üzerinden geri aldığı, Ağustos ayında Yönetmenlikte 1512 destek programında personel sigorta ücretinin ödenmeyeceğini ve muhasebe ücretinin destek programı tarafından karşılanacağını öğrendiğinde sigorta ve muhasebe ücretini göndermemeyi talep ettiği halde göndermesinin istenildiği aksi durumda şirketin maddi olarak eksi seviyelere düşeceğinin belirtildiği, bu ücreti göndermediğinden dolayı da 12

Ağustos’ta şirketten hiçbir şekilde alacak ve verecek olmadığını belirten istifa belgesi imzalatılarak işine son verildiği ve 12 günlük maaşının tarafına verilmediği hususlarını açıklayarak gerekenin yapılmasını talep ettiği;

13.3) TÜBİMER’in 03.03.2021 tarihli cevabında; başvurunun dikkate alındığı ve konu hakkında

Kurumumuz Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı’nın (TEYDEB) değerlendirmelerinin alındığı, Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketinden bilgi ve belge talep edilerek inceleme yapılması gerektiği, söz konusu bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde bilgi verileceği hususlarının ifade edildiği;

13.4) TÜBİMER’in 12.07.2021 tarihli . .’ye cevabında; başvurunun, TEYDEB tarafından incelendiği

ve yapılan değerlendirmede: TÜBİTAK tarafından yürütülen destek programlarının mevzuatında destek programlarına yapılan proje başvurularının değerlendirme ve izleme süreçlerinde görev alan kişilere sunulan bilgi ve belgelerin, kuruluşa ait “ticari gizli bilgi” veya “hizmete özel bilgi” olarak kabul edildiği ve üçüncü kişilere herhangi bir yolla aktarılmayacağı yönünde hüküm yer aldığı, TÜBİTAK ile kuruluşlar arasında imzalanan proje sözleşmesinde “Proje yürütücüsü ile projede diğer çalışanların ve proje mali sorumlusunun işvereni kuruluştur. Bu kişiler ile kuruluş arasındaki ilişkilerde TÜBİTAK taraf değildir.” maddesinin yer aldığı, Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketinden bilgi ve belge talep edildiği, Başkanlık tarafından desteklenen “Yerli Elektronik Stetoskop Üretimi” başlıklı ve

“ ” numaralı projede . .’nin Yazılım ve Tasarım Mühendisi olarak yer aldığı ve . .’ye kuruluş tarafından ücret ödemesi yapıldığı, ancak ücret ödemesinin yapıldığı gün veya takip eden günlerde . .

tarafından Yönetim Kurulu Başkan Vekili . . .’nin hesabına para aktarıldığının tespit edildiği, aktarma işleminin başvuru sahibi tarafından Yönetim Kurulu Başkan Vekilinin kişisel hesabına yapıldığı, şirket hesabına aktarma veya iade işleminin yapılmadığı, projenin normal teknik ve mali değerlendirme süreçlerinin devam ettiği, süreçler tamamlandığında konu ile ilgili yapılacak işleme karar verileceği, başvuru sahibinin 12 günlük maaşını almadığı yönündeki iddiasında mevzuat ve proje sözleşmesi hükümlerine göre TÜBİTAK taraf olmadığı için yapılacak bir işlem bulunmadığı hususlarının açıklandığı;

13.5) 17.09.2021 tarihli Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formunda (2020/1 Döneminde) 55.861,56

TL’lik gerçekleşen personel giderinin beyan edildiği, ancak ve . . .’nin ücretine ilişkin

Genel Kurul Kararı noter onay tarihinin Mali Müşavir Rapor tarihinden sonra olması ve Kuruluşun

20.02.2021 tarihli yazısına istinaden personel . .’nin proje faaliyetlerinde görev almaması nedeniyle

55.861,56 TL’nin destek kapsamından çıkartıldığı açıklamasının yer aldığı;

13.6) TÜBİTAK TEYDEB’in 25.02.2021 tarihli yazısıyla söz konusu projenin mali raporlarının mali

inceleme ve denetimini yapan ve Mali Müşavirlik Proje Harcamaları Değerlendirme Raporunu hazırlayan

Yeminli Mali Müşavir . .’den projenin 1. Dönem mali raporunun talep edildiği;

B

13.7) TÜBİTAK TEYDEB’in Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketine 17.05.2021

tarihli yazısıyla “Mali Rapor içerisinde yer alan belgelerin ve Kurumumuzun tabi olduğu mevzuat kapsamında elde ettiğimiz diğer belgelerin incelenmesi neticesinde; projede Yazılım ve Tasarım Mühendisi olarak yer alan . .’ye kuruluşunuz tarafından ücret ödemesi yapıldığı ancak yapılan bu ödemenin bir kısmının . . tarafından aynı gün veya takip eden günlerde Yönetim Kurulu Başkan Vekili . . .’nin hesabına iade edildiği tespit edilmiştir. Mevzuat hükümlerine göre . .’ye yapılan ücret ödemesinin bir kısmının Yönetim Kurulu Başkan Vekili . . .’nin hesabına iade edilme gerekçesi ile ilgili

Başkanlığımıza bilgi verilmesi gerekmektedir. numaralı projenizin 2. dönemine ait mali denetleme süreci Kuruluşunuzdan gelecek açıklamaya kadar bekletilecektir. Ayrıca Mali Raporun incelenmesi neticesinde tespit edilen diğer eksikliklerle ilgili yapılacak işleme de Kuruluşunuzdan gelecek açıklama da dikkate alınarak karar verilecektir.” şeklinde bildirimde bulunulduğu;

13.8) Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketinin 20.05.2021 tarihli yazısıyla verdiği

cevapta, özetle; eski çalışanları . .’nin şirketlerini şikâyet ettiğinin anlaşıldığı, şirketlerinin TÜBİTAK

1512 desteği kapsamında imzalanan sözleşme dâhilinde taahhüt ettiği hususlara sadık kalarak tüm süreci

1512 Girişimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde tamamladığı, . .’nin

Yönetim Kurulu Başkan Vekili . . .’nin hesabına gönderilen ve “iade” olarak adlandırılan şahsi hesap hareketlerinin, şirketleri ile herhangi bir çıkar ilişkisi bulunmadığı, aksine, eski çalışanları olan . . ile kurucu ortaklar arasında sadece işveren-çalışan ilişkisi ile sınırlı olmayan, bir yıldan fazla geçmişi olan ve eskiye dayanan maddi ve manevi birlikteliğinin sonucu olarak bu para transferlerinin yapıldığı; şirketlerinin kuruluş sürecinde . .’nin de giderlere ortak olmak istediğini söylediği, SGK işveren payı ve muhasebe gibi diğer giderleri ödeyerek destek olmak istediğini belirttiği, bunun üzerine . .’nin ödemekle yükümlü olduğu SGK işçi payı dâhil tüm ödemeleri kendisine yaptıkları ve akabinde karşılıklı mutabakatları neticesinde bilgilendirme yaptıkları ve . .’nin de söz konusu ücretleri ulaştırdığı, bütün bunların .

.’nin hür iradesiyle gerçekleştiği; diğer yandan . . ile sorunların ilk günden itibaren başladığı, Covid-

19 nedeniyle . .’nin şirkete hiç gelmediği, uzaktan çalışmak istediği, ancak işlerin bu şekilde

ilerlemediği, altı aylık raporda hiçbir katkısının olmadığı, bu nedenlerle işten çıkartmak istedikleri halde pandemiden ötürü işten çıkartma yasağı olduğundan bunu gerçekleştiremedikleri, sonunda kendisinin başka bir iş bularak işten ayrıldığı hususlarının açıklandığı;

13.9) TÜBİTAK TEYDEB’in 20.09.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla; projeye ilişkin teknik ve mali

değerlendirmeler neticesinde hak edilen destek tutarlarından, transfer ödemesi/ödemeleri mahsup edildikten sonra geriye kalan 48.515 TL’nin TÜBİTAK’a iade edilmesi gerektiğinin bildirildiği; akabinde ise TÜBİTAK TEYDEB’in 01.10.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla; 24.05.2021 tarihli ve sayılı yazıda projenin 1. döneminde projede bir çalışması ve katkısının olmadığı belirtilen . .’nin 31.212 TL personel maliyeti kapsam dışı bırakıldığı ve iade işleminin yapılması gerektiği hususlarının bildirildiği;

13.10) Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketinin 30.10.2021 tarihli “Transfer

Ödemesi İadesi Kararına İtiraz” konulu yazılarında; kuruluşlarının 20.05.2021 tarihli yazısında . .’nin proje faaliyetlerinde görev almadığı neden gösterilerek yapılan kesintiye de itiraz ettikleri, ilgili yazıdaki ifadelerinin kendisinden beklentileri karşılayamaması, performansının çok düşük kalması, beklentileri dışında sürekli uzaktan çalışma isteği nedenleriyle serzenişleri ifade eden bir söylem olduğu, projede görev almadığını belirten bir beyan olmadığı, SGK kayıtlarından da görülebileceği üzere projede ar-ge personeli olarak görev aldığı, pandeminin başında bulunduğu bölgedeki vakaların yüksek olması ve uzun yola seyahat etmek istememesi nedenleriyle kendisine pandemide uzaktan çalışma kararları gereği izin verildiği, projede çalışan olarak görev alıp almadığı, maaşını proje üzerinden alıp almadığı hususunun hem SGK kayıtlarından hem de kendisinden teyit edilebileceği, . .’nin proje faaliyetlerinde görev aldığı sabit

olduğundan maaşının tekrar destek kapsamına alınmaması kararında düzeltme talep ettikleri hususlarının açıklandığı,

13.11) TÜBİTAK TEYDEB’in 27.10.2021 tarihli ve sayılı yazısında; proje kapsamındaki harcama

ve giderlerin, 1512 programı Uygulama Esasları ve Mali Rapor Hazırlama Kılavuzu hükümleri ile proje sözleşmesine uygun olarak TÜBİTAK’a sunulması gerektiği, söz konusu mevzuatta belirtilen tevsik edici belgelerin mali raporda bulunmasından kuruluşun sorumlu olduğu, bu belgelerin her durumda hazırlanması ve kuruluş ve mali müşavir tarafından 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi gerektiği, bu belgelerin talep edilmesi halinde bu süre içerisinde TÜBİTAK’a ibraz edilmesinin zorunlu olduğu, mevzuata göre

TÜBİTAK proje kapsamındaki harcama ve giderlere ait mali raporları denetleme hakkına sahip olduğu, Uygulama Esaslarının “Teknogirişim sermayesi desteği sürecinin tamamlanması” başlıklı 32/1 inci maddesi hükmü gereği mahsuplaşma işlemleri neticesinde kuruluşun iade etmesi gereken tutar oluştuğu için söz konusu madde gereği kuruluştan talep edildiği, kuruluşun 24.05.2021 tarihli yazısında yer alan .

.’nin “ilk 6 aylık raporda en ufak bir çalışması, hatta bir kelime bile katkısı olamadığı” ifadesinde açıkça

. .’nin projede çalışmadığının belirtilmesine karşılık kuruluşun 04.10.2021 tarihli yazısında projede görev aldığını ifade etmelerinin çelişki oluşturduğu, TÜBİTAK tarafından 24.05.2021 tarihli yazıdaki açıklamalar esas alınarak işlem yapıldığı, sonuç olarak kuruluştan daha önce talep edilen açıklamada .

’nin projede görev almadığını belirtmiş olmaları nedeniyle talebin uygun bulunmadığı ve iade işleminin gerçekleştirilmesi gerektiği hususlarının açıklandığı;

13.12) Başvuranın Kurumumuza başvurduğu;

Anlaşılmıştır.

14) Başvuruya konu uyuşmazlığın, proje çalışanlarından Ar-Ge Mühendisi . .’nin şikâyeti üzerine

yapılan inceleme sürecinde, kuruluştan istenilen açıklamalarda yer alan . .’nin “ilk 6 aylık raporda en ufak bir çalışması, hatta bir kelime bile katkısı olamadığı” şeklindeki ifadesine istinaden . .’ye ödenen ücretlerin toplamı olan 31.212 TL’lik meblağın TÜBİTAK tarafından iade edilmesinin istenmesinin hukuka uygunluğu noktasında düğümlendiği anlaşılmıştır.

15) Konuyla ilgili yukarıda da yer verilen detaylı mevzuata bakıldığında, proje destek sürecinin nasıl

işleyeceğine ilişkin net bir usulün belirlendiği görülmüş olup buna göre Teknogirişim sermayesi desteğinin, destek kapsamına alınan proje faaliyetlerine karşılık gelen bütçe tutarı olduğu, bu tutarın kuruluş ile

TÜBİTAK arasında proje sözleşmesinin imzalamasının ardından, teknogirişim sermayesi desteği çağrısında belirtilen kapsamda ödeneceği, destek kapsamına alınan bütçeye ilişkin ilk ödemenin proje sözleşmesinin imzalanmasının ardından destek özel hesabına aktarılacağı, ara ödemelerin, desteğin faaliyet dönemlerine ilişkin İş Planı İlerleme Raporlarının (AGY312) TÜBİTAK’a PRODİS uygulaması üzerinden gönderilmesinin ardından destek özel hesabına aktarılacağı, son ödemenin ise desteğin son dönemine ait İş

Planı İlerleme Raporunun (AGY312) teknik ve mali incelenmesinin ardından, TÜBİTAK Teknogirişim

Sermayesi Desteği Programı Uygulama Esaslarının 32 nci maddesinde belirtilen proje sonu işlemleri de dikkate alınarak destek özel hesabına aktarılacağı; projelerde belirtilen tutarın, kuruluşun proje maliyetlerine ilişkin önerdiği bütçe olduğu, sözleşmeye konu projenin doğrudan desteklenecek bütçesi olmadığı, desteklemenin projede yer alan faaliyetlere ilişkin yapılan harcama ve giderlerin belgelendirilmesi ve belgelenmiş harcama ve giderlerin programın Uygulama Esasları ve genel mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesine dayalı olarak yapılacağı, destek kapsamı ve projenin izleme sürecinde karar verilecek destekleri içeren proje destek karar yazısı ve proje sürecinde gerçekleşen değişiklikler dikkate alınarak, projenin dönemsel harcama ve giderlerinin teknik ve mali yönlerden yapılacak değerlendirmeleri sonucunda desteklemeye esas harcama tutarının belirleneceği ve belirlenen desteklemeye

esas harcama tutarının, Uygulama Esasları çerçevesinde ödeneceği; kuruluşa aktarılan proje desteğinin ve tüm AGY312’lerin değerlendirilmesi sonunda hesaplanan destek tutarı toplamının dikkate alınarak mahsuplaşma işlemlerinin gerçekleştirildiği, kuruluşun iade etmesi gereken tutar olması halinde, bu tutarın

TÜBİTAK tarafından kuruluşa bildirim yapılmasını takip eden bir (1) ay içerisinde kuruluş tarafından

TÜBİTAK’a iade edileceği,; kuruluşun desteklenen iş planının bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden, değerlendirme ve izleme aşamalarında, izleyiciye, programın yürütülmesinde görevli kurumların görevlendirdiği uzmanlara gerekli araç ve ortamların sağlanmasından ve gerekli bilgi akışının sağlanmasından tüzel kişilik olarak, kuruluş yetkilisinin ise desteklenen iş planının bilimsel, teknik, idari, mali ve hukuki yönden Uygulama Esaslarına uygun bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olduğu; diğer yandan Uygulama Esaslarına göre program kapsamında iş planının gerektirdiği ve ödemesi yapılan harcama ve giderlerin kabul edileceği, bunların arasında personel giderlerinin de sayıldığı ve program kapsamında desteklenen iş planı faaliyetlerinde görevli personelin giderlerinin, dönemsel AGY312 kapsamında kuruluş tarafından ortalama aylık maliyetiyle beyan edileceği; Mali Rapor Hazırlama Kılavuzuna göre desteklenen projede, destek kapsamına alınan firma çalışanı proje personelinin dönem içerisinde projedeki çalışma sürelerine ilişkin maliyetlerinin belirlenmiş esas ve kurallar çerçevesinde hazırlanması ve aynı esas ve kurallar çerçevesinde Yeminli Mali Müşavir tarafından denetim ve tasdikinin yapılması gerektiği, Personel Aylık Maliyet Formunun (G011-A), ilgili dönemdeki her ay için ayrı ayrı düzenlenmesi gerektiği, projede görev almayan personelin “Personel Aylık Maliyet

Formu (G011-A)”na eklenmeyeceği ve tüm iş paketleri için tek bir Personel Aylık Maliyet Formunun (G011-A) düzenleneceği, proje personeline ait net ücret ödemelerinin tek tek veya topluca banka aracılığıyla yapıldığını gösteren belge ve bilgilerin (banka dekontları ya da banka ekstresi vb.) Mali

Raporda bulunması gerektiği, net ücret ödemesi banka aracılığıyla yapılmayan personelin ilgili ayın/ayların personel maliyetinin desteklenmeyeceği, ilgili ayda/aylarda herhangi bir personelin net ücretinin kısmi olarak ödenmesi (ücretin bir kısmının kasadan ödenmesi kısmi ödeme kapsamında anlaşılmamalıdır)

durumunda o personelin ilgili aya ait ücretinin tamamının desteklenmeyeceği, ancak bu durum nedeniyle destek kapsamı dışında bırakılan söz konusu maliyetin tamamının banka kanalıyla ödenmesi durumunda daha sonraki dönemlerde kuruluş tarafından yeniden talep edilebileceği, net ücretin bir kısmının kasadan bir kısmının da bankadan ödenmesi halinde sadece kasadan yapılan ödemenin kapsam dışı bırakılacağı, bankadan yapılan ödemenin ilgili dönemde beyan edileceği, kasadan yapılan ücret ödemelerinin gerek ilgili dönemde gerekse sonraki dönemlerde beyan edilmeyeceği, beyan edilse dahi desteklenmeyeceği, Personel

Gider Formunda yer alan personele ait her ayın SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin firma onaylı kopyalarının Mali Rapora eklenmesi gerektiği, personel maliyetleri içerisinde yer alan vergi, sigorta primi (SGK işveren payı, sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik sigortası işveren payı, işçi payları) ve benzeri mali yükümlülüklerin dönem içerisinde veya en geç AGY500 raporu düzenlenene kadar ilgili kamu kurumlarına ödenmesinin ya da takside bağlanmış olmasının gerektiği, vergi, sigorta primi ve benzeri mali yükümlülüklerin ödendiğine ya da takside bağlandığına dair bilgi ve belgelerin Mali Rapora eklenmesi, ödemesi ve taksitlendirilmesi yapılmayan ya da eksik yapılan veya belgelendirilmeyen ilgili ayların ilgili personel maliyetleri Mali Raporda beyan edilse dahi desteklenmeyeceği, personel maliyetleri değerlendirilirken her ayın maliyetinin ayrı ayrı değerlendirileceği, dönem içindeki bir aya ait personel maliyetleri içerisinde yer alan vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin ödenmemesi, taksitlendirilmemesi veya yeniden yapılandırılmaması durumlarında sadece o aya isabet eden ilgili personelin maliyetinin tamamının destek kapsamı dışında kalacağı, son döneme ait personel maliyetlerinin daha sonra beyan edilemeyeceğinden personel maliyetleri içerisinde yer alan vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin dönemin AGY500 raporunun düzenlendiği tarihe kadar ilgili kurumlara ödenmiş veya taksitlendirilmiş olması gerektiği; AGY312’nin mali değerlendirmesi kapsamında TEYDEB bünyesindeki mali değerlendirme uzmanı tarafından AGY500 ve Mali Raporun inceleneceği ve rapor dispozisyonuna uygun bulunursa, proje teknik uzmanının ön değerlendirmesi dikkate alınarak iş planının ilgili dönemine ilişkin “Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu”nun mali değerlendirme uzmanı tarafından

düzenleneceği, mali değerlendirme sonucunda Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formu düzenlenmiş ve talep edilen AGY412 raporu gönderilmiş ise AGY312 üzerinde proje teknik uzmanının son değerlendirmesini yaparak desteklemeye esas harcama tutarını belirleyeceği hususlarının açıkça mevzuatta belirlendiği görülmüştür.

16) Konuyla ilgili olarak idarenin açıklamalarına göre ise mevzuat gereği TÜBİTAK’ın proje

kapsamındaki harcama ve giderlerini denetleme hakkına sahip olduğu, TÜBİTAK tarafından 1512 programı kapsamında, proje bazlı olarak belli şartlarda hibe desteğinin verilmekte olduğu, proje sonunda ortaya çıkması muhtemel fikri ve sınai tüm hakların proje sözleşmesi ile kuruluşun tasarrufuna devredilmekte olduğu, 1512 programı kapsamında kuruluşlara yapılan teminatsız ön ödemeyle ilgili olarak proje sonunda kuruluş tarafından sunulan harcama ve giderlerin teknik ve mali değerlendirmesi neticesinde uygun bulunan tutarlar üzerinden mahsuplaşmanın yapıldığı, mahsuplaşma sonrası ödenecek tutarın çıkması halinde bu tutarın kuruluşa ödenmekte olduğu, iade istenecek tutarın oluşması halinde ise söz konusu tutarın kuruluştan istenmekte olduğu, şikâyet konusu proje ile ilgili olarak yapılan kesintilerin yasal dayanağının cevap içerisinde yer aldığı, TÜBİTAK’a sunulan harcama ve giderlerin bir bütün olarak değerlendirilmekte olduğu ve kabul edilen tutarların kuruluşa ödenmekte olduğu anlaşılmıştır.

17) Kurumumuz tarafından yapılan incelemede;

17.1) Kuruluşa ilişkin 17.09.2021 tarihli Harcama ve Gider Belgeleri Kabul Formuna (2020/1. Dönemine

ilişkin) göre personel giderlerinden 55.861,56 TL’nin kabul edilmediği ve “Açıklamalar” kısmında, “Personel Gider Formunda; ve . . .’nin ücretine ilişkin Genel Kurul Kararı noter onay tarihinin Mali Müşavir Rapor tarihinden sonra olması ve Kuruluşun 20.05.2021 tarihli yazısına istinaden personel . .’nin proje faaliyetlerinde görev almaması nedeniyle 55.861,56 TL destek kapsamından çıkartılmıştır.” şeklinde ifadelerin yer aldığı görülmüş olup başvuruya konu uyuşmazlığın dayanağının ve böylelikle başvuruya konu işlemin sebep unsurunun “Kuruluşun 20.05.2021 tarihli yazısına istinaden personel . .’nin proje faaliyetlerinde görev almaması” hususu olduğu anlaşılmıştır.

17.2) Yukarıda 13.9 nolu paragrafta da yer verilen kuruluşun söz konusu 20.05.2021 tarihli yazısına

bakıldığında, ’ın . .’nin Covid-19 nedeniyle şirkete gelmediği, uzaktan çalışmak istediği, altı aylık raporda hiçbir katkısının olmadığı, bu durumdan memnun olmadıkları halde pandemi koşulları gereği işten çıkartma yasağı olduğundan . .’yi işten çıkartamadıklarını ifade ettiği görülmüştür.

17.3) Diğer yandan, Kuruluş tarafından TÜBİTAK’a sunulan raporlara bakıldığında;

17.3.1) Kuruluşun 2020/1. döneme ait İş Planı İlerleme Raporunu (AGY312) 23.09.2020 tarihinde

sunduğu; bu raporda personel giderleri formu ile ilgili olarak 55.861,56 TL tutarındaki personel giderinin uygun bulunarak Yeminli Mali Müşavir tarafından onaylandığı;

17.3.2) 1. Dönem (01.02.2020-31.07.2020 tarihleri arası) Mali Raporunda Personel Aylık Maliyet

Formunda ve Personel Ortalama Aylık Maliyet Formunda . .’nin yer aldığı, 2. Dönem raporunda ise yer almadığı;

17.3.3) . .’ye Şubat-Temmuz 2020 arasında yapılan aylık ödemelere ilişkin ücret bordrolarının, şirket

hesabından . .’nin hesabına yapılan ödemelerin banka dekontlarının ve Sigortalı Hizmet Listesi ile SGK

Tahakkuk Fişinin, ayrıca kuruluşun SGK’ya borcu olmadığına dair “e-Borcu Yoktur Belgesi”nin Mali

Rapor ekinde yer aldığı;

17.3.4) 05.04.2021 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü “İhale

Konusu Olmayan İşlerle İlgili e-Borcu Yoktur Belgesi”nde söz konusu şirket adına “Türkiye genelinde

Kurumumuz bilgi işlem kayıtlarında 05.04.2021 tarihi itibariyle yapılan sorgulama sonucunda, Kurumumuza muaccel hale gelmiş borcunuzun bulunmadığı anlaşılmıştır.” ifadesinin yer aldığı;

Görülmüştür.

17.3.5) Bu tespitler neticesinde, her ne kadar gerçekleştirilen proje faaliyetlerinin ve harcamaların

gerektiğinde TÜBİTAK tarafından denetleneceği ve bu denetlemenin sonucuna göre işlem yapılacağı açık olmakla birlikte . .’nin söz konusu projede çalışmasının karşılığı olarak gerekli ücret ödemelerinin yapıldığının açık ve sabit olduğu anlaşılmış olup Uygulama Esaslarına göre de program kapsamında iş planının gerektirdiği ve ödemesi yapılan personele ilişkin harcama ve giderlerin kabul edileceği açıktır.

17.4) Her ne kadar S’ın . .’nin projedeki çalışmaları ile ilgili olumsuz ifadeleri açık olsa da

TEYDEB’in 01.10.2021 tarihi yazısıyla . .’ye ilişkin 31.212 TL personel maliyetinin kapsam dışı bırakıldığının kuruluşa bildirilmesi üzerine Kuruluşun 04.10.2021 tarihli ve sayılı itiraz yazısında, yapılan kesintiye itiraz ettikleri, 20.05.2021 tarihli yazıdaki ifadelerin, “ . .’nin beklentilerini karşılayamaması, performansının çok düşük kalması, beklentileri dışında sürekli uzaktan çalışma isteği nedenleriyle serzenişlerini” ifade eden bir söylem olduğu, projede görev almadığını belirten bir beyan olmadığı, SGK kayıtlarından da görüleceği üzere . .’nin projede ar-ge personeli olarak görev aldığı, pandeminin başında bulunduğu bölgedeki vakaların yüksek olması ve uzun yola seyahat etmek istememesi nedenleriyle . .’ye pandemide uzaktan çalışma kararları gereği izin verildiği, projede çalışan olarak görev alıp almadığı, maaşını proje üzerinden alıp almadığı hususunun hem SGK kayıtlarından hem de kendisinden teyit edilebileceği, dolayısıyla . .’nin proje faaliyetlerinde görev aldığının sabit olduğu hususlarının açıklandığı görülmüş olup bu ifadelerin serzeniş niteliğinde olduğu ve bu ifadelerden doğrudan

. .’nin proje faaliyetlerinde görev almadığı sonucunun çıkartılmasının hakkaniyetli olmadığı değerlendirilmiştir.

17.5) Kaldı ki proje kapsamında bir çalışan olarak . .’ye gerekli ödemelerin yapıldığı, her ne kadar bazı

ödemelerin . .’den iadesinin istenildiği ve hesap hareketlerinin de bunu doğruladığı açık olsa da yukarıda

13.4 nolu paragrafta da yer verildiği üzere TÜBİTAK tarafından da yapılan değerlendirmeye göre aktarma

işleminin . . tarafından kişisel bir hesaba yapıldığı, şirket hesabına aktarma veya iade işleminin yapılmadığı, ’ın da bu durumu doğrulayarak şahsi hesap hareketlerinin, şirketleri ile herhangi bir çıkar ilişkisi bulunmadığını, . . ile aralarında sadece işveren-çalışan ilişkisi ile sınırlı olmayan, eskiye dayanan maddi ve manevi birliktelik olduğunu ve bunun sonucu olarak bu para transferlerinin yapıldığını ifade ettiği, bu çerçevede, bu hususta TÜBİTAK’ın bir taraf olmadığı değerlendirilmiştir.

17.6) Ayrıca başvuruya konu sürecin tekabül ettiği Şubat-Temmuz 2020 tarihleri arasında yaşanan pandemi

koşullarının da dikkate alınması gerektiği, bu çerçevede . .’nin işe gelmemesi, uzaktan çalışma talebi olması hususlarının kabul edilemeyecek gerekçeler olmadığı, ayrıca pandemi nedeniyle işten çıkartma yasağı olduğu da ayrıca düşünüldüğünde başvuranın iddialarının yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

17.7) Bu çerçevede, TEYDEB’in 27.10.2021 tarihli ve sayılı yazısıyla 20.05.2021 tarihli yazıda .

.’nin “ilk 6 aylık raporda en ufak bir çalışması, hatta bir kelime bile katkısı olamadığı” ifadesinin yer aldığı, bu ifadede açıkça . .’nin projede çalışmadığının belirtilmesine karşılık son itiraz yazısında projede görev aldığının ifade edilmesinin çelişki oluşturmakta olduğu gerekçesi ile TÜBİTAK tarafından

20.05.2021 tarihli yazıdaki açıklamalar esas alınarak işlem yapıldığı, böylelikle işveren ile işçi arasındaki

işin görülme niteliğine ilişkin serzenişlere dayalı bir işlem yapıldığı, başvuranın ise Kurumumuza yaptığı

başvurusunda . .’nin projede yer aldığına dair gerekli tüm belgeleri mevzuata uygun şekilde idareye sundukları ve konunun bir bütün olarak ele alınması gerektiğini ifade ettiği, asıl önemlisi ise . .’ye ödemelerin yapıldığının sabit olduğu ve buna ilişkin belgelerin de ilgili mevzuata uygun olarak

TÜBİTAK’a sunulduğunun açık olduğu dikkate alındığında 31.212 TL’lik personel giderinin iade edilmesi talebinin gerekçesi olarak sunulan işveren ile işçi arasındaki işin görülme niteliğine ilişkin serzenişlerin, bu işlemin dayanağı olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmiş ve 31.212 TL’lik personel giderinin iade edilmesi talebine ve başvuranın itirazlarının reddine ilişkin 27.10.2021 tarihli ve sayılı işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

18) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamında yapılan

inceleme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle, TÜBİTAK 1512 Teknogirişim Sermayesi Desteği

Programı çerçevesinde, – Mühendislik Teknoloji Anonim Şirketi’nin numaralı ve “Yerli Elektronik Stetoskop Üretimi” başlıklı projesinde yer alan . .’ye yapılan ödemelere ilişkin 31.212 TL’lik meblağın, şirket yetkilisi ’ın . .’nin projede çalışmadığı şeklindeki ifadelerinin doğrudan dikkate alınarak iadesinin talep edilmesine ve başvuranın itirazlarının da reddedilmesine ilişkin TÜBİTAK TEYDEB Başkanlığının 27.10.2021 tarihli ve sayılı işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak İdare tarafından, başvurana verilen gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup; idare tarafından bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde

herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa)

arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle;

Başvuruya konu hususlardan,

– ve . . .’ye ilişkin personel gideri olan 51.585 TL’lik meblağa dair TÜBİTAK’ın iade talebine itiraz bakımından bu hususun idare tarafından yerine getirildiği anlaşıldığından başvurunun bu kısmı ile ilgili olarak DOSTANE ÇÖZÜM KARARI verilmesine;

– Başvuranın söz konusu 51.585 TL’lik bedelin bir yıldan fazla süre öncesine ait olduğu için TÜBİTAK

Başkanlığından gecikme bedeli talebi bakımından idari başvuru yollarının tüketilmediği anlaşıldığından başvurunun bu kısmı ile ilgili olarak GÖNDERME KARARI verilmesine ve TÜBİTAK Başkanlığı tarafından, iyi yönetim ilkelerine uygun olarak makul bir süre içinde tesis edilecek gerekçeli işlemin sonucunun başvuranla birlikte Kurumumuza da iletilmesi gerektiği ve verilecek cevabın tebliği tarihinden veya 60 gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren 6 ay içinde diğer başvuru koşullarını taşımak kaydıyla Kurumumuza yeniden başvuru yapabileceğinin başvurana bildirilmesine;

– . .’ye ödenen ücretlerin toplamı olan 31.212 TL’lik meblağa ilişkin olarak TÜBİTAK’ın iade talebine itiraz bakımından ise başvurunun bu kısmının kabulü ile TÜBİTAK TEYDEB Başkanlığının

27.10.2021 tarihli ve sayılı işleminde yer alan . .’ye yapılan ödemelere ilişkin 31.212 TL’lik

meblağın iade edilmesi talebinin yeniden değerlendirilmesi hususunda TÜRKİYE BİLİMSEL VE

TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;

– 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU BAŞKANLIĞI tarafından bu tavsiye kararı üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

– Kararın, BAŞVURAN ile TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU

BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

---