Proje değişikliği nedeniyle fazla ödenen bedelin tazmini ve kesin hesap yapılmadığı itirazının reddi (Sayıştay)

Konu: 2 adet kurulması gereken sistemin, proje değişikliği doğrultusunda 1 adet kurulmuş olması nedeniyle fazladan bedeli ödenen 1 adet sistem hakkında.

1- 404 sayılı Ek İlamın (b) maddesiyle; … Yapım İşinde 2 adet kurulması gereken “Greenbox ve görüntü algılayıcı sisteminin”, proje değişikliği doğrultusunda 1 adet kurulmuş olması nedeniyle fazladan bedeli ödenen 1 adet Greenbox ve görüntü algılayıcı sistemi bedeli ile ilgili olarak … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlular, Harcama Yetkilisi (Bakanlık Müşaviri) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (Bakanlık Müşaviri) … göndermiş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle;

Ek ilamın (b) fıkrasındaki; Sözleşme eki şartnameye göre 2 adet kurulması gereken “Greenbox ve görüntü algılayıcı sisteminin” 1 adet kurulduğu ancak Sayıştay 7. Dairesi tarafından çıkartılan 13.08.2014 tarih ve 241 nolu ilamın 7 nci maddesi e ve f fıkraları ile hüküm dışı karar verilen …. TL’ye ilişkin kararına müteakiben oluşturulan heyet tarafından tespit edilebildiği, söz konusu işin Geçici Kabulünün 10/05/2012 tarihinde yapıldığı ancak Sayıştay denetimlerinin sonuçlanması beklendiğinden kesin kabulü henüz yapılamadığı, kesin kabul yapılamadığı içinde kesin hesabın da yapılamadığı, inceleme konusu işin, birim fiyat esası ile olmadığı, anahtar teslimi iş olduğu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 Sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine göre tespit edilen eksiklikler için tespit edilen bedelin yasal olarak Kesin Kabule müteakiben çıkartılacak Kesin hesapta kesilmesinde hukuki bir engel bulunmadığını,

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… 2012 yılı hesabının 7. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 19.01.2016 tarih ve 404 sayılı Ek İlamın b, c ve e fıkralarıyla verilen tazmin hükmünün kaldırılması için, itiraz eden, Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi … ‘İN ilgi yazınız ekinde gönderilen ortak temyiz dilekçesi ve ekleri incelenmiştir.

Dilekçede, İlamın b fıkrasındaki tazmin tutarının Kesin Hesapta kesilmesi yönünde düzeltilmesi, c ve e fıkralarında tazmin hükmedilen tutar ve hususlarda hatalar yapıldığı ileri sürülerek dilekçe ekinde bilgi ve belgeleri içeren 1 adet Hard Disk gönderilerek, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

İlamın b fıkrasıyla ilgili olarak, sorumlular tarafından da kabul edilen kamu zararına ilişkin, Daire Kararının kaldırılması veya değiştirilmesini gerektirecek bir husus bulunmadığından, bu fıkraya ilişkin Daire Kararının tasdikine,

…

karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, gereği görüşüldü;

404 sayılı Ek İlamın (b) maddesiyle; 2 adet kurulması gereken “Greenbox ve görüntü algılayıcı sisteminin”, proje değişikliği doğrultusunda 1 adet kurulmuş olması nedeniyle fazladan bedeli ödenen 1 adet Greenbox ve görüntü algılayıcı sistemi bedeli ile ilgili olarak … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlular söz konusu tazmin tutarına ya da tazminine hükmolunan konuya dair her hangi bir itiraz ileri sürmemektedirler. Sadece işin kesin kabulünün henüz yapılmadığını, buna bağlı olarak ta kesin hesabın çıkarılmadığını, söz konusu tazmin hükmünün infazının kesin hesapta yapılmasını engelleyen herhangi bir hükmün bulunmadığını bildirmişler, ancak her hangi bir tahsilat, mahsup ya da tazmin hükmünün yerine getirildiğine dair belge sunmamışlardır.

6085 sayılı Kanun’un “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında “(2) Sayıştay dairelerinin ilamları;

a) Kanuna aykırılık,

b) Yetkiyi aşmak,

c) Hesap yargılaması usullerine riayet etmemek,

gibi sebeplerle, 52 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı ilgililer tarafından temyiz olunabilir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre sorumlularca ilam hükmünün esasına itiraz edilmeksizin sadece kesin hesapta yerine getirileceği ifade edilmekle birlikte herhangi bir tahsilat gerçekleşmediğinden Daire tarafından verilen tazmin hükmünün kaldırılması ya da bozulmasını gerektiren bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 404 sayılı Ek İlamın (b) maddesiyle … TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE Oy çokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi

Üye …’nın karşı oy gerekçesi:

Yüklenici ile İdare arasında hesap kesme işlemi, kesin hakedişte yapılmakta ve varsa çıkan ya da çıkabilecek borcun ilgili mevzuatı çerçevesinde tasfiye edilmesi gerekmektedir. İlamda kamu zararının oluştuğu düşünülen hakedişler ara hakedişler olup işin tasfiyesi sırasında her zaman için varsa yanlışlıkların düzeltilmesi mümkündür. Üstelik bu yanlışlıklar sadece fazla ödenen ve kamu zararı oluştuğu düşünülen tutarların kesilmesi şeklinde değil varsa yüklenicinin idareden olan alacaklarının da ödenmesi içindir. Kaldı ki yüklenicinin idarede bulunan teminat mektupları da idare için bir garanti oluşturmakta ve kamu alacağı için güvence sağlamaktadır.

Buna göre idarenin sözleşme ile ilgili kesin hesabı çıkarmış olup olmadığı, yapılan ödemelerle hakedişler arasında bir fark meydana gelip gelmediği, davacı lehine ortaya çıkan alacağın yüklenicinin idarede bulunan teminatlarına mahsup edilip edilmediği araştırılmalı ve buna rağmen gerçekleşen zarar varsa tazmini yoluna gidilmelidir.

İşin tabiatı gereği yapım işlerinde geçici hakedişlerde hata olabileceği ihtimaline karşı kesin hakediş müessesesi getirilmiş olup, ara hakedişlerin geçici olması, buradaki oluşabilecek hataların düzeltilmesi işleminin kesin hakkedişte yapılmasını mümkün kılmaktadır.

Dolayısıyla dosyasının kapatılmadığını ve sözleşme gereği verilen kesin teminat mektuplarının da idarede mevcut olduğu, yükleniciye iade edilmediği, bu sebeplerle, ara hakedişlere itibar edilerek çıkarılan fazla ödemenin, henüz kesin hesap çalışmaları ve kesin hakedişi yapılmadığı için, bu aşamada kamu zararı oluşturması mümkün olmadığından Kaldırılması gerekir.