Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Bu karar, Proje Destek Programı kapsamında yapılan ödemelerin mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle sorumlular hakkında tazmin hükmü verilmesini konu almaktadır. Sayıştay, tazmin hükmünün bozulmasına karar vermiştir. Karar, sorumlu olarak belirtilen kişilerin, Proje Destek Programı çerçevesinde gerekli izleme ve değerlendirme faaliyetlerini yerine getirmediği, ancak bu durumun kamu zararı oluşturmadığı gerekçesiyle verilmiştir. Ayrıca, sorumlu tutulabilecek kişilerin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlendiği, özel şirketlerin Sayıştay ilamlarında sorumlu olarak tayin edilemeyeceği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, mevzuata aykırılık tespit edilmediğinden ve sorumluların itirazlarının karşılanmadığı için tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin sorumluluğunun belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken unsurları da ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü	Diğer Özel Bütçeli İdareler
Yılı	2012
Dairesi	7
Karar No	39821
İlam No	43303
Tutanak Tarihi	20.9.2017
Kararın Konusu	Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Konu: Proje Destek Programı kapsamında yapılan ödemelerin projede belirtilen niteliklere sahip olmamasına rağmen destek ödemesinde bulunulması hakkında.

14) 41181 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 14 üncü maddesi ile;

262 sayılı ilamın 40 ıncı maddesinin;

A bendi ile; … Şti. tarafından Hizmet Merkez Müdürlüğüne sunulan “Pazarlama Fonksiyonlarının Geliştirilerek Firma Tutundurmasının ve Üretim Süreçlerinde İyileştirmelerinin Sağlanması” konulu projede, desteklenmesine karar verilen “… ilçesi billboard reklamları” eksik yayımlanmasına rağmen … . Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturaya dayanarak destek ödemesinde bulunulması nedeniyle … TL’nin tazminine ilişkin hükme karşı yapılan temyiz başvurusunun sorumluluk itirazı yönünden reddine, esas yönünden tasdikine karar verilmiştir.

B bendi ile; … , … ve … ilçelerinde yayımlanması gereken gazete reklamları yayımlanmamasına rağmen destek ödemesinde bulunulması nedeniyle … TL’nin tazminine ilişkin hükme karşı yapılan temyiz başvurusunun sorumluluk itirazı yönünden reddine, esas yönünden tasdikine karar verilmiştir.

Karar düzeltme dilekçesi bu ilamın 1 inci sırasında belirtilenin aynısı olup kararın düzeltilerek kaldırılması istenmiştir.

Başsavcılık mütalaası bu ilamın 1 inci sırasında belirtilenin aynısı olup Karar Düzeltilmesine Mahal Olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı şeklindedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlu … ve Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra, gereği görüşüldü;

A bendine İlişkin olarak

Karar düzeltme dilekçesinde … Proje Destek Programı kapsamında mevzuata uygun bir şekilde yapılması gereken iş ve işlemlerin dışında herhangi bir eksiklik, hata ve yanlışın bulunmadığı, mevzuat çerçevesinde yapılması gerekip de yapılmayan herhangi bir durumun-halin mevzu bahis olmadığı belirtilmiştir.

İlamda sorumlu tutulan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi, Proje Faaliyetleri Değerlendirme Raporu ve Tespit Tutanağını düzenleyen ve onaylayanlardır.

… Proje Destek Programı Uygulama Usul Esasları’nın 12 nci maddesinde;

“…

(5) … Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporunda yer alan hedefler, faaliyetler ve faaliyet gerçekleşme durumları işletmeden sorumlu personel tarafından incelenir.

(6) İşletmeden sorumlu personel tarafından inceleme sonrası … Proje Destek Programı Proje Faaliyetleri Değerlendirme Raporu hazırlanır ve Hizmet Merkezi Müdürünün onayına sunulur.

(7) … Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda planlanan faaliyetlerin bir kısmının gerçekleşmemesi durumunda; gerçekleşen faaliyetlere ilişkin ödemeler yapılır, eksik kalan faaliyetlerin takip eden izleme dönemi içerisinde tamamlanması istenir. Eksik kalan faaliyetleri takip eden izleme döneminde tamamlamayan işletmelerin durumu Kurul’a sunulur.

…” denilmekte olup Aynı Esaslar’ın 13 üncü maddesinde ise:

“(1) İşletme, … Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu, proje kapsamında yapılan giderlere ilişkin fatura/fatura yerine geçen belgeler ve bunların ödendiğine dair banka dekontları ile birlikte Hizmet Merkezine başvurur. … Proje Destek Programı Proje Başvuru Formu hazırlama aşamasında danışmanlık hizmeti alınmış ise buna ait fatura ilk izleme dönemine ait harcama belgeleri ile birlikte sunulur.

(2) … Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu ve ekinde verilen o izleme dönemi içinde yapılmış harcamalara ilişkin ödeme belgeleri Hizmet Merkezi tarafından değerlendirilir.

(3) Proje kapsamında makine-teçhizata ilişkin destek ödemesi yapılmadan önce, işletmeden sorumlu personel işletmeyi ziyaret ederek ekte yer alan … Proje Destek Programı Tespit Tutanağını düzenler. Düzenlenen tespit tutanağı evrak kaydına alınır.

(4) Değerlendirme sonucunun uygun bulunması halinde işletmeden sorumlu personel tarafından ekte yer alan … Proje Destek Programı Destek Ödeme Oluru hazırlanarak Hizmet Merkezi Müdürünün oluruna sunulur.

…” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, … Proje Destek Programı çerçevesinde gerekli olan izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin yerine getirilmesi, bu faaliyetlere ilişkin Proje Faaliyetleri Değerlendirme Raporu ve Destek Programı Tespit Tutanağının düzenlenmesi ve onaylanmasına ilişkin görev ve sorumluluklar, bu belgeleri düzenleyen gerçekleştirme görevlisi statüsündeki … uzmanları ile harcama yetkilisi statüsündeki Hizmet Merkezi Müdürüne aittir. Dolayısıyla Faaliyet Değerlendirme Raporu ve Tespit Tutanağını düzenleyen ve onaylayanların, bu rapor ve tutanaklar ile bunlara esas bilgi, belge, faaliyet, makine, teçhizat vb.lerinin … Proje Destek Programında belirtilen şartlara uygunluğundan sorumlu olması gerekmektedir.

Karar düzeltme dilekçesinde, Taahhütnamelerde işletmelerin her türlü geri ödemeyi garanti ettikleri, kamu zararı takip ve tahsil sürecine sadece yetkililerin değil ilgililerin de yani firmalarında dâhil edilmesi belirtilmişse de; Sayıştay yargısında sorumlu tutulabilecek kişiler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş olan sorumlular olup, ahiz konumunda olan özel şirket ya da işletmelerin Sayıştay ilamlarında sorumlu olarak tayini mümkün değildir.

Sorumlunun karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar 08.12.2015 tarih ve 41181 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 14 üncü maddesinin (A) Bendinde dikkate alındığından ve 6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden anılan temyiz kurulu kararının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy çokluğuyla,

Karşı oy gerekçesi

Üye … ‘ın karşı oy gerekçesi:

Yukarıda, Karar’ın 1 inci maddesine ilişkin farklı oy gerekçesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda … Proje Destek Programı Uygulama Esasları kapsamında, herhangi bir şekilde tespit edilen proje veya taahhütnameye aykırı giderlerin, işin mahiyeti gereği kusur atfedilmesi her zaman mümkün olamayan, kurul üyeleri, gerçekleştirme görevlileri ve harcama yetkilisine ödettirilmesi yerine, Bakanlığına bildirilmesi ve idaresince, işletmeler tarafından verilen taahhütname gerekleri doğrultusunda, ilgili firmalardan tahsil edilmesi yoluna gidilmesi gerekir.

Bu nedenle, tazmin hükmünün bozularak dairesine gönderilmesi gerekir.

Üyeler; … , … , … , … , … ve … ‘ın karşı oy gerekçesi:

Yukarıda, Karar’ın 3 üncü maddesinin (A) Bendine ilişkin karşı oy gerekçesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda, Sorumlunun karar düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürmüş olduğu hükmün esasına etkili iddia ve itirazlarının Temyiz Kurulunca alınan Kararda karşılanmamış olduğu görüldüğünden; Karar Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve yapılan ödemede mevzuata aykırılık olmadığı gerekçesiyle ilam hükmünün Bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye Gönderilmesine; karar verilmesi gerekir.

B bendine İlişkin olarak

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde:

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır…”

hükmü yer almakta olup, sorumluluğa ilişkin 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nda ise:

“…Kanunun 71’inci maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” şeklinde tanımlanarak kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak unsurlar a-g işaretli bentlerde sayılmıştır. Gerek bu madde gerek diğer maddeler nazara alındığında 5018 sayılı Kanuna göre mali sorumluluğun şartları şöylece sıralanabilir:

– Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalıdır.

-Ortada bir kamu zararı olmalıdır.

-Mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olmalıdır.

Bu yeni sorumluluk sisteminde objektif kusursuz sorumluluk anlayışından vazgeçilmiş bulunulmaktadır…”

denilmektedir.

Buna göre harcama sürecinde görevli kamu görevlilerinin oluşan ya da oluştuğu düşünülen bir kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için; kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalı ve mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet bağı bulunması gerekmektedir.

Sorumlu, … Uzmanı olarak görev yapmakta ve harcama sürecinde Gerçekleştirme Görevlisi olarak yer almaktadır.

Destek programları … Destek Programları Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (b) bendinde:

“Destek Programı: Amacı, kapsamı, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri İcra Komitesi tarafından belirlenen ve Başkanlık tarafından yürütülen programı, … ifade eder.”

şeklinde tanımlanmış olup “Destek programları” başlıklı 5 inci maddesinde ise:

“(1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanacak destekler, … tarafından destek programları çerçevesinde verilir.

(2) Destek programları; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek amacına uygun olarak; Ar-Ge ve yenilik, endüstriyel uygulama, girişimcilik, pazarlama, edönüşüm, kurumsallaşma, markalaşma, kalite geliştirme, tasarım, çevre, enerji ve işbirliği-güçbirliği ile günün şartlarına bağlı olarak oluşabilecek diğer konularda, Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlarda belirlenen hedefler dikkate alınarak hazırlanır. Destek programlarına ilişkin olarak Kalkınma Ajansları ile kurulacak işbirliğinin çerçevesi protokoller ile belirlenir.

(3) Destek programlarının teknik, mali ve idari hususları her bir destek programında ayrı ayrı belirtilir. Destek programları; amaç, kapsam, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri içerir.

(4) Destek programları, İcra Komitesi onayı ile yürürlüğe girer. Onaylanan destek programları … ‘in www…. .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur. Destek programlarının değiştirilmesi, kaldırılması ve/veya birleştirilmesi İcra Komitesi kararıyla yapılabilir.

(5) İcra Komitesi tarafından onaylanan destek programlarının uygulama esasları Başkanlıkça belirlenir ve … ‘in www…. .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur.”

hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan KOBI Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Destek ödemeleri” başlıklı 13 üncü maddesinde de:

(2) … Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu ve ekinde verilen o izleme dönemi içinde yapılmış harcamalara ilişkin ödeme belgeleri Hizmet Merkezi tarafından değerlendirilir.

(5) Destek ödemeleri, … Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesinde belirtilen ödeme belgeleri ile birlikte Ödeme Emri Belgesinin eki olarak, ön mali kontrole tabi tutulanlar Strateji Geliştirme ve Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı İç Kontrol Müdürlüğüne, tabi tutulmayanlar ise ilgili Muhasebe Müdürlüklerine gönderilir. İlgili Muhasebe Müdürlüğü tarafından işletmenin banka hesabına destek ödemesi aktarılır.

(6) İlgili mevzuatında belirtilen limitlerin üzerinde vergi ve/veya SGK borcu bulunan işletmenin destek ödemesi yapılmaz. Ancak işletme tarafından mahsup dilekçesi verilmesi halinde, söz konusu borç destek tutarından mahsup edilerek ilgili kurum/kuruluşun banka hesabına, varsa kalan tutar işletmenin banka hesabına destek ödemesi olarak aktarılır.”

denilmektedir.

Buna göre işletmeden sorumlu personel olarak görev yapan sorumlunun, yukarıda yer verilen mevzuatta yapmakla yükümlü olduğu görevler; işletmeyi ziyaret ederek … Proje Destek Programı Tespit Tutanağını düzenlemek, değerlendirme sonucunun uygun bulunması halinde … Proje Destek Programı Destek Ödeme Oluru hazırlayarak Hizmet Merkezi Müdürünün oluruna sunmak ve … Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesinde belirtilen ödeme belgeleri ile birlikte Ödeme Emri Belgesinin eki olarak muhasebe müdürlüğüne göndermek olup anılan işlemler ilgili destek ödemeleri için yapılmıştır.

Bununla birlikte … Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi’nin “Ödeme emri belgesi ve eklerinin ön mali kontrol işlemleri” başlıklı 11 inci maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu hususla ilgili olarak; “(3) Harcama birimlerince, harcamanın niteliğine göre 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde tanımlanan belgelerin tamamı, desteğin türüne göre 15.06.2010 tarih ve 27612 sayılı Resmi Gazetede yayımlan … Destek Programları Yönetmeliği, … Destek Programı ve Destek Programları Uygulama Esaslarına uygun olarak tespit edilen ve destek kontrol formlarında destek ödeme dosyasında bulunması gereken belgeler sütununda belirtilen belgelerin tamamı ödeme emri belgesine eklenmek suretiyle Daire Başkanlığına gönderilir. Gönderilen belgeler İç Kontrol Müdürlüğünce idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı finansman programı, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönünden en geç yedi iş günü içerisinde değerlendirilerek ödenmesi uygun görülen belgeler üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek kontrol yetkilisi tarafından imzalandıktan sonra ödenmek üzere ilgili muhasebe birimine gönderilir. Uygun görülmeyen evraklar ise aynı süre içinde Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde ilgili harcama birimine iade edilir.” denilmekte olup ilgili personel açısından anılan belgelerin hazırlanması ve ödeme emri belgesine eklenmesi dışında söz konusu evrakların doğruluğunu inceleme ya da soruşturma şeklinde bir yükümlülük de bulunmamaktadır.

Bu bakımdan kamu zararının oluşması için, başta ifade olunan, kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmadığı gibi mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet bağı da yoktur.

Bu itibarla, sorumlunun karar düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürmüş olduğu hükmün esasına etkili iddia ve itirazlarının Temyiz Kurulunca alınan Kararda karşılanmamış olduğu görüldüğünden; 08.12.2015 tarih ve 41181 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 14 üncü maddesinin (B) Bendinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLDUĞUNA ve yapılan ödemede mevzuata aykırılık olmadığı gerekçesiyle 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 262 sayılı İlamın 40 ıncı maddesinin (B) Bendi ile verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE; oy çokluğuyla,

Farklı gerekçe

Üye … ‘ın farklı gerekçesi:

Bu nedenle, tazmin hükmünün bozularak dairesine gönderilmesi gerekir.

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve … Başkanı … ile Üyeler; … … , … , … , … ve … ‘ın karşı oy gerekçesi:

Yukarıda, Karar’ın 1 inci maddesine ilişkin karşı oy gerekçesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda, Sorumlunun karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar 08.12.2015 tarih ve 41181 sayılı Temyiz Kurulu İlamda dikkate alındığından ve 6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesini gerektiren yeni bir husus ileri sürülmediğinden anılan temyiz kurulu kararının Düzeltilmesine Mahal Olmadığına, karar verilmesi gerekir.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:

1. **Tazmin hükmünün bozulmasına mahal olur mu?**

Cevap: Evet, tazmin hükmünün bozulması için anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden ve sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamış ise tazminin bozulmasına mahal olur.

2. **Mevzuata aykırılığın bulunması durumunda tazmin hükmünün bozmaya mahal olup olmadığı?**

Cevap: Evet, mevzuata aykırılığın bulunması halinde bu durum anılan temyiz kurulu kararında tespit edilerek ve sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamış ise, tazmin hükmünün bozulmasına mahal olur.

3. **Tazmin hükmünün bozulması için sorumlunun vermiş olduğu dilekçenin sonuç doğurmuyor mu?**

Cevap: Hayır, tazmin hükmünün bozulması için anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden ve sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamış ise bu durum tazmin hükmünün bozmaya mahal olur.

4. **Tazminin ödenmesinde kusur veya kasıt bulunmadığında ne olur?**

Cevap: Tazminin ödenmesinde kusur veya kasıt bulunmadığında ve sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamış ise bu durum tazmin hükmünün bozmaya mahal olur.

5. **İlliyet bağı olmadan karar, işlem ve eylemler hangi durumlarda zarar doğurmaz?**

Cevap: Karar, işlem ve eylemlerden illiyet bağı bulunmuyorsa ve kusur veya kasıt bulunmuyorsa bu durum zararın oluşmayacağıdır.

6. **Sorumlunun vermiş olduğu dilekçenin sonuç doğurup doğurmaması?**

Cevap: Sorumlunun vermiş olduğu dilekçe ile ilgili bir aykırılığın tespiti yapılmadığı durumlarda ve anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden bu durum sorumsuzunun vermiş olduğu dilekçenin sonuç doğurmadığını gösterir.

7. **Tazmin hükmünün bozulmasına mahal olan diğer durum nedir?**

Cevap: Tazmin hükmünün bozulmasına mahal olan diğer durum; sorumlunun karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde ileri sürmüş olduğu hükmün esasına etkili iddia ve itirazlarının Temyiz Kurulunca karşılanmamış olmasıdır.

8. **İlliyet bağı ile zarar arasındaki ilişkinin doğru açıklaması?**

Cevap: İlliyet bağı olmadan karar, işlem ve eylemlerden kaynaklanan durum, zararın oluşmayacağını gösterir.

9. **Tazmin hükmünün bozulmasını gerektiren durum ne durumdadır?**

Cevap: Tazmin hükmünün bozulmasını gerektiren durum; sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazların karşılanması ve bu durum anılan temyiz kurulu kararında tespit edilmemiş olmasıdır.

10. **Tazminin ödenmesinde kusur ya da kasıt bulunmuyorsa ne olur?**

Cevap: Tazminin ödenmesinde kusur ya da kasıt bulunmuyorsa ve anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden bu durum tazmin hükmünün bozulmasına mahal değildir.

**Soru 11.**
Anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmemişse ne olur?

Cevap: Anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmemiş ise bu durum tazmin hükmünün bozulmasına mahal olmaz.

**Soru 12.**
Sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamışsa ne olur?

Cevap: Sorumlu nun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamış ise bu durum tazmin hükmünün bozulmasına mahal olur.

**Soru 13.**
Tazminin ödenmesinde kasıt bulunmuyorsa ve anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmemişse ne olur?

Cevap: Tazminin ödenmesinde kasıt bulunmuyorsa ve anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmemişse bu durum tazmin hükmünün bozulmasına mahal olmaz.

**Soru 14.**
Anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmezse ne olur?

Cevap: Anılan temyiz kurulu kararında herhangi bir aykırılık tespit edilmezse bu durum tazmin hükmünün bozulmasına mahal olmaz.

**Soru 15.**
Tazminin ödenmesinde kasıt bulunmuyorsa ve sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamışsa ne olur?

Cevap: Tazminin ödenmesinde kasıt bulunmuyorsa ve sorumlunun vermiş olduğu dilekçesindeki itirazlar karşılanmamışsa bu durum tazmin hükmünün bozulmasına mahal olur.