|
ÖZET: Başvuran, 2012 yılında KOSGEB’e sunduğu proje için destek talep etmiş, projeyi tamamlamasına rağmen ödemesini alamadan mahkemeye verilmiştir. Mahkeme sürecinden beraat eden başvuran, alacaklarının faiziyle birlikte ödenmesi için KOSGEB’e başvuruda bulunmuş, ancak herhangi bir geri dönüş alamamıştır. KOSGEB, başvuranın projesinin desteklenmesine dair kararları iptal etmiş ve yeni bir değerlendirme ile destek tutarını revize etmiştir. Ancak, başvuranın alım-satım işlemlerinin sahte olabileceği iddiaları üzerine yargı süreci başlatılmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, KOSGEB’in yargı kararını dikkate alarak gerekli ödemenin yapılması gerektiği sonucuna varmıştır. İdarenin ödeme yapmaması, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmuş, başvuranın talebinin yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, iyi yönetim ilkelerine uygun hareket edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, KOSGEB’e başvuranın alacaklarının faiziyle birlikte ödenmesi hususunda tavsiyede bulunmuş ve bu kararın uygulanması için gerekli adımların atılmasını istemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9111-S.21.14771
BAŞVURU NO : 2020/103421
KARAR TARİHİ : 22/06/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE
DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Proje destek tutarının ödenmesi talebi.
BAŞVURU TARİHİ : 24/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına 2012 yılında bir proje için KOSGEB’e başvurduğunu, projeyi tamamlayarak teslim ettiğini, hak ettiğini alamadan mahkemeye verildiğini, mahkemeden beraat ettiğini, istinaf mahkemesi tarafından da beraat kararının onandığını bunun üzerine alacağının faizi ile birlikte ödenmesi için idareye 09/11/2020 tarihinde dilekçe verdiğini ancak tarafına bir ödeme ve bilgilendirme yapılmadığını belirterek yargı kararı gereği ödemenin faiziyle yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen 4/3/2021 tarihli cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Gaziantep Müdürlüğünün başlatmış olduğu “Rekabet Üstünlüğünü Sağlama Amaçlı Bilinirlik Artırma
Projesi” ne başvuranın Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. adlı işletmesi ile başvuru yaptığı, KOBİ Proje
Destek Programı kapsamında KOSGEB Gaziantep Müdürlüğüne 25.01.2012 tarih ve 718 sayılı yapmış olduğu proje başvurusu KOSGEB Gaziantep Müdürlüğünde 13.02.2012 tarihinde yapılan KOBİ Proje değerlendirme karar kurulunda görüşülerek, desteklenmeye esas tutar 120.749,00 TL, KOSGEB tarafından sağlanacak destek tutarı 72.449,40 TL olup ara faaliyeti dönemi 3’er ay olarak belirlenerek 6 ay desteklenmesine karar verildiği,
2.2. İşletmenin 07.03.2012 tarih ve 2270 sayılı KOBİ Proje Destek Programı Taahhütnameyi KOSGEB
Gaziantep Müdürlüğüne teslim ederek proje destek başlangıç tarihinin 7.3.2012 olarak başladığı,
2.3. İşletmenin 6 aylık proje süresi içerisinde üçer aylık dönemler içerisinde getirmesi gereken 2 dönem ara faaliyet raporlarını KOSGEB Gaziantep Müdürlüğüne teslim ettiği,
2.4. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. işletmesinin proje ve soruşturma süresi içerisinde getirmiş olduğu 2 dönem ara faaliyet raporunda 115.754,38 TL gider harcamaları bulunduğu, Hizmet Merkezleri
Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından KOSGEB Gaziantep Müdürlüğüne gönderilen 20.09.2012 tarihli ve 12844 sayılı yazıda, “KOBİ Proje Destek Programlarında destek başvuruları ile ödemelerin inceleme süreci tamamlanana kadar tedbiren durdurulması, destek programında herhangi bir harcama yapılmaması ve taahhüde girilmemesi için gerekli iş ve işlemlerin yapılması ile işletmelerin bu doğrultuda bilgilendirilmesi” talimatı verildiği, bu yazı gereği işletmeye herhangi bir ödeme yapılmadığı,
2.5. Başkanlığın İç Denetim Birimince KOSGEB Gaziantep Müdürlüğünde yürütülen denetim esnasında
KOBİ Proje Destek Programı dosyalarına ilişkin denetim sonucunda Başkanlık Makamının l.11.2012 tarihli ve 14683 sayılı yazıları gereğince 2012 yılında KOBİ Proje Destek Program başvuruları nedeniyle alınan tüm kurul kararlarının iptal edildiği,
2.6. İptal edilen kurul kararı yerine Başkanlık Makamının 13.12.2012 tarihli Olur’ları ile oluşturulan yeni kurulun aldığı karar sonucunda Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. işletmesinin başvurusunun, harcama kalemlerine yönelik fiyatların tekrar değerIendirilmesi yapılıp bazı harcama kalemlerinin miktar ve fiyatları firmanın ihtiyaçları ve piyasa fiyatları dikkate alınarak tekrar değerlendirilmesi şekli ile desteklenmeye esas tutarın 53.650,00 TL, KOSGEB tarafından sağlanacak destek tutarının 32.190,00 TL olacak şekilde revizyonla kabulüne karar verildiği, bu Kurul Kararına istinaden 32.190,00 TL bekleyen ödemesi bulunduğu,
2.7. İlgili işletmenin yargılama sürecinde Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinin / Esas sayılı dosyasında beraat kararı verdiği, kesinleştiği ile ilgili belgeler sunduğu ve proje kapsamında alacağının faizi ile birlikte ödenmesi için 29.1.2018 tarih ve sayılı dilekçeyi KOSGEB Gaziantep Müdürlüğüne verdiği, ilgili dilekçenin 2.2.2018 tarih ve sayılı yazı ile Hukuk Müşavirliğine bilgi verildiği,
2.8. Müşavirliğin 12.2.2018 tarih ve sayılı yazısında, söz konusu dosyanın incelenmesi neticesinde beraat kararının Başkanlığı temsile yetkili olmayan Av. ‘ya tebliğ edilerek kesinleştirildiği, Başkanlığın söz konusu karardan bu nedenle haberdar olamadığı, kesinleştirmeye ilişkin işlemin usulsüz tebligata dayanması nedeniyle hukuka aykırı olduğunun görüldüğü, karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu,
2.9. Yukarıda izah edildiği üzere hukuka aykırı tebligat ve sonrasında kesinleştirme işlemine karşı, durumun öğrenilmesi üzerine, yasal yollara başvurulduğu, Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinin
/ Esas sayılı dosyası ile alakalı sürecin devam ettiği hususunda KOSGEB Gaziantep Müdürlüğüne bilgi verildiği, Hukuk Müşavirliğinin 21.02.2018 tarih ve sayılı yazısı ile işletmeye bilgi verildiği,
2.10. İlgili işletmenin yargılama sürecinde, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin 15. Ceza Dairesine gönderilen / no.lu dosya, esastan red, kesin karar ve 5271 sayılı CMK’nın 286/2-g ile sonuçlanmış, temyiz yolu kapalı olup 24.09.2020 tarihinde kesinleştiği ile ilgili belgeler sunmuş ve proje kapsamında alacağının faizi ile birlikte ödenmesi için 05.11.2020 tarih ve sayılı dilekçeyi KOSGEB
Gaziantep Müdürlüğüne verdiği,
2.11. İşletme tarafından verilen dilekçeye istinaden KOSGEB Gaziantep Müdürlüğünün 20.11.2020 tarih ve sayılı yazısı ile işletmenin Müdürlüğe teslim etmiş olduğu Ara Faaliyet Raporları kapsamında
ödemeye esas belgelerin destek ödemesi uygulama noktasında işletmenin faaliyetleri için; Proje kapsamında alman mal ve hizmetlerin projenin amacına göre kullanılıp kullanılmadığına ilişkin izlemelerin zamanında yapılamadığı,
2.12. İşletmeye ilişkin hukuksal süreç; doğrudan ve sadece Başkanlıktan kaynaklı bir süreç olmayıp, denetim ve savcılık soruşturması, KOSGEB Gaziantep Müdürlüğünce ildeki işletmelere tahsis edilen hibe destekler hakkında Maliye Bakanlığı tarafından görevlendirilen İstanbul Büyük Ölçekli
Mükellefler Grup Başkanlığında görevli vergi müfettişlerince yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda tespit edilen USULSÜZ hibe destekleri hakkında Cumhuriyet
Başsavcılığınca yürütülen soruşturma işlemi sonucunda ortaya çıkmış bir durum olduğu,
2.13. Destek Programı kapsamında sunulan proje ile ilgili alınacak desteklere ilişkin olarak işletmenin imzalamış olduğu KOBİ Proje Destek Programı Taahhütnamede Program ve proje başvurusu ile
KOSGEB’in taahhüt altına girmediğini, destek kararı alınmış olsa dahi KOSGEB ‘e sorumluluk yüklenemeyeceği,
2.14. Başkanlık Makamının 13.12.2012 tarihli Olur ‘ları ile oluşturulan yeni kurulun aldığı karar sonucunda şirketin ilgili başvurusunun 6 harcama kalemine yönelik fiyatların tekrar değerlendirilmesi yapılıp bazı harcama kalemlerinin miktar ve fiyatları firmanın ihtiyaçları ve piyasa fiyatları dikkate alınarak tekrar değerlendirilmesi şeklinde revizyonla kabulüne karar verildiği, projenin revizyonla kabulüne ilişkin Kurul
Karar Formunun da Kurumumuza gönderildiği,
2.15. Bu bağlamda dilekçede bahsi geçen konular ile ilgili yukarıda bulunan açıklamalar çerçevesinde
Proje kapsamında alınan mal ve hizmetlerin projenin amacına uygun gerçekleşip gerçekleşmediği ile ilgili gerekli olan bilgi ve belgelerin geçen süre göz önüne alındığında doğruluğunun ve teyidinin mümkün görünmediği hususları doğrultusunda talebinin mevzuat gereği uygun görülmediğinin işletmeye bildirildiği,
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 4 No.lu Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
5.1. “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Amaç ve
Kuruluş” başlıklı 224 üncü maddesinde; “(1) Ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını
ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek amacıyla Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı kurulmuştur. Kuruluşun kısa adı KOSGEB’dir.
(2) KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili, tüzel kişiliği haiz, özel bütçeli bir kamu kuruluşu olup bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir.”
5.2. “Kuruluşun görevleri” başlıklı 227 nci maddesinde; “(1) Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının görevleri şunlardır:
…
d) İşletmelerin planlı yönetim anlayışına, modern ve çağdaş işletmecilik düzeyine kavuşturulmalarını teminen değişik sektörlerde yatırımları yönlendirmek üzere proje profillerini uygulayacak, atıl kapasiteleri değerlendirecek, verimliliği artıracak; modernizasyon, üretim, yönetim, pazarlama, enformasyon ve teknoloji adaptasyonu gibi konularda kapsamlı teknik yardım ve destek program ve projelerini gerçekleştirecek ihtisas merkezlerini kurmak ve kurulmasını sağlamak.
…
ğ) İşletmelerin pazarlama sorunlarına çözümler aramak, işletmelerin yurt içi ve yurt dışı pazarlarda rekabet edebilir düzeye gelmelerini teminen gerekli çalışmaları yürütmek ve konuya ilişkin danışmanlık hizmetlerini en verimli olacak şekilde organize etmek…”
5.3. “Başkanlığın görevleri” başlıklı 234 üncü maddesinde; “ (1) Başkanlığın görevleri aşağıda belirtilmiştir:…
ç) Mevcut küçük ve orta ölçekli işletmeleri, kalkınma politikalarına göre rehabilite, reorganize ve entegre etmek, yeni teşebbüsleri teşvik etmek ve bu entegrasyona ve ihtiyaçlara göre yönlendirmek, yabancı finansman ve teknoloji katkısı imkanlarını araştırmak, teşebbüslere bu konuda yapılacak devlet destek ve katkılarını planlamak.
…
ğ) İşletmelerce üretilen mamullerin ve hizmetlerin pazarlanması ve özellikle ihracatı konusunda gerekli düzenleme ve uygulamalara yönelik rehberlik ve destekleme faaliyetlerini yürütmek, konu ile ilgili İcra
Komitesince alınan kararlar istikametinde teşkilatlanma için gerekli girişimlerde bulunmak, …
r) İşletmelerin ve girişimcilerin yatırım, üretim, ihracat, istihdam, teknoloji geliştirme, pazarlama ve diğer konularda ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri temin edebilmeleri ile sermaye piyasalarına açılabilmeleri için gerekli geri ödemeli ve/veya geri ödemesiz destekleri sağlamak…”
6. KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğinin;
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, ekonomik gelişmelere uygun bir şekilde sanayide entegrasyonu gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek üzere, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından uygulanacak destek programlarına ilişkin esasları düzenlemektir.”
6.2. “Destek Programları” başlıklı 5 inci maddesinde, “ (1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanacak destekler, KOSGEB tarafından destek programları çerçevesinde verilir.
(2) Destek programları; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide
entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek amacına uygun olarak; Ar-Ge ve yenilik, endüstriyel uygulama, girişimcilik, pazarlama, e-dönüşüm, kurumsallaşma, markalaşma, kalite geliştirme, tasarım, çevre, enerji ve işbirliği güç birliği ile günün şartlarına bağlı olarak oluşabilecek diğer konularda, Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık
Programlarda belirlenen hedefler dikkate alınarak hazırlanır. Destek programlarına ilişkin olarak
Kalkınma Ajansları ile kurulacak işbirliğinin çerçevesi protokoller ile belirlenir…”,
6.3. “Destek türleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, “(1) Destek programları kapsamında geri ödemeli ve/veya geri ödemesiz destek verilir.”
6.4. “Destek programına başvuru ve değerlendirme” başlıklı 7 nci maddesinde, “–(1) Destek programlarından yararlanacak işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşların KOSGEB Veri Tabanında yer alması koşulu aranır.
(2) (Değişik:RG-28/12/2016-29932) KOSGEB Veri Tabanında yer almak için KOSGEB’in www.kosgeb.gov.tr internet adresinde belirtilen usulde başvuru yapılır.
(3) KOSGEB Veri Tabanında yer alan işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşların destek programlarına başvuru süreci ve koşulları ilgili destek programı ve uygulama esaslarında belirlenir.
(4) Destek programlarına yapılan başvurular; ilgili destek programı ve uygulama esaslarına göre değerlendirilir. Değerlendirme sonucu başvuru sahibine bildirilir.
(5) Destek programlarından yararlanacaklardan, ilgili KOSGEB mevzuatına uyulacağına dair taahhütname alınır.
6.5. Denetim başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1 –(1) Destek programından faydalananlar, faydalandıkları destek programı ile ilgili olarak KOSGEB’in gerek görmesi halinde denetime tabi tutulur. Denetim sırasında yetkililerce talep edilen her türlü bilgi ve belge ilgililerce ibraz edilir ve gerekli kolaylık sağlanır.”
7. Kobigel-Kobi Gelişim Destek Programı Uygulama EsaslarıNIN 7.1. Programdan yararlanma koşulu başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Programdan yararlanmak için; KOSGEB Veri Tabanında kayıtlı, aktif durumda olan ve Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsündeki işletmelerin proje başvurusu yapmaları esastır.” 7.2. Proje Başvurusu başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) İşletme, Proje Teklif Çağrısında belirtilen hususları dikkate alarak ekte yer alan KOBİGEL-KOBİ Gelişim Destek Programı Proje Başvuru Formunu KOBİ
Bilgi Sistemi üzerinden doldurur.”
7.3. Desteklenecek Proje Giderleri başlıklı 11 inci maddesinde; “ (1) Program kapsamında desteklenecek proje giderleri Proje Teklif Çağrısında belirlenir ve belirlenen esaslar dahilinde desteklenecek proje giderlerine Kurul karar verir. Ancak; gayrimenkul alım, bina inşaat, tefrişat, taşıt aracı alım ve kiralama, proje ile ilişkilendirilmemiş personel giderleri ve diğer maliyetler ile vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri desteklenmez.”
7.4. Destek Ödemeleri başlıklı 14 üncü maddesinde; “ (1) İşletme, KOBİGEL-KOBİ Gelişim Destek
Programı Proje Ara Faaliyet Raporu, Proje kapsamında yapılan giderlere ilişkin fatura/fatura yerine geçen belgeler ile bunların ödendiğine dair banka dekontları ve varsa diğer belgelerle birlikte KOBİ Bilgi
Sistemi üzerinden başvurur.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına 2012 yılında proje için başvurduğunu, projeyi tamamlayarak teslim ettiğini, hak ettiğini alamadan mahkemeye verildiğini, mahkemeden beraat ettiğini belirterek alacağının faizi ile ödenmesini talep etmektedir.
10. Başvuranın, Tekstil firması ile birçok kurumsal firmaya toptan ve perakende satışlar gerçekleştirdiğinden ve kaliteli ürünlerinin tanıtım eksikliği sebebiyle hak ettiği değeri göremediğinden bahisle reklam çalışmalarıyla firmanın desteklenmesi için “Rekabet Üstünlüğünü Sağlama Amaçlı
Bilinirlik Artırma Projesi” ne başvurduğu, projenin 13.02.2012 tarihinde kurulda görüşülerek desteklenmeye esas tutarın 120.749,00 TL, KOSGEB tarafından sağlanacak destek tutarının ise 72.449,40
TL olacak şekilde ve ara faaliyet döneminin ise 3’er ay olarak belirlenerek 6 ay desteklenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.
11. İdare tarafından gönderilen projeye dair belgelerden, başvuranın projeye başlama tarihini 7/3/2012, bitirme tarihini ise 7/9/2012 olarak planladığı, bu süreçte hedefine ulaşabilmesi için yapacağı alım satım işlemlerini ayrıntılı raporla sunduğu, ara faaliyet raporlarını hazırladığı ve idareye sunduğu anlaşılmaktadır.
Firmanın mal ve hizmet alım satımların, kullanım amacını idarenin süreci takip için yetkili kıldığı personelin incelediği ve ödemeye esas belgelerinin eksiksiz ve uygun olduğu yönünde onay verdiği ardından 3/8/2012 tarihinde ödeme oluru alındığı, başvuranın 5.10.2012 tarihinde projenin sonuç raporunu sunduğu tespit edilmiştir.
12. Bu arada Hizmet Merkezleri Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından KOSGEB Gaziantep
Müdürlüğüne gönderilen 20.09.2012 tarihli ve sayılı yazıda, KOBİ Proje Destek Programlarında destek başvuruları ile ödemelerin inceleme süreci tamamlanana kadar tedbiren durdurulduğu, 2012 yılında
KOBİ Proje Destek Program başvuruları nedeniyle alınan tüm kurul kararlarının iptal edildiği, 13.12.2012 tarihli yeni kurulun aldığı karar sonucunda Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. işletmesinin başvurusunun, harcama kalemlerine yönelik fiyatların tekrar değerIendirilmesi yapılıp bazı harcama kalemlerinin miktar ve fiyatları firmanın ihtiyaçları ve piyasa fiyatları dikkate alınarak tekrar değerlendirilmesi şekli ile desteklenmeye esas tutarın 53.650,00 TL, KOSGEB tarafından sağlanacak destek tutarının 32.190,00 TL olacak şekilde revizyonla kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
13. Ancak bu süreçte maliye bakanlığı yetkilileri tarafından yapılan geniş çaplı bir inceleme sonucunda firmanın alım ve satımlarının sahte olabileceğinden bahisle idarenin ödeme yapmayarak
Başvuran hakkında C. Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğu ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarının
Zararına Dolandırıcılık ve Özel Belgede Sahtecilikten ceza Gaziantep 4. Ağır Ceza Mahkemesinde
/ Esas No. ile dava açıldığı anlaşılmıştır. Görülen davada bilirkişilerin 13/06/2016 tarihli heyet raporunda dava dosyasına konu olan suça konu emtia ve hizmetlerin satın alma fiyatlarının piyasa gerçek değerlerine uygun olduğu tespitinin yapıldığı, ibraz edilen faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının
KOSGEB yetkilileri tarafından yapılacak basit bir denetimle, hibe desteği verilmezden önce belirlenebileceği ancak bir olumsuzluk tespit edildiğinde ödeme yapılmamasının mümkün olduğu ye
sanıkların KOSGEB yetkililerinin denetim imkanını ortadan kaldırmalarının söz konusu olamayacağı, düzenlenen faturalardan aldatma kabiliyetinden bahsedilmesi ve hileli hareketin sonuç vermesinin mümkün olmadığından bahisle başvuranın beraatine karar verdiği Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin 15. Ceza
Dairesinin de kararı onadığı görülmektedir.
14. 4 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 224 üncü ve 227 nci maddelerinde belirtildiği üzere; işletmelerin ve girişimcilerin yatırım, üretim, ihracat, istihdam, teknoloji geliştirme, pazarlama ve diğer konularda ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri temin edebilmeleri için gerekli geri ödemeli veya geri ödemesiz destekleri sağlamak KOSGEB Başkanlığının görevleri arasındadır.
15. İdarenin KOBİ Proje Destek Programına başvuran firmaya destek ödemesi yapmak konusunda taahhüt altına girdiği ve firmanın bu taahhüte güvenerek harcamalarını yaptığı, Kobi personelinin bu harcamaları incelediği, onay verdiği ve ödeme olurlarının alındığı ancak mali bir inceleme neticesinde başvuran hakkında dava açıldığı ve dava sonucunun başvuran lehine olmasına rağmen ödemenin yapılmak istenmediği anlaşılmaktadır.
16. Kişilere hukuk güvenliğinin sağlanması, Anayasa’nın 2 nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin ön koşullarındandır. Hukuk devleti, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir. Hukuk güvenliğinin sağlanması, bu doğrultuda yasaların geleceğe yönelik öngörülebilir belirlemeler yapılabilmesine olanak verecek kurallar içermesini gerekli kılar.
17. Anayasanın 65 inci maddesinde ise, Devletin, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla hukuk devleti ilkesi ve idareye güven ilkesi gereği yargı kararının dikkate alınarak başvurana gerekli ödemenin faiziyle yapılması sonucuna varılmaktadır.
18. Yukarıda yapılan açıklamalar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; idarenin ödeme yapmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, başvuranın talebinin yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde haklı beklentiye uygunluk, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Gaziantep
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Hukuk devleti ilkesi ve idareye güven ilkesi gereği yargı kararının dikkate alınarak gerekli ödemenin başvurana faiziyle ödenmesi hususunda KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ
GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA ve KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE
DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi