|
ÖZET: Başvuran, Yeşilyurt İlçe Müftülüğü bünyesinde Kuran Kursu Öğreticisi olarak görev yaparken, kendisine promosyon ödemesi yapılmadığını iddia ederek Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. Başvurusunda, Yeşilyurt İlçe Müftülüğü ile Yapı ve Kredi Bankası arasında imzalanan protokol gereği diğer personelin promosyon aldığını, ancak kendisinin bu ödemeden yararlanamadığını belirtmiştir. İlgili idare, promosyon ödemelerinin yalnızca 15/05/2015 tarihinden itibaren aktif olan personel için geçerli olduğunu ve başvuranın bu tarihten sonra göreve başladığını ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirerek, protokolün sonradan göreve başlayan personeli kapsamadığını, ancak bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu tespit etmiştir. Kurum, Yeşilyurt Kaymakamlığı ve İlçe Müftülüğüne, başvuranın atandığı tarih ile protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının ödenmesi için yeni işlem tesis edilmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunmuştur. Ayrıca, benzer mağduriyetlerin yaşanmaması için gelecekteki promosyon sözleşmelerinde yeni başlayan personelin de dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12496-12496 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/5781 2017/ 5781
KARAR TARİHİ : 18/10/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
Adres :
BOSTANBAŞI MAHALLESİ
BARGUZU CADDESİ AKSARAY
EVLERİ SİTESİ B BLOK D.18
YEŞİLYURT/MALATYA
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yeşilyurt (Malatya) İlçe Müftülüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 02/05/2017 2.5.2017
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 27/ 08/ 2015 tarihinden itibaren Yeşilyurt İlçe Müftülüğü bünyesinde Kuran Kursu
Öğreticisi olarak görev yaptığını, Yeşilyurt İlçe Müftülüğü ile Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Malatya
Şubesi arasında 10/ 04/ 2015 tarihinde imzalanan protokol gereği diğer personele promosyon ödendiğini, kendisine de promosyon ödenmesi yapılması talebinin Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
Malatya Şubesi tarafından reddedildiğini belirterek promosyon ödemesinden yararlanma talebinde bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Diyanet İşleri Başkanlığının, 14/ 07/ 2017 tarihli yazısında, gerekli belgelerin gönderildiği belirtilmiştir .
3. İlgili belgelerin tetkikinden, promosyon ödemelerinin Başbakanlık Genelgeleri ile Maliye
Bakanlığınca yayımlanan Aylıkların Banka Aracılığıyla Ödenmesi Hakkında Genel Tebliği
1 / 5hükümleri gereğince yapıldığı,
4. Promosyon ödemelerine ilişkin protokollerin merkez teşkilatını kapsayacak şekilde tek elden yapıldığı, taşra teşkilatını kapsamadığı, 5. Yeşilyurt (Malatya) İlçe Müftülüğünün promosyon ödemelerine ilişkin yetkisini Yeşilyurt
Kaymakamlığına verdiği, Yeşilyurt (Malatya) İlçe Müftülüğü adına Yeşilyurt Kaymakamlığının promosyon protokolünü Yapı ve Kredi Bankası AŞ . Malatya Şubesi ile 15/ 5/ 2015 ile 15/ 5/ 2018 tarihleri arasında üç yıllık olarak imzaladığı, 6. Başvurana promosyon ödenememesinin hukuki dayanağının banka ile imzalanan protokol hükümleri olduğu, 15/ 05/ 2015 tarihi itibari ile aktif olarak görev yapanların ödemelerden yararlandığını, bu tarihten sonra göreve başlayan personele banka ile yapılan sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmadığından ödeme yapılamadığı, 7. Başvuranın hali hazırdaki görev yerine 11/ 08/ 2015 tarihinde atandığı ve fiilen 27/ 08/ 2015 tarihinde görevine başladığı, 8. Benzer taleplerin gelebileceği öngörülerek promosyon ödemelerinde yaşanan sorunları çözmek adına ilgili banka ile herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığı bilgisinin ilgili müftülükçe belirtilmediği, 9. Merkez teşkilat olarak maaş promosyonu protokolü yapılırken sonradan göreve başlayabilecek personellerin de olabileceği göz önünde bulundurularak gerekli tedbirler alınmak suretiyle sözleşme yapıldığı ve benzer mağduriyetlerin önüne geçildiği, ancak, bu tür mağduriyet veya taleplerin yeni yeni meydana geldiği, Başkanlık taşra teşkilatı amirleri olan il ve ilçe müftülerinin ayrı birer harcama yetkileri olduğu, hatta personel azlığı ya da mülki idare amirlerinin tasarrufları ile bazı yerlerde yetkinin mülki idare amirlerinde bulunduğu, taşra teşkilatının yapacakları protokollere müdahil olunmadığı, bununla birlikte karşılaşılan bu olay nedeniyle ayrıca uygulama birliğinin sağlanması açısından maaş protokol sözleşmelerinde bu tür hususların göz önünde bulundurulmasını telkin eden genel bir bilgi yazısının gönderilmesinin elzem olduğunun değerlendirildiği, 10. Başkanlıklarının konu hakkındaki mütalaasının, İl ve İlçe Müftülüklerinde oluşturulacak olan maaş promosyon komisyonlarının, bankalar ile sözleşme yapılan tarihten sonra açıktan veya naklen atanacak personellerinde olabileceğini göz önünde bulundurarak yapılacak yeni maaş promosyon sözleşmelerine bununla ilgili hüküm konulması ve sonradan gelecek personelin promosyon hükümlerinden yararlandırılması olduğu hususları anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
11. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar ” hükmünü amirdir .
12. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü
2 / 5maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır .
13. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amirdir .
14. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
15. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır .
16. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır” hükmünü amirdir .
17. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
18. Başvurunun kabul edilmesi ve Protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, atandığı tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda Yeşilyurt Kaymakamlığı ve
Yeşilyurt İlçe Müftülüğüne tavsiyede bulunulması önerilmiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 19. Başvuran, sonradan tayin olması sebebiyle kendisinin promosyon ödemesinden yararlanamadığını belirterek promosyon ödenmesini talep etmektedir .
20. İlgili İdare, 15/ 05/ 2015 tarihi itibari ile aktif olarak görev yapanların ödemelerden yararlandığını, başvuranın hali hazırdaki görev yerine 11/ 08/ 2015 tarihinde atandığını ve banka ile yapılan sözleşmede sonradan göreve başlayan personele yönelik herhangi bir hüküm bulunmadığından dolayı ödeme yapılamadığını belirtmektedir .
21. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), benzer konuda gelen şikâyet başvuruları hakkında verdiği tavsiye kararlarında; banka ile maaş ödeme karşılığında yapılan protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsünün dikkate alınarak, protokolün sonradan başlayacak personeli de kapsayacak şekilde yapılması gerektiği, protokoller ile bu hususun karşılanamaması durumunda ise, toplam promosyon miktarından belli bir kısmın ihtiyari olarak ayrılarak yeni başlayan personele promosyon olarak verilmesi gerektiğini vurgulayarak banka ile yapılan promosyon protokolünden sonra göreve başlayan kişilere promosyon
3 / 5ödenmemesinin, hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı yönünde karar vermektedir .
22. Diğer taraftan, 06/ 04/ 2017 tarihli ve 2016/ 5128 başvuru numaralı Tavsiye Kararı sonrasında, muhatap idare konumundaki Diyarbakır Defterdarlığı, 03/ 05/ 2017 tarihli ve 5690 sayılı yazıda, “ Defterdarlığımız Personel Müdürlüğünde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan
…. için; promosyon ödemesi ile ilgili T.C. Ziraat Bankası Diyarbakır Şubesine 19.04.2017 tarihli ve
5166 sayılı yazımız ile ilgi tavsiye kararınız gönderilmiş olup, adı geçene 24.04.2017 tarihinde
anılan şube tarafından 940,00 TL promosyon ödemesi yapılmıştır ” ifadelerine yer vermek suretiyle, Kararın gereğini yerine getirmiştir .
23. Somut olayda; hâlihazırdaki promosyon ödemelerinin Başbakanlık genelgesi doğrultusunda ödendiği, ilgili promosyon protokolüne ait iş ve işlemlerin Yeşilyurt Kaymakamlığı tarafından yürütüldüğü, bununla birlikte Yeşilyurt İlçe Müftülüğünün protokolde taraf olarak gösterildiği ve İlçe
Müftüsü tarafından imzalandığı, ilgili protokolün yürürlük süresinin 15/ 05/ 2015 ile 15/ 05/ 2018 tarihleri arasında olduğu, başvuranın göreve atandığı tarih olan 27/ 08/ 2015 tarihi ile protokolün bitiş tarihi olan 15/ 05/ 2018 tarihi arasına ait promosyonu talep ettiği, personel hareketleri onayında promosyon ödemesine ait bir bilgi bulunmadığı, başvuranın önceki Kurumunda promosyon ödemesinden yararlanıp yararlanmadığı bilinmemekle birlikte görev yeri değişikliği sonrasında 03/ 02/ 2017 tarihi itibari ile promosyon ödemesinden faydalanamadığı anlaşılmıştır .
24. Kurumumuzca yapılan değerlendirmede, Başbakanlık genelgesinde ve ilgili protokol hükümlerinde sonradan göreve başlayabilecek personele özgü bir hüküm bulunmadığı, bu konuda öncelikle personelin çalıştığı kurumun yetkili olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumu kararları ile
Diyanet İşleri Başkanlığının açıklamalarında yer aldığı üzere bankalardan alınacak promosyon tekliflerinde, sözleşme sonrasında göreve başlayacak yeni personellerin de olabileceği hususu göz önünde bulundurularak gerekli tedbirlerin alınmadığı, başvuranın bu süreçte ilgili bankadan maaş almaya devam etmesine rağmen ‘protokol başlangıç süresinden sonra göreve başladığı’ gerekçesi promosyon ödemesinden faydalandırılmadığı, böylelikle bankanın promosyon olarak ödemesi icap eden bedeller üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilmesi sonucunun doğduğu, promosyon bedeli üzerindeki tasarruf hakkının maaş alan başvuranın uhdesinde olduğu, ilgili idarenin kendi personeliyle süreklilik arz eden ilişkisi sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmış olup bu durumun yukarıda ayrıntıları ile açıklandığı üzere personel arasında eşitsizlik doğuracağı için eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve çalışma barışını olumsuz yönde etkileyeceği, İdarenin sonradan göreve başlayan başvurana yönelik olarak başvuranın durumuna uygun çözüm üretmesi gerektiği hususları tespit edilmiştir .
25. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranların iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 26. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, eşitlik, haklı beklentiye uygunluk ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
27. Diğer taraftan, Diyanet İşleri Başkanlığının, bilgi ve belge taleplerine açık, ayrıntılı ve gerekçeli bir şekilde cevap verdiği, promosyon ödemelerinde karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm üretici adımlar atmak üzere olduğu, bu kapsamda uygulama birliğinin sağlanması açısından maaş protokol
4 / 5sözleşmelerinde sonradan göreve başlayabilecek personellerinde göz önünde bulundurulmasını telkin
eden genel bir bilgi yazısının gönderilmesinin planlandığı, yeni maaş promosyonu sözleşmelerine bu duruma özgü hüküm konulması ve sonradan gelecek personelin promosyon hükümlerinden yararlandırılmasının gerektiği mütalaalarında bulunmuştur . Bu kapsamda, bu yaklaşımı ile Diyanet
İşleri Başkanlığının, iyi yönetim ilkelerinden olan eşitlik ve haklı beklentiye uygunluk ilkelerine uygun hareket ettiği değerlendirilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
28. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı
Malatya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun KABULÜNE;
Protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, atandığı tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda YEŞİLYURT KAYMAKAMLIĞI ve YEŞİLYURT İLÇE
MÜFTÜLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA, YEŞİLYURT KAYMAKAMLIĞINA, YEŞİLYURT İLÇE
MÜFTÜLÜĞÜNE ve bilgi için DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
İdarelerce, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi