|
ÖZET: Başvuran, Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı bir okulda 2012 yılından itibaren çalıştığını ve 2015 yılına kadar promosyon ödemesi almadığını belirtmiştir. Başvurusu, 2017 yılında Kamu Denetçiliği Kurumu’na iletilmiş, ancak ilgili idareden yanıt alınamamıştır. İdare, promosyon ödemelerinin belirli protokoller çerçevesinde yapıldığını ve başvuranın bu ödemeden yararlanamayacağını ifade etmiştir. Protokol gereği, yeni başlayan personele ek bir promosyon ödemesi yapılması mümkün olmamaktadır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın durumunu değerlendirerek, promosyon ödemesinin adaletli bir şekilde yapılması gerektiğine dair tavsiyelerde bulunmuştur. Başvurana, göreve başladığı tarih ile protokolün geçerli olduğu tarih arasındaki promosyon tutarlarının ödenmesi için Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne yeni işlem tesis edilmesi önerilmiştir. Ayrıca, idarenin eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabul edilmesiyle birlikte, ilgili idarenin belirlenen süre içinde gerekli işlemleri yapması beklenmektedir. Bu süreç, başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde yasal bir zemin oluşturmakta ve idarelerin hukuka uygun hareket etmesini teşvik etmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12495-12495 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/5744 2017/ 5744
KARAR TARİHİ : 18/10/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gaziosmanpaşa (İstanbul) İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 03/05/2017 3.5.2017
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2012 yılı Eylül ayından itibaren Gaziosmanpaşa (İstanbul) İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğüne bağlı bir okulda çalıştığını, promosyon bitim tarihi olan 2015 yılı Ekim ayına kadar promosyon ödemesi alamadığını 11/ 09/ 2012- 15/ 10/ 2015 tarihleri için diğer personele verilen promosyon tutarının tarafına da ödenmesini talep etmektedir .
2. Başvuranın, 31/ 12/ 2016 tarihli ve aynı talepli başvurusu hakkında, Kurumumuzca, Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne muhatap 10/ 02/ 2017 tarih ve sayılı
Gönderme Kararı verilmiştir . Gönderme Kararımız sonrasında Kurumumuza bir cevap verilmemiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, 10/ 08/ 2017 tarihli yazısında, gerekli bilgi-belgelerin gönderildiği belirtilmiştir .
4. İlgili belgelerin tetkikinden, Promosyon ödemelerinin, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme
1 / 6Başkanlığının 04/ 01/ 2007 tarihli 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesi, Başbakanlık Genelgesi ve
Danıştay 10.Dairesinin 29/ 11/ 2010 tarihli ve E .2007/ 6280, K.2010/ 10008 sayılı kararına göre yapıldığını, 5. Protokollerin, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi okul ve kurumları kapsayacak şekilde
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile anlaşma sağlanan banka arasında imzalandığını, 6. Anlaşma sağlanan banka ile 08/ 11/ 2010 tarihinde 08/ 11/ 2010 ile 15/ 10/ 2015 tarihleri arasını kapsayan 5 yıl süreli sözleşme imzalandığını, protokolün 15 inci maddesinin “ Promosyon ödemesi gerçekleştirilmiş bir okula yeni personel gelmesi halinde ise ek promosyon ödemesi yapılmayacaktır” şeklinde düzenlendiğinden promosyon ödemelerinin tek seferde ödendiğini, daha sonra göreve başlayan personellere ise protokol gereği ödeme yapılmadığını, 7. Başvuru sahibinin ilk atama olarak 11/ 09/ 2012 tarihinde Emine Sabit Büyükbayrak
Ortaokulunda göreve başladığını, adına 15 Eylül 2012 ile 15/ 10/ 2015 tarihleri arasında Ziraat
Bankası aracılığıyla maaş ödemesi yapıldığını, başvuru sahibinin sözleşme imzalandığı tarihten 23 ay sonra göreve başladığını, protokol gereği promosyon ödenmediğini, 8. Başvuru sahibinin, daha önce başka kamu kurumunda görev yapmadığından promosyon ödemesinden yararlanmadığını, 9. Banka ile sözleşmenin 15 inci maddesinin düzeltilmesi hakkında görüşme yapıldığını, olumlu cevap alınmadığını, dilekçeyle başvuru ve mahkeme kararlarıyla promosyon almayı hak kazananların artması üzerine 15/ 02/ 2017 tarihli yazı ile Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme
Başkanlığına görüş sorulduğunu, 23/ 02/ 2017 tarihli yazı ile cevap verildiğini, dava açan personellere mahkeme kararları gereğince promosyon ödemesi yapıldığını, belirtmiştir .
10. Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 15/ 05/ 2014 tarihli Banka promosyonları konulu yazısında , bankalardan alınacak promosyon tekliflerinde, sözleşme sonrasında göreve başlayacak yeni personellerin de olabileceğinin göz önünde bulundurulacağını ve gerekli tedbirlerin alınmasının gerekli olduğunu, anlaşma sonrasında göreve başlayan personelin göreve başlama tarihi göz önüne alınarak hesaplanan promosyon tutarının izleyen aybaşında ödenmesi gerektiğini, rekabet ortamının oluşmadığı veya fazla sayıda banka şubesi olmayan yerlerde bu yönde hükümlerin tesis edilmesi imkânının bulunmadığı benzer durumlarda ise sonradan gelecek personelin promosyon hükümlerinden yararlandırılabilmesi için alınan nakdi yardımın idarece belirlenecek bir kısmının dağıtılmayarak ihtiyat payı olarak tutulmasının sağlanacağı, dönem sonunda ihtiyat payı olarak belirlenen meblağdan kalan tutar olursa bu tutar çalışanlara eşit miktarda dağıtılacağı, diğer yandan, yargı organlarınca verilen kararlara idarelerin uyma zorunluluğu bulunduğunu, buna göre, maaş promosyonu ile ilgili mahkemeler tarafından verilen kararların yerine getirilmesinde, bir hizmet tertibi ile ilişkilendirilemeyen ilama bağlı borçlar kapsamında ödenmesi gerektiğini, belirtmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
11. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar ” hükmünü amirdir .
12. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
2 / 6başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır .
13. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amirdir .
14. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
15. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır .
16. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır” hükmünü amirdir .
17. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
18. Başvurunun kabul edilmesi ve protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, göreve başladığı tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda Gaziosmanpaşa İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğüne tavsiyede bulunulması önerilmiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 19. Başvuran, sonradan tayin olması sebebiyle kendisinin promosyon ödemesinden yararlanamadığını belirterek promosyon ödemesini talep etmektedir .
20. İlgili idare, protokol hükümleri gereğince herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirtmiştir .
21. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), benzer konuda yoğun olarak gelen şikâyet başvuruları hakkında verdiği tavsiye kararlarında; banka ile maaş ödeme karşılığında yapılan protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsünün dikkate alınarak, protokolün sonradan başlayacak personeli de kapsayacak şekilde yapılması gerektiği, protokoller ile bu hususun karşılanamaması durumunda ise, toplam promosyon miktarından belli bir kısmın ihtiyari olarak ayrılarak yeni başlayan personele promosyon olarak
3 / 6verilmesi gerektiğini vurgulayarak banka ile yapılan promosyon protokolünden sonra göreve
başlayan kişilere promosyon ödenmemesinin, hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı yönünde karar vermektedir .
22. Yine 2017/ 2319 ve 2017/ 2356 numaralı başvurular hakkında, “Protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, göreve başladığı tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda” sırasıyla Başiskele Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ve Yunusemre
Kaymakamlığı Manisa Fen Lisesi Müdürlüğüne, 2017/ 2356 numaralı başvuru hakkında ayrıca
“Yunusemre Kaymakamlığı Manisa Fen Lisesi Müdürlüğünce 17/ 11/ 2016 tarihinde imzalanan banka promosyonu protokolünün Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığınca yayınlanan 15/ 05/ 2014 tarihli iç düzenlemesine aykırı nitelikte olduğu hususu gözetildiğinde, ülke genelinde imzalanan banka promosyon sözleşmelerinde, söz konusu iç yazının dikkate alınması için gerekli tedbirlerin alınması hususunda” Milli Eğitim Bakanlığına tavsiyede bulunulmasına, 25/ 08/ 2017 tarihinde karar verilmiştir .
23. Diğer taraftan, 06/ 04/ 2017 tarihli ve 2016/ 5128 başvuru numaralı Tavsiye Kararı sonrasında, muhatap idare konumundaki Diyarbakır Defterdarlığı, 03/ 05/ 2017 tarihli ve 5690 sayılı yazıda, “ Defterdarlığımız Personel Müdürlüğünde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan
…. için; promosyon ödemesi ile ilgili T.C. Ziraat Bankası Diyarbakır Şubesine 19.04.2017 tarihli ve
5166 sayılı yazımız ile ilgi tavsiye kararınız gönderilmiş olup, adı geçene 24.04.2017 tarihinde
anılan şube tarafından 940,00 TL promosyon ödemesi yapılmıştır ” ifadelerine yer vermek suretiyle, Kararın gereğini yerine getirmiştir .
24. Hâlihazırdaki promosyon ödemelerinin Başbakanlık genelgesi doğrultusunda ödendiği, Başbakanlık genelgesinde sonradan işe başlayan personele yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu konuda öncelikle personelin çalıştığı kurumun yetkili olduğu, bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı
Strateji Geliştirme Başkanlığının promosyon ödemelerinde oluşan tereddütleri gidermek amacıyla 15/ 05/ 2014 tarihli bir iç genelge çıkardığı , genelgede, bankalardan alınacak promosyon tekliflerinde, sözleşme sonrasında göreve başlayacak yeni personellerin de olabileceğinin göz önünde bulundurulacağını ve gerekli tedbirlerin alınmasının gerekli olduğunu, rekabet ortamının oluşmadığı veya fazla sayıda banka şubesi olmayan yerlerde bu yönde hükümlerin tesis edilmesi imkânının bulunmadığı benzer durumlarda ise sonradan gelecek personelin promosyon hükümlerinden yararlandırılabilmesi için alınan nakdi yardımın idarece belirlenecek bir kısmının dağıtılmayarak ihtiyat payı olarak tutulmasının sağlanacağını, dönem sonunda ihtiyat payı olarak belirlenen meblağdan kalan tutar olursa bu tutar çalışanlara eşit miktarda dağıtılacağını, diğer yandan, yargı organlarınca verilen kararlara idarelerin uyma zorunluluğu bulunduğunu, buna göre, maaş promosyonu ile ilgili mahkemeler tarafından verilen kararların yerine getirilmesinde, bir hizmet tertibi ile ilişkilendirilemeyen ilama bağlı borçlar kapsamında ödenmesi gerektiği hususları belirtmiştir .
25. Somut olayda; Başvuranın talep ettiği promosyonun protokol başlangıç süresinin 08/ 10/ 2010 olduğu, başvuranın 11/ 09/ 2012- 15/ 10/ 2015 tarihleri arasına ait promosyonu talep ettiği, ilk ataması olduğu için daha önce hiç promosyon ödemesi almadığı, ilk ataması sonrasında tabi olunan protokol hükümlerinde, “ … Promosyon ödemesi gerçekleştirilmiş bir okula yeni personel gelmesi halinde ise ek promosyon ödemesi yapılmayacaktır” şeklinde hüküm bulunduğu, daha sonra göreve başlayan personellere ise protokol gereği ödeme yapılmadığı, başvuranın protokol başlangıç süresinden sonra, 11/ 09/ 2012 tarihinde göreve başladığından dolayı promosyon ödemesinden yararlanamadığı, promosyon talebi ile dava açan personellere mahkeme kararları gereğince promosyon ödemesi yapıldığının ilgili idarece belirtildiği, başvurana promosyon ödemesi yapılmaması durumunun,
4 / 6yukarıda ayrıntıları ile açıklandığı üzere personel arasında eşitsizlik doğuracağı için eşitlik ilkesine
aykırı olduğu ve çalışma barışını olumsuz yönde etkileyeceği, idarenin aldığı genel tedbirlere ek olarak sonradan göreve başlayan başvurana yönelik olarak da başvuranın durumuna uygun çözüm üretmesi gerektiği hususları tespit edilmiştir .
26. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranların iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranların banka promosyonu ödenmesi talebinin idarelerce yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 27. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Gaziosmanpaşa (İstanbul) İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün, eşitlik ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
28. Diğer taraftan, Milli Eğitim Bakanlığının, promosyon ödemelerinde karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm üretici adımlar attığı, bu kapsamda çıkardığı iç genelge ile sözleşme sonrasında göreve başlayacak yeni personellerin de olabileceğinin göz önünde bulundurulmasını ve bu konuda gerekli tedbirlerin alınmasının gerekli olduğunu, rekabet ortamının oluşmadığı veya fazla sayıda banka şubesi olmayan yerler ile bu yönde hükümlerin tesis edilmesi imkânının bulunmadığı benzer durumlarda ise sonradan gelecek personelin promosyon hükümlerinden yararlandırılabilmesi için alınan nakdi yardımın idarece belirlenecek bir kısmının dağıtılmayarak ihtiyat payı olarak tutulması konularında hüküm getirdiği, böylelikle alternatif bir çözüm ürettiği anlaşılmıştır . Bu kapsamda
Milli Eğitim Bakanlığının iyi yönetim örneği sergilediği görülmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
29. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı
İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun KABULÜNE;
Protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, göreve başladığı tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda GAZİOSMANPAŞA İLÇE MİLLİ EĞİTİM
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA, GAZİOSMANPAŞA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE ve bilgi için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
5 / 66328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
İdarelerce, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi