|
ÖZET: Başvuran, Tekirdağ İl Müdürlüğü’nde çalışmaya başladıktan sonra, daha önce görev yaptığı kurumdan promosyon ödemesi almadığını ve yeni görev yerinde de promosyon talebinin reddedildiğini belirtmiştir. Başvurusunda, idarelerin promosyon anlaşmalarının sonradan göreve başlayan personeli kapsamadığını ve bu durumun haksızlık yarattığını ifade ederek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. Tekirdağ Valiliği, başvuranın promosyon talebinin, maaş protokolü gereği olumsuz sonuçlandığını açıklamıştır.
İdare, 15 Aralık 2017 tarihinden sonra göreve başlayan personelin promosyon ödemelerinden yararlanamayacağını belirtmiş, ancak daha önceki dönemlerde çalışan personel için promosyon ödemeleri gerçekleştirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, benzer durumlarla ilgili gelen şikayetlerde, promosyon protokollerinin yeni başlayan personeli de kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, promosyon ödemelerinin adil bir şekilde dağıtılması için gerekli düzenlemelerin yapılması önerilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın promosyon talebinin yerine getirilmemesi, eşitlik ilkesine aykırı bulunmuş ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na, gelecekteki promosyon protokollerinin düzenlenmesinde dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tavsiyeler, benzer mağduriyetlerin önlenmesi amacıyla önem arz etmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 17777-17777 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/6405 2018/ 6405
KARAR TARİHİ : 23/10/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı Tekirdağ İl Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 14/05/2018 14.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, 04/ 01/ 2018 tarihinde Edirne Müdürlüğünden
Tekirdağ Müdürlüğüne atandığını, daha önce görev yapmış olduğu kuruluştan promosyon almadığını, yeni görev yerinde de 15.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren maaş protokolü hükümleri uyarınca promosyon ödemesi talebinin reddedildiğini, ikinci kez aynı mağduriyeti yaşadığını, İdarelerce yapılan promosyon anlaşmalarında, promosyon anlaşmalarından sonra başlayan personele haksızlık yapıldığını iddia ederek gerekli incelemenin yapılmasını ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tekirdağ Valiliği Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile İl Müdürlüğünün sayı ve 24/ 07/ 2018 tarihli yazısında : “Adı geçen personelimiz ‘nin başvuru talebi, maaş ödemesini yapan banka ile İl Müdürlüğümüz arasında yapılan ekte yer alan protokolün 4’üncü maddesine istinaden olumlu olarak sonuçlandırılamamıştır .
3. Başvuru sahibi , 26/ 02/ 2018 tarihinden itibaren kurumumuzda çalışmaya
1 / 6başlamıştır .
4. İl Müdürlüğümüz ile banka arasında imzalanan maaş protokolü, 14/ 12/ 2017 tarihi itibariyle kurumumuzda fiilen görev yapan kadrolu personelimiz için uygulanmıştır . Ödemeler ise Aralık 2017 ayının sonuna kadar kişi baş 1.700,00 TL olarak çalışan personelin hesabına ilgili banka tarafından yatırılmıştır . 15/ 12/ 2017 tarihinden sonra kurumumuzda göreve başlayan personeller için anılan protokolün uygulanması söz konusu değildir .
5. Başvuru sahibi ’ye banka ile yapılan protokolün 4’üncü maddesi gereği promosyon ödemesi yapılamamış olup, benzer durumda olan başvuru sahibi isimli personelimiz için de aynı işlem yapılmıştır .
6. Başvuru sahibi ’ye 14/ 12/ 2014- 14/ 12/ 2017 tarihleri arasını kapsayan 3 yıllık protokol gereği toplam 823,52 TL promosyon ödemesi yapılmıştır . (Çorlu Huzurevi
Müdürlüğünde çalıştığı dönemler için .)
7. Maaş protokolü imzalanan banka yetkilileriyle yüz yüze yapılan görüşmeler sonucunda 15/ 12/ 2017 tarihinden sonra kurumumuzda göreve başlayan personeller için promosyon ödemesi yapmalarının mümkün olmadığını bu konunun Genel Müdürlüklerince de uygun görülmediği idaremize bildirilmiştir . Bu nedenle bu ve buna benzer olumsuzluklara yol açmaması ve herhangi bir hak kaybına uğranılarak mağduriyet yaşanmaması için bundan sonraki dönemlerde maaş ödemelerine ait promosyonlarda bu gibi hususlara dikkat edilecektir .” ifadelerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
8. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar ” hükmünü amirdir .
9. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır .
10. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amirdir .
11. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
12. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır .
13. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin 09/ 08/ 2010 tarih 2010/ 17 sayılı
2 / 6genelge ile değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı
personele dağıtılacaktır .” hükmünü amirdir .
14. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
15. Başvurunun kabulü ile başvuranın talep ettiği promosyon ücretinin makul sürede ödenmesi ve promosyon ödemelerine yönelik protokollerin akdedilmesi sırasında uyulması gereken usul ve esasların, Başbakanlık Genelgesine uygun olarak Bakanlık bünyesinde tesis edilecek bir iç düzenleyici işlem ile belirlenmesi hususu önerilmiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 16. Başvuran, sonradan tayin olması sebebiyle kendisinin promosyon ödemesinden yararlanamadığını belirterek promosyon ödenmesini talep etmektedir .
17. İlgili İdare, protokol hükümleri gereğince herhangi bir ödemenin yapılamadığını belirtmiştir .
18. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), benzer konuda yoğun olarak gelen şikâyet başvuruları hakkında verdiği tavsiye kararlarında; banka ile maaş ödeme karşılığında yapılan protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsünün dikkate alınarak, protokolün sonradan başlayacak personeli de kapsayacak şekilde yapılması gerektiği, protokoller ile bu hususun karşılanamaması durumunda ise, toplam promosyon miktarından belli bir kısmın ihtiyari olarak ayrılarak yeni başlayan personele promosyon olarak verilmesi gerektiğini vurgulayarak banka ile yapılan promosyon protokolünden sonra göreve başlayan kişilere promosyon ödenmemesinin, hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı yönünde karar vermektedir .
19. Hâlihazırdaki promosyon ödemelerinin Başbakanlık Genelgesi doğrultusunda ödendiği, Başbakanlık genelgesinde sonradan işe başlayan personele yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu konuda öncelikle personelin çalıştığı kurumun yetkili olduğu, bu kapsamda ilgili idarelerin promosyon ödemelerinde oluşan tereddütleri gidermek amacıyla bir iç genelge çıkardığı bilinmektedir .
20. Yine, 2017/ 5057 sayılı dosyada, Tekirdağ İlinden Edirne iline tayin olması sonucunda promosyon ödemesinden kısmi olarak faydalanamadığını belirten şikâyetçi
’nin başvurusu hakkında, “promosyon tutarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi, bundan sonra yapılacak protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine açıktan veya naklen atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsüyle ve ileride yaşanabilecek benzer problemlerin önüne geçilmesi amacıyla, sonradan göreve başlayacak personelin durumunun göz önünde bulundurulması ve bankalardan temin edilen promosyon bedellerinin tamamının personele dağıtılması yerine bir kısmının gelecekte göreve başlayacak personel için ayrılması yönteminin benimsenmesi ” hususunda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Edirne İl Müdürlüğüne, “ayrıca
Başbakanlık Genelgesi haricinde herhangi bir iç düzenleyici işleme gerek duyulmaksızın iş ve işlemlerde bulunulmasının aynı idari teşkilatın içerisinde yeknesaklığı bozucu ve farklı
3 / 6uygulamaların önünü açıcı sonuçlar doğurabilmesi sebebiyle promosyon ödemelerine yönelik
protokollerin akdedilmesi sırasında uyulması gereken usul ve esasların, Başbakanlık Genelgesine uygun olarak Bakanlık bünyesinde tesis edilecek bir iç düzenleyici işlem ile belirlenmesi” hususunda
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına Tavsiyede Bulunulmasına karar verilmiştir . Yine aynı konuda
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına muhatap verilen birden çok tavsiye kararı bulunmaktadır .
( 2017/ 1648 sayılı başvuru gibi)
21. Somut olayda; şikâyetçinin ASPB Tekirdağ İl Müdürlüğünden ASPB Edirne İl Müdürlüğüne 29/ 11/ 2016 tarihinde atanması nedeniyle promosyon ödenmesi talep ettiği 27/ 04/ 2017 tarihli başvurusu hakkında, yukarıda özetlenen 11/ 10/ 2017 tarih ve / sayılı tavsiye kararının verildiği, tavsiye kararının Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına gereği için gönderildiği, Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinin 20/ 11/ 2017 tarihli yazasında
“…Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiye kararları göz önünde bulundurularak benzer taleplerin gelebileceği düşünülerek, promosyon ödemelerinde yaşanan sorunları çözmek adına ilerleyen süreçte düzenlenecek maaş promosyon ödemesi protokollerinde, benzer nitelikteki talepler karşılanacak şekilde hassasiyet gösterileceği” hususunun ifade edildiği, 22. Tavsiye kararı sonrasında şikâyetçinin, 04/ 01/ 2018 tarihli atama onayı ve 26/ 02/ 2018 tarihli tebligat ile Edirne Merkezi Müdürlüğünden Tekirdağ
Müdürlüğüne atandığı, 23. Şikâyetçinin 09/ 05/ 2018 tarihinde promosyon ödenmesi talebi ile yaptığı başvurunun Tekirdağ
Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün 10/ 05/ 2018 tarihli yazısında yer verilen “…
Maaş ödeme protokolünün 4. maddesinde belirtilen 15/ 12/ 2017 tarihinden sonra göreve başlaması nedeniyle promosyon talebinin değerlendirilmesi mümkün değildir .” gerekçesi ile reddedildiği, 24. Tekirdağ Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ve Bağlı Kuruluşlar sıfatı ile taraf olunan maaş ödeme protokolünün 15/ 12/ 2017- 14/ 12/ 2020 tarihleri arasında geçerli olduğu, Protokolün 4 üncü maddesinde “…Bu protokol kapsamında sunulacak hizmetler, işbu protokolün imza tarihindeki KURULUŞ bünyesinde görev yapan ve halen çalışmakta olan personele ilişkin ödemelerin gerçekleştirilmesini kapsamaktadır . Bu protokolün yürürlük süresi içinde KURULUŞ bünyesine katılacak yeni personel de bu protokol kapsamında sunulacak hizmetlerden yararlanacaktır . …Personel tarafından promosyona yönelik bir hak talebinde bulunulması halinde bundan KURULUŞ sorumlu olacaktır .” hükmünün bulunduğu, 25. Protokolün 22 nci maddesinde “İşbu protokolde belirlenen süre zarfında kuruluş personeline, …
Banka tarafından ilgili Başbakanlık Genelgeleri uyarınca kuruluşun yazılı talimatı doğrultusunda …
peşin olarak aktarılmak üzere 3 yıl için toplam 246.500 TL promosyon ödemesi yapılacaktır . …
Kararlaştırılan promosyonun dağıtım, ödeme usul ve esasları tamamen kuruluşun sorumluluğunda olup bankanın bu konudaki sorumluluğu kuruluş yazılı talimatı doğrultusunda işlem yapmaktan ibarettir . … Protokol kapsamına sonradan giren personele ilişkin her türlü inisiyatif kuruluşa ait olup, işbu protokol kapsamında bankanın başlangıçta üstlendiği parasal veya para ile ölçülebilen yükümlülüklerinin banka aleyhine artmasına neden olmayacaktır .” hükmünün bulunduğu, Tekirdağ Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün 29/ 12/ 2017 tarihli yazısı ile imzalanan protokol gereği 89 kişi kadrolu personele 151.300,00 TL promosyon ödemesinin yapılmasının talep edildiği, 26. Tabi olunan protokol hükümlerinde sonradan göreve başlayabilecek personele özgü bir hüküm ( 4 üncü madde) bulunmasına rağmen tüm promosyon tutarının tek seferde ve toplu bir şekilde dağıtılarak sonradan atanabilecek personelin olabileceği hususunun ön görülmediği, Genelgede
4 / 6belirtilen “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır .”
hükmünün dar yorumlanarak mağduriyetlere sebep olunduğu, 27. Sonuç olarak anlaşma yapılan yıllar bazında idarelere açıktan veya naklen atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsüyle ve ileride yaşanabilecek benzer problemlerin önüne geçilmesi amacıyla, sonradan göreve başlayacak personelin durumunun göz önünde bulundurulması ve bankalardan temin edilen promosyon bedellerinin tamamının personele dağıtılması yerine bir kısmının gelecekte göreve başlayacak personel için ayrılması yönteminin benimsenmediği, değişik tarihli birden çok tavsiye kararı verilmesine rağmen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından
‘ promosyon ödemelerinde yaşanan sorunları çözmek adına ilerleyen süreçte düzenlenecek maaş promosyon ödemesi protokollerinde, benzer nitelikteki talepler karşılanacak şekilde hassasiyet gösterileceği’ ifade edilmesine rağmen promosyon konusunda yol gösterici ve açıklayıcı bir iç düzenleme yapılmadığı, 28. Böylelikle şikâyetçinin promosyon ödemesinden yararlanamadığı, bu durumun yukarıda ayrıntıları ile açıklandığı üzere personel arasında eşitsizlik doğuracağından eşitlik ilkesine aykırı olduğu, çalışma barışını olumsuz yönde etkileyeceği ve ilgili idarenin sonradan göreve başlayan şikâyetçinin durumuna uygun çözüm üretmesi gerektiği hususları tespit edilmiştir .
29. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranların iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranların banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 30. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, eşitlik ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
31. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı
Tekirdağ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun KABULÜNE;
Başvuranın talep ettiği promosyon ücretinin makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi, bundan sonra yapılacak protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine açıktan veya naklen atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsüyle ve ileride yaşanabilecek benzer problemlerin önüne geçilmesi amacıyla, sonradan göreve başlayacak personelin durumunun göz önünde bulundurulması ve bankalardan temin edilen promosyon bedellerinin tamamının personele
5 / 6dağıtılması yerine bir kısmının gelecekte göreve başlayacak personel için ayrılması yönteminin
benimsenmesi hususunda,
AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI TEKİRDAĞ İL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Ayrıca Başbakanlık Genelgesi haricinde herhangi bir iç düzenleyici işleme gerek duyulmaksızın iş ve işlemlerde bulunulmasının aynı idari teşkilatın içerisinde yeknesaklığı bozucu ve farklı uygulamaların önünü açıcı sonuçlar doğurabilmesi sebebiyle promosyon ödemelerine yönelik protokollerin akdedilmesi sırasında uyulması gereken usul ve esasların, Başbakanlık Genelgesine uygun olarak Bakanlık bünyesinde tesis edilecek bir iç düzenleyici işlem ile belirlenmesi hususunda,
AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idarelerce bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi