|
ÖZET: Başvuru, Çiğli Belediyesi ile Vakıfbank arasında imzalanan promosyon protokolü kapsamında, belirli tarihler arasında işe başlayan personelin promosyon ödemesi talebini içermektedir. Şikayetçiler, 15/02/2017-15/02/2020 tarihleri arasında geçerli olan protokol nedeniyle, maaş ödemelerinin Vakıfbank üzerinden yapılmasına rağmen, kendilerine promosyon ödemesi yapılmadığını iddia etmektedir. Başvurularında, diğer çalışanların promosyon ödemelerinden yararlandığını, bu durumun kendilerini mağdur ettiğini belirterek, çalışma sürelerinin dikkate alınarak promosyon ödemesi yapılmasını talep etmişlerdir.
Çiğli Belediye Başkanlığı, promosyon ödemelerinin yalnızca protokol tarihinden önceki personel için geçerli olduğunu savunmuştur. Ancak Kamu Denetçiliği Kurumu, benzer durumlarda, protokol sonrası göreve başlayan personelin de promosyon ödemelerinden yararlanması gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, şikayetçilerin taleplerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına dair bir değerlendirme yapılmış, yeni başlayan personelin de promosyon alabilmesi için gerekli adımların atılması gerektiği önerilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabulüne ve protokol tarihinden sonra göreve başlayan personelin promosyon tutarlarının hesaplanarak ödenmesi için Çiğli Belediye Başkanlığı’na tavsiyede bulunmuştur. İdarenin bu karara uygun hareket etmesi ve 30 gün içinde gerekli işlemleri gerçekleştirmesi beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13149-13149 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/1001 2018/ 1001
KARAR TARİHİ : 24/07/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
Adres : Çiğli Belediye Başkanlığı
Ataşehir Mah . 80001/ 1 Sokak No:1
35630 Çiğli/İZMİR
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Çiğli Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 31/01/2018 31.1.2018
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi Çiğli Belediyesi ile Vakıfbank Çiğli Şubesi arasında 15/ 02/ 2017- 15/ 02/ 2020 tarihleri arası için banka promosyon protokolü yapıldığını, kendisinin 10/ 05/ 2017 tarihinde işe başladığını, Vakıfbank Çiğli Şubesine Promosyon ödenmesi hususunda 09/ 12/ 2017 tarihinde başvuruda bulunduğunu, talebinin banka tarafından reddedildiğini, promosyon sözleşmesi süresince maaş ödemelerinin Vakıfbank Çiğli Şubesi aracılığı ile yapılacağı ve bankanın maaşından kazanç sağlayacağını, bu duruma rağmen kendisinin promosyon alamadığından ötürü mağduriyet yaşayacağı, aynı işi yapmasına rağmen diğer kurum çalışanlarının faydalandığı promosyon ödemesinden faydalanamaması durumunun kendisini olumsuz etkilediğini iddia ederek çalışma süresinin dikkate alınarak promosyon ödemesi yapılmasını talep etmektedir .
2. Şikayetçi , Çiğli Belediyesi ile Vakıfbank Çiğli Şubesi arasında 15/ 02/ 2017- 15/ 02/ 2020 tarihleri arası için banka promosyon protokolü yapıldığını, kendisinin 13/ 02/ 2017 tarihinde işe başladığını, Vakıfbank Çiğli Şubesine Promosyon ödenmesi hususunda 09/ 12/ 2017 tarihinde başvuruda bulunduğunu, talebinin banka tarafından reddedildiğini, promosyon sözleşmesi süresince maaş ödemelerinin Vakıfbank Çiğli Şubesi aracılığı ile yapılacağı ve bankanın maaşından kazanç sağlayacağını, bu duruma rağmen kendisinin promosyon alamadığından ötürü mağduriyet yaşayacağı, aynı işi yapmasına rağmen diğer kurum çalışanlarının faydalandığı promosyon ödemesinden faydalanamaması durumunun kendisini olumsuz etkilediğini iddia ederek
1 / 5çalışma süresinin dikkate alınarak promosyon ödemesi yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Çiğli Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün 05/ 03/ 2018 tarih ve sayılı yazısında; maaş ödeme protokolünün 15.02.2017- 15.02.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 27.01.2017 tarihinde imzalandığını, protokolün 22 inci maddesine göre görev yapmakta olan 250 personelin hesaplarına ilk maaş ödemesine müteakip peşin olarak aktarılmak üzere kişi başı toplam 2.182,50 TL ödeme yapıldığını, protokolün 22 inci maddesine istinaden şikayetçilere promosyon ödemesi yapılmadığını, 4. Şikayetçi ’ın, önceki kurumunda promosyon ödemesi almadığını, 13.02.2017 tarihinde halihazırdaki görevine başladığını, protokolün 27.01.2017 tarihinde imzalanması, adı geçen kişinin o tarihlerde naklen atama işlemlerinin sonuçlanmaması ve atama işleminin olumlu sonuçlanıp sonuçlanmayacağı bilinmemesi gerekçesi ile personel sayısına ilave edilemediğini, 5. Şikayetçi ’ın öncesinde askeri personel olduğu gerekçesi ile promosyon ödemelerinin aylık tutarlar ile yansıtıldığını, 11.05.2017 tarihinde halihazırdaki görevine başladığını, 6. Maaş protokolü, 15.02.2017 ve 15.02.2020 tarihleri arasında geçerli olduğundan ilgili banka ile protokol süresi bitene kadar herhangi bir çalışma yapılmadığını ancak bundan sonra bu konunun gündeme alınarak protokol yapılacağı konusunda çalışmalar olacağını ve bundan sonraki çalışmalarda sayılı tavsiye kararının dikkate alınacağını belirtmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
7. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar ” hükmünü amirdir .
8. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır .
9. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amirdir .
10. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü bulunmaktadır .
12. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır” hükmünü amirdir .
13. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak
2 / 5promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle
ödenecektir” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
14. Başvurunun kabulü ile protokol tarihinden sonra göreve başlayan şikayetçilere, göreve başladıkları tarih ve protokol yürürlük tarihleri dikkate alınarak hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda Çiğli Belediye Başkanlığına tavsiyede bulunulması önerilmiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 15. Şikâyetçiler, sonradan tayin olmaları sebebiyle promosyon ödemesinden yararlanamadıkların belirterek promosyon ödenmesini talep etmektedir .
16. İlgili idare, protokol hükümleri gereğince herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirtmiştir .
17. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), benzer konuda yoğun olarak gelen şikâyet başvuruları hakkında verdiği tavsiye kararlarında; promosyon ödemelerinden çalışılan kurumun (idarenin)
sorumlu olduğu, banka ile maaş ödeme karşılığında yapılan protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsünün dikkate alınarak, protokolün sonradan başlayacak personeli de kapsayacak şekilde yapılması gerektiği, protokoller ile bu hususun karşılanamaması durumunda ise, toplam promosyon miktarından belli bir kısmın ihtiyari olarak ayrılarak yeni başlayan personele promosyon olarak verilmesi gerektiğini vurgulayarak banka ile yapılan promosyon protokolünden sonra göreve başlayan kişilere promosyon ödenmemesinin, hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı yönünde karar vermektedir .
18. 2017/ 2356 numaralı başka bir başvuru hakkında, “Protokol tarihinden sonra göreve başlayan başvurana, göreve başladığı tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih arasında hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda” Yunusemre Kaymakamlığı Manisa Fen Lisesi Müdürlüğüne muhatap verilen
Tavsiye Kararı sonrasında ilgili idare, promosyon ödemesini gerçekleştirmiştir .
19. Hâlihazırdaki promosyon ödemeleri Başbakanlık genelgesi doğrultusunda ödenmektedir .
Başbakanlık genelgesinde sonradan işe başlayan personele yönelik bir hüküm bulunmadığından bu konuda personelin çalıştığı kurum yetkili kabul edilmelidir .
20. Somut olaya konu kurum maaş ödeme protokolünün Kapsam başlıklı 4 üncü maddesinde “…Bu protokol kapsamında sunulacak hizmetler, işbu protokolün imza tarihindeki KURULUŞ bünyesinde görev yapan ve halen çalışmakta olan personele ilişkin ödemelerin gerçekleştirilmesini kapsamaktadır . Bu protokolün yürürlük süresi içinde KURULUŞ bünyesine katılacak yeni personel de bu protokol kapsamında sunulacak hizmetlerden yararlanacaktır . Ancak : bu yararlanma işbu protokol kapsamında BANKA’nın başlangıçta üstlendiği parasal veya para ile ölçülebilen yükümlülüklerinin BANKA aleyhine artmasına neden olmayacaktır… Personel tarafından promosyona yönelik bir hak talebinde bulunulması halinde bundan KURULUŞ sorumlu olacaktır . KURULUŞ personelinin ilk maaş ödeme işlemine 15/ 02/ 2017 tarihinde başlanacaktır . ” hükmü bulunmaktadır .
21. Protokolün 22 inci maddesinde “İşbu protokolde belirlenen süre zarfında kuruluş personeline, …
BANKA tarafından ilgili Başbakanlık Genelgeleri uyarınca kuruluşun yazılı talimatı 250 personelin hesaplarına ilk maaş ödemesini müteakip peşin olarak aktarılmak üzere kişi başı toplam 2.182.50.-TL promosyon ödemesi yapılacaktır . Promosyon ödemesi yapıldıktan sonra ücretsiz
3 / 5izinden dönecek olan en fazla 2 personele de; alacak kaydı talimatı verilerek Bankamız aracılığıyla
ilk tam maaş ödemesi yapılan ay dahil olmak geriye kalan süre (maaş ödenecek ay sayısı dikkate alınarak) baz alınarak başlangıçta ödenen kişi başı promosyon tutarı üzerinden kıstelyevm usulü hesaplanan promosyon tutarı ödenebilecektir . Kararlaştırılan promosyonun dağıtım, ödeme usul ve esasları tamamen kuruluşun sorumluluğunda olup bunkanın bu konudaki sorumluluğu kuruluş yazılı talimatı doğrultusunda işlem yapmaktan ibarettir . Protokol kapsamına sonradan giren personele ilişkin her türlü inisiyatif kuruluşa ait olup, işbu protokol kapsamında bankanın başlangıçta üstlendiği parasal veya para ile ölçülebilen yükümlülüklerinin banka aleyhine artmasına neden olmayacaktır .” hükmü bulunmaktadır .
22. Protokolün 29 uncu maddesinde ise “İş bu protokol ilk maaş ödeme tarihi olan 15/ 02/ 2017 tarihinde başlar ve 15/ 02/ 2020 tarihinde sona erer” hükmü, 36 ncı maddesinde “Taraflarca 27/ 01/ 2017 tarihinde imzalanan iş bu protokol… bir asıl, bir suret olarak düzenlenmiştir .” hükmü bulunmaktadır .
23. Çiğli Kaymakamlığı İlçe Yazı İşleri Müdürlüğünün Çiğli Belediye Başkanlığına muhatap 23/ 02/ 2018 tarih ve 657 sayılı yazısında “personelin hak ve menfaatlerinin korunması ve yeni gelecek personellerin de maaş promosyonundan yararlanmasının sağlanması için taraf olarak Maaş
Promosyon Komisyonu oluşturulması uygun görülmektedir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu
Denetçiliği Kurumunun protokol tarihinden sonra atanan personelin maaş promosyonlarına ilişkin (Seyhan Belediye Başkanlığına muhatap) almış olduğu 01/ 02/ 2017 tarih ve 2016/ 3340 sayılı kararı ilişikte gönderilmiş olup, maaş ve maaş promosyonu ödeme protokollerinin ekli karar ve ilgi yazıda belirtilen esasalar doğrultusunda yapılması” gerektiği belirtilmiştir .
24. Çiğli Belediye Başkanlığı Banka Promosyonu Komisyonu tarafından açık ihale usulü sonucunda en uygun teklifi veren Vakıflar Bankası ile anlaşma yapılması 20/ 01/ 2017 tarihinde kabul edilmiştir .
Kararda, promosyon tutarının peşin olarak tamamının personele ödenmesi hususuna vurgu yapılmıştır . Maaş ödeme protokolü ise 27/ 01/ 2017 tarihinde taraflarca imza altına alınmıştır .
Protokol hükümlerine göre ilk maaş ödemesi 15/ 02/ 2017 tarihinde yapılmıştır .
25. Somut olayda, şikayetçilerin yararlanmayı talep ettikleri promosyon protokolünün başlangıç tarihinin 15/ 02/ 2017 olduğu ve üç yıl geçerlilik süresi bulunduğu, şikayetçi ’ın Çiğli
Belediyesinde göreve başladığı 13/ 02/ 2017 ve şikayetçi ’ın Çiğli Belediyesinde göreve başladığı 11/ 05/ 2017 tarihlerinden protokolün bitiş tarihi olan 15/ 02/ 2020 tarihine kadar ilgili banka aracılığı ile maaş alacağı, göreve başlama tarihleri itibari ile maaş ödemesine ve maaş ödemesinden kaynaklanan promosyon gibi yan ödemelere de hak kazanacakları, buna rağmen
Şikayetçi ’ın protokol başlangıç süresinden önce ancak protokol imza tarihinden sonra göreve başlaması sebebiyle ve şikayetçi ’ın da protokol başlangıç süresinden sonra göreve başladıkları gerekçesi ile promosyon ödemesi alamadıkları, görev değişikliği sonrası tabi olunan protokolün kapsam başlıklı 4 üncü maddesinde “ Bu protokol kapsamında sunulacak hizmetler, işbu protokolün imza tarihindeki kuruluş bünyesinde görev yapan ve halen çalışmakta olan personele ilişkin ödemelerin gerçekleştirilmesini kapsamaktadır . Bu protokolün yürürlük süresi içinde kuruluş bünyesine katılacak yeni personel de bu protokol kapsamında sunulacak hizmetlerden yararlanacaktır .” hükmünün bulunduğu, 26. Tabi olunan protokol hükümlerinde sonradan göreve başlayabilecek personele özgü bir hüküm bulunmasına rağmen tüm promosyon tutarının 15/ 02/ 2017 tarihi sonrasında ödendiği ve sonradan atanan ve görevlendirilen personele pay ayrılmadığı gerekçesi ile ödeme yapılmadığı, dayanak olarak gösterilen protokolün 22 inci maddesi ile 4 üncü maddenin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, ilgili iki maddede sırasıyla protokolün yürürlük süresi içinde Çiğli Belediyesi bünyesine katılacak yeni personelin bu protokol kapsamında sunulacak hizmetlerden yararlanacağı ve her türlü inisiyatifin
4 / 5Çiğli Belediyesine ait olduğunun belirtildiği, mevcut protokol hükümlerine rağmen şikayetçilere
idare tarafından ödeme yapılmaması durumunun çalışma barışını olumsuz yönde etkileyeceği, personel arasında eşitsizlik doğuracağı için eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve Çiğli Belediyesinin sonradan göreve başlayan şikayetçilere yönelik olarak durumlarına uygun çözüm üretmesi gerektiği hususları tespit edilmiştir .
27. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranların iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikayetçilerin banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 28. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, eşitlik ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
29. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı
İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun KABULÜNE;
Protokol tarihinden sonra göreve başlayan şikayetçilere, göreve başladıkları tarih ve protokol yürürlük tarihleri dikkate alınarak hesaplanacak promosyon tutarlarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda ÇİĞLİ BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANLARA ve ÇİĞLİ BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idarece bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi