|
ÖZET: Başvuran, Elazığ Valiliği tarafından 30/12/2016 tarihinde Sivrice Gözeli Celal İlaldı YBO Müdürlüğüne atandığını belirtmiş ve banka promosyonu ödemesi talep etmiştir. Ancak, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, başvuranın göreve başlamasının protokol tarihinden sonra olduğunu öne sürerek bu talebi reddetmiştir. Başvuran, diğer personelin promosyon ödemelerinden yararlanırken kendisinin dışlanmasının hukuka ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade ederek, 15/01/2017-15/01/2020 tarihleri arasında kendisine de promosyon ödenmesini talep etmiştir.
İlgili idare, başvuranın promosyon ödemesinden yararlanamayacağını, çünkü protokolün yürürlüğe girmesinden sonra göreve başladığını savunmuştur. Ancak, başvuranın ilk maaşını aynı bankadan alması, durumunu değiştirmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, promosyon ödemesinin yapılmamasının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin kabul edilmesi ve mağduriyetinin giderilmesi için gerekli işlemlerin yapılması önerilmiştir. Sonuç olarak, Sivrice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne, başvuranın 15/01/2017-15/01/2020 dönemine ait promosyon tutarının ödenmesi için yeni işlem tesis edilmesi tavsiye edilmiştir. Ayrıca, bu kararın uygulanması için ilgili idarenin 30 gün içinde bildirimde bulunması gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10132-10132 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/1786 2017/ 1786
KARAR TARİHİ : 24/08/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sivrice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Protokol yürürlükteyken göreve başlayan başvurana promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 07/03/2017 7.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Elazığ Valiliğinin 30/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı onayı ile Sivrice Gözeli Celal
İlaldı YBO Müdürlüğüne atamasının yapıldığını; banka promosyonu ihalesini kazanan banka tarafından promosyon ödemelerinin personele yapıldığını; ancak tarafına böyle bir ödemenin gerçekleştirilmediğini; bu kapsamda, talebini İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ilettiğini; idarenin ise, 01/ 03/ 2017 tarihinde, “ Okulunuz personeli , 09.01.2017 tarihinde İlçemizdeki görevine başlamış olup söz konusu banka promosyon sözleşmesinin 04.01.2017 tarihinde imzalanmıştır . Adı geçen personel sözleşmeden sonra göreve başladığından dolayı banka promosyon ücretini ancak 2018 Ocak ayına kadar çalışması durumunda yukarıdaki örnekte belirtildiği gibi toplam promosyon tutarının 3/ 2 oranında alacağı …” hususlarına değinerek, promosyon istemini reddettiğini ve bu durumun hukuka, hakkaniyete ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia ederek, 15/ 01/ 2017- 15/ 01/ 2020 tarihleri için diğer personele verilen promosyon tutarının tarafına da ödenmesini talep etmiştir .
1 / 8II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 04/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına istinaden Milli Eğitim Bakanlığının 26/ 04/ 2017 tarihli sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Promosyon ödemelerinin 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile Strateji Geliştirme
Başkanlığının 15/ 04/ 2014 tarihli ve sayılı iç yazısına göre gerçekleştirildiği; 2.2. Promosyon protokollerinin merkez ve taşra teşkilatını tek elden kapsayacak şekilde yapılmadığı ve bu kapsamda, söz konusu protokolün Sivrice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ile T . Garanti Bankası
A.Ş. Elazığ Çarşı Şubesi arasında akdedildiği; 2.3. Protokol ve şartname gereğince, promosyon tutarının tamamının Banka ile yapılan sözleşme tarihinden sonra ilk ödenecek maaşla birlikte tek seferde personele ödeneceği; sonradan nakil gelen personele ise, çalışma sürelerine göre ödeme yapılacağı; 2.4. Başvuranın 09/ 01/ 2017 tarihinde görevine başladığı ve bu kapsamdaki maaşını 15/ 01/ 2017 tarihinde aldığı; 2.5. Başvuranın daha önce çalıştığı Elazığ Merkez Cumhuriyet Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi
Müdürlüğünden Ekim 2016 tarihinde 297,96 TL tutarında promosyon bedeli aldığı ve bunun üç taksit halinde ödenen promosyonun, ikinci taksidini teşkil ettiği; 2.6. Banka ile yapılan protokol bağlamında, mağduriyetlerin olmaması için sonradan çalışmaya başlayan personele belirli bir payın toplam promosyon tutarından ayrıldığı ve bu hususta gerekli hassasiyetin gösterildiği hususlarına değinilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ” hükmü yer almaktadır .
3.1. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “ İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür ” hükmünü amirdir .
4. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir ” hükmü yer almaktadır .
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli
2 / 8merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için
gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir ” hükmü bulunmaktadır .
6. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır ” hükmünü amirdir .
6.1. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir ” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “ Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası;
“ Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye
Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir .
Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir ” hükmünü amirdir . Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 20/ 02/ 2004 tarihli ve 25379 sayılı mükerrer
Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 6 Sıra No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir .
9. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “ promosyon ” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır .
3 / 8Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği
ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı
Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır . Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir . Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 5 inci ve 4 üncü maddesinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/ 18 sayılı ve 2010/ 17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır .
2007/ 21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır . Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur . Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir . Bu husus, promosyon bedelinin doğrudan kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir .
10. Başvuru ele alındığı takdirde; Sivrice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 04/ 01/ 2017 tarihinde T .
Garanti Bankası A.Ş. Elazığ Çarşı Şubesi ile maaş ödeme protokolü akdettiği ve bu protokolün aynı gün yürürlüğe girdiği; söz konusu protokolün 3.1. maddesinde yer alan, “ Kuruluş’un Personel
Maaş ödemelerini Protokol süresi boyunca Banka aracılığıyla yapması karşılığında Banka, Kuruluş’un talimatı doğrultusunda Kuruluş’un liste olarak belirteceği her bir Personel’ine
Kuruluş’un belirteceği oranlarda paylaştırılmak üzere Protokol süresi boyunca toplamda 141.000
TL’lik (Yüzkırkbirbin Türk Lirası) ödeme yapmayı taahhüt eder . İş bu madde uyarınca yapılacak ödemenin 130.000 TL’lik (Yüzotuzbin Türk Lirası) kısmı Kuruluşun talimatına istinaden, Promosyon ödemesi için gerekli belgeleri eksiksiz ve istenen formatta teslim etmesi şartıyla, ilk maaş ödemesinden sonra Kuruluşun liste olarak belirtmiş olduğu Personel’ine ödenecek olup, kalan kısmı olan 11.000 TL’lik (Onbirbin Türk Lirası) tutar işbu Protokol’ün yürürlükte kaldığı süre içerisinde
Kuruluşun vereceği talimata istinaden Kuruluşun liste olarak belirteceği Personel’ine, Protokol’ün kalan süresiyle orantılı olarak kıstelyevm usulüne göre hesaplanacak şekilde ödenecektir . Her halde
Banka tarafından ödenecek toplam tutar 141.000 TL’lik (Yüzkırkbirbin Türk Lirası)’nı aşmayacaktır .
Kuruluş’un Personel sayısındaki artış, promosyon tutarının arttırılması hususunda bir talep hakkı doğurmayacaktır… ” hükmü ile promosyon ödemelerinin genel esasının öngörüldüğü ve promosyon bedellerinin kullandırılmasının idarenin sorumluluğunda olduğu hususlarına muttali olunmaktadır .
Şikayet başvurusunda bulunan başvuran, sözü edilen protokolün yürürlüğe girdiği tarih olan 04/ 01/ 2017’den sonra, protokolün kapsamı dâhilindeki Sivrice Gözeli Celal İlaldı Yatılı Bölge
Ortaokulu nezdinde 09/ 01/ 2017 tarihinde göreve başlamıştır . Bu sebeple, başvuran tarafından yazılan dilekçedeki promosyon talebi, protokol gerekçe gösterilerek karşılanmamıştır . Kurumumuza yapılan başvuruda da, söz konusu promosyon ödemesinin yapılması talep edilmiştir .
11. “ Promosyon ” olarak adlandırılan ve bankaların ilgili idarelerle yaptıkları protokoller çerçevesinde ödemesi yapılan söz konusu ek mali imkânlara yönelik yasal herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır . Bankaların protokoller sayesinde elde ettikleri gelirlere karşılık olarak idarelere
4 / 8sağladığı bu imkânlar hakkında temel düzenleme, yukarıda ayrıntılarına değinilen 2007/ 21 sayılı
Başbakanlık Genelgesidir . Bu Genelge, yapılan değişiklikler sonrasında, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemeleri konusundaki temel dayanağı olmuştur . Nitekim Kurumumuzun başvuruya ilişkin olarak Milli Eğitim Bakanlığına hitaben yazmış olduğu bilgi-belge talep yazısına cevap olarak Bakanlığın göndermiş olduğu 26/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazıda da, başvuruya konu protokolün söz konusu Genelgede belirtilen usul kapsamında hazırlandığına ilişkin bilgiler paylaşılmıştır . Ayrıca anılan yazının eklerinde, bu protokolün hazırlanması ve imzalanması sürecinin esas ve usullerini belirleyen Strateji Geliştirme Başkanlığının 15/ 05/ 2014 tarihli ve sayılı iç yazısına da yer verilmiştir .
12. 2709 sayılı Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası, “ İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür ” hükmünü amir olup idarenin, faaliyetlerinden doğabilecek zararlardan sorumlu olduğuna işaret etmektedir . Bu genel düzenleme doğrultusunda, idarenin, işlem ve eylemlerinde normatif hukuk kurallarına olduğu kadar hukukun genel ilkelerine de uygun hareket etmesi gerekmektedir . Kamu kurum ve kuruluşlarının personelleriyle olan ilişkisinde önemli bir yeri olan mali haklar bağlamında da, hukuka ve hakkaniyete riayet edilerek iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde işlem ve eylemde bulunulması önem arz etmektedir .
13. Promosyon ödemeleri, Danıştay 12. Dairesinin 23/ 12/ 2015 tarihli ve 2012/ 6891 E ., 2015/ 7140 K.
sayılı kararında ve Sayıştay Temyiz Kurulunun 03/ 05/ 2011 tarihli ve 2011/ 33156 sayılı kararında belirtildiği gibi “ kamu geliri ” olarak kabul edilmemektedir . Nitekim 2007/ 21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinin 4 üncü maddesinde 2010/ 17 sayılı Başbakanlık Genelgesiyle yapılan değişiklik de benzer bir yaklaşımın ürünüdür . Bankadan verilen promosyonun tamamının personele dağıtılacağını öngören bu değişiklik, söz konusu ek mali imkân üzerinde ilgili idarelerin tasarrufta bulunamayacağını belirterek promosyon bedelinin personelin aylık ve ücretinin doğal sonucu olduğunu kanıtlamaktadır .
14. Başvuruya konu olayda, başvuran 30/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı Valilik Onayı ile Sivrice
Gözeli Celal İlaldı Yatılı Bölge Ortaokuluna atanmış, 02/ 01/ 2017 tarihinde İl Milli Eğitim
Müdürlüğü tarafından buna ilişkin resmi yazı hazırlanmış; İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, 04/ 01/ 2017 tarihinde söz konusu yazıyı okul müdürlüğüne iletmiş; başvuran, 09/ 01/ 2017 tarihinde görevine başlamış ve 15/ 01/ 2017 tarihinde maaşını protokolün tarafı olan Bankadan almıştır . Ancak ilgili idare, göreve başlama tarihini baz almak suretiyle, protokolden kaynaklı ödemenin başvurana yapılamayacağını belirtmiştir . Bununla birlikte, idare, protokolde geçmeyen ancak promosyon ihale şartnamesinde yer alan bir düzenlemeyi gerekçe göstererek Ocak 2018’e kadar çalışılması durumunda toplam promosyon tutarının 2/ 3 ünün başvurana ödenebileceğini belirtmiştir . Bu bağlamda, ilgili protokol incelendiğinde; promosyon ödemesi olarak öngörülen 141.000 TL nin, en az 141 personel dikkate alınarak hazırlandığı anlaşılmaktadır . İdare, Strateji Geliştirme
Başkanlığının yukarıda zikredilen iç yazısı doğrultusunda, toplam promosyon bedelinin 11.000 TL lik kısmını ayırmış ve daha sonradan protokol kapsamına girenlere yapılacak ödemelere kaynak olmasını öngörmüştür . Ancak idare, bir taraftan protokol akdederek buna göre işlem tesis edeceğini beyan etmiş; diğer taraftan ise, söz konusu işlemini ihale şartnamesindeki kimi hükümler bağlamında gerekçelendirmiştir . Bu sebeple, ihale şartnamesinde yer alan ilgili hükümlerin neler olduğu ile protokol karşısında sonuç doğurup doğurmayacağının çözümlenmesi de başvuru açısından önem arz etmektedir .
5 / 815. Protokolün akdedilmesi, Sivrice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu bağlamında işlettiği ihale süreci sonrasında gerçekleşmiştir . İhale, Kanunun “ kapalı teklif usulü ” olarak belirttiği yöntemle yapılmış ve akabinde protokolün hazırlanmasına ilişkin işlemler ilgili Bankayla nihayete erdirilmiştir . Bu bağlamda, şartname, her ne kadar protokolün hazırlanması sürecinde idarenin konuya ilişkin bakış açısını gösteren bir belge konumunda olsa da, protokolün yürürlüğe girmesi sonrasındaki hukuki etkisi sarih değildir . Çünkü 2886 sayılı Kanunda şartnamenin sözleşmeler karşısındaki konumuna doğrudan değinilmemiştir . Sadece gerekli işlemlerin, sözleşme ve şartnamede bulunan düzenlemelere göre yapılmasına dönük genel mahiyette hükümlere rastlanmaktadır . Ayrıca protokolde şartnamenin hukuki etkisine dair de herhangi bir düzenleme yer almamaktadır . Bu bakımdan, uygulama sırasında, protokol hükümlerinin esas alınarak hareket edilmesi yerinde olacaktır . Ancak idarenin her iki metni de kullanma eğilimi dikkate alındığında; başvurunun, birbiriyle uyumlu olduğu müddetçe hem protokol hem de şartname hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerekmektedir .
16. Protokolde, ödemelere ilişkin olarak, ilk maaş ödemesinden sonra ilgili işlemlerin yapılacağı ve yeni gelen personele protokol süresinden arta kalan süreyle orantılı kıstelyevm usulüne göre promosyon verileceği hükme bağlanmıştır . Bununla birlikte, ihale şartnamesinde; promosyon miktarının, 15/ 01/ 2017 tarihinden itibaren beş iş günü içinde, 15/ 01/ 2017 tarihinde söz konusu
Bankadan maaş ödemesi alan personelin hesabına peşin yatırılacağı ile sonradan gelen personelin, çalışma sürelerine göre promosyon imkanından yararlanabileceği belirtilmiştir . Ayrıca şartnamede, ödeme usulüne ilişkin bir örnek verilerek, üç yıl çalışan personele 600 TL, iki yıl çalışan personele,
400 TL ödeme yapılacağı açıklanmıştır . Bu düzenlemeler gereğince, başvuranın durumu
değerlendirildiğinde ise, 30/ 12/ 2016 tarihinde ataması onaylanan ve buna ilişkin resmi yazısı 02/ 01/ 2017 tarihinde İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen başvuranın, protokolün hazırlanması sürecinde dikkate alınması gerekirken, idare tarafından bunun göz ardı edildiği; protokol ve şartnamede farklı şekillerde ifade edilmekle birlikte, 15/ 01/ 2017 tarihindeki ilk maaş ödemesini söz konusu Bankadan alanların promosyondan faydalanması kararlaştırılmasına rağmen anılan tarihte maaşını alan başvuranın bu durumunun göz önünde tutulmadığı tespit edilmiştir .
17. Yani idare, başvuranı protokol sonrasında göreve başlayan personel olarak kabul ederek, promosyon imkanından faydalanmasına engel olmuştur . Ayrıca Ocak 2018’e kadar çalışılması durumunda toplam promosyon tutarının 2/ 3 ünün başvurana ödeneceği hususu da, protokol ve şartname hükümleri karşısında dayanaksızdır . Çünkü göreve yeni başlayan personele yapılacak ödemelerin, protokolün kalan süresine bağlı olarak kıstelyevm usulüyle yapılacağı hükme bağlanmış olup 2/ 3 oranına ilişkin bir belirleme protokol bağlamında zikredilmemiştir . Söz konusu orana ilişkin yorum, şartnamede geçen ve örnek verilmek suretiyle çalışma sürelerinin dikkate alınacağını belirten esastan kaynaklanmıştır . Oysaki şartnamede yer alan bu hususun, protokolle uyumlu surette ele alınması gerekmektedir . Dolayısıyla şartnamede çalışma sürelerinin dikkate alınması hususuyla, protokol süresi boyunca ilgilinin çalışacağı geriye kalan sürenin kastedildiğinin kabul edilmesi yerinde olacaktır . Bu durumda ise, başvurana bir yıl çalışma sonrasında promosyon bedelinin 2/ 3 ü oranında ödeme yapılacağına ilişkin işlemin, protokol ve şartnameyle uyumlu olduğundan bahsedilemez .
18. Bunlarla birlikte, idarenin tüm işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesini gözetmesi ve buna göre hareket etmesi gerekmektedir . Anayasanın 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki amir hüküm, bu
6 / 8hususta devlet organlarını ve idari makamları bağlayıcı şekilde kaleme alınmıştır . Ancak İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü tarafından protokol gerekçe gösterilerek başvurana promosyon ödenmemesi, aynı konumdaki personelin farklı uygulamalara tabi tutulmasına sebep olmuştur . Nitekim protokol yürürlüğe girdiğinde ilgili idarede çalışan kimi personel promosyon ödemesinden yararlanabilirken, ilk maaşını söz konusu Bankadan alarak promosyon ödemesine hak kazanması gereken başvuran bu imkandan faydalanamamaktadır . Eşitlik ilkesine aykırı olan bu uygulama, çalışma barışına zarar verme ihtimalini de içinde barındırmaktadır .
19. Dolayısıyla ilk maaş ödemesinin ilgili Bankadan alındığı dikkate alınmak suretiyle, başvuranın sonradan göreve başlayan bir personel olarak değil, ilk andan itibaren protokolden yararlanan bir çalışan olduğunun kabulü ile promosyon bedelinin tarafına verilmesi gerekmektedir . Çünkü idarenin kendi işleminden kaynaklanan hak kaybını ivedilikle telafi etmesi, hukuk ve hakkaniyetin gereğidir .
Nitekim benzer bir konuya ilişkin olan Kurumumuzun 06/ 04/ 2017 tarihli ve 2016/ 5128 başvuru numaralı Tavsiye Kararı sonrasında, muhatap idare konumundaki Diyarbakır Defterdarlığı, 03/ 05/ 2017 tarihli ve sayılı yazıda, “Defterdarlığımız Personel Müdürlüğünde Veri
Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan …. için; promosyon ödemesi ile ilgili T .C.
Ziraat Bankası Diyarbakır Şubesine 19.04.2017 tarihli ve sayılı yazımız ile ilgi tavsiye kararınız gönderilmiş olup, adı geçene 24.04.2017 tarihinde anılan şube tarafından 940,00 TL promosyon ödemesi yapılmıştır ” ifadelerine yer vermek suretiyle, Kararın gereğini yerine getirmiştir .
20. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri ” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; 21.1. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde, başvuru konusuyla ilgili olarak başvurana kısa sürede ve gerekçeli olarak cevap verildiği; bu suretle “ makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davranıldığı tespit edilmiştir . Ancak başvurana iletilmiş olan yazıda idarenin bu kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilerek bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir . Ayrıca ilgili idarede çalışmakta olan personelin promosyon ödemesinden yararlandırılıp, başvuruda bulunan personelin yararlandırılmaması bakımından, idarenin “ haklı beklentiye uygunluk ” ilkesine uygun davranmadığı değerlendirilmiş olup bundan böyle söz konusu ilkeye de uygun davranılması önerilmektedir .
7 / 8VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Elazığ İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiş olup BAŞVURUNUN
KABULÜNE;
Mağduriyetin giderilmesi için; protokol tarihinden sonra göreve başlayan ancak ilk maaşını ilgili
Bankadan alan başvurana, 15/ 01/ 2017- 15/ 01/ 2020 yıllarını kapsayan tam promosyon tutarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda,
SİVRİCE İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASI,
Bu kapsamda, başvuruya ilişkin verilen Kararın bir örneğinin de bilgi mahiyetinde MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA iletilmesi,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Sivrice İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin en geç otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, SİVRİCE İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE, MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi