|
ÖZET: Başvuru, Yeniçağa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapan bazı personelin, yürürlükteki promosyon protokolü gereği ödenmesi gereken promosyonların talep edilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuranlar, 2017 yılında göreve başlamalarına rağmen, kendilerine promosyon ödenmediğini belirterek, bu durumun Milli Eğitim Bakanlığı’nın iç yazılarıyla çeliştiğini iddia etmişlerdir. İlgili idare, promosyon ödemelerinin belirli şartlar altında yapıldığını ve başvuranların bu şartları sağlamadığını ifade etmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, promosyon ödemeleri, protokolün yürürlükte olduğu tarihlerde işe başlayan personel için geçerli değildir. Ancak, başvuranların, protokol tarihinden sonra göreve başlamış olmaları nedeniyle, bu durumun adalet ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranların mağduriyetinin giderilmesi gerektiğine ve promosyon ödemelerinin hesaplanarak yapılması için idareye tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, Yeniçağa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne, başvuranların promosyon taleplerinin değerlendirilmesi ve gelecekte benzer durumların yaşanmaması için gerekli düzenlemelerin yapılması hususunda öneride bulunulmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve gerekli işlemleri 30 gün içinde bildirmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6924-6924 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/507 2018/ 507
KARAR TARİHİ : 20/04/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yeniçağa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Protokol yürürlükteyken göreve başlayan şikayetçilere promosyon ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 15/01/2018 15.1.2018
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Bolu İli, Yeniçağa İlçesi, Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine 18/ 09/ 2017 tarihinde müdür yardımcısı olarak naklen atanan , 25/ 08/ 2017 tarihinde memur olarak naklen atanan ve 18/ 09/ 2017 tarihinde öğretmen olarak naklen , kendilerine promosyon ödenmesi talebiyle ilgili idareye 21/ 12/ 2017 tarihinde müracaat ettiklerini; Yeniçağa
Kaymakamlığı tarafından kurulan komisyonca Türkiye Halk Bankası A.Ş. Gerede Şubesiyle 23/ 03/ 2017 tarihinde akdedilen promosyon protokolü gereğince ödeme talebinin reddedildiğini; bu durumun Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının iç yazılarına uygun olmadığını iddia ederek, promosyon ödemesinin taraflarına yapılmasını talep etmişlerdir .
1.1. Bu kapsamda, 2018/ 512 ve 2018/ 596 başvıuru numaralı dosyalar, 2018/ 507 başvuru numaralı dosyada 04/ 04/ 2018 tarihli kararla birleştirilmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 26/ 01/ 2018 tarihli ve , , sayılı bilgi-belge talep yazılarıyla Milli Eğitim Bakanlığından başvurulara ilişkin bilgi-belge talep
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 9edilmiştir . Bu kapsamda, Milli Eğitim Bakanlığının 13/ 02/ 2018 tarihli ve ,
tarihli ve , sayılı cevabi yazıları Kurumumuza iletilmiştir .
3. Milli Eğitim Bakanlığının anılan yazıları ve eklerinde özetle, 3.1. Promosyon ödemelerinin, Başbakanlık Genelgeleri doğrultusunda yapıldığı; 3.2. Başvuruya konu protokolün 4.3., 4.4. ve 4.5. maddeleri gereğince, şikayetçilere ödeme yapılmadığı; İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde veya bağlı okul-kurumlarda sonradan işe başlayan personele protokol hükümlerinin açıklandığı; bu kapsamda herhangi bir olumsuz durumla karşılaşılmadığı ve söz konusu protokolün ,Yeniçağa Kaymakamlığına bağlı dokuz kurumun harcama yetkilileri tarafında ayrı ayrı imzalandığı; 3.3. Resmi olarak promosyon ödemesi için müracaat eden personele (şikayetçilerde olduğu gibi)
ödemenin yapılmadığı; 3.4. Şikâyetçi ’in anılan ilçede ilk kez 03/ 09/ 2013 tarihinde öğretmen olarak Yeniçağa
Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde göreve başladığı; 26/ 01/ 2015 tarihinde Bolu İline atanması üzerine, görevinden ayrıldığı; 15/ 09/ 2017 tarihinde ise, anılan liseye müdür yardımcısı olarak atandığı ve göreve başladığı; Mart 2014’te T .C. Ziraat Bankası A.Ş. Yeniçağa Şubesinden peşin 3 yıllık 420,00 TL maaş promosyonu aldığı; ayrıca daha önceden promosyon imkanından yararlanıp yararlanmadığına ilişkin bilgi sahibi olunmadığı; 3.5. Şikayetçi ’ün 26/ 08/ 2017 tarihi itibariyle Yeniçağa Aşçılar Mesleki ve Teknik
Anadolu Lisesinde memur olarak göreve başladığı; öncesinde Yozgat Merkez Şehit Mustafa Aslan
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde çalıştığı ve kendi isteğiyle Yeniçağa İlçesine atandığı; ayrıca daha önceden promosyon imkanından yararlanıp yararlanmadığına ilişkin bilgi sahibi olunmadığı; 3.6. Şikâyetçi ’in 18/ 09/ 2017 tarihinde öğretmen olarak Yeniçağa Aşçılar Mesleki ve
Teknik Anadolu Lisesinde göreve başladığı; daha önceden Bolu İli Merkez Mesleki ve Teknik
Anadolu Lisesinde çalıştığı ve zorunlu çalışma yükümlüsü olarak Yeniçağa’ya tayin olduğu; anılan şikâyetçinin, nakil belgesinde 2018 yılı dâhil banka promosyonundan yararlandığı bilgisinin yer aldığı; ancak nakil sırasında geri ödenip ödenmediği hususun bilinmediği; 3.7. Strateji Geliştirme Başkanlığının 18/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı iç yazısının, İlçe
Müdürlüğü tarafından bağlı okul ve kurumlara DYS Sistemi üzerinden duyurulduğu; ancak protokolün Mart 2017’de imzalanmasından dolayı herhangi bir işlem yapılamadığı hususlarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ” hükmü yer almaktadır .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 94.1. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “ İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan
zararı ödemekle yükümlüdür ” hükmünü amirdir .
5. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir ” hükmü yer almaktadır .
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir ” hükmü bulunmaktadır .
7. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır ” hükmünü amirdir .
7.1. 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir ” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Şikâyetçilerin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “ Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası;
“ Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye
Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 9Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli
merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir ” hükmünü amirdir . Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/ 07/ 2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir .
10. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “ promosyon ” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır .
Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/ 07/ 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/ 21 sayılı
Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır . Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir . Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 5 inci ve 4 üncü maddesinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/ 18 sayılı ve 2010/ 17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır .
2007/ 21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır . Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur . Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir . Bu husus, promosyon bedelinin doğrudan kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir .
11. Başvuru ele alındığı takdirde; şikâyetçilerin görev yaptığı Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesinin Yeniçağa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı olduğu; anılan Müdürlüğün, Türkiye Halk
Bankası A.Ş. Gerede Şubesi ile 15/ 04/ 2017- 14/ 04/ 2020 tarihlerini kapsayan maaş ödeme protokolü akdettiği; söz konusu protokolün 4.3. maddesinde yer alan, “ Banka, Kurum personeline protokol içeriğinin gerçekleşmesi ve 15/ 04/ 2017 tarihinden itibaren ilk maaş ödemesinin yapılması şartı ile kişi (personel) başı aylık 45,83-TL üzerinden yapılacak hesaplama ile mevcut olduğu bildirilen 127 personele PEŞİN olarak toplam 209.550-TL promosyon ödemesi yapılacaktır ” hükmü ile promosyon ödemelerinin genel esasının öngörüldüğü; 4.5. maddesindeki, “ Protokol imza tarihinden sonra, kuruma sonradan dahil olacak personele ise banka tarafından hiçbir surette promosyon ödemesi yapılmayacak olup, kurumun norm kadrosuna yeni kadro ihdas edilmesi ve/veya mevcut norm kadrodaki boş kadrolara personel atanması halinde de, kuruma sonradan dahil olacak personele hiçbir surette promosyon ödemesi yapılmayacaktır ” hükmüyle sonradan göreve başlayacak personele promosyon ödenmeyeceği hususlarına muttali olunmaktadır . Başvuruda bulunan şikâyetçiler, sözü edilen protokolün yürürlüğe girdiği tarih olan 15/ 04/ 2017’den sonra Yeniçağa İlçe
Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde göreve başlamıştır .
Bu durum gereğince, şikayetçilerin promosyon talebi, protokol gerekçe gösterilerek
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 9karşılanmamıştır . Dolayısıyla şikayetçiler, kendilerine promosyon ödemesi yapılmasını
Kurumumuzdan talep etmiştir .
12. “ Promosyon ” olarak adlandırılan ve bankaların ilgili idarelerle yaptıkları protokoller çerçevesinde ödemesi yapılan söz konusu ek mali imkânlara yönelik yasal herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır . Bankaların protokoller sayesinde elde ettikleri gelirlere karşılık olarak idarelere sağladığı bu imkânlar hakkında temel düzenleme, yukarıda ayrıntılarına değinilen 2007/ 21 sayılı
Başbakanlık Genelgesidir . Bu Genelge, yapılan değişiklikler sonrasında, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemeleri konusundaki asıl dayanağı olmuştur . Dolayısıyla değişiklikleriyle birlikte 2007/ 21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin, başvuru kapsamında
Kurumumuzun yapacağı denetimin önemli bir parçası olacağı muhakkaktır .
13. 2709 sayılı Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası, “ İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür ” hükmünü amir olup idarenin, faaliyetlerinden doğabilecek zararlardan sorumlu olduğuna işaret etmektedir . Bu genel düzenleme doğrultusunda, idarenin, işlem ve eylemlerinde normatif hukuk kurallarına olduğu kadar hukukun genel ilkelerine de uygun hareket etmesi gerekmektedir . Kamu kurum ve kuruluşlarının personelleriyle olan ilişkisinde önemli bir yeri olan mali haklar bağlamında da, hukuka ve hakkaniyete riayet edilerek iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde işlem ve eylemde bulunulması önem arz etmektedir .
14. Promosyon ödemeleri, Danıştay 12. Dairesinin 23/ 12/ 2015 tarihli ve 2012/ 6891 E ., 2015/ 7140 K.
sayılı kararında ve Sayıştay Temyiz Kurulunun 03/ 05/ 2011 tarihli ve 2011/ 33156 sayılı kararında belirtildiği gibi “ kamu geliri ” olarak kabul edilmemektedir . Nitekim 2007/ 21 sayılı Başbakanlık
Genelgesinin 4 üncü maddesinde 2010/ 17 sayılı Başbakanlık Genelgesiyle yapılan değişiklik de, benzer bir yaklaşımın ürünüdür . Bankadan verilen promosyonun tamamının personele dağıtılacağını öngören bu değişiklik, söz konusu ek mali imkân üzerinde ilgili idarelerin tasarrufta bulunamayacağını belirterek promosyon bedelinin personelin aylık ve ücretinin doğal sonucu olduğunu kanıtlamaktadır .
15. Başvuruya konu olayda, akdedilen protokol yürürlükte iken Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesinde çalışmaya başlayan şikayetçilerin promosyon ödemesinden faydalanamaması durumu söz konusudur . Ayrıca Bankanın, protokol bağlamında, promosyon ödemelerine ilişkin kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek ödemeleri yaptığı ve bir sonraki protokol dönemine kadar yeni bir ödeme yapamayacağı da anlaşılmaktadır . İlgili İlçe Müdürlüğünün ise, kendi personeliyle süreklilik arz eden ilişkisi sebebiyle sorumluluğunun sona erdiğini kabul etmek mümkün değildir .
Aksine protokolün 14/ 04/ 2020 tarihine kadar yürürlükte olduğu düşünüldüğünde; maaşını bu tarihe kadar söz konusu Bankadan alan şikayetçilerin, uzun bir süre bu ek mali imkandan faydalanamaması durumu ortaya çıkmakta ve Bankanın promosyon olarak ödemesi icap eden bedeller üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilmesi sonucu doğmaktadır . Oysaki Başbakanlık Genelgesi gereğince, promosyon bedeli üzerindeki tasarruf hakkı maaş alan şikayetçilerin uhdesindedir . Ancak ilgili İlçe
Müdürlüğünün Banka ile yapmış olduğu protokol, söz konusu tasarruf imkânını şikâyetçilerin elinden almaktadır .
16. Ayrıca idarenin tüm işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesini gözetmesi ve buna göre hareket etmesi gerekmektedir . Anayasanın 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki amir hüküm, bu hususta devlet organlarını ve idari makamları bağlayıcı şekilde kaleme alınmıştır . Ancak İlçe Müdürlüğü
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
5 / 9tarafından protokol gerekçe gösterilerek şikayetçilere promosyon ödenmemesi, aynı konumdaki
personelin farklı uygulamalara tabi tutulmasına sebep olmuştur . Nitekim protokol yürürlüğe girdiğinde ilgili idarede çalışan personel promosyon ödemesinden yararlanabilirken, maaşını söz konusu Bankadan alarak promosyon ödemesine hak kazanması gereken şikayetçiler bu imkandan faydalanamamaktadır . Eşitlik ilkesine aykırı olan bu uygulama, çalışma barışına zarar verme ihtimalini de içinde barındırmaktadır .
17. Bu kapsamda Başbakanlık Genelgesi gereğince, İlçe Müdürlüğünün, protokol hükümlerine uygun olarak promosyon ödemelerini personeline dağıttığı iddia edilebilir olsa da, 2008/ 18 sayılı
Başbakanlık Genelgesiyle yapılan değişiklik uyarınca ilgili idarenin söz konusu ödemelerdeki artan takdir yetkisi dikkate alınarak, sonradan göreve başlayanların durumlarına uygun çözümler üretmesi pekala mümkündür . Özellikle idarenin kendi işlemi sonrasında oluşan bu hak kaybını telafi edici çalışmaları ivedilikle tesis etmesi hukuk ve hakkaniyetin gereğidir . Bu sebeple Müdürlüğün akdettiği protokolün, üçüncü kişi konumundaki şikayetçileri promosyon imkanından mahrum ettiği ve bu suretle onların zararına yol açtığı; ilgili idarenin, protokol süresince ek istihdamın olabileceğini dikkate almadan hareket ettiği tespitiyle, şikayetçilerin çalıştığı sürelerle orantılı olarak alamadıkları promosyon bedelinin taraflarına verilmesi gerekmektedir . Nitekim Kurumumuzun 06/ 04/ 2017 tarihli ve 2016/ 5128 başvuru numaralı Tavsiye Kararı sonrasında, muhatap idare konumundaki Diyarbakır
Defterdarlığı, 03/ 05/ 2017 tarihli ve 5690 sayılı yazıda, “Defterdarlığımız Personel Müdürlüğünde
Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan …. için; promosyon ödemesi ile ilgili
T .C. Ziraat Bankası Diyarbakır Şubesine 19.04.2017 tarihli ve 5166 sayılı yazımız ile ilgi tavsiye kararınız gönderilmiş olup, adı geçene 24.04.2017 tarihinde anılan şube tarafından 940,00 TL promosyon ödemesi yapılmıştır ” ifadelerine yer vermek suretiyle, Kararın gereğini yerine getirmiştir .
18. Bankalar ile idarelerin akdettikleri protokollerin yıllara sari oluşu dikkate alındığında ise; kamu kurum ve kuruluşlarının, bünyelerinde çalışan personelin sayısında yaşanabilecek değişimleri genel hatlarıyla önceden belirleyerek, bankalardan temin ettikleri promosyon bedellerinin tamamının personele dağıtılması yerine bir kısmının gelecekte göreve başlayacak personel için ayrılması yöntemini benimsemelerine hiçbir engel bulunmamaktadır . Aksine bu husustaki esas düzenleme olan
Başbakanlık Genelgesinde 2008/ 18 sayılı Genelgeyle yapılan değişiklik, ilgili kurumlara bu esnekliği sağlar mahiyettedir . Çünkü Başbakanlık Genelgesinin 5 inci maddesinin ilk halindeki, “ Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba her personel için eşit tutarlarda aktarılmak suretiyle altı aylık periyotlarda ödenecektir ” hükmüyle, kamu kuruluşlarının ödeme usulünün sınırı çizilmişti . Oysa yapılan değişiklikle söz konusu sınırlayıcı yaklaşım terkedilerek, “ Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir ” hükmü, 5 inci madde olarak benimsenmiş ve idarenin ödeme zamanına ve tutarına ilişkin takdir marjı kuvvetlenmiştir . Bu doğrultuda, Mardin İdare
Mahkemesi de, 30/ 05/ 2014 tarihli ve 2014/ 53 E ., 2014/ 1283 K. sayılı kesinleşmiş kararında; “…
2007/ 21 sayılı genelgenin 5. maddesinin 2008/ 18 sayılı genelge ile değiştirilmeden önceki halinde; dağıtılacak promosyon bedelinin 6 aylık periyotlar halinde ödenmesi öngörülmekteyken, 2008/ 18 sayılı genelgenin yayımı ile değiştirilen 5. maddesiyle öncesinde belirlenen 6 aylık periyotlar halinde ödeme zorunluluğun ortadan kaldırıldığı anlaşılmakla beraber, söz konusu değişikliğin ilgili kurumlara promosyon bedelinin tamamının tek seferde ödenmesi yönünde bir zorunluluk
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
6 / 9yüklemediği, aksine her kurumun kendi kurumuna özel şartları gözönüne alarak makul süreler
belirleyebilmesi adına kurumlara takdir yetkisi tanınmasından ibaret olduğu, aksi yorumla promosyon bedellerinin tamamının tek seferde o an çalışan personele dağıtılması halinde sonradan kuruma atanan kimi personelin promosyon bedelinden mahrum kalmasına, kimi personelin ise başka kurumlara atanması suretiyle mükerrer ödeme ile sebebsiz zenginleşmesine yol açacağı, promosyon bedelinin makul süreler dahilinde parça parça dağıtılmasının ise hakkaniyet gereği olduğu ve genelgenin genel amacına uygun olacağı açıktır ” yorumuna yer vermek suretiyle, promosyon ödenmemesine yönelik işlemi iptal etmiştir .
19. Dolayısıyla var olan mevzuat hükümlerinin personelin lehine yorumlanması suretiyle işlem tesis edilmesi yerinde olacaktır . Bu çerçevede, daha sonradan yapılacak protokollerde sonradan göreve başlayacak personelin promosyon imkanından yararlanmasını sağlayıcı tedbirler alınması ve tüm promosyonun dağıtılması yerine bir kısmının yeni çalışmaya başlayacak personele ayrılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir . Zaten Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 15/ 05/ 2014 tarihli ve 1946247 sayılı yazısı ile 18/ 10/ 2017 tarihli ve E .17022165 sayılı yazısında da, benzer hususlara vurgu yapılmış olup, İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinin dikkati çekilmiştir .
Ancak başvuruya konu idare, sadece 18/ 10/ 2017 tarihli yazıyı ele alarak, protokolün bu tarihten önce akdedildiği gerekçesini öne sürmüştür . Oysaki Milli Eğitim Bakanlığının 2014 yılında yayınladığı yazısının da aynı hususları zikrettiği dikkate alındığında; sonradan göreve başlayacak personel lehine bir düzenlemenin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce protokole eklenmemiş olması kabul edilemez mahiyettedir .
20. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, şikâyetçilerin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçilerin banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri ” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; 21.1. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idare tarafından, şikâyetçilerin dilekçeleri hakkında süresi içerisinde, gerekçeli bir şekilde işlem tesis edildiği; böylece
“kararların gerekçeli olması, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine riayet edildiği tespit edilmiştir . Ancak ilgili idarede çalışmakta olan personelin promosyon ödemesinden yararlandırılıp, protokol tarihinden sonra göreve başlayan personelin yararlandırılmaması bakımından, idarenin “haklı beklentiye uygunluk ” ilkesine uygun davranmadığı değerlendirilmiş olup bundan böyle söz konusu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
7 / 922. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bolu İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Şikâyetçilerin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçilerin banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiş olup
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Mağduriyetin giderilmesi için; protokol tarihinden sonra Yeniçağa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde göreve başlayan şikayetçilere, göreve başladıkları tarih ile söz konusu protokolün geçerli olduğu son tarih olan 14/ 04/ 2020 tarihi arasında hesaplanacak promosyon tutarının ( anılan tarihlere ilişkin daha önceden promosyon bedeli aldığı tespit edilenler hakkında, gerekli mahsuplaşma işlemi yapılması şartıyla ) makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda, Banka ile maaş ödeme karşılığında bundan sonra yapılacak protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine açıktan veya naklen atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsüyle ve ileride yaşanabilecek benzer problemlerin önüne geçilmesi amacıyla, sonradan göreve başlayacak personelin durumunun göz önünde bulundurulması ve bankalardan temin edilen promosyon bedellerinin tamamının personele dağıtılması yerine bir kısmının gelecekte göreve başlayacak personel için ayrılması yönteminin benimsenmesi hususunda,
YENİÇAĞA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Yeniçağa İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Bu kapsamda, başvuruya ilişkin verilen Kararın bir örneğinin de MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA iletilmesine, Kararın ŞİKÂYETÇİLERE, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ile YENİÇAĞA İLÇE MİLLİ
EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
8 / 95070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi