|
ÖZET: Başvuran, 2014 yılında Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünden mezun olup, Tekirdağ İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı bir hastanede kadrolu Fizyoterapist olarak görev yapmaktadır. 31 Temmuz 2023 itibarıyla, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nde belirtilen “Rehabilitasyon Hizmetleri” için öngörülen 0.20 katsayısının uygulanması gerektiğini, ancak kendisine yalnızca 0.10 katsayısının uygulandığını ifade etmektedir. Başvuran, bu durumun düzeltilmesi ve geçmişe dönük eksik ödemelerin yapılması talebinde bulunmuştur.
Tekirdağ Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın talebine ilişkin olarak, yapılan ödemelerin 0.10 katsayısı üzerinden hesaplandığını ve hastanenin rehabilitasyon merkezi olarak tescil edilmediğini belirtmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı’nın görüş yazısında, rehabilitasyon hizmetleri sunan personelin ek ödeme hesaplamasında 0.20 katsayısının esas alınması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvuranın çalıştığı hastanedeki rehabilitasyon hizmetlerinin tescillenmemiş olmasının, kendisinin ek ödeme katsayısından faydalanmasını engellemesinin hukuka uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kabul edilmesi yönünde bir tavsiye kararı hazırlamış ve Tekirdağ Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne, ek ödemelerin 0.20 katsayısı üzerinden hesaplanması ve eksik ödemelerin yapılması yönünde öneride bulunmuştur. İdarenin bu karara uygun hareket etmesi için 30 gün içinde gerekli işlemleri tamamlaması gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7207-S.24.11267
BAŞVURU NO : 2024/1687
KARAR TARİHİ : 09.07.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TEKİRDAĞ VALİLİĞİ TEKİRDAĞ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Artırımlı ek ödeme talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 31.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2014 yılında Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon lisans bölümünden mezun olduğunu, İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Hastanesinde
31.07.2023 tarihi itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/a maddesi uyarınca kadrolu
Fizyoterapist olarak çalışmakta olduğunu, görev yaptığı Hastanede mesleği doğrultusunda Fizyoterapi ve
Rehabilitasyon hizmeti verdiğini, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin 5. maddesinin 6. fıkra hükmü ve Ek-4 sayılı Artırımlı Ödeme Yapılacak Hizmet Sunum Alanı Tablosunun 4 nolu satırında
“Rehabilitasyon Hizmetleri” sunum alanına 0.20 katsayısının uygulanacağının belirtildiğini, görev yaptığı
Devlet Hastanesinde Rehabilitasyon hizmeti vermesi sebebiyle 12.08.2022 tarih ve 31921 sayılı Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği uyarınca teşvik ek ödemelerinin 0.20 katsayısı eklenerek hesaplanıp yatırılması gerektiği halde, standart hesaplama üzerinden 0.10 katsayı eklenerek hesaplanıp yatırıldığını, görev yaptığı Hastaneye 13.11.2023 tarihinde dilekçe ile başvurduğunu, talebinin zımnen reddedildiğini belirterek Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği gereğince teşvik ek ödemelerinin 0.20 katsayısı eklenerek hesaplanmasını ve geçmişe yönelik eksik yatan ek ödemelerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Tekirdağ Valiliği İl
Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 18/4/2024 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazıda;
2.1. Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından iletilen bilgi ve belgelerde, başvurana yapılan ek ödemenin 12/08/2022 tarihli ve 31921 sayılı Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin EK-4 Artırımlı
Ödeme Yapılacak Hizmet Sunum Alanı Tablosunda yer alan “Diğer ayaktan tedavi, ünite ve merkezleri”
katsayısı olan 0,10 üzerinden yapıldığı, Hastanenin fizik tedavi servisinin “Rehabilitasyon Merkezi” olarak tescili bulunmadığından ilgili ödemelerin Sağlık Bakanlığının 13/01/2023 tarihli ve E- – sayılı İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Yönetmeliği Uygulamaları konulu yazısının 4. maddesinin (b) bendine binaen yapılmasının uygun görüldüğü,
2.2. Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından konuya ilişkin talep edilen görüş yazısına istinaden
Sağlık Bakanlığından alınan cevabi yazıda, “fizik tedavi ve rehabilitasyon yataklı servisinde görev yapan personelin ek ödeme hesaplaması yapılırken ilgili tabloda yer alan “Diğer Yataklı Servis Hizmetleri” için belirlenen katsayının, fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezinde görev yapan personelin ek ödeme hesaplamasında ise “Rehabilitasyon Hizmetleri” için belirlenen katsayısının esas alınması gerektiği, diğer taraftan 20/09/2019 tarihli ve 30894 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Sağlık Tesisleri
Ruhsatlandırma Yönetmeliği kapsamında sağlık tesislerinin bünyesinde kurulacak ruhsat veya tescile tabi ünite, birim ve merkezlerin; sertifikalandırılmış veya tescili yapılmış olması halinde mezkur Ek Ödeme
Yönetmeliğinde belirlenen ilgili artırımlı ödeme katsayıları üzerinden hesaplama yapılmasının mümkün olduğu” hususlarının belirtildiği
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin
5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.”,
5.2. “Bakanlığın düzenleme yetkisi” başlıklı 15 inci maddesinde, “ c) Ek-4 sayılı tablodaki tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personelden artırımlı hizmet sunum alan katsayılarını % 50 oranına kadar azaltmaya ve artırmaya, yetkilidir.”
5.3. Artırımlı Ödeme Yapılacak Hizmet Sunum Alanı Ek-4 Tablosunda,
/
Artırımlı Ödeme Yapılacak Hizmet Sunum Alanları Katsayı
Acil Hizmetleri (3. Seviye), Yoğun Bakım ve Reanimasyon Hizmetleri (3. Seviye), Organ ve
1 0,80
doku nakli ile kemik iliği nakil üniteleri, Ameliyathane Hizmetleri, Yanık ünite ve merkezleri, Yenidoğan – Süt Çocuğu Servisi, Kapalı psikiyatri servisi – YGAP (Yüksek Güvenlikli Adli
Psikiyatri Hastaneleri), Acil Hizmetleri (1. Seviye), Acil Hizmetleri (2. Seviye), Doğumhane,
2 0,60
Yoğun Bakım ve Reanimasyon Hizmetleri (1. Seviye), Yoğun Bakım ve Reanimasyon
Hizmetleri (2. Seviye), Anjiyografi (Koroner, santral, periferik), Kalp Merkezi, Uyandırma ve Ameliyat Sonu Bakım
3 Ünitesi Hizmetleri, Hiperbarik tedavi ünitesi, Diyaliz Ünite – Merkezi, İzolasyon odaları, Evde 0,30
Sağlık Hizmetleri, Girişimsel Radyoloji Birimleri
AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezlerini), ÇEMATEM (Çocuk/Ergen
Madde Bağımlığı Tedavi Merkezlerini), TRSM (Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerini), ÇİM
4 (Çocuk İzlem Merkezlerini), Palyatif bakım merkezi, Diğer Yataklı Servis Hizmetleri, Kan 0,20
Merkezi, Rehabilitasyon Hizmetleri, Radyoterapi Hizmetleri, Kemoterapi
Hizmetleri, Nükleer Tıp Hizmetleri
Patoloji, ÜYTE Merkezi, Endoskopi, Bronkoskopi, Eczane Hizmetleri, Diğer ayaktan tedavi,
5 0,10
ünite ve merkezleri (…)
6. 12.08.2022 tarihli ve 31921 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Sağlık
Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu sağlık tesislerinin dengeli dağılımı, hizmetin kaliteli ve verimli sunulması için sağlık tesisleri ile bünyesindeki merkez, ünite ve birimlerin ruhsatlandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Devlet Hastanesinde Fizyoterapist olarak çalışmakta olan başvuran, mesleği doğrultusunda Fizyoterapi ve Rehabilitasyon hizmeti verdiğini belirterek
Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği gereğince ek ödemelerinin “Rehabilitasyon Hizmetleri” için öngörülen 0.20 katsayısı eklenerek hesaplanmasını ve eksik yatan ek ödemelerinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği
/
anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
10. Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı
Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında
Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan 12/08/2022 tarihli ve 31921 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği” usul ve esasları çerçevesinde ek ödeme yapılmaktadır. Anılan Yönetmeliğin personele yapılacak ek ödeme dağıtımına ilişkin 6 ncı maddesinde; teşvik ek ödemesi için ülke, bölge, hastane grupları ve hastane tahakkukları, verimlilik, hasta memnuniyeti, hizmeti elde etme maliyeti gibi faktörler dikkate alınarak, sağlık tesisinin dağıtabileceği miktarı ile bu miktarın tabip ve tabip dışı personele verilecek oranların Bakanlıkça belirleneceği öngörülmüştür. Anılan düzenlemede, personele yapılacak ek ödemenin, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluştuğu; temel ek ödemenin, sabit ödeme ile taban ödeme toplamından oluştuğu; teşvik ek ödemesinin ise personelin görev yaptığı sağlık tesisinde hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama, hizmetin kalitesi, çalışan ve hasta memnuniyeti gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödeme olarak belirtilmiştir.
11. Söz konusu Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemelerin, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usulleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödeme olduğu anlaşılmaktadır.
Bu sistemin temel amacı, kamu hastanelerinde görev yapan çalışanların, hastane kaynaklarını en etkin şekilde kullanarak aynı zamanda da adil bir ödeme sistemi oluşturarak çalışanları teşvik ve motive etmek suretiyle verimli ve kaliteli sağlık hizmet sunulmasını sağlamaktır.
12. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde, tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personelden artırımlı hizmet sunum alanlarına ilişkin tabloda, özellikli birim olarak belirlenen Rehabilitasyon Hizmetleri için
Artırımlı Ödeme katsayısı 0,20 oranında belirlenmiş olup, fizyoterapist olarak rehabilitasyon hizmetlerinde görev yapmakta olan başvurana 0,10 oranında artırımlı ödeme katsayısının uygulandığı, konuya ilişkin görüş talebinde bulunulan Sağlık Bakanlığının cevabi yazısında ise, “fizik tedavi ve rehabilitasyon yataklı servisinde görev yapan personelin ek ödeme hesaplaması yapılırken ilgili tabloda yer alan “Diğer Yataklı
Servis Hizmetleri” için belirlenen katsayının, fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezinde görev yapan personelin ek ödeme hesaplamasında ise “Rehabilitasyon Hizmetleri” için belirlenen katsayısının esas alınması gerektiği, diğer taraftan 20/09/2019 tarihli ve 30894 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği kapsamında sağlık tesislerinin bünyesinde kurulacak ruhsat veya tescile tabi ünite, birim ve merkezlerin; sertifikalandırılmış veya tescili yapılmış olması halinde mezkur Ek Ödeme Yönetmeliğinde belirlenen ilgili artırımlı ödeme katsayıları üzerinden hesaplama yapılmasının mümkün olduğu” belirtilmiş olup, bu defa Devlet Hastanesi Başhekimliği ile yapılan görüşmede, “fizyoterapist unvanlı personelin rehabilitasyon hizmet süreleri dikkate alınarak artırımlı ödemenin Mayıs ayı itibariyle ödenmeye başlatılacağı” bilgisi alınmıştır.
13. Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği kamu sağlık tesislerinin dengeli dağılımı, hizmetin kaliteli ve verimli sunulması amacıyla yürürlüğe konulmuş olup, sağlık tesislerinin kapasitelerinin, bünyesindeki merkez, ünite ve birimlerinin mevzuat hükümlerine uygun hale getirilerek faaliyet göstermesine imkan veren şartlar ayrıntılı olarak düzenlenmiş olmasına karşın söz konusu
Yönetmelik incelendiğinde ruhsat alınmayan veya tescillenmeyen birimlerin hizmet vermesini engelleyen herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği gibi, sağlık tesislerinde görev yapanları teşvik ve motive etmek suretiyle adil bir ödeme sistemi oluşturarak verimli ve kaliteli sağlık hizmet sunulmasını sağlamak amacıyla yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde de ek ödemenin yapılabilmesi için ilgili birimlerin tescillenmesini veya sertifikalandırılmasını gerekli kılan herhangi bir düzenlemeye de rastlanılmamıştır.
14. Zira, başvuranın halihazırda görev yapmakta olduğu Devlet Hastanesi bünyesinde yer alan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmetleri kliniği bünyesinde tabip ve tabip dışı personel istihdam edilerek fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin sunulduğu anlaşılmakta olup, ilgili kliniğin tescillenmemiş olması nedeniyle bu klinikte fizyoterapist olarak görev yapmakta olan başvuranın artırımlı ödeme katsayısından faydalandırılmamasının hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
15. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak; başvuranın Sağlık
Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği gereğince ek ödemelerinin “Rehabilitasyon Hizmetleri” için öngörülen artırımlı ödeme katsayısı 0.20 oranı esas alınarak hesaplanmasını ve eksik yatan ek ödemelerinin tarafına ödenmesi yönünde tavsiyede bulunmak gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Tekirdağ İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği gereğince ek ödemelerinin “Rehabilitasyon
Hizmetleri” için öngörülen artırımlı ödeme katsayısı 0.20 oranı esas alınarak hesaplanmasını ve eksik yatan ek ödemelerinin tarafına ödenmesi yönünde TEKİRDAĞ VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, /
Kararın BAŞVURAN ile TEKİRDAĞ VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi