|
ÖZET: Bu karar, Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde rehber öğretmen olarak görev yapan bir başvuranın, analık izni sonrası göreve başladığı tarihten itibaren ek ders ücretinin ödenmesi talebine ilişkindir. Başvuran, analık izni süresince eğitim kurumlarının tatil edilmesi nedeniyle ek ders ücreti alamadığını belirtmiş, ancak rehber öğretmenlerin belirli görevlerini çevrimiçi olarak yerine getirebildiğini ve bu nedenle ek ders ücretine hak kazandığını savunmuştur.
Hukuki değerlendirmede, rehber öğretmenlerin ders niteliğinde yönetim görevlerinin bulunduğu ve bu görevlerin ek ders ücreti ile karşılandığı belirtilmiştir. Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı’nın analık izni süresinde ek ders ücretinin ödenmeyeceğine dair açıklamasının, rehber öğretmenlerin çevrimiçi çalışmalarını göz ardı ettiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın 27/04/2020 tarihinden itibaren yaptığı faaliyetlerin ek ders ücreti ödemesine hak kazandırdığına karar verilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/89324-S.20.97761
BAŞVURU NO : 2020/85977
KARAR TARİHİ : 09/12/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİNCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
Ek ders ücreti ödenmesi taleplidir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 06/07/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Zümrüt Anaokulunda
olarak çalıştığını, 27/04/2020 tarihinde analık izni bitiminde göreve başladığını, pandemi sürecinde göreve başlayan öğretmenlerin üzerinde tanımlı ders bulunmadığından ek ödemelerinin olamayacağı gerekçesiyle ödeme yapılmadığını, rehber öğretmen olarak görev yaptığı için normal zamanda da üzerine ders tanımlanmadığını, bu durumun rehber öğretmenlerin görev tanımı ile ek ders ödeme durumuna uymadığını, bazı il ve ilçelerde kendisiyle aynı durumda olan rehber öğretmenlere geriye dönük ek ders ödemesi yapıldığını sosyal medya aracılığıyla öğrendiğini belirterek analık izni sonrası göreve başladığı 27/04/2020 tarihinden itibaren ek ders ücretinin geriye dönük olarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 23/07/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine
istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 28/07/2020 tarihli ve E sayılı yazıda özetle;
2.1) Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin
Kararın 10 uncu maddesi (d) bendi gereğince; her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan rehber öğretmenlerin, ilgili mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden haftada 18 saatinin ders niteliğinde yönetim görevi sayılacağı ve fiilen görev yapmaları şartıyla karşılığında ders yılı süresince ek ders ücretinden yararlandırılacaklarının hüküm altına alındığı,
2.2) Diğer taraftan, COVID-19 salgını nedeniyle eğitim kurumlarının tatil edildiği süreçte;
Bakanlık tarafından teşkilata gönderilen yazılarda; Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında 06-10
Nisan 2020 tarihleri arasında uygulanması öngörülen ikinci ara tatilin 16-20 Mart 2020 tarihleri arasında uygulanacağının, 23 Mart-19 Haziran 2020 tarihleri arasında ise eğitim kurumlarının tatil edilerek bu eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin idari izinli sayıldıklarının belirtildiği,
2.3) 01/09/2019 tarihli ve 30875 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin
Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28/08/2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Kararının
“Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar” bölümünün “Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller” başlıklı 2 nci maddesinde “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar.” hükmüne yer verildiği,
2.4) Bu çerçevede, Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin,
bu tatil sürecinde iş günlerinde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılarak karşılığında ek ders ücretinden yararlandırıldıkları,
2.5) Öte yandan doğum sonrası analık izninde iken eğitim kurumlarının tatil edildiği süreçte
göreve başlayan ilgilinin, bu süreçte üzerinde ders niteliğinde yönetim görevinin bulunamayacağının açık olduğu, dolayısıyla; başvuranın, söz konusu sürelerde yapmış sayılacak ders niteliğinde yönetim görevinin de olmayacağı, bu çerçevede doğum sonrası analık iznindeyken eğitim kurumlarının tatil edildiği söz konusu sürelerde göreve başlayan ilgilinin, bu süreçte herhangi bir şekilde ek ders ücretinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığının değerlendirildiği, Bakanlık tarafından bu konuda farklı bir uygulama yapılabilmesi veya yeni bir işlem tesis edilebilmesinin mümkün bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun
huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”,
3.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin
Kararın;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde “f) Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi
dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri,…ifade eder.”,
5.2) “Ders niteliğinde yönetim görevi” başlıklı 10 uncu maddesinde “(1) İlgili mevzuat
hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden;…
d) Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 18 saati,…
ders niteliğinde yönetim görevi sayılır ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödenir.”,
6) Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara
İlişkin 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 28/08/2019 tarihli ve 2019/1 sayılı Kararının “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar” bölümünün “Ders görevinin yapılmış sayılacağı haller” başlıklı 2 nci maddesinde “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf veya okul bütünlüğünde izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılırlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana, analık izni
sonrası göreve başladığı 27/04/2020 tarihinden itibaren ek ders ücretinin ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmasına ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Ankara İli Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Zümrüt Anaokulunda olarak
çalışmış olan başvuran, analık izni sonrası göreve başladığı 27/04/2020 tarihinden itibaren ek ders ücretinin geriye dönük olarak ödenmesini talep etmektedir (§1).
9) Konuya ilişkin mevzuatta; ek ders görevinin, aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti
karşılığında okutulan dersleri ifade ettiği, her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin, ilgili mevzuat kapsamında tespit edilen inceleme/ araştırma/planlama/programlama/yönetim/denetim/eğitim/öğretim gibi görevlerinden, ders yılı süresince haftada 18 saatinin ders niteliğinde yönetim görevi sayılarak fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödeneceği düzenlemelerine yer verilmiştir (§5).
10) Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı Kararına göre ise Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari izinli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenlerle öğrencilerin izinli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacaklardır (§6).
11) Başvuran tarafından dosyaya sunulan belgelerden; Zümrüt Anaokulu 2019-2020 Eğitim
Öğretim Yılı Yıllık Rehberlik Programı’nın, 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılı başında hazırlanmış olduğu, her ay için yapılacak çalışmanın/faaliyetin başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirlendiği, 2020 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında yapılacak çalışmaya/faaliyete de söz konusu Program’da yer verildiği görülmüş, başvuranın 27/04/2020 tarihi sonrası Zümrüt
Anaokulunda olarak yaptığı çalışmalar bulunduğu bahsi geçen çalışmaların paylaşımına ilişkin ekran görüntülerinden anlaşılmıştır.
12) Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; analık iznindeyken eğitim kurumlarının tatil edildiği
süreçte göreve başlayan başvuranın, bu süreçte üzerinde ders niteliğinde yönetim görevi bulunamayacağından söz konusu sürelerde yapmış sayılacak ders niteliğinde yönetim görevi olmayacağı ve bu süreçte ek ders ücretinden yararlandırılmasının mümkün olmadığı ifade edilmişse de rehber öğretmenlerin çalışmalarını okulda bulunmadıkları günlerde sistem üzerinden belirli saatlerde ve diğer çevrimiçi uygulamalar aracılığıyla da yürütebildikleri, yapılan rehberlik çalışmalarının e-rehberlik sistemine işlenmekte olduğu, 2019-2020 Eğitim
Öğretim Yılı başında hazırlanmış olan Yıllık Rehberlik Programı dahilinde başvuranın yıllık çalışma/faaliyetlerinin belirlenmiş olduğu, analık iznindeyken eğitim kurumlarının tatil edildiği süreçte -27/04/2020 tarihinde- göreve başlaması sonrası başvuranın yürüttüğü çalışma/faaliyetlerin bulunduğu, rehber öğretmenler için belirlenmiş haftalık ders okutma yükümlülüğü bulunmadığı ve anlaşılmakla, başvuranın ilgili tarihlerdeki faaliyet/çalışmalarının idare tarafından e-rehberlik sistemi üzerinden tespit edilerek 27/04/2020 tarihi sonrası yaptığı faaliyet/çalışmaların ders niteliğinde yönetim görevi olarak dikkate alınması ve rehber öğretmen olan başvurana anılan tarih sonrası ek ders ücreti ödemesi yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
13) Ayrıca; Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine
İlişkin Kararın -“Aylık karşılığı ders görevi” ve “Ek ders görevi” başlıklı 5 ve 6 ncı maddelerinden ayrı olarak düzenlenmiş olan- “Ders niteliğinde yönetim görevi” başlıklı 10 uncu maddesi gereği; rehber öğretmenlerin, ilgili mevzuat kapsamında tespit edilen görevlerinden ders yılı süresince haftada 18 saatinin ders niteliğinde yönetim görevi sayılarak fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödenmesi gerekmekte olup Bakanlık tarafından;
23 Mart-19 Haziran 2020 tarihleri arasında eğitim kurumları tatil edilerek buralarda görev
yapan yönetici ve öğretmenlerin idari izinli sayılmış oldukları hususu dikkate alındığında; Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2019/1 sayılı Kararı uyarınca, eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen rehber öğretmenlerin, bu sürelerde görevlerini yapmış sayılacakları da açıktır.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 27/04/2020 tarihi sonrası yaptığı
faaliyet/çalışmaların ders niteliğinde yönetim görevi olarak dikkate alınmayarak rehber öğretmen olan başvurana anılan tarih sonrası ek ders ücreti ödenmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Rehber öğretmen olan başvurana, analık izni sonrası göreve başladığı 27/04/2020 tarihinden itibaren ek ders ücretinin ödenmesi hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare tarafından bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi