|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, rehber öğretmen olarak görev yapan bir başvuranın yüksek lisans mezuniyetine dayalı olarak artırımlı ek ders ücreti talebi incelenmiştir. Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarda yüksek lisans ve doktora yapmış öğretmenlere ek ders ücretlerinin artırılacağına dair düzenlemelere atıfta bulunarak, rehber öğretmenlerin fiilen derse girmediğini, ancak ek ders verdiğini iddia etmiştir. Ancak, ilgili mevzuat ve yönetmeliklerde rehber öğretmenlerin görev tanımında fiilen ders verme niteliği bulunmadığı belirtilmiştir.
Kararda, rehber öğretmenlerin haftada 18 saat ders niteliğinde yönetim görevi yerine getirdiği kabul edilse de, Kamu Görevlileri Toplu Sözleşmesi’nde yalnızca fiilen ders veren öğretmenlerin ek ders ücretlerinin artırımlı ödeneceği vurgulanmıştır. Bu nedenle, başvuranın talebinin idare tarafından reddedilmesi hukuka uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Sonuç olarak, rehber öğretmenlerin ek ders ücretlerinin artırımlı ödenmesi için fiilen ders verme şartının sağlanması gerektiği ortaya konmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/15836-S.22.24187
BAŞVURU NO : 2022/13529
KARAR TARİHİ : 07/12/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Artırımlı ücret talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 19/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Kocaeli ili İlçesi Ortaokulunda rehber öğretmen olarak görev yaptığını, 2021 yılında Yıldız teknik Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik
Danışmanlık Tezsiz Yüksek Lisans Programından mezun olduğunu belirtmektedir. 01/06/2012 tarihli ve
28310 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 29/05/2012 tarihli ve
2012/1 sayılı Kararının 30. maddesinde, 01/09/2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %5 ve %15 artırımlı ödeneceği, bu oranlar 2022 – 2023 yıllarını kapsayan 6. dönem toplu sözleşmesinde sırasıyla %7 ve %20’ye yükseltileceği hükmüne yer verildiğini açıklayan başvuran, rehber öğretmenlerin fiilen derse girmeleri imkanının olmadığını, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders
Saatlerine İlişkin Karar’ın 10/d maddesi uyarınca kendisinin de ek ders verdiğini iddia etmektedir. Başvuran konuyla ilgili verilmiş mahkeme kararları bulunduğunu belirterek Kurumumuzdan ek ders ödemelerinin %7 artırımlı olarak ve yüksek lisans mezuniyet tarihinden itibaren ödenmeyen artırımlı ücretlerin de yeniden hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Milli Eğitim Bakanlığının 30/09/2022 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1. Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 10’uncu maddesinin (d) bendinde; her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin, ilgili mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden haftada 18 saatinin ders niteliğinde yönetim görevi sayılacağı ve fiilen görev yapmaları koşuluyla karşılığında ders yılı süresince ek ders ücretinden yararlandırılacaklarına yer verildiği, 2.2. 25.08.2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu
Sözleşmenin “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” bölümünün “Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlere ilave ek ders ücreti” başlıklı 8 inci maddesinde; “Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %7 ve %20 artırımlı ödenir.” hükmüne yer verildiği, 2.3. 14.08.2020 tarihli ve 31213 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve
Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği’nin 21 inci maddesinde; rehberlik öğretmeninin görevleri münhasıran sayıldığı, bunların arasında ders okutma görevine yer verilmediği, 2.4. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 220/A maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; yürürlükte bulunan mevzuatın mali hükümlerinin uygulanmasını yönlendirmenin, bu konuda ortaya çıkabilecek her türlü meseleyi çözmenin ve tereddütleri gidermenin
Hazine ve Maliye Bakanlığının görevleri arasında sayıldığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Millî Eğitim
Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 10’uncu maddesine göre ödenen “Ders niteliğinde yönetim görevi” karşılığı gibi fiilen ders ve ek derslere girilmeksizin ödenmekte olan ek ders ücretlerinin artırımlı (%7 ve %20) olarak ödenmesine imkân bulunmadığını belirttiği, Kararın 10’uncu maddesi kapsamında “Ders niteliğinde yönetim görevi” karşılığında haftada 18 saat ek ders ücretinden yararlandırılan rehberlik öğretmenlerinin ek ders ücretlerinin, yüksek lisans öğrenimlerine bağlı olarak %7 artırımlı ödenmesi mümkün bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Kamu Mali
Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü” başlıklı 220/A maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde;
“Bakanlığın görev alanına giren hususlarda mevzuatta yer alan mali hükümlerin uygulanmasını yönlendirmek, bu konuda ortaya çıkabilecek her türlü meseleyi çözmek ve tereddütleri gidermek,”, 6. Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Rehber öğretmen/psikolojik danışmanın görevleri” başlıklı 21 nci maddesinde; “Eğitim kurumlarında rehber öğretmen/psikolojik danışman gelişimsel ve önleyici hizmetler, iyileştirici hizmetler ve destek hizmetlere ilişkin görevlerini yerine getirir….” 7. 25.08.2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem
Toplu Sözleşmenin “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” bölümünün
“Lisansüstü öğrenim gören öğretmenlere ilave ek ders ücreti” başlıklı 8 inci maddesinde; “Millî
Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretleri sırasıyla %7 ve %20 artırımlı ödenir.” 8. Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın
“Ders niteliğinde yönetim görevi” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “İlgili mevzuat hükümleri ile tespit edilen inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden… d) Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları rehber öğretmenlerinin ders yılı süresince haftada 18 saati ders niteliğinde yönetim görevi sayılır ve fiilen görev yapma karşılığında ek ders ücreti ödenir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran rehber öğretmen olarak görev yaptığını, 2021 yılında Yüksek Lisans Programından mezun olduğunu belirtmektedir. Başvuran, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve
Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme hükümlerine göre öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapmış olanlara, fiilen girdikleri dersler için ödenecek ek ders ücretlerinin %7 ve %20’ye yükseltileceği hükmüne yer verildiğini, rehber öğretmenlerin fiillen derse girmeleri imkanının olmadığını, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders
Saatlerine İlişkin Karar’ın 10/d maddesi uyarınca kendisinin de ek ders verdiğini iddia etmektedir. Başvuran konuyla ilgili verilmiş mahkeme kararları bulunduğunu belirterek Kurumumuzdan ek ders
ödemelerinin %7 artırımlı olarak ve yüksek lisans mezuniyet tarihinden itibaren ödenmeyen artırımlı ücretlerin de yeniden hesaplanarak tarafına ödenmesini talep etmektedir.
11. Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği’nde rehber öğretmen/psikolojik danışmanın görevleri münhasıran sayılmakta olup bu görevler arasında fiilen ders verme niteliğini haiz görevlerin bulunmadığı belirlenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve
Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’da ise, rehber öğretmen/psikolojik danışman görevini yerine getirenlerin fiilen görev yapmadığı göz önünde bulundurularak rehber öğretmenlerin haftada 18 saat ders niteliğinde yönetim görevi yerine getirdiklerinin kabulü hükme bağlanmıştır.
12. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve
2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’de ise yönetim görevi yapan/yaptıkları kabul edilenler
değil, fiilen öğretim görevini yerine getiren öğretmenlerden yüksek lisans ve doktora yapanların ek ders ücretlerinin artırımlı ödenmesi düzenlenmiştir.
13. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre Hazine ve
Maliye Bakanlığı, Bakanlığın görev alanına giren hususlarda mevzuatta yer alan mali hükümlerin uygulanmasını yönlendirmek, bu konuda ortaya çıkabilecek her türlü meseleyi çözmek ve tereddütleri gidermekle görevlidir.
14. Başvuranın yüksek lisans mezunu olup rehber öğretmen olarak görev yaptığı başvuru konusu olayda, başvuranın rehber öğretmenlerin haftada 18 saat ders niteliğinde yönetim görevi yerine getirdiğinin değerlendirilmesinin mümkün olmasıyla birlikte, Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına
Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme’de belirtildiği şekilde fiilen ders verme görevini ifa etmediği görülmektedir. Ayrıca, Maliye Bakanlığının (mülga) 31/08/2021 tarihli ve 115920-8 sayılı yazısında da “fiilen görev yapan” yüksek öğrenim mezunu öğretmenlere Toplu Sözleşme’de belirtilen oranda arıtrımlı ücret ödeneceğine, yönetim görevi yerine getirdiği kabul edilenlerin bu oranlardan faydalanamayacağına yer verildiği görülmektedir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/