|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir üniversite rektörünün yurt dışı geçici görev yolluğu kapsamında gerçekleşmeyen yolculukla ilgili harcırah ve ceza ödemelerinin üniversite bütçesinden karşılanmasının hukuka aykırılığını ele almaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, kamu giderlerinin belgelendirilmesi ve usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmakta; yapılan incelemede, rektörün yolculuk değişiklikleri nedeniyle ödediği tutarların kamu gideri niteliği taşımadığı ve bu durumun kamu zararına yol açtığı tespit edilmiştir.
Kararda, rektörün yaptığı harcamaların mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle kamu zararına neden olduğu belirtilmiş, ancak yapılan incelemeler sonucunda kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, tahsil edilen miktar için herhangi bir hukuki işlem yapılmasına gerek kalmadığına oybirliğiyle karar verilmiştir. Bu durum, kamu mali yönetimi açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Yüksek Öğretim Kurumları |
| Yılı | 2014 |
| Dairesi | 2 |
| Karar No | 35386 |
| İlam No | 182 |
| Tutanak Tarihi | 17.3.2016 |
| Kararın Konusu | Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Üniversite Rektörünün yurt dışı geçici görev yolluğu kapsamında gerçekleşmeyen yolculuğa ait ücretin ve uçak bileti değişikliğine ilişkin cezanın Üniversite bütçesinden ödenmesi.
……. Üniversitesi Rektörünün yurt dışı geçici görev yolluğu kapsamında, gerçekleşmeyen yolculuğa ait ücretin ve uçak bileti değişikliğine ilişkin cezanın Üniversitenin bütçesinden ödendiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinin (h) fıkrasında kamu gideri;
“Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri ifade eder.”
şeklinde tanımlanmakta,
Kanunun 32 nci maddesinde;
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
33 üncü maddesinde;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.
…”,
71 inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre bir giderin kamu gideri olarak nitelendirilebilmesi için kanunlarına dayanılarak yaptırılması ve belgelendirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede Üniversite Rektörü …….’ın ……. tarih ve ……. sayılı yazı ile ../../2014 ve ../../2014 tarihleri arasında …….’da görevlendirildiği, görevlendirme yazısında yolculuğun ……. (Gidiş-Dönüş) ve ……. (Gidiş-Dönüş) şeklinde yapılacağının belirtildiği, ancak görevlendirmede değişiklik olmamasına rağmen yolculuğa ait ../../2014 tarihli biletin ../../2014 tarihli bilet ile değiştirildiği, bu değişiklik için firmaya ceza ödendiği (… TL), yolculuğun …….’den Ankara’ya olan kısmı gerçekleştirilmediği halde bunun için ödeme yapıldığı (… TL), görevlendirme kapsamında olmamasına rağmen …….’den İstanbul’a gidildiği, görevlendirmeye göre ../../2014 tarihinde …….’a Ankara’dan gerçekleştirilmesi gereken yolculuğun İstanbul’dan gerçekleştirildiği, bu değişiklik sonucunda firmaya ceza ödendiği (…. TL), yapılan tarih ve güzergâh değişiklikleri nedeniyle ödenen bu tutarların kamu gideri niteliğini taşımadığı, bu haliyle kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda kamu zararının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla ……. Üniversitesi Rektörünün yurt dışı geçici görev yolluğu kapsamında, gerçekleşmeyen yolculuğa ait ücret ve uçak bileti değişikliğine ilişkin cezanın Üniversitenin bütçesinden ödenmesi sonucu sebep olunan ……. TL kamu zararının ……. muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiği anlaşıldığından bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle,