|
ÖZET: Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri ile ilgili olarak, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmelerde, bu işletmelerin ruhsatlandırma süreçleri ve gereklilikleri detaylandırılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde, işletmelerin faaliyet alanları ve ruhsat alma süreçleri belirlenmiştir. İşletmelerin, ruhsat almadan faaliyet göstermeleri yasaklanmış; ruhsat başvurularının, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri için, idari büro ile taşıtların bekletildiği alanın aynı yerde olması durumunda belirli şartların sağlanması gerekmektedir. Taşıtların bekletildiği alanın, her araç için en az on metrekare olması gerektiği ve işletmenin yalnızca taşıt kiralama faaliyetinde bulunabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, işletmelerin ruhsatlandırılmasında adres farklılığı olan yerler için ayrı ruhsatlar düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. İdari büro ile taşıtların bekletildiği alanın farklı yerlerde bulunması halinde, her iki yerin ruhsatlandırılmasının bağımsız olarak yapılabileceği, ancak aralarında bir illiyet bağı kurulmasının önem taşıdığı belirtilmiştir. İşletmelerin ruhsat süreçlerinde, her iki alanın da uygun şartları taşıması gerektiği ve ruhsatların iptal edilmesi durumunda faaliyetlerin durdurulacağı bilgisi verilmiştir. |
Özet: Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri hakkında.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-622.02-264050 16/08/2021 Konu: Görüş (Motorlu Kara Taşıtı Kiralama İşletmeleri)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: a) … Valiliğinin … tarihli ve … sayılı yazısı.
b) … Valiliğinin … tarihli ve … sayılı yazısı. c) … Valiliğinin … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi yazılar ve ekleri incelendiğinde; motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri hakkında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir..
Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14 üncü maddesinde “… Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
…” hükmü,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde; “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrasında “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,
8 inci maddesinde “…
(Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.
…“ hükmü,
10 uncu maddesinde “Adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenlenir. Talî faaliyet konuları ruhsatta ayrıca belirtilir.
Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir.
…” hükmü,
Ek 3 üncü maddesinde “13 üncü maddenin birinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye
bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır.” hükmü,
(Ek-2)’de yer alan “Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümünün “8-Diğerleri” Başlıklı alt bölümünde;
“8.14- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri:
8.14.1- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Öncelikle faaliyet konusuyla ilgili toplu iş yerlerinde açılması esastır.
8.14.2- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Tapu kütüğünde dükkân, mağaza, ofis ve büro gibi iş yeri niteliğini haiz bağımsız bölüm olacaktır.
8.14.3- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Ana gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu tapu kütüğünde, mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmayacaktır.
…
| 8.14.5- | (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 | md.) | Kapalı | teşhir | alanında |
sıvılaştırılmış petrol gazı ve sıvılaştırılmış veya sıkıştırılmış doğalgaz kullanan araç bulundurulmayacaktır.
8.14.6- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Giriş ve çıkış kapısı kolay tahliyeye imkan verecek nitelikte olacaktır.
8.14.7- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır.
…
8.14.10- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır.
…
8.14.12- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı dışında yol, kaldırım ve benzeri yerlerde motorlu kara taşıtı teşhir edilmeyecektir.
8.14.13- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Faaliyet sınıfı için aranması gereken genel şartlar ile bu alt bölümün ilgili alt maddelerindeki özel şartlar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilecektir.
8.16- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri:
8.16.1- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İdari büro ile taşıtların bekletildiği yerin aynı yerde olması halinde faaliyet konusuyla uyumlu olacak şekilde 8.14.1, 8.14.2, 8.14.3, 8.14.5, 8.14.6, 8.14.7, 8.14.10, 8.14.12 ve 8.14.13 alt maddelerindeki hükümlere tabidir. Ancak idari büro ile taşıtların bekletildiği yerin farklı yerlerde olması halinde bu şartlar yalnızca taşıtların bekletildiği yer için aranır.
8.16.2- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Taşıtların bekletildiği yer, taşıt başına on metrekareden az olamaz.
8.16.3- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İş yerinde taşıt kiralama faaliyetinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır.” hükmü,
Bu kapsamda öncelikle belirtmek gerekir ki adresi farklı olan ancak işletmecisi aynı olan tüm işletmeler için ayrı ayrı ruhsat düzenlenmektedir. Dolayısıyla, idari büro ile taşıtların bekletildiği alanın farklı yerlerde olması durumunda;
1- İdari büronun işletmecisi aynı olacak şekilde sıhhi müessese kapsamında ayrıca ruhsatlandırılması gerektiği,
2- İdari büronun ya da taşıtların bekletildiği alanın ruhsatlandırılmasında herhangi bir öncelik sıralamasının bulunmadığı, bununla birlikte aralarında illiyet bağı kurulacak iki iş yerinin de ruhsatlandırmaya hazır halde tanzim edilmesinin sonraki uygulamalar açısından kolaylık teşkil edeceği,
3- Aynı veya farklı belediye sınırları içinde yer alan taşıtların bekletildiği yer veya idari büro için verilmiş ruhsatlara, taşıtların bekletildiği yer veya idari büro için verilmiş ruhsat bilgilerinin detaylıca karşılıklı not olarak yazılmasının zorunlu olmadığı, bununla birlikte biri diğeri olmaksızın bağımsız olarak faaliyet gösteremeyeceği için her iki faaliyet konusunun birbirleri ile illiyet bağı kurulacak şekilde belirlenmesinin ve ruhsatlarda durumun açıklanmasının uygun olacağı, diğer taraftan idari büro ile taşıtların bekletildiği alan arasındaki uzaklığa ilişkin herhangi bir kısıtlama bulunmadığı,
4- Taşıtların bekletildiği alan için verilecek işyeri açma ve çalışma ruhsatlarında Yönetmelik’in ilgili maddesi gereğince tespit edilecek alan hesaplanarak araç kapasitesinin yazılmasına gerek olmadığı, bununla birlikte iş yerinin toplam faaliyet alanının ruhsatta belirtilmesi ve Yönetmelik’te her araç için belirlenmiş asgari 10 m2 alana aykırı kullanımların Yönetmelik’in ek 3 üncü maddesi uyarınca yaptırıma tabi olacağı,
| 5- | İdari | büronun | ruhsatlandırılması | ancak | taşıtların | bekletildiği | alanın |
ruhsatlandırılamaması halinde idari büro için verilen ruhsatın iptal edilmemesi gerektiği, bununla birlikte idari büro için verilen ruhsattaki faaliyet konusunun işlevsiz kalması nedeniyle işletmeci tarafından sıhhi müessese kapsamında yeni bir faaliyet konusu seçilerek dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak ve yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenmesinin uygun olacağı, öte yandan idari büroya ilişkin ruhsatın herhangi bir sebeple iptal edilmesi halinde yeni bir idari büro ruhsatı alınana kadar taşıtların bekletildiği yerde faaliyet icrasına devam edilemeyeceği,
Değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür