|
ÖZET: Başvuran, Batman Merkez Selahaddin Eyyubi Ortaokulunda sosyal bilgiler öğretmeni olarak görev yaparken, 8 Kasım 2024 tarihinde norm fazlası olarak Batman Merkez Yavuz Selim Ortaokuluna resen atanmıştır. Atamanın, Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilgili yönetmelik ve genelgelerine aykırı olduğunu öne sürerek geri alınmasını talep etmiştir. İlgili idare, başvuranın norm fazlası olarak belirlenmesinin, hizmet puanı ve mevcut norm kadro durumuna dayandığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın herhangi bir tercih yapmaması nedeniyle resen atamanın gerçekleştiği ifade edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddi yönünde karar almıştır. İdarenin, norm kadro hesaplamalarında ve atama süreçlerinde hukuka uygun hareket ettiği sonucuna varılmıştır. Başvuranın iddialarına rağmen, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan işlemlerin geçerliliği tespit edilmiştir. Ayrıca, idarenin başvurana verdiği cevapta, itiraz yollarını belirtmemesi nedeniyle iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığı da vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın atama işleminin geri alınması talebi reddedilmiş ve karar, hem başvuran hem de Batman Valiliği’ne tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1081-S.25.1695
BAŞVURU NO : 2024/13926
KARAR TARİHİ : 03.02.2025
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BATMAN VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Resen atamanın geri alınması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12.11.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Batman Merkez Selahaddin Eyyubi Ortaokulunda kadrolu sosyal bilgiler öğretmeni olarak çalışmakta olduğunu, 08/11/2024 tarihinde yapılan norm fazlası öğretmen atamasında Batman
Merkez Yavuz Selim Ortaokuluna resen atandığını, Personel Genel Müdürlüğünün 26/08/2024 tarihli ve 2024/57 sayılı Genelgesinin 2.1 inci maddesi ile Batman Merkez Yavuz Selim Ortaokuluna resen atamasının yapıldığını ancak buna esas Genelge hükmünün Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve
Yetiştirme Yönetmeliğinin “ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri” başlıklı 53 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki hükmüne ve üçüncü fıkrasının son cümlesine aykırı olduğunu iddia ederek yapılan atamanın geri alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden Batman Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 9/12/2024 tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın Sosyal Bilgiler Öğretmeni olarak 2019 yılından beri Batman Merkez Selahaddin Eyyubi
Ortaokulunda görev yapmakta iken Kasım 2024 tarihinde Batman Merkez Yavuz Sultan Selim Ortaokuluna atamasının yapıldığı,
2.2. Adı geçenin bulunduğu kurumda Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve
Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik kapsamında hizmet puanına göre norm fazlası olarak belirlendiği,
2.3. Norm Fazlası Öğretmen Atamalarına ilişkin ilgi (b) duyuru yazımızın ilgili kuruma gönderilerek adı geçene tebliğ edilmiş olup konu ile ilgili herhangi bir başvuruda bulunmadığından Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmen Atama Yer Değiştirme Yönetmeliği 53. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Personel
Genel Müdürlüğünün 57 Nolu Genelgesi doğrultusunda atamasının yapıldığı,
2.4. Norm güncelleme iş ve işlemlerinin her yıl Bakanlıkça belirlenen takvim çerçevesinde yapılmakta olduğu, okul/kurum normlarının; öğrenci sayıları, şube sayıları ve haftalık ders yüküne bağlı olarak belirlendiği, haftalık ders yükünün; öğrenci ve şube sayılarına göre değişkenlik gösterdiği, bu sebeple normların yıllara göre değişkenlik gösterebildiği
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinin ikinci fıkrasında, “Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.”,
6. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri” başlıklı 53 üncü maddesinde, “(1) Eğitim kurumunun ya da bölümün/eğitim kurumunda uygulanmakta olan mesleki ve teknik eğitim alanının kapanması, program değişikliği, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararıyla ders/alan kaldırılması ya da norm kadro esasları gereğince yapılacak düzenlemeler sonucu öğretmen fazlalığı oluşması hâlinde; eğitim kurumunun ya da bölümün kapatılması veya program değişikliği sonucunda bu eğitim kurumlarında görevli öğretmenler, yeni eğitim kurumu açılarak öğrencilerin taşınması hâlinde bu eğitim kurumlarına, öğrenci azlığı nedeniyle kapatılan eğitim kurumlarında ya da bölümlerde görevli olanlar ise açık norm kadro bulunması hâlinde öncelikle öğrencilerin taşındığı eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atanır.
(2) Bu şekilde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi hâlinde bu durumdaki öğretmenler tercihleri de dikkate alınmak suretiyle öncelikle il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına atanır. İl içinde alanlarında ihtiyaç bulunmayanların atamaları, bulundukları ilde çalışılması gereken süre şartı aranmaksızın tercihleri doğrultusunda yer değiştirme döneminde il dışına yapılabilir; bunlardan zorunlu
çalışma yükümlülüğü bulunanlar, alanlarında ihtiyaç bulunan zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanır.
(3) Öğretmenlerden; herhangi bir nedenle istihdam alanı daralanlar ile görevli oldukları eğitim kurumlarında alanlarında norm kadro sayısı azalanlar, hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacak değerlendirme sonucunda hizmet puanı en az olandan başlamak üzere norm kadro fazlası olarak belirlenir.
Hizmet puanının eşitliği hâlinde sırasıyla; öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olan, öğretmenliğe daha sonra başlayan norm kadro fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanlarının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır. Norm kadro fazlası olarak belirlenen öğretmenler; öncelikle görevli oldukları yerleşim yerindeki ya da ilçedeki eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında norm kadro açığı bulunan eğitim kurumlarına tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atanır.
…
(5) Bu madde kapsamında il içinde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi durumunda fazlalık, il içinde zamana bağlı olmaksızın yapılacak yer değiştirmelerle giderilir. Bu şekilde yapılacak yer değiştirmeler, duyurusu yapılan eğitim kurumlarına öğretmenlerin tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Fazla konumdaki öğretmenlerden herhangi bir kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanlar ile tercihlerine atanamayanların görev yerleri, il içinde valiliklerce resen belirlenir…”,
7. Milli Eğitim Bakanlığının “İhtiyaç ve Norm Kadro Fazlası Öğretmenler”e ilişkin 2024/57 sayılı
Genelgesinde, “…Resmî eğitim kurumlarında ihtiyaç ve norm kadro fazlası durumunda bulunan sözleşmeli ve kadrolu öğretmenlerin atama işlemleri, İlgi (a) ve (b) Yönetmelikler doğrultusunda aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde valiliklerce yayımlanacak duyurular kapsamında yapılacaktır.
1. Eğitim kurumlarında;
…
c) Norm kadro fazlalığı oluşan alanda birden fazla kadrolu öğretmen olması durumunda hizmet puanı düşük olan öğretmen, hizmet puanı eşitliği halinde hizmet süresi daha az olan öğretmen norm kadro fazlası olarak belirlenecektir.
Norm kadro fazlası olarak belirlenen öğretmenlere “norm kadro fazlası” olduklarına dair tebligat yapılması sağlanacaktır. Norm kadro fazlası öğretmenin belirlenmesinde, hizmet puanı/hizmet süresi hesabında yer değiştirme işlemleri için hazırlanan duyuruda yer alan başvuruların son günü esas alınacaktır.
2. İlgi (c) Yönetmelik’in 29’uncu maddesi gereğince görevli ve aylıksız izinli olanlar hariç kadroları il/ilçe millî eğitim müdürlüklerinde bulunan öğretmenlerin de bu Genelge çerçevesinde eğitim kurumlarına atama işlemi ihtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerle birlikte gerçekleştirilecektir.
2.1. Öğretmenlerin tercihleri, öncelikle kendi görev yaptıkları ilçe içerisinde alanlarında ihtiyaç bulunan eğitim kurumları için alınacak ve hizmet puanı üstünlüğüne göre atama işlemi gerçekleştirilecektir. Bu şekilde yapılan atama sonucunda ataması gerçekleşmeyen öğretmenler ile başvuruda bulunmayan öğretmenlerin atamaları, ilçe içerisinde boş norm kadro kalması halinde, hizmet puanı en az olandan başlamak üzere ilçe içerisinde resen yapılacaktır.
2.2. İlçe içerisinde ataması gerçekleşmeyen öğretmenlerin görev yaptıkları il içerisinde alanlarında ihtiyaç bulunan eğitim kurumları için tercihleri alınacaktır. Atamalar tercih ve hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacaktır. Ataması gerçekleşmeyen öğretmenler ile başvuruda bulunmayan öğretmenlerin atamaları, hizmet puanı en az olandan başlamak üzere il içerisinde resen yapılacaktır.
3. Öğretmenlerden; a) Aylıksız izin ve hastalık iznine ayrılanlar ile geçici olarak görevlendirilen öğretmenlerin yerine alanında veya istemeleri halinde alanı dışında görevlendirilenlerden en az aylık karşılığı ders görevi verilenlerin, …
il içinde resen atamaları yapılmayacaktır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, özetle, Batman Merkez Selahaddin Eyyubi Ortaokulunda kadrolu sosyal bilgiler öğretmeni olarak çalışmakta olduğunu, 08/11/2024 tarihinde yapılan norm fazlası öğretmen atamasında Batman
Merkez Yavuz Selim Ortaokuluna resen atandığını, önceki eğitim öğretim yılında aynı ders saati olan 75 saat ile norm fazlası olmadığını ancak çeşitli nedenlerden kaynaklı norm güncellemelerinin hesabında yapılan yanlışlıklar nedeniyle norm fazlası olarak belirlendiğini, yapılan bu atamanın geri alınmasını talep etmektedir.
10. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde kamu yararını gözetmesi, hizmet gereklerini dikkate alması, insan kaynaklarını verimli kullanması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri diğer faktörleri dikkate alması gerekmektedir.
11. Somut olayda, başvuran, 3/9/2019 tarihinde sözleşmeli personel statüsünde Batman Merkez Selahaddin
Eyyubi Ortaokulunda görev yapmakta iken 24/5/2022 tarihinde Devlet memuru statüsüne geçirilmiş ve aynı okulda görevine devam etmiş; 31/10/2024 tarihli Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğünün yazısı ile norm kadro fazlası durumda olan öğretmenlerin yer değiştirme sürecinde kendilerine tebliğ edilen branşında münhal eğitim kurumları arasından en fazla 20 (yirmi) eğitim kurumu tercihinde bulunarak ekte gönderilen başvuru formu ile kadrosunun bulunduğu eğitim kurumu müdürlüklerine başvurmaları, öğretmenlerin tercihleri, öncelikle kendi görev yaptıkları ilçe içerisinde alanlarında ihtiyaç bulunan eğitim kurumları için alınacak ve hizmet puanı üstünlüğüne göre atama işleminin gerçekleştirileceği, başvuruda bulunmayan öğretmenlerin atamalarının, ilçe içerisinde boş norm kadro kalması halinde, hizmet puanı en az olandan başlamak üzere ilçe içerisinde resen yapılacağı, duyuru kapsamında yalnızca norm kadro fazlası durumunda bulunan öğretmenlere yazılı olarak tebliğ edilmesi talimatı çerçevesinde başvuranın görev yaptığı okulu bünyesinde normun 3 olarak belirlenmesine karşın 4 adet öğretmenin bulunduğu ve bu öğretmenler arasında da en düşük puana başvuranın sahip olduğu tespiti ile başvurana norm kadro fazlası durumunda olduğu hususunun 4/11/2024 tarihinde tebliğ edildiği ancak başvuranın herhangi bir tercih sıralaması yapmaması üzerine ilgili idare tarafından başvuranın görev yaptığı ilçe bünyesinde başkaca bir okula resen atamasının yapıldığı görülmüş olup, ilgili idare tarafından başvuran hakkında tesis edilen yer değişikliği işleminde hukuka aykırılığın bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
12. Her ne kadar başvuran tarafından güncel olarak belirlenen norm kadro sayılarının hesaplanmasında yanlışlıklar olduğunu iddia edilse de, ilgili idare tarafından okul/kurum normlarının öğrenci sayıları, şube sayıları ve haftalık ders yüküne bağlı olarak belirlendiği, haftalık ders yükünün öğrenci ve şube sayılarına göre değişkenlik gösterdiği, bu sebeple normların yıllara göre değişkenlik gösterebildiği ifade edilmiş ve bu alanda ilgili idarenin kendi mevzuatı ve hizmet gerekleri çerçevesinde insan kaynaklarını verimli kullanması ve teşkilat yapısının elverişliliği gibi faktörler dikkate alınarak takdir yetkisinin hukuka uygun olarak kullanıldığı anlaşılmış olup, dosya kapsamında söz konusu norm kadro hesaplanmalarında yanlışlık yapıldığına dair bir tespit yapılmasına imkan veren herhangi bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır.
13. Ayrıca, başvuran ilgili Genelgenin 3 üncü maddesi gereği il içinde resen atamasının yapılamayacağını ve resen atamasına esas teşkil eden Milli Eğitim Bakanlığının 2024/57 sayılı Genelgesinin Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine aykırılık teşkil ettiğini iddia etmekle birlikte, başvuranın 2019 yılından yer değişikliği yapılan Şubat 2025’e kadar aynı okul bünyesinde görev yaptığı,
2022 yılında kadrolu olarak söz konusu okula atamasının yapıldığı, ilk görevlendirmesinde ilgili Genelge
gereği aylıksız izin ve hastalık iznine ayrılanlar ile geçici olarak görevlendirilen öğretmenlerin yerine alanında görevlendirilenlerden olsa bile halihazırda kadrolu olarak okulda görev yapmakta olduğundan söz konusu hüküm kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, dosya kapsamında da başvuranın bu madde kapsamında olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği, bunun dışında başvuranın norm kadro fazlası olarak belirlenme sürecinde esas alınan hizmet puanı, öğretmenlere sağlanan tercih imkanı, ilgililere tebliğ gibi hususlar açısından ilgili Genelgenin Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine aykırılığına ilişkin bir tespitte bulunulamamıştır.
14. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın norm kadro fazlası olarak
Batman Merkez Selahaddin Eyyubi Ortaokulunda Batman Merkez Yavuz Selim Ortaokuluna resen atanması işleminin geri alınması talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde Kurumumuza gönderdiği, bu anlamda, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Batman İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile BATMAN VALİLİĞİNE (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi