Resmi tatillerde izinli sayılma talebi üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü ile gazi/vazife malulü personel arasındaki hakların belirlenmes (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sırasında yaralanarak gazi statüsü kazanmış ve resmi tatillerde izinli sayılma talebinde bulunmuştur. Ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemelerde, başvuranın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından vazife malulü olarak çalışmaya devam edebileceğine dair bir karar verilmediği belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın resmi tatillerde izinli sayılması talebi reddedilmiştir.

İdarenin açıklamalarına göre, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ve ilgili genelgeler çerçevesinde, yalnızca vazife malulü olarak çalışmaya devam edenlerin idari polis kadrosuna atanabileceği ve bu kişilerin resmi tatillerde izinli sayılabileceği ifade edilmiştir. Başvuranın durumu, bu kapsamda değerlendirildiğinde, talebinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, başvuranın resmi tatillerde izinli sayılma talebi, mevcut mevzuat ve yönetmelikler doğrultusunda uygun görülmemiştir. Bu karar, başvurana ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/2009-S.24.3203

BAŞVURU NO : 2023/20223

KARAR TARİHİ : 20.02.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Resmi tatillerde izinli sayılma talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 12.12.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen hain darbe teşebbüsünde Ankara Emniyet Müdürlüğünde görevli iken yaralanarak 675 sayılı

KHK ile Gazi ve 13.07.1953 tarihli ve sayılı nizamnameye göre 6. Dereceden vazife malulü olduğunu, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrosunda gazi/vazife malulü kadrolarda bulunanların resmi tatillerde izinli kabul edilmesine rağmen tarafına resmi tatillerde izin verilmediğini belirterek, resmi tatillerde tarafına idari izin verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden İçişleri Bakanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğünün 02.01.2024 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 17’nci maddesi kapsamında Sosyal Güvenlik

Kurumu Başkanlığınca vazife malullüğünün kabul edilerek, vazife malulü olarak çalışmaya devam edebileceği yönünde karar verilen personelin idari polis olarak görevlendirildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu

Başkanlığının kararı sonrasında idari polisliğe aktarılan personelin çalışma şekillerinin 30.05.2018 tarihli ve 2018/20 sayılı Genelge ile düzenlendiği, bir personelin bu kapsamda çalışabilmesi için İdari Polis olarak görevlendirilmiş olması gerektiği, başvuranın durumunun mezkur yönetmelik kapsamında Sosyal Güvenlik

Kurumu Başkanlığınca incelendiği ve 21.02.2017 tarihli yazı ile; “…hastalığının 15.07.2016 tarihinde meydana gelen olaydan sonra oluşan rahatsızlığının devamı olduğuna, 2-) malul olmadığına…” yönünde karar verildiği, 2.2. Başvuranın hain darbe girişimi sırasında yaralandığının sabit olduğu ve hakkında Sosyal Güvenlik

Kurumu Başkanlığınca demokrasi malulü kararı verildiği anlaşılmış ise de; durumunun Emniyet Teşkilatı

derecesine göre belirlenecek tazminatın beş katı tutarında nakdi tazminat ödenir. (…) (3) (Ek: 3/10/2016KHK-675/17 md.) Birinci fıkra kapsamında tazminat hakkından yararlandırılanlar, 3713 sayılı Kanunun

21 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında aylık bağlama şartı oluşan sivillere 3713 sayılı

Kanunla sağlanan tazminat, aylık bağlama hakları ve 22/7/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal

Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki ek tazminat hakkı dışında kalan haklardan ve ilgili mevzuatında sağlanan diğer haklardan aynı şekilde yararlandırılır. Bu hakların kullandırılmasında aylık bağlama şartı aranmaksızın en düşük malûliyet derecesi esas alınır.” 8. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin; 8.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin f bendinde, “f) İdari polis: Vazife malulü olarak çalışmaya devam eden Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelini,” 8.2. “Vazife malullüğü, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme ve idari polislik” başlıklı 17 inci maddesinde, “(…) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından vazife malullüğüne karar verilenlerden, vazife malulü olarak çalışmaya devam edenler birimlerinin faal görevleri dışında kalan diğer görevlerde sivil olarak çalıştırılır. (3) Sosyal Güvenlik Kurumunca vazife malullüğü ile birlikte vazife malulü olarak çalışmaya devam edebileceğine karar verilenlerin talepleri halinde; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personel idari polisliğe veya durumlarına uygun kadrolara, Emniyet Hizmetleri Sınıfı harici diğer hizmet sınıflarındaki personel ise durumlarına uygun kadrolara Genel Müdür onayı ile aktarılırlar. (…)” 9. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün 30.05.2018 tarihli ve 2018/20 sayılı Genelgesinde, “(…) teşkilatımızda emrinde görev yapan ve Vazife Malulü İdari Polislik görevlerinde çalıştırılması uygun görülen personelin, tüm nöbet ve hizmetlerinden ve ek görevlerden muaf tutularak yalnızca mesai saatleri içerisinde çalıştırılması (…)”

Düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran 15 Temmuz hain darbe girişimi sırasında yaralandığını ve 6 ıncı dereceden vazife malulü olduğunu belirterek, Emniyet Genel Müdürlüğünün 30.05.2018 tarihli ve 2018/20 sayılı Genelgesi gereğince resmi tatillerde tarafına idari izin verilmesini talep etmektedir.

12. İç güvenliği sağlayan emniyet hizmetinin, sıkı bir hiyerarşik disiplin gerektiren ve icabında güç kullanma yetkisi olan, kamu düzeninin tesisi bakımından hayati öneme sahip bir kamu hizmeti olduğu, bu hizmetin aksamasının, kamu düzeni yönünden telafisi güç ve imkânsız zararların doğmasına yol açabileceği, toplumun huzur ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olan emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının, ülke içinde emniyet hizmetlerini öngörülen seviyede ve aksama olmadan yürütmekle görevli oldukları, emniyet hizmetlerinin bu niteliğinin, çalışma saatlerinin DMK’dan farklılaşmasının zorunluluğunu beraberinde getirdiği, aksinin kabulünün, iç güvenlik hizmetinin aksamasına neden olacağının kabulü gerekmektedir.

13. Bu nedenle Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ile emniyet teşkilatının insan kaynağını sağlayan Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı eğitim-öğretim kurumlarına alınacak öğrencilerde, Emniyet teşkilatına ilk atamalarda, öğrencilikte veya memuriyette hastalanma durumlarında, hizmet sınıfı

değişikliklerinde, atamalarda aranacak sağlık şartlarına ilişkin esas ve usullerinin özel olarak düzenlediği; Emniyet mensuplarının; çalışma şartlarının diğer mesleklere göre farklılık gösterdiği, yasalar uyarınca ateşli silah taşıma ve bu çerçevede kullanma yetkilerinin bulunduğu görülmektedir.

14. Somut olayda, başvuranın Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının yukarıda yer verilen yazısından da anlaşıldığına göre 15.07.2016 tarihinde gerçekleştirilen hain darbe girişimi sırasında, terör eyleminin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanması sırasında yaralandığından dolayı İçişleri Bakanlığı Nakdi

Tazminat Komisyonunun 27.09.2016 tarih ve sayılı kararı ile 670 sayılı KHK’nın 9 uncu maddesine göre nakdi tazminat ödenmesine hak kazandığı, 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında aylık bağlama şartı oluşan sivillere 3713 sayılı Kanunla sağlanan tazminat, aylık bağlama hakları ve 22/7/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere

İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki ek tazminat hakkı dışında kalan haklardan ve ilgili mevzuatında sağlanan diğer haklardan aynı şekilde yararlandırıldığı, bu hakların kullandırılmasında aylık bağlama şartı aranmaksızın en düşük malûliyet derecesi (6. Derece) esas alınarak başvuranın demokrasi malulü olarak kabul edildiği, ancak Emniyet Teşkilatı Sağlık

Şartları Yönetmeliğinin 17 inci maddesi çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumunca hakkında vazife malullüğü ile birlikte vazife malulü olarak çalışmaya devam edebileceğine ilişkin karar verilmediğinden idari polislik kadrosuna atamasının yapılmadığı anlaşılmaktadır.

15. Konuyla ilgili mevzuat düzenlemeleri incelendiğinde, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları

Yönetmeliğinin 17 inci maddesi ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından vazife malullüğüne karar verilenlerden, vazife malulü olarak çalışmaya devam edenlerin birimlerinin faal görevleri dışında kalan diğer görevlerde sivil olarak çalıştırılması gerektiğinin düzenlendiği, bu kapsamda idari polisliğe aktarılan personelin çalışma şekillerinin ise Emniyet Genel Müdürlüğünün 30.05.2018 tarihli ve 2018/20 sayılı

Genelgesi ile belirlendiği, söz konusu Genelge kapsamında idari polisliğe aktarılan personelin tüm nöbet ve hizmetlerinden ve ek görevlerden muaf tutularak yalnızca mesai saatleri içerisinde çalıştırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

16. Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 2018/20 sayılı Genelge gereğince resmi tatillerde izinli sayılmayı talep etmekle birlikte, söz konusu Genelgenin kapsamının Sosyal Güvenlik Kurumunca vazife malullüğü ile birlikte vazife malulü olarak çalışmaya devam edebileceğine ilişkin karar verilerek idari polislik kadrosuna ataması yapılan personele ilişkin olduğu, idari polis kadrosunda görev yapanların birimlerinin faal görevleri dışında kalan diğer görevlerde sivil olarak çalıştırıldığı, başvuranın 15 Temmuz darbe girişiminde malul sayılmayacak derecede yaralanan gazi statüsünde bulunduğu, 15 Temmuz şehitleri ile gazilerinden kamu görevlisi olup malul sayılanlara, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki şehit yakını ve gazilerle aynı hakların sağlandığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca “15 Temmuz darbe girişiminde malul sayılmayacak derecede yaralanan vatandaşlarımıza hangi haklar sağlanmıştır?” başlığıyla malul sayılmayacak derecede yaralanan gazilerin haklarının belirtildiği, söz konusu haklar içerisinde polis memurlarının resmi tatillerde izinli sayılması hususunun bulunmadığı, emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının, ülke içinde emniyet hizmetlerini öngörülen seviyede ve aksama olmadan yürütebilmesi için çalışma şartlarının mesleğin niteliğine göre belirlendiği, başvuranın da maluliyet durumunda bir değişiklik olmadığı müddetçe ilgili mevzuat çerçevesinde mesleğin gerektirdiği çalışma şartlarına uyması gerektiği anlaşıldığından resmi tatillerde izinli sayılma talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi