Rücu hakkının kullanılabilmesi için gerçek zarar tespitine yönelik belgelerin toplanmaması, icra takibine itirazın reddini etkiler mi (Yargıtay)

4. Hukuk Dairesi         2024/2615 E.  ,  2024/4682 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2009/48 E., 2013/494 K.
HÜKÜM/KARAR : Red

Taraflar arasındaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) davalının araç maliki olduğu 07 PS 926 plakalı aracın dava dışı …’un sevk ve idaresindeyken 24.01.2006 tarihinde dava dışı yaya … isimli kişiye çarptığını, bu kazada sürücü …’un tam kusurlu olduğunu, ayrıca sürücü belgesinin bulunmadığını, yaralanan üçüncü kişi … tarafından davacı, davalı ve dava dışı … aleyhine yaralanma nedeniyle Elmalı Sulh Hukuk Mahkemesi’nde 2007/705 esas sayılı dosya ile sürekli iş göremezlik tazminatı talepli dava açıldığını, bu dosyada dava dışı yayaya davacı ZMSS tarafından 69.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödemesi yapıldığını, davalının maliki olduğu aracın sürücüsünün tam kusurlu olması ve ehliyetsiz araç kullanması nedeniyle davacının ödediği miktarı davalıya rücu hakkı olduğunu, bu nedenle davalı aleyhine Elmalı İcra Müdürlüğü’nün 2008/1683 esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek, takibe vaki itirazın iptali ile davalı aleyhine %40 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; rücuya esas dosyada alınan bilirkişi raporunun eldeki dava bakımından bağlayıcı olmadığını, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, kusur oranlarının kabul edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içerisinde üçüncü kişi …’in iş göremezlik oranının tespitine yönelik raporun bulunmadığı, bu nedenle Adli Tıp Kurumu’na (ATK) müzekkere yazıldığı, ATK tarafından dava dışı kişinin muayene edilmeksizin iş göremezlik yönünden rapor verilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği, dava dışı kişinin yapılan çağrıya rağmen muayeneye gitmediği, bu nedenle gerçek zarar miktarının belirlenemediği, dava dışı üçüncü kişinin ATK’ya müracaatı konusunda mahkemenin üçüncü kişiyi zorlama yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, mahkemece dava dışı üçüncü kişi hazır edilmeden, tedavi ve muayene evrakları temin edilerek rapor alınabileceğini, bu halde davalının sebepsiz zenginleşmesine neden olunduğunu, zarar miktarının tam olarak tespit edilemediği hallerde Türk Borçlar Kanunu’nun 50 nci maddesi gereği hakimin hakkaniyete uygun bir miktar tazminata hükmetmesi gerektiğinin düzenlendiğini, rücuya esas dosyada maluliyet raporu alındığını, mahkemenin bu raporu görmezden geldiğini, eksik incelemeye dayalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı şirketin ZMSS davalının maliki olduğu 07 PS 926 plakalı aracın 24.01.2006 tarihinde dava dışı yaya …’e çarparak yaralanmasına neden olması sonucu davacı … şirketinin yayaya ödediği sürekli iş göremezlik tazminatının davalı araç malikinden rücuen tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) 427 vd maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 nci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 89, 90, 91 ve 95 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası(ZMSS) Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Dava, rücuya dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95 inci maddesinin ikinci fıkrasında, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartları’nın B.4. maddesinde zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı düzenlenmiştir. Genel Şartlar’ın B.4.maddesinin üçüncü fıkrasında sigortalıya başlıca rücu nedenleri sıralanmış olup, bunlardan biri de, tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş olması halidir.
Dosyanın incelenmesinde, davacı şirketin ZMSS, davalının araç maliki olduğu 07 PS 926 plakalı aracın dava dışı …’un sevk ve idaresindeyken 24.01.2006 tarihinde dava dışı yaya … isimli kişiye çarpması sonucu yayanın yaralandığı, Elmalı Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2006/198 esas sayılı dosyası kapsamında alınan ve Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 06.04.2007 tarihli maluliyet raporunun esas alınarak hesaplanan 69.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davacı sigortacı tarafından dava dışı yayaya 12.09.2008 tarihinde ödendiği, sürücünün yeterli sürücü belgesinin bulunmadığı anlaşılmakta ise de; Elmalı Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2006/198 esas sayılı dosyanın kesinleşip kesinleşmediği, dosya kapsamında yaralanana ait başkaca bir maluliyet durumunu gösterir rapor alınıp alınmadığı hususları eldeki belgeler ile anlaşılamamaktadır. Mahkemece gerçek zararın tespitine ilişkin yapılan araştırma yetersiz olup eksik inceleme ile hüküm tesis edilemez.
Şu halde, öncelikle rücuya esas Elmalı Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2007/505 esas sayılı dava dosyası ile Elmalı Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2006/198 esas sayılı dava dosyasının kesinleşme şerhleri ile birlikte tüm evraklarının, dava dışı yaralanan …’e ait tüm tedavi evraklarının getirtilip yaralananın maluliyet durumunu gösterir bir rapor alındıktan ve ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldıktan sonra sonuca gidilmesi gerekirken, mahkemece ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın eksik inceleme nedeniyle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR
Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.