|
ÖZET: Danıştay 8. Dairesi, Eskişehir İli, Mihalıççık İlçesi’nde bulunan bir krom işletme ruhsatının süresinin uzatılması talebinin reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün işlemini hukuka aykırı bulmuştur. İlk Derece Mahkemesi, ruhsat uzatım talebinin, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli usul izlenmeden reddedildiğine ve somut hukuki gerekçelerin sunulmadığına dikkat çekmiştir. Bu nedenle, davacı şirketin talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi, ilk mahkeme kararını onayarak istinaf başvurusunu reddetmiştir. Ancak Danıştay, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın da davada hasım olarak yer alması gerektiğini belirterek, eksik hasım ile görülen davanın hukuki isabetsizliğine vurgu yapmıştır. Bu bağlamda, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak, Danıştay, ruhsat uzatım talebinin hukuka uygun bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ve ilgili tüm tarafların davada yer alması gerektiğini vurgulamıştır. |
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/1619 E. , 2024/7034 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1619
Karar No : 2024/7034
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Şirketi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Eskişehir İli, Mihalıççık İlçesi hudutları dahilinde olan ve müvekkili şirket uhdesinde bulunan S:… (ER:…) numaralı IV-C Krom işletme ruhsatının süresinin uzatılması istemiyle yaptığı 04/03/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin dava konusu 04/03/2021 tarihli ruhsat uzatım talebinin, mevzuat uyarınca belirtilen usul izlenmeden, salt Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda talebin uygun olmadığına dair verilen karara atıf yapılmak suretiyle hiçbir somut ve hukuki gerekçeye yer verilmeden reddedilmesine ilişkin dava konusu komisyon kararında ve bu karara dayalı olarak tesis edilen dava konusu ret işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, iş bu kararın, davacı şirkete doğrudan dava konusu sahaya ilişkin işletme ruhsat süresinin uzatılması sonucunu doğurmadığı, davalı idarece, davacı şirketin başvuru dilekçesi ile bilgi ve belgelerin, mevzuatta öngörülen şartlar yönünden ele alınıp bu kapsamda ruhsat süresi uzatım şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında yeniden bir değerlendirme yapılmak suretiyle işlem tesis edilebileceği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, madenlerin taşınmaz mal niteliğinde olduğu, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren Taşınmaz Komisyonu’nun dava konusu işlemi tesis etme yetkisinin bulunduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …’NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, Eskişehir İli, Mihalıççık İlçesi hudutları dahilinde olan ve müvekkili şirket uhdesinde bulunan S:… (ER:…) numaralı IV-C Krom işletme ruhsatının süresinin uzatılması istemiyle yaptığı 04/03/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu’nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin “husumet” yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, “3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine” karar verileceği ifade edilmiştir.
12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde, “Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Genelge’de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.
Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından, Eskişehir İli, Mihalıççık İlçesi hudutları dahilinde olan ve müvekkili şirket uhdesinde bulunan S:… (ER:…) numaralı IV-C Krom işletme ruhsatının süresinin uzatılması istemiyle yaptığı 04/03/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın da iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir.
Bu itibarla; Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak 18/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.