|
ÖZET: Başvuran, ruhsatsız faaliyet gösterdiği alandan taşınmak için Şahinbey Belediyesi’nden bir yıllık süre talep etmiştir. Gaziantep Briketciler Derneği’ne kayıtlı olan başvuran, 40 yıldır briket ve karo imalatı yapmaktadır. Ancak, belediye zabıta ekipleri tarafından kendisine, faaliyet gösterdiği alanı terk etmesi gerektiği bildirilmiştir. Başvuran, yeni bir arazi satın almış olsa da, bu arazinin altyapı çalışmalarının tamamlanması için bir yıla ihtiyaç duyduğunu belirtmiştir.
Şahinbey Belediyesi, başvuranın ruhsat yenileme veya intibak başvurusu yapmadığını, işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğini ve bulunduğu alanın konut alanı olduğunu ifade etmiştir. İlgili mevzuat gereği, ruhsatsız işletmelerin kapatılabileceği belirtilmiştir. Başvuran, babasından devraldığı ruhsatın intibakını talep etmediği için ruhsatsız konumda kalmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İdarenin, başvuranın taleplerine ilişkin yeterli açıklama yapmadığı ve iyi yönetim ilkelerine uymadığı tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin şeffaflık, hesap verebilirlik ve haklı beklentilere uygunluk gibi ilkelere aykırı hareket ettiğini göstermektedir. Başvuran, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 8604-8604 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/1231 2017/ 1231
KARAR TARİHİ : 27/07/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Şahinbey Belediyesi
BAŞVURUNUN KONUSU : Ruhsatsız faaliyet gösterdiği alandan taşınmak için süre verilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 22/02/2017 22.2.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, kendisi ile birlikte 30 işletmecinin Gaziantep Briketciler V.B Derneğine ve S.S.
Gaziantep Briketciler ve Karocular Kooperatifine kayıtlı olarak faaliyet sürdürdüğünü, bulundukları bölgede yaklaşık 40 yıldan bu yana karo, briket vb. ürünlerin imalatının yapıldığını, bu sektörle ilgili tüm işletmecilerin genel olarak bu bölgede faaliyet gösterdiğini, Şahinbey Belediyesine bağlı zabıta ekipleri tarafından bir süredir sözlü ve yazılı olarak tapusu kendilerine ait olan ve faaliyet gösterdikleri alanı terk etmeleri gerektiğinin ifade edildiğini, Şahinbey Belediyesine işletmelerini taşıyabilecekleri bir bölge gösterilip orada faaliyetlerine devam etmek istediklerini beyan etmelerine rağmen bu konuda bir cevap alamadıklarını ve kendi imkânları ile Şehitkâmil Belediyesi sınırları içinde bir arazi satın aldıklarını, ancak alınan arazinin altyapı çalışmalarının bir yıl içinde tamamlanabileceğini, söz konusu nedenle taşınma için bir yıllık zamana ihtiyaç duyulduğunu ve bu sürenin verilmemesi durumunda mağdur olacaklarını belirterek taşınma için kendilerine bir yıllık süre tanınmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şahinbey Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü, 17/ 04/ 2017 tarihli cevabi yazısında; işyeri sahibinin (Başvuranın babası) ölümü sonrasında şikayetçinin ruhsat yenilenmesi veya intibak amacıyla yapılmış bir başvurusu bulunmadığını, Belediye Encümeninin 20/ 07/ 2016
.
1 / 5tarih ve sayılı kararı ile işlem yapıldığı, işlem yapılan alanların Uygulama İmar Planında konut
alanı olduğunu, işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğini, konut alanında briket, karo vb. imalat çalışmalarının mevzuat ve uygulama imar planına göre mümkün olmadığını ve başvuruya konu alana ruhsat verilemeyeceğini belirtmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi :
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . “ 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” 4.
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası :
“ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “İşyeri açılması” başlıklı 6 ncı 5.
maddesi ; “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz . İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz .
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır .”
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “İşletmecinin değişmesi ve 6.
işyerinin nakli” başlıklı 8 inci maddesi ; “İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanuni mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır .
Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur . Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır . Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir . Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir .” 7. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “Denetim” başlıklı 24 üncü maddesi ; “Gayrisıhhî müesseseler, çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idareler tarafından denetlenir .
Yetkili idarenin (büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesi; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye) en üst amiri veya görevlendireceği kişi gerekli tedbirleri almak veya aldırmakla sorumludur .”
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesi ; 8.
“Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ( 10/ 8/ 2005) mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz .
.
2 / 5Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yapılmış bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsat başvuruları
bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır .” 9. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 13 üncü maddesi ; “Konut alanı : Yerleşme ve gelişme alanlarında konut kullanımına yönelik olarak planlanan alanlardır . Ancak, yol boyu ticaret olarak teşekkül etmiş konut alanlarında bulunan parsellerin zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, muayenehane, aile sağlığı merkezi, lokanta, pastane, anaokulu, kreş gibi konut dışı hizmetler verilebilir . …”
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
1991 yılında babası tarafından ruhsatı alınan işyerinin faaliyetine devam edebilmesi için
10.
başvuranın kanuni mirasçı olarak eski ruhsatın intibakının yapılması talebi ile İdareye başvurmadığı, böylelikle ruhsatsız çalışan işyeri konumuna düştüğü, İdarenin yetkili organlarınca alınan karar gereği işlem yapıldığı anlaşıldığından İdarenin ruhsatsız işletmeyi mühürleyerek faaliyetine son vermesi işleminde hukuka uygun davrandığı ancak İdarenin iyi yönetişim ilkelerini gözardı ettiği yönünde öneride bulunmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
A .
Başvuran, ruhsatsız faaliyet gösterdiği alandan taşınmak için süre verilmesini talep etmektedir .
11.
12. İlgili İdare, işyeri sahibinin (Başvuranın babası) ölümü sonrasında şikayetçinin ruhsat yenilenmesi veya intibak amacıyla yapılmış bir başvurusu bulunmadığını, Belediye
Encümeninin 20/ 07/ 2016 tarih ve sayılı kararı ile işlem yapıldığı, işlem yapılan alanların
Uygulama İmar Planında konut alanı olduğunu, ruhsatsız faaliyet gösterildiğini, bu alanlarda briket, karo vb. imalat çalışmalarının mevzuat ve uygulama imar planına göre mümkün olmadığını, başvuruya konu alana ruhsat verilemeyeceğini belirtmiştir .
İlgili işyerine ait 30/ 12/ 1991 tarihli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunduğu, ruhsatta işyeri 13.
sahibinin (başvuranın babası) olduğu, babasının 2001 yılında vefat etmesi sonucunda başvuranın işletmeyi çalıştırmaya devam ettiği, o tarihlerde Belediye yetkilileri ile görüştüğü ve ruhsatın yenilenmesine gerek olmadığı ve aynı ruhsat ile devam edilebileceğinin başvurana söylendiği, başvuran adına vergi levhası bulunduğu, vergi levhasında işe başlama tarihi olarak 01/ 06/ 2007 tarihinin gösterildiği ve 2012- 2013 ve 2014 yılları için vergi tahakkuk ettirildiği, Şahinbey Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 04/ 08/ 2015 tarihinde başvurana muhatap 14.
‘işyerinizi meskun mahal dışına taşıyınız’ notu ile ihtar zaptı düzenlediği, Şahinbey Belediye
Başkanlığı Emlak İstimlak Müdürlüğünün 12/ 07/ 2016 tarihli yazı ile Zabıta Müdürlüğünden, kentsel dönüşüm alanı, riskli alan ve rezerv yapı alanı olarak ilan edilen yerlerde faaliyet gösteren işyerlerine yönelik ruhsat denetimlerinin yapılarak mevzuat çerçevesinde işlem yapılmasının istendiği, 15. Zabıta Müdürlüğünün 12/ 07/ 2016 tarihinde başvurana muhatap ‘Belediyemizden ruhsat almadan işyeri açıp çalıştırdığı’ açıklaması ile tespit tutanağı düzenlendiği, Şahinbey Belediyesinin 20/ 07/ 2016 tarihli Encümen Kararı ile ‘işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiği’ gerekçesi ile işyerinin ruhsat alıncaya kadar kapatılması ve 219,00 TL para cezası verilmesine karar verildiği, Encümen kararına dayanılarak 17/ 11/ 2016 tarihinde ilgili işyerinin mühürlendiği ve işyeri hakkında kapatma tutanağı düzenlendiği dosya kapsamından anlaşılmıştır .
Yapılan değerlendirme neticesinde, 1991 yılında babası tarafından ruhsatı alınan işyerinin 16.
3 / 5faaliyetine devam edebilmesi için başvuranın kanuni mirasçı olarak eski ruhsatın intibakının
yapılması talebi ile İdareye başvurmadığı, böylelikle ruhsatsız çalışan işyeri konumuna düştüğü, İdarenin yetkili organlarınca alınan karar gereği işlem yapıldığı, işlem yapılan alanların Uygulama
İmar Planında konut alanı olduğu, konut alanında briket, karo vb. imalat çalışmalarının mevzuat ve uygulama imar planına göre mümkün olmadığı, başvuruya konu işletme için ruhsat verilemeyeceği, vergi yükümlüsü olmanın ruhsata hak kazanmak için yeterli olmayacağı anlaşıldığından İdarenin ruhsatsız işletmeyi mühürleyerek faaliyetine son vermesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17.
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir .
Başvuran ile birlikte yaklaşık 30 işletmecinin Gaziantep Briketciler V.B Derneğine ve S.S.
18.
Gaziantep Briketciler ve Karocular Kooperatifine kayıtlı olarak faaliyet sürdürdüğü, başvuranın babasının 1991 yılında işyeri için ruhsat aldığı, babasının 2001 yılında vefat etmesi sonucunda başvuranın işletmeyi çalıştırmaya devam ettiği, 2001 yılından bu yana başvuranın ruhsatsız çalıştığının açık olduğu, bu durumda İdarenin gerekli denetim yükümlülüğünü savsaklayarak ilgili alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilan edilmesi ile birlikte imara açılması zamanına kadar ruhsatsız çalışmalara göz yumduğu, İdarenin, başvurucunun “ Belediye yetkilileri ile görüştüğü ve ruhsatın yenilenmesine gerek olmadığı ve aynı ruhsat ile devam edilebileceğinin söylendiği” iddiasına yönelik bir açıklamada bulunmadığı, Kurumumuzun gönderme kararı ve bilgi belge taleplerine oldukça özet şekilde cevap verildiği, başvuranın talebinin, taşınacağı arazinin hazır olacağı zamana kadar izin verilmesi hususu olduğu dikkate alındığında Şahinbey Belediyesinin başvurana ve Kurumumuza bu konuda hiçbir açıklamada bulunmayarak gerekçesiz işlem tesis ettiği hususu ile birlikte şikâyetin incelenme süreci birlikte değerlendirildiğinde, İdarenin, kanunlara uygunluk, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, dinlenilme hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ
19.
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ŞAHİNBEY BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
4 / 5Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.