|
ÖZET: Başvuruda, Elazığ Belediyesi’ne yapılan şikayet üzerine, bir işyerinin kapatılması talep edilmiştir. Şikayetçi, işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğini, kat maliklerinin muvafakatinin alınmadığını ve işyerinin gürültü nedeniyle site huzurunu bozduğunu belirtmiştir. Elazığ Belediyesi, işyerinin ruhsatsız olduğuna dair gerekli işlemleri yaptığını, ancak pandemi nedeniyle kapatma kararının uygulanamadığını ifade etmiştir. İlgili işyeri, gerekli belgeleri temin ettikten sonra 15.10.2021 tarihinde ruhsat almıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucunda, Elazığ Belediyesi’nin işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu tespit etmiştir. Şikayetçinin işyerinin kapatılması ve idari işlemlerin başlatılması talepleri, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Ayrıca, bina yapısında herhangi bir tahribat olmadığı da yapılan kontrollerle belirlenmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş olup, şikayetçiye ve Elazığ Belediyesi’ne bu karar tebliğ edilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, şikayetçi, Elazığ İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1115-S.22.1714
BAŞVURU NO : 2021/15909
KARAR TARİHİ : 25/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ELAZIĞ BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, sitelerinde faaliyette bulunan işyerinin kapatılması için gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi tarafından 17.09.2021 tarihinde yapılan başvuruda özetle;
1.1. Elazığ Belediyesi’ne 09.04.2021 tarihinde yaptıkları başvuruda; sitelerinde altında bulunan
Salonu’nun sitelerinin huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye sebebiyet verdiği, söz konusu işyerinin ruhsatsız olduğu ve işyerinin açılmasına kat maliklerinin muvafakatinin olmadığının bildirildiğini, İdarenin 20.04.2021 tarihli cevabi yazısında “işyerinin çalışma ruhsatının olmadığı, ruhsatsız faaliyet göstermekten gerekli işlemin yapıldığı” hususunun belirtildiği, İdarece bahse konu işyeriyle ilgili işlem yapılmaması nedeniyle konuyla ilgili olarak 08.06.2021 tarihinde tekrar başvuru yaptıklarını, bu başvurularına 23.06.2021 tarihinde verilen cevabi yazıda; “İşyeri hakkında tanzim edilen tutanağın Belediye Encümen Başkanlığı’na sevk edildiği, verilecek karar doğrultusunda gereğinin yapılacağı” hususunun belirtildiği, konuyla ilgili değişik tarihlerde CİMER başvurusu yaptığını, bu başvurularına “ isimli İşyeri hakkında İdari Yaptırım Tespit Tutanağı tanzim edildiği”, “ isimli İşyeri hakkında İdari Yaptırım Tespit Tutanağı tanzim edildiği ve kapatma kararının
Encümen Servisince verildiği”, “ isimli işyerinin Belediyemiz Ruhsat Servisine işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için başvuru yaptığı ve ruhsat işlemlerinin devam ettiği”, “bahse konu işletmeye ruhsat alması yönünde idari işlem uygulanmıştır.”, “bahse konu işletmeye ruhsat alması yönünde idari işlem uygulanmıştır.” şeklinde cevaplar verildiğini,
1.2. 01.09.2021 tarih ve sayılı Valilik makamının yazısı ile site kat malikleri olarak Site Yönetim
Kurulu karar defterinde bahse konu işyerine muvafakat vermediklerine dair alınan kararın Elazığ
Belediyesi’ne gönderildiğini, 06.08.2021 tarihli CİMER başvurusuna “ isimli işyerinin 03/09/2021 tarih ve EBYS sayılı dilekçesinde iskan sorunlarının çözülene kadar işyerinin
kapatılmamasına yönelik taleplerinin bulunduğu müracaatlarına istinaden çıkacak Encümen Kararına göre hareket edileceği” hususunun bildirildiğini,
1.3. Söz konusu işyeri hakkında ilgili Belediye Encümenin 27.04.2021 tarih ve 2021/621 sayılı kararı ile kapatma kararı verildiğini ve bu kararın ilgili işyerine gecikmeli olarak tebliğ edildiğini,
1.4. Bilindiği üzere Elazığ ilinin deprem bölgesinde olduğu, illerinde 2020 yılında 6.8 şiddetinde deprem meydana geldiğini, binalarının 17 katlı bir bina olduğunu, açılan dans salonu tarafından bina köşesinde perde beton olan yerin kırılarak havalandırma penceresi açıldığını, bahsi geçen işyerinde yer alan kolon veya kolonların kesilmiş olabileceğinden endişe ettiklerini, ikamet ettikleri sitenin halen iskanının bulunmadığını, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesindeki işyerlerinin kapatılmasına ilişkin hükmün bahsi geçen işletmeye uygulanmadığını iddia ve ifade ederek, söz konusu işyerinin kapatılmasını, başvuruya konu işyeri hakkında kapatma kararı olmasına rağmen ilgili işyerinin çalışmasına müsaade edenler hakkında idari ve cezai işlemlerin başlatılmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca ilgili idareden bilgi belge talep edilmiştir. Elazığ Belediye Başkanlığının 05/11/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısı eklerinde özetle;
2.1. Mahallesi Sokak Sitesi No: / adresinde bulunan ünvanlı işyeri hakkında ruhsatsız faaliyet göstermekten 14.04.2021 tarihli ve seri numaralı idari tespit tutanağı tanzim edildiği, tutanağın Belediye Encümenine sevk edildiği ve 27.04.2021 tarihli ve 2021/621 sayılı Encümen kararıyla işyerinin ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına karar verildiği, pandemi sebebiyle yasaklama dönemlerinde işyeri kapalı olduğundan tebliğ işleminin 26.05.2021 tarihinde yapıldığı, pandemi sürecinde işyerleri kapalı olduğundan söz konusu Encümen kararının uygulanamadığı,
2.2. Şikâyete konu işyeri işletmecisi tarafından 30.06.2021 tarihli ve 03.09.2021 tarihli dilekçeler ile işyerine ruhsatı alabilmesi için iskân raporuna ihtiyaç duyduğu, bu kapsamda iskân raporuna müracaat ettiği, kısa süre içerisinde iskân raporu çıkacağından kendilerine süre verilmesi yönünde İdarelerine müracaatlarda bulunduğu, ancak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadığından ilgili Yönetmelik hükümleri gereği şikâyete konu işyeri mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edildiği, ilgili işyerinin mühürlendiğini gösteren Mühürleme Karar Tutanağı ve Mühürleme Tutanağının yazıları ekinde sunulduğu,
2.3. Şikâyete konu işyeri işletmecisinin 17.09.2021 tarihinde Belediyelerine müracaatta bulunarak
Cimnastik Salonu faaliyet koluna yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunduğu, bu tarihten önce herhangi bir ruhsat başvurusunda bulunulmadığı, başvuruya konu edilen yerin tapu kütüğünde işyeri olarak göründüğü, bu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) fıkrası ve 634 Sayılı Kat Mülkiyet Kanunu’nun 24 üncü maddelerinde öngörülen (kat maliklerinin iznini gerektirecek) konularda faaliyet göstermek için ruhsat başvurusunda bulunmadığı hususları dikkate alındığında ilgili Site Yönetim Kurulunun bahse konu işyerine muvafakat verilmemesine yönelik kararının somut olay için uygulanamadığı, bu doğrultuda gerekli belgeleri temin eden ünvanlı işletmeye 15.10.2021 tarihli ve dosya numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği,
/
2.4. Şikayetçinin, işyerinin bina köşesinde perde beton olan yerin kırılarak havalandırma penceresi açıldığı, bahsi geçen işyerinde yer alan kolon veya kolonların kesilmiş olabileceğinden endişe duyulduğu iddiası kapsamında, Belediyeleri Yapı Kontrol Müdürlüğü ekiplerince yerinde kontrol yapıldığı, bina taşıyıcı sistemlerinde (kolon, kiriş vs.) herhangi bir tahribata rastlanılmadığı,
2.5. Başvuruya konu edilen talepler kapsamında İdarelerine yapılan başvurulara gerekli cevapların verildiği, İdarelerince yapılan iş ve işlemlerde ilgili mevzuat hükümlerine bir aykırılık bulunmadığı hususları belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler. …”,
“Mülkiyet hakkı” kenar başlıklı 35 nci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20 inci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 634 Sayılı Kat Mülkiyet Kanununun “VII-Yasak işler” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür; dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmıyan muayenehaneler bu hükmün dışındadır. Anagayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir. …”,
6. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun, 3 üncü maddesinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: … b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları.”, 5 inci maddesinde; “İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.”,
7. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin,
7.1. “İşyerlerinde aranacak genel şartlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: … b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması, …”,
7.2. “İşyeri açılması” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir. İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur. Bu Yönetmeliğe göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesi verilir. Ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıklar, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterilir.
Bu Yönetmelikte belirtilen ruhsatlandırmaya ilişkin süreler eksik belgelerin yetkili idareye verilmesi ile başlar. …”,
7.3. “Ruhsatın düzenlenmesi” başlıklı 12 nci maddesinde; “Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. …”,
7.4. “Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun
1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve
noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır. (Ek fıkra:RG/
25/12/2020-31345-C.K-3327/1 md.) Ana faaliyet konusuna tali faaliyet olarak vale hizmetini işleten işyerlerince yukarıdaki fıkrada belirtilen idari yaptırımlara rağmen aykırılık ve noksanlıkların faaliyetten men edilen süre içerisinde giderilememesi durumunda bu işyerlerine ait ruhsata işlenen tali faaliyet kısmı iptal edilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Şikâyetçi özetle, sitelerinde bulunan Salonu’nun sitelerinin huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye sebebiyet verdiğini, söz konusu işyerinin ruhsatsız olduğunu, bu işyerinin açılmasına kat maliklerinin muvafakatinin olmadığını, ayrıca söz konusu dans salonuna bina köşesinde perde beton olan yerin kırılarak havalandırma penceresi açıldığını, bahsi geçen işyerinde yer alan kolon veya kolonların kesilmiş olabileceğinden endişe ettiklerini, bu kapsamda söz konusu işyerinin kapsatılmasına yönelik olarak ilgili belediyeye yapmış oldukları başvurulardan bir sonuç alamadıklarını iddia ve ifade ederek, söz konusu işyerinin kapatılmasını, bu işyeri hakkında kapatma kararı olmasına rağmen ilgili işyerinin çalışmasına müsaade edenler hakkında idari ve cezai işlemlerin başlatılmasını talep etmektedir. İlgili İdare, yapmış olduğu iş ve işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunu belirtilmiştir.
10. 3572 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde; işyeri veya işletme açmak isteyenin; işin özelliğine göre yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak ilgili mercie ibraz edeceği, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgilisine verileceği ve ilgilinin de bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
11. Şikayetçi tarafından, sitelerinin altında bulunan işyerinin açılmasına kat maliklerinin muvafakatinin olmadığı ve bu nedenle ilgili işletmeye ruhsat verilmemesi gerektiğini iddia edilmekte, ilgili idare ise başvuruya konu edilen yerin tapu kütüğünde işyeri olarak göründüğü, söz konusu işyerinin İşyeri
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (b) fıkrası ve 634 Sayılı Kat
Mülkiyet Kanunu’nun 24 üncü maddelerinde öngörülen (kat maliklerinin iznini gerektirecek) konularda faaliyet göstermek için ruhsat başvurusunda bulunmadığı hususları dikkate alındığında ilgili Site
Yönetim Kurulunun bahse konu işyerine muvafakat verilmemesine yönelik kararının somut olay için uygulanamadığını belirtmektedir.
12. 634 Sayılı Kat Mülkiyet Kanununun 24 üncü maddesinde; ana gayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri gibi yerlerin kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabileceği hükme bağlanmıştır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmeliğin, 5 inci maddesinde de; 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması gerektiği hükme bağlanmıştır.
/
13. 634 Sayılı Kat Mülkiyet Kanununun 24 üncü maddesinde ve İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinde tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde belli faaliyetlere yönelik işyeri açılması için kat maliklerinin oybirliği gerektiği ifade edilmektedir. Somut olaydaki işyerinin tapu kütüğünde işyeri olarak görünmesi (bir başka deyişle mesken olarak görünmemesi) nedeniyle, söz konusu Kanun ve Yönetmelik maddeleri gereği bahse konu işyerine kat maliklerin muvafakat vermesine gerek bulunmamaktadır. Bu kapsamda İdarenin 11 no.lu paragrafta değinilen değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilememiştir.
14. Şikayetçi tarafından, ilgili işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği ve ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işletme hakkında İdarece gerekli işlemlerin yapılmadığı iddia edilmekte, İdare tarafından ise konuyla ilgili gerekli işlemlerin yapıldığı belirtilmektedir.
15. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 12 nci maddesinde; sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra beyan formuyla yetkili idareye müracaat edeceği, başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verileceği düzenlemesine yer verilmiştir. Yine söz konusu Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesinde; yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde sıhhi müesseselerde yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verileceği, aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
16. 2 no.lu paragrafta değinildiği üzere; İdarece, ilgili işyeri hakkında ruhsatsız faaliyet göstermekten idari tespit tutanağı tanzim edildiği, tutanağın Belediye Encümenine sevk edildiği ve Encümen kararıyla işyerinin ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına karar verildiği, pandemi sebebiyle yasaklama dönemlerinde işyeri kapalı olduğundan tebliğ işleminin 26.05.2021 tarihinde yapıldığı, pandemi sürecinde işyerleri kapalı olduğundan söz konusu encümen kararının uygulanamadığı, şikâyete konu işyeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadığından ilgili Yönetmelik hükümleri gereği şikâyete konu işyeri mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edildiği, bahsi geçen işyeri işletmecisinin 17.09.2021 tarihinde Belediyeye müracaatta bulunarak Cimnastik Salonu faaliyet koluna yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunduğu, gerekli belgeleri temin eden işletmeye 15.10.2021 tarihli ve dosya numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği hususlarını dikkate alındığında, İdarenin 10 ve 15 no.lu paragrafta belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket ettiği sonucuna varılmıştır.
17. Ayrıca şikayetçi tarafından, başvuruya konu işyeri hakkında kapatma kararı olmasına rağmen bu işyerinin çalışmasına müsaade edenler hakkında idari ve cezai işlemlerin başlatılması talebinde bulunulmuş ise de; Kurumumuzca, ilgili memurların soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte iş ve işlem tesis ettiği yönünde bir kanaate varılamamıştır. Bina iskan sorunları nedeniyle, ilgili işyeri için ruhsat alınmadan önce idari tespit tutanağı, encümene sevk, kapatma kararı ve işyeri mühürlenme işlemleri gerçekleşmiştir. Daha sonra gerekli belgeler temin edildiğinde, tapu kütüğünde işyeri yazdığı için ilgili işyeri için ruhsat tesis edildiği tespit edilmiş olup, şikayetçinin konuya ilişkin talebiyle ilgili olarak Kurumumuzca herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.
18. Şikayetçi, işyerinin bina köşesinde perde beton olan yerin kırılarak havalandırma penceresi açıldığı ve bahsi geçen işyerinde yer alan kolon veya kolonların kesilmiş olabileceğinden endişe duyduklarını
/
belirtmiştir. Bilgi belge talep yazımızda buna ilişkin yerinde tespit yapılması talep edilmiştir. İlgili
Belediyenin Yapı Kontrol Müdürlüğü ekiplerince ilgili yerde kontrol yapıldığı ve bina taşıyıcı sistemlerinde (kolon, kiriş vs.) herhangi bir tahribata rastlanılmadığı hususları tespit edilmiş olup, İdarenin bu tespiti karşısında, şikayetçinin konuya ilişkin iddiaları kapsamda Kurumumuzca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.
19. Şikâyetçinin iddiaları, idarelerin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile tapu kütüğünde ilgili yerin “işyeri” olarak göründüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, şikayete konu edilen işyerinde bahsi geçen işletmenin faaliyette bulunabilmesi için tapu kütüğündeki kayıt doğrultusunda ilgili binadaki maliklerin muvafakat vermesine gerek bulunmadığı, söz konusu işletmenin bina iskanı olmadığı için ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği dönemde; İdarece, bu işletmenin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğine ilişkin idari tespit tutanağı tanzim edildiği, tutanağın Belediye
Encümenine sevk edildiği, ilgili Encümen kararıyla işyerinin ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına karar verildiği, pandemi sürecinde işyerleri kapalı olduğundan söz konusu Encümen kararının uygulanamadığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadığı için ilgili Yönetmelik hükümleri gereği şikâyete konu işyerinin mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edildiği, daha sonra gerekli belgeleri temin eden işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği hususları ile ilgili işyerinde İdarece yerinde yapılan kontrollerde bina taşıyıcı sistemlerinde (kolon, kiriş vs.) herhangi bir tahribata rastlanılmadığının tespit edildiği hususu birlikte dikkate alındığında, ilgili İdarenin, söz konusu işyerinin kapatılması ve bu kapsamda gerekli işlemleri yapılmadığından bahisle ilgili kişiler hakkında idari ve cezai işlemlerin başlatılması taleplerinin reddine yönelik işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Şikâyetçinin dilekçesine İdare tarafından verilen cevaplarda, şikayetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarelerin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın şikayetçiye tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Elazığ İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİYE ve ELAZIĞ BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi