|
ÖZET: Başvuran, Adana Ceyhan Devlet Hastanesi’nde röntgen teknisyeni olarak çalışmakta olup, “Lökosit Bozuklukları” nedeniyle sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilmesini talep etmiştir. Daha önce hasta hakları biriminde görevlendirilen başvuran, sonrasında çeşitli birimlerde çalıştırılmıştır. Ancak, sağlık durumu nedeniyle uygun birim talebiyle ilgili idareye yaptığı başvurular sonuçsuz kalmıştır. Başvuran, sağlık durumunu belgeleyen raporlar sunmasına rağmen, idarenin bu talepleri yeterince dikkate almadığını iddia etmektedir.
Adana İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın görevlendirmeleri hakkında detaylı bilgi sunarak, sağlık durumuna uygun birimlerde çalıştırıldığını belirtmiştir. Ancak, başvuranın sağlık raporları ve iddiaları doğrultusunda, çalışma alanının hasta ile teması en aza indirgeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. İdarenin takdir yetkisini kullanırken, kamu yararını gözetmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilmesi talebi reddedilmiş, ancak mevcut çalışma alanının düzenlenmesi için tavsiyede bulunulmuştur. İdarenin bu karar üzerine gerekli işlemleri 30 gün içinde bildirmesi zorunludur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10318-S.24.15849
BAŞVURU NO : 2024/8754
KARAR TARİHİ : 27.09.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADANA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın, sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilmesi
BAŞVURUNUN KONUSU :
talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 17.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ceyhan Devlet Hastanesinde Röntgen teknisyeni (sağlık memuru) olarak görev yapmakta olduğunu, eğitimini aldığı alanda görüntüleme merkezinde görev yaparken yaşamış olduğu sağlık probleminden dolayı (Lökosit Bozuklukları) görevini yerine getiremez duruma geldiğini, 02/02/2016 tarih ve sayılı olur yazısıyla hasta hakları birimine görevlendirilmesinin yapıldığını, 2013 yılından beri konulan “Lökosit Bozuklukları” tanısı ile hastalığının tedavisi devam etmesine rağmen, 26/08/2019 tarih ve sayılı yazı ile radyoloji randevu birimine tekrar görevlendirmesinin yapıldığını, 15/12/2023 tarih ve sayılı görevlendirme oluru ile de tomografi, mamografi, ultrason ve röntgen onay birimine görevlendirmesinin yapıldığını; görev yaptığı birimin açık alan olması ve sürekli hasta sirkülasyonunun olduğu bir birim olması sebebiyle daha sık hastalandığını, sağlık bakım hizmetleri müdürü ile şifahen yapmış olduğu görüşmelerde, yeni tarihli durum bildirir raporunun alınması gerektiğinin belirtildiğini, bunun üzerine, kendisinin yeni tarihli durum bildirir rapor aldığını ve sağlık bakım hizmetleri müdürüne ibraz ettiğini, bu rapor doğrultusunda, sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilme talebinin değerlendirileceğinin, hatta, Ceyhan İlçe Sağlık Müdürlüğüne geçici görevlendirme yapabileceğinin söylendiğini, ancak, herhangi bir çözüm üretilmemesi üzerine, 13/06/2024 tarih ve sayılı yazı ile sağlık durumu kapsamında görev yerinin tekrardan değerlendirilmesi talebini konu edinen dilekçesini
Başhekimliğe ilettiğini, 12/07/2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda, görev yaptığı birimde ihtiyaca binaen görev yerinin değiştirilmesinin başka bir tarihe bırakıldığının ifade edildiğini, ancak, mazereti dahi olmayan temizlik, veri girişi, hasta yönlendirme gibi görevleri ifa eden personel ile hizmetli, hemşire, ebe unvanlı birçok personelin branşı dışında masa başı birimlerinde görevlendirildiğini iddia ederek, sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Adana İl Sağlık
Müdürlüğü Ceyhan Devlet Hastanesi tarafından gönderilen 29.07.2024 tarih ve sayılı cevabi yazıda,
2.1. Başvuranın görev yaptığı birimde görev yapan personele ait görevlendirme belgesinin yazı ekinde yer aldığı,
2.2. Başvuranın, ibraz ettiği tahlil sonuçları ve talepleri değerlendirilerek, 01.01.2016 tarihinde radyoloji teknikeri olarak çalışmış olduğu radyoloji biriminden radyasyon alanı dışında olan hasta hakları birimine görevlendirildiği, 28.08.2019 yılında ihtiyaca binaen radyoloji randevu biriminde görevlendirildiği, yeni hastane binasında hizmet vermeye başlandıktan sonra başvuranın idareye sunmuş olduğu sağlık durumunu bildirir rapor ve yer değişikliği talebi üzerine 04.03.2020 yılında adli vaka biriminde birim sekreteri olarak görevlendirildiği, 15.12.2023 yılında çalışmış olduğu adli vaka biriminde tıbbi sekreter görevlendirilmesinin uygun görülmesi sebebiyle, daha önceden çalışmış olduğu radyoloji onay biriminde personel ihtiyacı nedeniyle personelin deneyimli olduğu birime görevlendirilmesinin yapıldığı hastanede hizmet veren radyoloji onay biriminin, radyoloji çekim alanlarının denetimli ve gözetimli radyasyon alanlarının dışında olduğu, birimde 3 personelin (hafta içi 8-16) gündüz hizmeti verdiği, birimde yalnızca poliklinikten istem yapılan hastalara randevu işlemi yapıldığı, birimde çalışan personellerin masabaşı desk arkasında hizmet verdiği ve hastalarla aralarında koruyucu cam bölme bulunduğu, hastanede iş sağlığı güvenliği kapsamında tüm birimlerde personelin çalışan sağlığı kapsamında risk değerlendirmelerinin yapılarak gerekli olan kişisel koruyucu ekipmanların (maske,eldiven,önlük vs…) kurum tarafından sağlandığı,
2.3. Hastanede veri giriş, hasta yönlendirme, ebe, hemşire gibi kadrolarda bulunan personellerden sağlık hizmetinin gerekliliği ve personelin donanımına göre ihtiyaç olan yerlere yönelik çeşitli görevlendirmeler yapılabildiği,
2.4. Başvuranın mazeretinin, önceki idareler ve halihazırda mevcut idare tarafından bugüne kadar her zaman dikkate alındığı, hizmet ve ihtiyaca uygun yer değişikliklerinin de yapıldığı,
2.5. Başvuran veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış dava bulunmadığı,
2.6. Başvuran tarafından ibraz edilen 3 hekim imzalı durum bildirir raporunun, usul ve fenne uygunluğu açısından üst basamak olan Adana Şehir Hastanesine sevk edildiği, hakem hastaneden gelecek rapor neticesine göre personelin görev yaptığı birim çalışan sağlığı açısından yeniden değerlendirilerek risk teşkil etmesi halinde birim değişikliğine yönelik gerekli düzenlemenin sağlanacağı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları İle Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair
Yönergenin “Başhekimin görevleri” başlıklı 14’üncü maddesinde, “…(3) Başhekimin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır; …
r) Görev alanındaki personelin; …
ıv. Planlanması, yer değişikliği, görevlendirme gibi işlemleri yürütmek.
…”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Ceyhan Devlet Hastanesinde sağlık memuru (Röntgen) kadrosunda çalışmakta olan başvuran, “Lökosit
Bozuklukları” (nötropeni) hastalığı nedeniyle sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilmeyi talep etmektedir.
8. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde,
8.1. Başvuranın Ceyhan Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 24.04.2015 tarih ve no’lu durum bildirir raporunda, “radyasyon kaynağına uzak kaldığı dönemlerde lökosit sayısı normale dönmekte, bu nedenle, hastanın lökopenisinin radyasyon kaynaklı olabileceği, meslek hastalığına yakalanma riski olduğu için radyasyondan uzak bir ortamda çalışması uygun olur” ifadelerine yer verildiği,
8.2. Başvuranın sağlık mazeretine uygun yerde görevlendirilme talebini konu edinen 21.01.2016 tarihli dilekçesine istinaden, ilgili idarenin, 2.2.2016 tarih ve sayılı yazısı ile başvuranı hasta hakları biriminde görevlendirildiği,
8.3. Başvuranın yine aynı hastane tarafından düzenlenen 28.04.2017 tarih ve no’lu durum bildirir raporunda, 2015 yılında verilen raporda yer alan ifadelere aynen yer verildiği,
8.4. Başvuranın idarenin 26.08.2019 tarih ve sayılı yazısı ile başvuranı radyoloji randevu biriminde görevlendirildiği,
8.5. Başvuran vekilinin, müvekkilinin sağlık mazeretine uygun görevlendirilmesi talebini konu edinen
02.03.2020 tarihli dilekçesine istinaden başvuranın, ilgili idarenin 04.03.2020 tarih ve sayılı yazısı
ile adli vaka biriminde görevlendirildiği,
8.6. Başvuranın yine aynı hastane tarafından düzenlenen 30.03.2020 tarih ve no’lu durum bildirir raporunda, “lökopeninin devam ettiği ve bunun hastayı enfeksiyona yatkın hale getirdiği” ifadelerine yer verildiği,
8.7. Başvuranın, ilgili idarenin 15.12.2023 tarih ve sayılı yazısı ile tomografi, ultrason, mamografi, röntgen randevu ve onay biriminde görevlendirildiği,
8.8. Akabinde, Kadirli Devlet Hastanesi tarafından başvurana verilen 3 hekim imzalı 12.06.2024 tarih ve no’lu raporda yer alan “açık ve çok kişiyle temas ettiği alanlarda enfeksiyon riski nedeniyle çalışmasının uygun olmadığı, izole ve az kişiyle temas edeceği alanlarda çalıştırılması uygun olur” ifadesine istinaden, başvuranın 13.06.2024 tarihli yer değiştirme talebini konu edinen dilekçesine, hizmetine duyulan ihtiyaç nedeniyle talebinin ileri bir tarihte değerlendirilebileceği şeklinde cevap verildiği,
8.9. Başvuran tarafından Kurumumuza başvurulmasını müteakiben, Kadirli Devlet Hastanesi tarafından verilen raporun usul ve fenne uygunluğunun denetimi amacıyla ilgili idarenin 19.07.2024 tarih ve E.
sayılı yazısı ile başvuranın hakem hastane olan Adana Şehir Hastanesine sevk edildiği,
8.10. Adana Şehir hastanesinin 01.08.2024 tarih ve no’lu raporunda ise; “…
bakılan tetkiklerde başvuranın nötropenisi olmaması nedeniyle çalışmasına engel durum yoktur.” ibaresine yer verildiği görülmektedir.
9. Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları İle Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair Yönergenin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (r) bendi hükmü ile Başhekimlik makamına gerekli gördüğü hallerde görev alanındaki personelin görev yerlerinin değiştirilmesi ve görevlendirilmesi hususlarında takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir.
(Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
10. Bu itibarla, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).
11. Somut olay kapsamında, ilgili idare tarafından sahip olunan takdir yetkisinin, bir önceki paragrafta yer verilen yargı kararında belirtilen kriterlerin dikkate alınması suretiyle kullanıp kullanılmadığı incelenecek olursa, her ne kadar başvuran tarafından tomografi, mamografi, ultrason ve röntgen onay biriminin açık alan olması ve sürekli hasta sirkülasyonunun olduğu bir birim olması sebebiyle daha sık hastalandığı iddia
edilmekte ise de, başvuranın Kadirli Devlet Hastanesi tarafından verilen 3 hekim imzalı 12.06.2024 tarih ve no’lu raporundan önce verilen durum bildirir raporlarında hastalığının “radyasyon kaynaklı olabileceği ve radyasyondan uzak bir ortamda çalışmasının uygun olacağı” değerlendirmesinde bulunulduğu, bu raporlar doğrultusunda hastane idaresince, başvuranın son on yılda radyasyondan uzak birimlerde görevlendirildiği, Kadirli Devlet Hastanesi tarafından verilen raporda “enfeksiyon risk nedeniyle izole ve az kişiyle temas edeceği alanlarda çalıştırılması uygun olur” ibaresine yer verilmesi üzerine, bu raporun usul ve fenne uygunluğunun denetimi amacıyla ilgili idarenin 19.07.2024 tarih ve sayılı yazısı ile başvuranın hakem hastane olan Adana Şehir Hastanesine sevk edildiği, Adana Şehir hastanesinin 01.08.2024 tarih ve no’lu raporunda ise “… bakılan tetkiklerde başvuranın nötropenisi olmaması nedeniyle çalışmasına engel durum yoktur.” ibaresine yer verildiği, radyoloji onay biriminin ise, radyoloji çekim alanlarının denetimli ve gözetimli radyasyon alanlarının dışında olduğu ve hastane tarafından risk değerlendirmesi yapılarak kişisel koruyucu ekipmanların (maske,eldiven,önlük vs…) sağlandığı hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarece sahip olunan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınmaksızın kullanıldığı kabul etmeye imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir.
12. Diğer yandan, her ne kadar, Adana Şehir hastanesinin 01.08.2024 tarih ve no’lu raporunda ise “… bakılan tetkiklerde başvuranın nötropenisi olmaması nedeniyle çalışmasına engel durum yoktur.” ibaresine yer verilmekte ise de, başvuranın önceki tarihli raporları da göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın hastalığının nüksettiği atak dönemleri olduğu, hakem hastanece verilen bu raporun, hakem hastanece yapılan güncel tetkiklere ilişkin veriler sunduğu, hastalığın kronik olması hasebiyle ilerleyen süreçlerde nüksetmesi halinde başvuranın enfeksiyona yatkın hale geleceğinin bilimsel bir gerçek olduğu, ilgili idarece her ne kadar, başvuranın çalışmakta olduğu tomografi, mamografi, ultrason ve röntgen onay biriminde çalışan her bir personelin önünde yer alan hasta ile teması aza indirgemeyi amaçlayan cam bölmeler bulunduğu ifade edilmekte ise de, bu cam bölmeler arasında aralıkların, hasta ile teması aza indirgeme bakımından yeterli olmayacağı tespit edildiğinden, söz konusu çalışma alanının hasta ile teması en az indirgeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın çalışmakta olduğu radyoloji randevu biriminde radyasyona maruz kalmaması hasebiyle, başvuranın sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilme talebinin reddi, başvuranın çalışmakta olduğu radyoloji randevu çalışma alanının ise, hasta ile teması en az indirgeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
Ayrıca, hastane idaresi tarafından, personellerin Anayasanın 36 ncı maddesi ile teminat altına alınan hak arama özgürlüğünü engelleyici ya da kısıtlayıcı nitelikteki tutum ve davranışlardan kaçınılması gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın sağlık durumuna uygun bir birimde görevlendirilmesi talebinin REDDİNE,
Başvuranın çalışmakta olduğu tomografi, mamografi, ultrason ve röntgen randevu ve onay biriminin, hasta ile teması en az indirgeyecek şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği hususunda ADANA İL SAĞLIK
MÜDÜRLÜĞÜ CEYHAN DEVLET HASTANESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ADANA
İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ CEYHAN DEVLET HASTANESİNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve ADANA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ CEYHAN DEVLET HASTANESİNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi