Sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde sağlık kurulu raporu zorunluluğu ve ilaç kullanım raporunun yetersizliği değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/16835-S.21.26968

BAŞVURU NO : 2021/18164

KARAR TARİHİ : 30/11/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

Başvuranın sağlık mazeretine bağlı yer değiştirme kapsamında ibraz

BAŞVURUNUN KONUSU :

ettiği ilaç kullanım raporunun sağlık kurulu raporu olarak kabul edilmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Gaziantep ilinde sözleşmeli din kültürü öğretmeni olarak görev yapmakta olduğunu, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesinde yaptırmış olduğu tahliller sonucunda allerjik hastalığının tespit edildiğini, doktorlar tarafından bu hastalığın tedavisi için Allerji polikliniği bulunan bir hastanede 4-5 yıl süreyle spesifik immünoterapi tedavisi yani allerji aşısı tedavisi görmesi gerektiği kararı alındığını, Gaziantep ilinde bu hastalığın tedavisi olmadığı için Bakanlığa, düzenlenme türü sağlık kurulu raporu olan 3 uzman hekim ve 1 başhekim imzalı olan ilaç raporuyla ve bulunduğu ilde hastalığının tedavisinin olmadığına dair Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğünden aldığı yazıyla tayininin sağlık mazereti sebebiyle Kırıkkale iline yapılması için başvuru yaptığını, başvurusunun Bakanlık tarafından raporunun sağlık kurulu raporu olmadığı ve ilaç raporu olduğu gerekçesiyle reddedildiğini, Sağlık Raporları

Usul Ve Esasları Hakkındaki Yönergenin Tanımlar başlıklı 4. maddesinin r fıkrasında sağlık kurulu raporlarının tedavi, hastalık bildirir, istirahat gibi farklı şekillerde olabileceği ve 3 uzman hekimin katılımı ile düzenlenebileceği hükmünün yer aldığını, bu hüküm kapsamında, kendisinin raporunun içeriğinde tedavi uygulama şekli, tedavi dozu, tedavi süresi, tedavi başlangıcı ve tedavi şeması yer alan 3 uzman hekim tarafından düzenlenmiş ilaç tedavi bildirir sağlık kurulu raporu olduğunu, yine aynı yönergenin ortak hükümler başlıklı 42. maddesinin 6. fıkrasında ilaç kullanım raporlarının, Sağlık Uygulama Tebliğinin ilaç kullanımına esas sağlık raporlarının düzenlenmesi maddesinde belirtilen hükümlere göre düzenleneceğinin ifade edildiğini, Sağlık Uygulama Tebliği 4.1.3 ilaç kullanımına esas sağlık raporlarının düzenlenmesi maddesinin 2. kısmında sağlık kurulu raporlarının Sağlık Uygulama Tebliğinin 1.10.2. maddesine göre düzenleneceğinin hükme bağlandığını, anılan Tebliğin 1.10.2. maddesinde ise, 3 uzman hekim imzalı ilaç raporlarının sağlık kurulu raporu olduğunun öngörüldüğünü, dolayısıyla bu hükmün kendisinin raporunun da sağlık kurulu raporu olduğunu gösterdiğini, ayrıca Sağlık Uygulama Tebliğinin 4. bölümünün ilaç

başlıklı kısmının 4.2.3 enjektabl allerji aşılarının kullanım ilkeleri başlıklı maddesinde allerji aşısının kullanılması için allerjen duyarlılığı olduğunun cilt testleri ve spesifik lge ölçümü ile gösterilmiş en az 3 ay süre ile uygulanan medikal tedavi ile hastalığı kontrol altına alınamamış kişilere tedavi protokolünü gösterir sağlık kurulu raporuna dayanılarak başlanır hükmünün yer aldığını, bu hüküm kapsamında, bu tedaviye sağlık kurulu raporu olmadan başlanamayacağının belirtildiğini, aynı ifadelerin kendisinin raporunda da yazdığını, bu hükmün de kendisinin raporunun sağlık kurulu raporu olduğunu gösterdiğini, raporunun düzenlenme türünün sağlık kurulu raporu olduğunun SGK kayıtlarında da yer aldığını iddia ederek, Kırıkkale iline atanmayı talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Milli Eğitim

Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 16/11/2021 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın, Gaziantep ili Şehitkamil ilçesi Hasan Aslan İlkokulunda sözleşmeli Din Kültürü ve Ahlâk

Bilgisi Öğretmeni olarak görev yaptığı,

2.2. Başvuranın yer değiştirmeye ilişkin sunmuş olduğu raporun, İlaç Kullanım ve Hasta Katılım Payından

Muaf Raporu olduğu, söz konusu raporun isminden de anlaşılacağı üzere ilaç kullanımına esas olarak düzenlenen bir rapor olduğu, Bakanlıkça bu formatta düzenlenen raporlar çerçevesinde yer değiştirme taleplerinin değerlendirmeye alınmadığı, yer değiştirme taleplerinin ilgili mevzuatı gereğince kişinin sağlık durumunu ortaya koyan “Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporları” çerçevesinde değerlendirildiği, bu nedenle başvuranın talebinin reddedildiği, bu bağlamda; İlaç Kullanım Raporlarının sağlık kurulu tarafından düzenlendiği ve onaylandığından bahisle bu raporlar doğrultusunda da işlem tesis edilmesi gerektiği başvuran tarafından iddia edilmişse de, yer değiştirmeye ilişkin ilgili mevzuat uyarınca kişinin sağlık durumunu ortaya koyan “Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu” düzenlenmesi gerektiğinin aşikar olduğu,

2.3. Benzer konu ile ilgili olarak Bakanlığa karşı açılan bir dava bulunmadığı, Bakanlığın ret işleminin usule ve ilgili mevzuata uygun olarak tesis edilmesi nedeniyle bu aşamada dostane çözüm yolu kapsamında yapılacak bir işlem bulunmadığı, ilgilinin sağlık durumunu ortaya koyan “Durum Bildirir Sağlık Kurulu

Raporu” alarak yeniden başvuruda bulunması ve başvurusunun Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin

Esasların Ek 3’üncü maddesi hükmüne uygun olması halinde yer değiştirmeye ilişkin talebinin yeniden değerlendirilebileceği ,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. … B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”,

6. 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun

Hükmünde Kararnamenin Ek 4’üncü maddesinde “(1) Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir.”

7. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel

Çalıştırılmasına İlişkin Esasların,

7.1. 1 inci maddesinde, “(Değişik:22/11/2010- 2010/1169) Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.’’

7.2. “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde, “(Ek: 2/3/2009- 2009/14799) “…

Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir.

…

c) Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir.

8. 30.09.2019 tarih ve 23642684-010.04-1618 sayılı Makam Oluru ile aynı tarihte yürürlüğe konulan

Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin,

8.1. “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, “(1) Bu Yönergede geçen; …

ç) Durum Bildirir Raporlar: Kişinin sağlık durumunun bir veya birden çok hekim tarafından belirlenerek kayıt altına alındığı belgeleri, …

i) Kurul raporları: (20/10/2020/4959 Yürürlük: 20/10/2020) Tek tabibin yetkisi dışında kalan hususlarda kişilerin sağlık durumları hakkında karar verilen en az İç Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz, Genel Cerrahi, Göz Hastalıkları, Nöroloji veya Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzman hekimlerinin yer aldığı sağlık kurullarınca düzenlenen raporları, …

ifade eder.”

8.2. “Raporların düzenlenmesine ve formatına ilişkin açıklamalar” başlıklı 34’üncü maddesinde, “(1)

Bu Yönerge’ de; özel rapor formatı belirtilen durumlar dışında tüm raporların düzenlenmesinde aşağıdaki kriterlere uyulur. Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler, üniversite hastaneleri, diğer kamu kurumlarına ait sağlık kurum ve kuruluşları ile Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış özel hastaneler, özel tıp merkezleri ve birinci basamak sağlık hizmet sunucuları; …

b) İlaç Kullanım Raporlarını Ek-2′ de yer alan rapor formatına, …

ç) Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporlarını Ek-4′ te yer alan rapor formatına… uygun olarak düzenler.”

Hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Gaziantep ilinde sözleşmeli din kültürü öğretmeni olarak görev yapmakta olan başvuran ilaç kullanım raporunun da sağlık kurulu raporu olduğu iddiasıyla sağlık mazereti gerekçesiyle Kırıkkale iline atanmayı talep etmektedir.

11. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, yer değiştirme taleplerinin ilgili mevzuat gereğince kişinin sağlık durumunu ortaya koyan “Durum Bildirir Sağlık

Kurulu Raporları” çerçevesinde değerlendirildiği, başvuranın raporunun ise İlaç Kullanım ve Hasta

Katılım Payından Muaf Raporu olduğu gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.

12. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 3 üncü maddesinde, sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendi hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebileceği öngörülmekte, Sağlık Raporları Usul ve Esasları

Hakkında Yönergenin 4’üncü maddesinde, Durum Bildirir Raporlar, kişinin sağlık durumunun bir veya birden çok hekim tarafından belirlenerek kayıt altına alındığı belgeler olarak, Kurul raporları ise, tek tabibin yetkisi dışında kalan hususlarda kişilerin sağlık durumları hakkında karar verilen en az İç Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz, Genel Cerrahi, Göz Hastalıkları, Nöroloji veya Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzman hekimlerinin yer aldığı sağlık kurullarınca düzenlenen raporlar olarak tanımlanmakta, 34’üncü maddesinde ise, İlaç Kullanım Raporları ile Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporlarının farklı formatlarda düzenleneceği hüküm altına alınmaktadır.

13. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından sağlık mazereti nedeniyle yer değiştirme talebi ile ilgili olarak Bakanlığa ibraz etmiş olduğu raporun sağlık kurulu raporu olduğu iddia edilmekte ise de, yukarıda yer verilen Esasların Ek 3’üncü maddesi uyarınca sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin yerine getirilebilmesi için personelin pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde

kendisinin hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunun kuruma ibraz etmesi gerektiğinin açıkça öngörüldüğü, anılan madde hükmü kapsamında istenilen kurul raporunun tanımının Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin 4’üncü maddesinin (i) bendinde, tek tabibin yetkisi dışında kalan hususlarda kişilerin sağlık durumları hakkında karar verilen en az İç

Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz, Genel Cerrahi, Göz Hastalıkları, Nöroloji veya Ruh Sağlığı ve

Hastalıkları uzman hekimlerinin yer aldığı sağlık kurullarınca düzenlenen raporlar şeklinde tanımlandığı, yine aynı Yönergenin 34’üncü maddesinde, İlaç Kullanım Raporları ile Durum Bildirir Sağlık Kurulu

Raporlarının farklı formatlarda düzenleneceğinin açık bir biçimde ifade edildiği ve Yönerge eklerinde her iki rapora ilişkin format örneklerine ayrı ayrı yer verildiği, başvuran tarafından ibraz edilen raporun ise yukarıda yer verilen Esasların ilgili madde hükmünde öngörülen şartları taşımadığı gibi, yine yukarıda sözü edilen Yönergenin ilgili hükümlerinde yer alan şartlara da haiz olmadığı ve bu Yönerge ekinde yer alan durum bildirir sağlık kurulu raporu formatı ile de örtüşmediği, bir başka ifade ile başvuran tarafından ibraz edilen raporun sadece İlaç Kullanım ve Hasta Katılım Payından Muaf Raporu olduğu tespit edildiğinden, ilgili idarece tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.

14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, başvuranca ibraz edilen raporun ilgili mevzuat hükümlerinde öngörülen şartları taşımadığı tespit edildiğinden, ilgili idarenin başvuranın yer değiştirme talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Sadettin KALKAN

Kamu Başdenetçisi V.