ÖZET: Bu Sayıştay kararında, Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından rayiç bedellerin üzerinde fiyatlarla tıbbi cihaz alımı yapılması nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir. Sorumlu, temyiz dilekçesinde, alınan malzemelerin rayiç bedelinin belirlenmesinin zorluğuna ve ilgili mevzuatta bu konuda yeterli kriterlerin bulunmadığına dikkat çekmiştir. Ayrıca, alımları gerçekleştiren personelin, alım sürecinde yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadığını, bu nedenle kamu zararı oluşturacak bir durumun olmadığını savunmuştur. Denetçi görüşünde, bu alımlarda piyasa fiyat araştırması yapılmadığı ve alınan tekliflerin incelenmediği belirtilmiş, ancak sorumlu memurun amirinin talimatlarına uymak zorunda olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Sayıştay, tazmin hükmünü bozarak dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermiştir. Bu karar, kamu idarelerinde alım süreçlerinin yürütülmesinde dikkat edilmesi gereken hususları ve sorumlulukları vurgulamaktadır.

Kamu İdaresi Türü Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı 2014
Dairesi 2
Karar No 41424
İlam No 43431
Tutanak Tarihi 11.10.2017
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KONU: Rayiç bedellerin üzerinde fiyatlarla mal ve malzeme alınması.

3-182 sayılı ilamın 34 üncü maddesi ile; Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesine rayiç bedellerin üzerinde fiyatlarla tıbbi cihaz alınması nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle;

• 231 Belge numaralı alımla ilgili kamu zararı oluşturulduğu kararının verildiğini, Denetçi görüşü B. Kısmında da belirtildiği üzere Selçuk Üniversitesinin yüksek fiyatla alım yapmasına rağmen kurumun aldığı fiyatların kamu zararı oluşturduğunda ısrar edildiğini, oysaki alınan malzemelerin rayiç bedeli, MKYS kullanamadıkları için buradan yapılamadığını, TİBUBB’un ise (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası) firmaların üretmiş ya da ithal ettikleri malzemelerin barkod numaralarının kayıtlı olduğu bir sistem olduğunu,

Bu sistemde girilen barkod numarasından çıkan fiyatların rayiç bedel oluşturduğuna dair mevzuatta bir kriter belirlenmediği için ve bu sistem de bilgi bulunamaması durumunda sorgulama yapıldığında aradığınız kriterlere uygun ihale sonuç kaydı bulunamadı bilgisi ekrana geldiğini (bu durumda rayiç bedelin bu sistemden belirlenmesinin çok zor olduğunu ve mevzuatta bu şekilde fiyat sorgulama yapılması konusunda karar bulunmadığını), konunun uzman bilirkişiler tarafından mevzuatta var olan duruma göre değerlendirilmesi gerektiğini,

231 numaralı alım dosyasının ekte sunulduğunu,

• 231 belge numaralı alımla ilgili yapılan yargılamada Denetçi görüşü B: kısmında Denetçilerin kurumu ilk denetlemeye geldiklerinde tarafına sormuş olduğu sorular neticesinde sözlü olarak verdiği bilgilendirmede; bu alımlarda teklifleri nasıl, nereden ve ne şekilde alıyorsunuz sorularına cevap olarak görev yerinin Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi olduğunu ancak Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünden yapılan alımlarda kurum amirlerinin ilgili alımlarda yazılı görevlendirme ile personelleri (komisyonda kim görevlendiriliyorsa) Sağlık Uygulama Araştırma Merkezinden, bütçe ve ödemesini ise Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünden olmak üzere görevlendirme yaptığını,

Ayrıca ilgili alımda görev yeri ve kadrosu Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde olduğu halde Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde adlarına görevlendirme yapıldığını,

Bu durum dolayısıyla Döner Sermaye Saymanlığında gidip çalışmasına izin verilmediği için kendi birimindeki işleri de yürüttüğünden dolayı yetkili ve sorumlu üst amirlerin kendisini ve komisyondaki diğer arkadaşları bu şekilde görevlendirdiğini,

Dolayısıyla Sağlık Uygulama Merkezinde görevli olup Döner Sermayede alımı yürütülen işlemlerin tam manasıyla yürütebilmesi zor bir iş olduğundan bu konuda söylediklerini yazılı olarak verebilir misin diyen denetçilerin direktifinde yazılı olarak verdiğini,

Ayrıca … 2013 yılı Temmuz ayının son haftasında göreve başladığını, aday memur olduğu için (Aday memurluğunun 2014 yılı 10. ayında kaldırıldığını) iş ve işlemleri yeni yeni öğrendiğini,

Bu süreçte aday memurların görmek zorunda olduğu Devlet Memurları Kanunu, Kamu İhale Kanunu gibi dersleri henüz daha almamış olduğunu bu yüzden satın alma işlemlerinin çok dikkat ve bilgi gerektiren işler olduğunu idareye yazılı olarak bildirdiğini,

• Sonuç itibariyle Denetçi görüşü B: kısmında;

“Söz konusu 3 kalem tıbbi cihaz alımına ilişkin olarak piyasa fiyat araştırması yapmak üzere görevlendirilen … o tarihte aday memur olduğunu, satın alma işlerinin nasıl yürütüldüğünü bilmediğini, bir çok kez idareye, bu görevi yürütecek donanıma sahip olmadığının ve görevden alınma talebini içeren yazılar yazdığını, yaptığı bu alımla ilgili herhangi bir fiyat araştırması yapmadığını, hiçbir yerden teklif almadığını, önüne getirilen belgeleri imzaladığını beyan ettiği, bu beyanını yazılı olarak da verdiği, söz konusu yazıların kanıtlayıcı belgeler arasında olduğu,”

denildiğini,

Ancak görevlendirme suç teşkil etmediğinden amirin dediğini yapmak zorunda olan bir memur olarak Döner Sermayeye yazılı belge ile sadece o alımın yapılması için görevlendirme yapıldığından ve sürekli gidip gelebilme imkanı olmadığından (Döner Sermeye Saymanlığında sürekli ya da geçici olarak görevlendirilmediğini) alınan teklifleri inceleyerek, değerlendirerek komisyonda 3 kişi olarak görevlendirilmeleri neticesinde diğer komisyon üyeleri ile bilgi alışverişinde bulunarak imzaladığını, (söylediklerinin denetçiler tarafından bu şekilde anlaşılacağına ihtimal vermedim, sadece işleyişi anlatmaya çalıştığını),

Tüm alımlarda görevi ve kurumu düşünerek hastaların mağdur olmaması için özveri ile çalıştıklarını, Denetçi görüşünde bu hususun kamu zararı oluşturduğu şeklinde yorumlandığını,

MKYS şifresinin aynı komisyonda bulunan iş arkadaşı … adına 2013 yılında istendiğini ama Sağlık Bakanlığı sistemi olduğundan şifre verilmediğini,

Başka bir şekilde rayiç bedel öğrenilecek yetkili kurum ve kuruluş olmadığından incelenen teklifler çıkartılarak yaklaşık maliyet oluşturulup uygun firmanın yaklaşık maliyetle gösterildiğini,

… İl Sağlık Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunarak Kurum personeli için MKYS şifresi istendiğini, aynı yazı ilgi tutularak 19.08.2016 tarihinde tekrar aynı kuruma gönderildiğini ve cevap yazısında “MKYS şifresi Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde geçerli bir uygulamadır” olumsuz cevabının verildiğini (EK :3),

Yaklaşık Maliyet Komisyonu üyesi olarak tüm hususları yetki görev ve sorumlulukları çerçevesinde yerine getirdiğini (EK:4),

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirtildiği üzere bütçelerden harcama yapılabilmesinin, harcama yetkilisinin talimat vermesiyle mümkün olduğunu, bunun Kanunun 32 nci maddesinde belirtildiğini (EK:5) ifade ederek yapılan açıklamalar çerçevesinde sorumluluğunun ve tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Belirtilen durumlar karşısında adı geçenin temyiz talebinin kabulü ile iddiaların araştırılması maksadıyla Dairesine Tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmaktadır.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

iş bu tutanağın 1 inci maddesinde belirtilen gerekçelerle 182 sayılı ilamın 34 üncü maddesi ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün Bozularak dosyanın ilgili Daireye Gönderilmesine, oy çokluğu ile,

( Farklı gerekçe

Üyeler … ve … farklı gerekçeleri iş bu tutanağın 1 inci maddesinde belirtildiği gibidir.

Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve 3.Daire Başkanı … ile Üyeler …, … ve … karşı oy gerekçeleri iş bu tutanağın 1 inci maddesinde belirtildiği gibidir.)