|
ÖZET: Başvuran, babasının Parkinson hastalığı nedeniyle sağlık durumu sebebiyle Mersin İlçe Nüfus Müdürlüğü’ne tayin talebinde bulunmuş, ancak Burdur Valiliği, personel ihtiyacı gerekçesiyle bu talebi reddetmiştir. Danıştay, başvuranın babasına ait sağlık raporunu değerlendirerek, başvuranın sağlık mazeretine dayalı yer değiştirme talebinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Yönetmelik gereği, başvuranın babasının tedavisinin mevcut görev yerinde mümkün olmadığı veya sağlık durumunun tehlikeye düşeceği hususunun belgelendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Danıştay, başvuranın sunduğu sağlık raporunun ilgili mevzuata uygun olduğunu ve babasının sağlık durumunun, başvuranın tayin talebinin reddini haklı kılmadığını vurgulamıştır. Bu nedenle, başvuranın sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna karar verilmiştir. Sonuç olarak, Burdur Valiliği’ne başvuranın tayin talebinin kabul edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7024-S.20.11135
BAŞVURU NO : 2019/22802
KARAR TARİHİ : 07/05/2020
TAVSİYE KARARI
BURDUR VALİLİĞİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Tayin talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran (TCKN: ; Burdur 112 Acil Çağrı merkezinde 5 yıldır veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunda çağrı alıcısı olarak görev yaptığını, babasının Parkinson hastası olduğunu ve %73 engelli raporu olduğunu, anne ve babasının yaşlı olduğunu, annesinin kemik erimesi rahatsızlığı olduğunu, ailede bekar evlat sadece kendisinin olduğunu, Mersin İlçe Nüfus Müdürlüğü’ne tayin talebinde bulunduğunu, Mersin
İlçe Nüfus Müdürlüğü dilekçesine olumlu cevap vermesine rağmen Burdur Valiliği yeterli kadro bulunmaması neden göstererek “muvaffakat vermemek suretiyle” tayin talebini reddettiğini, ancak daha önce kendisiyle aynı durumda olan ve babasının sağlık raporuyla tayin talebinde bulunan ve . adlı personellere kadro yetersizliği gösterilmeksizin dilekçelerine olumlu cevap verildiği, babasının hastaneden sağlık kurulu heyet raporu bulunduğunu, raporda “bir başkasının güç ve yardımına ihtiyaç duyar” ibaresinin yer aldığını ifade ederek tayin talebine olumlu cevap verilmesini talep etmektedir.
1.1. Başvuranın sunduğu belgelerden; Başvuranın babasının adının annesinin adının olduğu, 4 kardeş oldukları, kardeşlerinin ad ve soyadlarının . (Urfa’da ikamet etmekte), olduğu ve kardeşlerinin evli olduğu, 1.2. Başvuranın babasının Mersin Toros Devlet Hastanesi’nden aldığı 22.02.2018 tarihli raporda: ’nın %73 engelli olduğu, Parkinson hastalığı nedeniyle destekle yürüyebildiği, Parkinson hastalığı nedeniyle engel oranının ise %60 olduğu ve “Bir başkasının güç ve desteği olmadan hayatının idame ettiremez” ibaresinin söz konusu raporda yer aldığı, anlaşılmıştır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Burdur Valiliği’nin 27.02.2020 tarih ve sayılı cevabi yazısında; Başvuranın talebinin gerçekleşmesi durumunda kamu hizmetinde aksama olabileceği gerekçesiyle reddedildiği, başvuranın tayin talep ettiği dönemde personel ihtiyacından dolayı 4 personelin İl 112 Acil
Çağrı Merkezinde görevlendirildiği ve halen personel ihtiyacının devam ettiği, anılan birimde kadın personelin çok olması nedeniyle personel sıkıntısı yaşanabildiği (doğum öncesi ve sonrası verilen yasal izinler), 2.1. Başvuranın emsal olarak gösterdiği nin taşınır kayıt yetkilisi, ’nin ise mühendis olarak görev yaptığı, dolayısıyla farklı yetki ve sorumlulukları olup çalıştıkları birimlerin farklı olması nedeniyle bu personele verilen muvafakatların başvurana örnek teşkil edemeyeceği, 2.2. İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nün 14.01.2019 tarih ve sayılı yazısında; Çağrı Merkezlerinin sunmuş olduğu hizmetlerin vatandaşların can ve mal güvenliği açısından büyük önem taşıması nedeniyle “Acil Çağrı Merkezlerinde çalışan personelin Valilik onayı dışında görev yerinin değiştirilmemesi” talimatlarının getirildiği, 2.3. 112 Acil Çağrı Merkezi Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince çağrı merkezlerinde başka idari birimler de bulunduğu, diğer birimlerin teşkilatlanma ihtiyacı göz önünde bulundurulduğunda mevcut kadronun yetersiz olduğu, belirtildiği anlaşılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…”
6. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin,
6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde: “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun
2670 sayılı Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum
içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”
6.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında: “a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, … ifade eder.”
6.3. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13’üncü maddesinde: “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. ”
6.4. “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurumlar bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu
Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tespiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel
Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel
Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz.”
7. 18/01/2020 tarihli ve 31012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İçişleri Bakanlığı
Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Memurun isteği üzerine sağlık, aile birliği, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talepleri ya da hizmetin gereği olarak yapılabilecek yer değiştirmeler ile bölge hizmetinden sayılacak ve sayılmayacak süreler hususlarında ve bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan diğer hallerde; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmelik hükümleri uygulanır”,
8. 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in;
8.1. “Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 nci
Maddesinde; Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.
8.2. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü Maddesinde; Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. (2)(3)(4)
Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.”,
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Burdur 112 Acil Çağrı Merkezinde görev yapmakta olan başvuran, bekar ve kız evladı olarak parkinson hastası olan babasının bakımını üstlenmek adına babasının ikamet ettiği
Mersin İli Nüfus Müdürlüğü emrine atanmayı talep etmektedir.
11. 657 sayılı Kanunun 72’nci maddesinde yer değiştirme suretiyle atanma müessesi düzenlenmekte, bu kapsamda söz konusu madde hükmünün dayanağını oluşturduğu Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte de yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76’ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanması olarak tanımlanmaktadır. Anılan Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği belirtilmektedir.
12. Somut olayda, başvuranın babasının sağlık durumu sebebi ile yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmelik’in 13’üncü maddesi uyarınca babasının hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekmektedir. Başvuranın babasına ait ve ilgili mevzuatta öngörülen niteliklere haiz 12/02/2018 tarihli no’lu Mersin Toros Devlet
Hastanesi tarafından düzenlenen raporda %73 engelli olduğu ve raporda “Bir başkasının güç ve desteği olmadan hayatının idame ettiremez” ibaresi yer aldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu yönüyle başvuran, mevzuatta sağlık durumu nedeniyle atanmaya ilişkin öngörülen şartı sağlamaktadır. Ancak başvuranın tayin için muvafakkat talebinin, çalıştığı birimin personel ihtiyacı gerekçe gösterilerek reddedilmiştir.
12.1 Diğer taraftan; başvuranın babasına parkinson teşhisi konduğu, parkinson hastalığının
kesin bir tedavisinin olmadığı, düzenli bir takip ile sadece seyri yavaşlatılabilen bir yapıya sahip olduğu, dolayısıyla her geçen gün daha da ilerlediği, nitekim başvuranın babasının engel oranının 2018 yılında %73 olduğu, diğer taraftan annesinin kemik erimesi rahatsızlığı bulunduğu ve başvuranın babası ile aynı ilde ikamet eden kardeşlerinin evli olduğu, dolayısıyla başvuranın anne ve babasının başvuranın yardımına ihtiyacı olduğu ve başvuranın anne babasının yanında olmamasının ailesinin sağlık durumunu tehlikeye sokacağı,
12.2. Babasının sağlık durumu gerekçe gösterilerek ailenin bulunduğu ilde bulunan bir kamu kurumuna tayin talebinin İdare tarafından reddedilmesine binaen açılan davada Danıştay 2.
Dairesi E K: 0 sayısı ile verdiği kararda; “İlgili mevzuat hükümleri ve ailenin sağlığı” dikkate alınarak mezkur İdari işlemin iptaline hükmettiği,
anlaşılmıştır.
13. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuranın “Mersin Akdeniz İlçe Nüfus Müdürlüğü’ne tayini için muvafakat verilmesi” hususunda BURDUR VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve BURDUR VALİLİĞİ tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, BURDUR VALİLİĞİ bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi