|
ÖZET: Başvuran, sağlık mazereti nedeniyle Harran Üniversitesine naklen atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, ilgili idare tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın mevcut kadroda yeterli sayıda personel bulunduğu ve nakil kadrolarının teknik personel alımı için rezerve edildiği belirtilerek talep reddedilmiştir. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik gereği, sağlık mazereti ile yer değiştirme talebinin, görev yerinde tedavi imkânının bulunmadığını belgelendirmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitelerin, Anayasa gereği bağımsız kamu tüzel kişilikleri olması nedeniyle, bir üniversitedeki memurun başka bir üniversiteye atanma talebi, kurumlar arası yer değiştirme olarak değerlendirilmelidir. Bu bağlamda, başvuranın talebi, 657 sayılı Kanunun 72. maddesi çerçevesinde değil, 74. madde kapsamında incelenmelidir. Dolayısıyla, başvuranın nakil talebinin reddi, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullandığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/68627-S.20.74630
BAŞVURU NO : 2020/11186
KARAR TARİHİ : 12/08/2020
RET KARARI
HARRAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Naklen atanma talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 29/04/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 16.07.2013 tarihinden bu yana Ağrı İbrahim
Çeçen Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde kadrosunda çalıştığını, 2017 yılında baş ağrısı ve görme kaybı nedeniyle Ağrı Devlet Hastanesi Nöroloji kliniğine başvuru yaptığını, herhangi bir tanı koyamadıkları için Van Bölge Eğitim Araştırma Hastanesine sevk edildiğini, 2017 yılında Van Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniği tarafından MS(Multıple Skleroz) tanısı koyulduğunu, düzenli bir şekilde kontrol ve tedavi amaçlı Van’a gidip gelmek zorunda olduğunu, (halihazırda COPAXONE 40 mg kullanıma hazır dolu enjeksiyon, kas gevşetici SIRDALUD ilacı, kas gevşetici ve ağrı kesici SULİDİN jel, uyku sorunu için antidepresan olan REDEPRA ilacı kullandığını) tedavisinin 3. Basamak
Eğitim Araştırma Hastanelerinde yapılması gerektiğine dair heyet raporu, ilaç kullanımına ilişkin raporu ve askerlikten muaf olduğuna dair raporlarının bulunduğunu, MS(Multıple
Skleroz) ile ilgili herhangi bir panik atak geçirmesi halinde yalnız kalmaması gerektiğinden ailesinin yaşadığı Şanlıurfa’da bulunmasının kendisi için zorunlu olduğunu, Harran
Üniversitesi Tıp Fakültesinde tedavi ve kontrollerine de devam edebileceğini, Harran
Üniversitesi tarafından yazılan 90966674-903.07.02-09.09.2019 tarih ve sayılı geçici görevlendirilme yazısının, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Rektörlüğünün 53108037-
903.07.02 -09.10.2019 tarih ve sayılı yazısı ile personel eksikliği gerekçe gösterilerek
reddedildiğini, ancak Kamu Denetçiliği Kurumunun dostane girişimleri sayesinde Ağrı İbrahim
Çeçen Üniversitesi Rektörlüğü tarafından kendisine sözlü olarak muvafakat yazısı getirdiği takdirde nakil için kendisine izin verileceğinin iletildiğini, Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 21 Şubat 2020 tarihinde (5 kişi) ve
24 Mart 2020 tarihinde (8 kişi) olarak açıklanan 2020 yılında açıktan ve nakil suretiyle
yapılabilecek ilave atama sayılarına dair Cumhurbaşkanı Kararı açıklamasına istinaden Harran
Üniversitesinin toplam 13 tane açıktan ve nakil sureti ile atama yapabileceği kadrosu bulunduğunu, Harran Üniversitesi ile 2 defa görüşüp ağlık sorunlarını dile getirmesine rağmen yardımcı olunmadığını, talebini yazılı olarak Harran Üniversitesine 24 Şubat 2020 tarihi ve kayıt numaralı dilekçe ile de ilettiğini ancak olumlu ya da olumsuz cevap verilmediğini iddia ederek, Harran Üniversitesinin nakil kadrolarından birini tarafına verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden
Harran Üniversitesi Rektörlüğü Personel Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 15/5/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın nakil talebinin Üniversitenin teknik alanda çalışacak personele olan ihtiyacından ve açıktan atama sayısının yetersiz oluşundan dolayı uygun görülmediği,
2.2. 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11 inci maddesi uyarınca, anılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kamu idare, kurum ve kuruluşlarının 2020 yılı için memur kadroları 20/02/2020 tarihli ve 2020/60 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararının Eki Karar ile 5 Adet ve 24/03/2020 tarihli ve 2020/104 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararının Eki Karar ile de 8 adet olmak üzere toplamda 13 adet açıktan veya nakil suretiyle Üniversiteye atama izni verildiği, Üniversitenin teknik alanda personele ihtiyacı olması nedeniyle bu kadroların bir kısmını KPSS ile Mühendis ve Tekniker unvanlarındaki personel eksikliğinin giderilmesi için Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının kamu euygulama kısmından gerekli olan girişlerin yapıldığı ve KPSS talebi olarak girilerek söz konusu kadroların rezerve edildiği, Rektörlüğün kalan kadroları da yine naklen geçişlerde teknik personel alımında kullanmayı planladığı,
2.3. Üniversitenin kadro durumu ve ihtiyaçları göz önüne alındığında kadrosunda yeterli sayıda personeli bulunduğundan ve o unvanda görev yapan personele ihtiyaç bulunmadığından ilgilinin naklen atamasının yapılamadığı, ancak ilgilinin sağlık sorunlarına istinaden geçici olarak Üniversitede görevlendirilmesi uygun görülerek gerekli yazışmaların yapıldığı ancak kadrosunun olduğu Kurum tarafından uygun görülmediği,
2.4. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış her hangi bir dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği” başlıklı 123’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.”
3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “…
kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun,
5.1.“ Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “… d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
5.2. “Atamalar” başlıklı 52 nci maddesinde;
“f. Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerde görevli memur ve diğer görevliler, üst kuruluşlarda genel sekreterlerin, üniversitelerde rektörlerin istek ve önerisi üzerine diğer kamu kuruluşlarına veya Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından yükseköğretim üst kuruluşları veya yükseköğretim kurumları arasında atanabilirler.”
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde, “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür …”
7. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin,
7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun
2670 sayılı Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum
içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”,
7.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “ a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, … ifade eder.”
7.3. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde, “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini … alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. ”
8. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun, 12 nci maddesinde, “… Özel bütçe, bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenen ve bu
Kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir.
…”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi bünyesinde bilgisayar işletmeni kadrosunda çalışmakta olan başvuran sağlık mazereti sebebiyle Harran Üniversitesine naklen atanmayı talep etmektedir.
11. İlgili idarece temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, Üniversitenin kadro durumu ve ihtiyaçları kapsamında Bilgisayar İşletmeni kadrosunda yeterli sayıda personeli bulunduğu ve o unvanda görev yapan personele ihtiyaç bulunmadığı, Üniversiteye verilen 13 adet açıktan veya nakil suretiyle atama kadrosunun bir kısmının Üniversitenin teknik alanda personele ihtiyacı olması nedeniyle KPSS ile Mühendis ve Tekniker unvanlarındaki personel eksikliğinin giderilmesi için Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının kamu e-uygulama kısmından gerekli olan girişleri yapılarak rezerve edildiği, kalan kadroların da yine naklen geçişlerde teknik personel alımında kullanılmasının planlandığı gerekçeleriyle başvuranın naklen atanma talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.
12. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, 13 üncü maddesinde, memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendi hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığının veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği öngörülmektedir. Ancak söz konusu Yönetmeliğin
“Amaç” başlıklı 1 inci maddesi ve “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi birlikte değerlendirildiğinde, 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ve buna dayanılarak çıkarılan söz konusu Yönetmeliğin zorunlu yer değiştirmeye tabi Devlet memurlarının aynı kurum içinde yer değişikliği suretiyle atanmalarını düzenlediği görülmektedir.
13. Üniversiteler ise, Anayasanın 130 uncu maddesi uyarınca kanunla kurulan kamu tüzelkişiliğine sahip olan ve 5018 sayılı Kanununun 12 nci maddesinde tanımlanan özel bütçeli idarelerdendir. Bu açıdan, her bir üniversite, birbirinden bağımsız bir niteliğe haiz olup, genellikle taşra teşkilatı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bir üniversite kadrosunda yer alan devlet memurunun, başka bir üniversiteye ya da başkaca bir kamu kurumuna atanma talebi, kurum içi yer değiştirme niteliğinde olmayıp kurumlar arası yer değiştirme niteliğindedir.
14. Somut olayda başvuranın sağlık mazereti sebebiyle Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinden
Harran Üniversitesine naklen atanma talebinin 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesine dayanılarak çıkarılan kurum içerisinde yer değişikliğini düzenleyen Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 13’üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayıp, kurumlar arası naklen atanmanın düzenlendiği 657 sayılı
Kanununun 74 üncü maddesi kapsamında incelenmesi gerekmektedir.
15. 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi incelendiğinde, kurumlar arası nakil talep eden memurun talebi tek başına yeterli bulunmadığı, kurumların muvafakatinin arandığı, diğer bir ifadeyle ilgilinin geçiş yapılacak kuruma başvurarak kabul almasının ve bu kabul işleminin ardından ayrılacağı kurumdan muvafakat almasının gerektiği görülmektedir.
16. Bir idarenin gerçekleştirdiği iş ve işlemlerde, bağlı yetkinin söz konusu olmadığı durumlarda, takdir yetkisinin bulunduğu kabul edilmektedir. Söz konusu maddenin uygulanması hususunda da idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır. Şüphesiz, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir.
İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır. Bu kapsamda, başvuranın talebinin Harran Üniversitesi Rektörlüğü tarafından kadrosunda çalışan personele ihtiyaç bulunmadığı, açıktan veya naklen atama izni verilen 13 adet kadronun bir kısmının teknik personel alımı için rezerve edildiği, kalan kısmının ise yine teknik personel alımında kullanılmasının planlandığı gerekçesiyle reddedildiği dikkate alındığında, ilgili idarenin kendisine tanınan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınmak suretiyle kullandığı değerlendirilmektedir.
17. Nitekim, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucunda vermiş olduğu 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı kararında, “…bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” değerlendirmesinde bulunmuştur.
18. Ayrıca, Danıştay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre, idarelerin boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduklarından, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile dahi zorlanamamakta, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetimi hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı bulunmakta, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilememekte ve yerindelik denetimi yapılamamakta, yargısal denetimde işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, idarenin işlemi haklı kılacak hukuken kabul edilebilir bir neden gösteremediği gerekçesine dayanılarak iptal kararı verilememektedir. (Bakınız, Danıştay 5 inci Dairesinin 27/02/2006 tarihli ve E:2004/5066, K:2006/751 sayılı kararı)
19. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları birlikte göz önünde bulundurularak, 657 sayılı Kanunun 74’üncü maddesi uyarınca ilgili idareye tanınmış takdir yetkisinin ilgili idarece kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olarak kullanıldığı anlaşıldığından ilgili idare tarafından tesis edilen başvuranın naklen atanma talebinin reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve HARRAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi