|
ÖZET: Başvuran, Milli Savunma Bakanlığına geç ulaştırılan sağlık raporu nedeniyle muvazzaf subaylık adaylığının sonlandırıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık, sağlık raporunun zamanında iletilmemesi nedeniyle oluşan hak kaybı üzerinedir. Başvuranın, gerekli seçim aşamalarını tamamladığı ve sağlık raporunun hastane tarafından geciktirilerek Bakanlığa ulaştırılmadığı tespit edilmiştir.
İlgili mevzuat gereği, sağlık raporunun zamanında iletilmemesi durumunda adaylık işlemlerinin sonlandırılacağı belirtilmiştir. Siirt Devlet Hastanesi tarafından raporun geç gönderilmesi, hizmet kusuru olarak değerlendirilmiştir. Ancak, Milli Savunma Bakanlığı, sağlık raporunun zamanında ulaşması durumunda bile başvuranın güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığını ve bu nedenle adaylık işlemlerinin sonlandırılacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın mağduriyet talebi reddedilmiş, benzer durumların yaşanmaması için Sağlık Bakanlığına tedbir alınması önerilmiştir. Bu karar, başvuranın güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığı için hukuka uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 9136-9136 |sayi|95802452-101.07.06-E.95802452-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/1041 2018/ 1041
KARAR TARİHİ : 29/05/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Siirt Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü,Sağlık
Bakanlığı,Milli Savunma Bakanlığı (Re”sen) .
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, muvazzaf subay alımına dair sağlık raporunun Bakanlığa geç intikali nedeniyle oluşan mağduriyetinin giderilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 02/02/2018 2.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Milli Savunma Bakanlığı 2017 yılı Dış Kaynaktan Muvazzaf Subay Alımı için
başvuruda bulunduğu, eleme aşamalarını başarı ile geçtikten sonra Siirt Devlet Hastanesine sağlık kurulu raporu için sevk edildiği, hastane tarafından Milli Savunma Bakanlığına ulaştırılması gereken rapor süresi içerisinde intikal ettirilmediğinden adaylığının sonlandırıldığından bahisle, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusuna ilişkin; Milli Savunma Bakanlığından 23/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı ile
25/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazılar ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup Milli
Savunma Bakanlığının konuya ilişkin 12/ 04/ 2018 ve 27/ 04/ 2018 tarihli yazılarında özetle; muvazzaf subay adaylarının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak sevk edildikleri yetkili hastaneden muvazzaf subay olur kararlı sağlık raporu almaları gerektiği, sağlık raporlarının Bakanlıklarına
1 / 620/ 12/ 2017 tarihine kadar ulaşmasının gerektiği, sağlık raporu ulaşmayan adaylar için Bakanlık
genel ağ adresinden adaylara duyuru yapıldığı, adayların sağlık raporu ulaştırılması hususunda bir yükümlülüklerinin bulunmadığı ve bu görevin hastanelere ait olduğu, başvuranın sağlık raporu zamanında ulaşsa dahi güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından Fakülte ve Yüksek Okullar
Askeri Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri İle Fakülte ve Yüksek Okullardan Yetişen Subaylara
Ait Yönetmelik uyarınca adaylık işlemleri sonlandırılarak sınıflandırmasının yapılamayacağı açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu
Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 27/ 07/ 1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun “Fakülte veya
yüksek okul mezunlarının muvazzaf subay nasbedilmesi” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında “En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşullarını taşımak, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler . Doğrudan Özel Kuvvetler
Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları
Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir .”,
6) 09/ 05/ 1977 tarihli ve 15932 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Fakülte ve Yüksek Okullar
Askeri Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri İle Fakülte ve Yüksek Okullardan Yetişen
Subaylara Ait Yönetmeliğinin 25’inci maddesinde “ En az 4 yıl süreli fakülte ve yüksek okulları kendi nam ve hesabına bitirenler ile bu öğrenimlerini müteakip lisansüstü öğrenim yapmış olanlardan muvazzaf subay olmak için müracaat edenler hakkında aşağıdaki nitelikler aranır .
a. Sosyal durum, ahlâk ve karakterle ilgili şartlar : …
( 4) (Değişik : RG- 11/ 09/ 1986- 19218) Yapılacak güvenlik soruşturmasından olumlu sonuç almak, …”,
7) 11/ 11/ 2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin
“Sağlık kurulu muayenesinin yapılacağı yerler” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrasında
“Öğrenci ve adaylarının sağlık muayeneleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır .”,
8) Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esasların “Genel Hükümler” başlıklı 5.1.3.3.1’inci
2 / 6maddesinin (c) fıkrasında “…Hastane baştabiplikleri tarafından, sağlık kurulu raporunun
düzenlendiği tarihi takip eden en geç bir ay içinde ilgili makamlara gönderilir . …”,
9) Türk Silahlı Kuvvetleri Dış Kaynaktan Muvazzaf Subay Alımı 2017 Yılı Başvuru
Kılavuzunun;
9.1) “2. BAŞVURU b. Adaylarda Aranacak Nitelikler Nelerdir? ( 1) Genel Başvuru Şartları : ”
başlığında “(a) Muvazzaf subay adayları için 926 sayılı TSK Personel Kanunu 14’üncü maddesi ile
Fakülte ve Yüksek Okullar Askerî Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri ile Fakülte ve Yüksek
Okullardan Yetişen Subaylara ait Yönetmelik 25/a ve 25/b maddelerinde düzenlenmiş olan nitelikleri taşımak . Bunlar : …(V) Yapılacak arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasından olumlu sonuç almak,…”,
9.2) “2. BAŞVURU b. Adaylarda Aranacak Nitelikler Nelerdir? ( 4) Sağlık ile İlgili Şartlar : ”
başlığında “(a) Fiziki Yeterlilik Testi ve Mülakat Sınavlarında başarılı olan adaylar, 11 Kasım 2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde” belirtilen, Sağlık
Bakanlığınca belirlenmiş olan Engelli Sağlık Kurulu Raporu Vermeye Yetkili Sağlık Kuruluşlarından yaptıkları Kuvvet ve sınıf tercihlerine istinaden “Muvazzaf Subay Olur”, “Komando Olur”, “Paraşütle Atlar”, “SAT/SAS/ 1’inci Sınıf Dalgıç Olur” “ kararlı sağlık raporunu almak üzere hastaneye sevk edilecektir . … (c) Sağlık raporu için başvuran adaylar; sevk edildikleri hastanede bulunan sağlık bilgi sonuçlarının sınav merkezince görülebileceğini kabul etmiş sayılırlar . İstenen raporu alamayan adaylar seçim aşamalarından elenmiş sayılacaktır .”,
9.3) “3. ADAYLARIN TABİ TUTULACAKLARI SEÇİM AŞAMALARI NELERDİR? a.
Seçim Aşaması Faaliyetleri Nelerdir?” başlığında
“( 1) Kayıt Kabul, (2) Fiziki Kontrol, (3) Fiziki Yeterlilik Testi (Spor), (4) Kişilik Değerlendirme Testi, (5) Mülakat, (6) Genel Sağlık Muayenesi, (7) Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması .”,
9.4) “3. ADAYLARIN TABİ TUTULACAKLARI SEÇİM AŞAMALARI NELERDİR? ç .
İkinci Seçim Aşaması Faaliyetleri ile İlgili Açıklamalar : ” başlığında “… (e) Sağlık Muayenesi :
Seçim aşamalarında başarılı olan adaylar, başvuruda bulundukları statüye ilişkin sağlık kurulu raporunu almak amacıyla, yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilmektedir .
(f) Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması : …
(III) Arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucunda şüpheli ya da sakıncalı halleri bulunan adaylar kabul edilmeyecektir .
(IV) Adaylar kabul edilmiş, öğrenime başlamış olsalar dahi arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucunda şüpheli ya da sakıncalı halleri bulunanların ilişiği kesilir . …” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından aday
kaydının yapılmaması hususunda hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
3 / 6V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran, sağlık raporunun Milli Savunma Bakanlığına geç ulaştırılması nedeniyle hak kaybına
uğradığı, hastane tarafından sağlık raporunun zamanında ulaştırılması durumunda muvazzaf subay olarak atamasının yapılacağından bahisle mağduriyetinin giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur (Bkz . Prg . No:1 ) .
12) Başvuranın, Türk Silahlı Kuvvetleri Dış Kaynaktan Muvazzaf Subay Alımı 2017 Yılı Başvuru
Kılavuzunda yer alan seçim aşamaları olan kayıt kabul, fiziki kontrol, fiziki yeterlilik testi (Spor), kişilik değerlendirme testi ve mülakat aşamalarını tamamladığı hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır . Uyuşmazlık konusu; sıradaki seçim aşaması olan genel sağlık muayenesi sonucunun, Siirt Devlet Hastanesince geciktirilerek hak kaybı oluştuğu iddiasında düğümlenmektedir .
13) Seçim aşamaları arasında yer alan ‘genel sağlık muayenesi’ sonrasında oluşturulacak sağlık
raporunun hastane tarafından Milli Savunma Bakanlığına gönderileceği ilgili mevzuat ile Bakanlığın cevabi yazılarından anlaşılmaktadır (Bkz . Prg . No:2 , 7, 8, 9.4) . Hastane tarafından raporun
Bakanlığa gönderilmesinde sehven gecikildiği Siirt Devlet Hastanesi Başhekimliğinin 31/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında da ifade ve kabul edilmiş bulunmaktadır .
14) “ Hizmet kusuru, İdarenin örgüt yapısına yada bizatihi hizmetin sunumuna ilişkin sürecin
işleyişinde meydana gelen, yada var olan nesnel nitelikli bir aksama veya bozukluk nedeniyle, idarece tam olarak sunulması gereken bir hizmetin eksik, yanlış yada kötü verilmesidir .” ( TOPUZ,İbrahim/ÖZKAYA,Kadir;Açıklamalı-İçtihatlı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Mahalli İdareler Derneği, Ankara, 2002, syf .21) . Olayda; sağlık kurulu raporunun, Siirt Devlet Hastanesi tarafından 20/ 12/ 2017 tarihine kadar Milli Savunma Bakanlığına ulaştırılması gerekirken ulaştırılmadığı açıktır . Bu kapsamda, Siirt Devlet Hastanesi tarafından hizmetin geç işletilmesi nedeniyle hizmet kusuruna sebebiyet verildiği değerlendirilmektedir .
15) Siirt Devlet Hastanesinin hizmet kusuru sebebiyle sağlık kurulu raporunun geç gönderildiği
tespiti doğrultusunda, sağlık raporunun zamanında Bakanlığa iletildiğinin kabulü durumunda başvuranın durumunun ne olacağının sorgulanması gerekmektedir . Başvuru Kılavuzunda Genel
Sağlık Muayenesi aşamasından sonra son olarak Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması yapılacağı belirtilmiştir . Kurumumuzca, bu doğrultuda başvuranın kusuru bulunmadığının tespiti ve sağlık raporunun Bakanlıklarına zamanında ulaştığının kabulü durumunda hangi yönde işlem tesis edileceği hususunda bilgi ve belge talep edilmiştir .
16) Milli Savunma Bakanlığının cevabi yazısında; başvuranın sağlık raporunun zamanında
Bakanlıklarına ulaşması durumunda, güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından Fakülte ve
Yüksek Okullar Askeri Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri İle Fakülte ve Yüksek Okullardan
Yetişen Subaylara Ait Yönetmelik uyarınca adaylık işlemleri sonlandırılarak sınıflandırmasının yapılamayacağı belirtilmiştir . Bahsi geçen Yönetmeliğin 25’inci maddesi ile Başvuru Kılavuzunda da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanması gerektiğinin, bu durumun sonradan tespiti halinde de adaylığın sonlandırılacağının açıkça hüküm altına alındığı görülmektedir .
17) Kurumumuzca ayrıca, Başvuru Kılavuzunda yer alan; adayların sevk edildikleri hastanede
bulunan sağlık bilgi sonuçlarının sınav merkezince görülebileceğini kabul etmiş sayılacağı, hükmüne
4 / 6istinaden, Milli Savunma Bakanlığınca sağlık raporunun çevrimiçi olarak görülüp görülemediği
hususu da sorgulanmış, ancak Bakanlık tarafından bu husus yanıtlanmamıştır .
18) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın güvenlik soruşturması
olumsuz sonuçlandığından aday kaydının yapılmaması hususunda hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, genel sağlık muayene sonuçlarının zamanında ilgili birimlere ulaştırılması için Sağlık
Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından hususun değerlendirilmesi, benzer durumların yaşanmaması için Sağlık Bakanlığınca tedbir alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup Siirt Valiliği İl
Sağlık Müdürlüğü Siirt Devlet Hastanesinin , başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “ karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Siirt İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, Hastane tarafından Milli Savunma Bakanlığına ulaştırılması gereken raporun süresinde ulaştırılmaması nedeniyle adaylığının sonlandırıldığından bahisle mağduriyetinin giderilmesi talebinin REDDİNE, Benzer durumların yaşanmaması için tedbir alınması yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Yetkili hastanelerce düzenlenen sağlık raporlarının, MSB tarafından gecikmeksizin değerlendirilebilmesini teminen, günümüz imkânlarından faydalanılarak tedbir alınması yönünde
SAĞLIK BAKANLIĞINA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SAĞLIK BAKANLIĞI ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA , SAĞLIK BAKANLIĞINA, MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve
SİİRT VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
5 / 6Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi