Sağlık sorunları ve ailevi durumlar nedeniyle kadro talebinin reddi ve idarenin takdir yetkisi ile kamu yararını gözetme zorunluluğu değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/5904-S.22.8989

BAŞVURU NO : 2022/4232

KARAR TARİHİ : 29/04/2022

RET KARARI

Adres

BAŞVURUYA KONU İDARE : BAYKAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Naklen atanma talebi

BAŞVURU TARİHİ : 17/03/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran ( ), 2015 yılında Ekps sınavı ile

Sinop Türkeli Belediyesine olarak atandığını, atandığı dönemde 25/05/2006 tarihli yüzde elli (%50) engelli raporu bulunduğunu. 10.08.2017 tarihinde diyalize başladığını, haftada üç gün hemodiyalize girdiğini, diyaliz sonrası sağlık sorunları yaşadığını, 25/09/2017 yılında yüzde doksanüç (%93) engelli raporu verildiğini, sağlık problemlerinden dolayı sıkıntı yaşadığını, zarurî ihtiyaçlarını kendi gideremediğini, ulaşım, çevresel ve sağlık kuruluşlarının yetersiz olmasından dolayı tedavi ve genel sağlık kontrollerini bulunduğu yerde yaptıramadığını, aylık belli periyotlarla hastaneye kontrole gitmesi gerektiğini, Siirt’in Baykan İlçesinde ikamet eden annesinin hasta ve yalnız yaşadığını, annesinin 11/12/2021 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonrası anjiyo olduğunu annesinin yanında bulunmanın her ikisi için de manevî yönden iyi olacağını düşündüğünü, sağlık sorunlarından ve ailevi sıkıntılarından dolayı zorluklar yaşadığını ifade ederek Baykan Belediyesi bünyesinde Fen İşleri Müdürlüğü veya münhal bulunan bir kadroda görev almayı talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kamu Denetçiliği Kurumunun 31/03/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına

istinaden Baykan Belediye Başkanlığının 13/04/2022 tarihli yazısı ve eklerinde özetle;

2.1.) Kurumunuza yapılan başvuruda, başvuruda bulunan ( )’in sağlık ve ailevi nedenlerden dolayı Belediyemize naklen atanmak istediği, konu ile ilgili olarak Başvuranın olması hasebiyle ve Belediyemizde hali hazırda 2 ( iki ) adet İnşaat Mühendisi istihdam edildiğinden başka bir personelin hizmetine ihtiyaç duyulmamaktadır.

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

2.2.)Başvuranın konu ile ilgili olarak idaremize yapmış olduğu başvuruların ve cevabi yazılarımızın bir örneği yazımız ekinde sunulmuştur.

2.3.)5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. Maddesi’nin Üçüncü Fıkrası gereğince Belediyemiz bünyesinde

2 ( iki ) adet inşaat mühendisi istihdam edildiğinden bu kapsamda yeni bir personelin hizmetine ihtiyaç

duyulmamaktır.

2.4.)Belediyemizde başvuranın talebine konu olan kadroda, boş kadro bulunmamaktadır.

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının

3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin

üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

3.2) Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler “Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesinde

“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” hükmünü haizdir.

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin

birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.

5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci

maddesinde “…İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”,

6.) 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme

Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin;

6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2 sayılı

Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”,

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

6.2) “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14 üncü maddesinde (Değişik: 30/6/2014-

2014/6578 K.) “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir…”,

6.3.) “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3’üncü maddesinde, “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır … ”

7.) Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke Ve Standartlarına

Dair Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz. Ayrıca

Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 ve Ek-3’de unvan, personel grubu ve sayı itibarıyla alt gruplar için belirlenen memur ve sürekli işçi kadro toplamı aşılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8.) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9.) Başvuran, 2015 yılında Ekps sınavı ile Sinop Türkeli Belediyesine olarak atandığını, 25/09/2017 yılında yüzde doksanüç (%93) engelli raporu verildiğini, sağlık problemlerinden dolayı sıkıntı yaşadığını, zarurî ihtiyaçlarını kendi gideremediğini, ulaşım, çevresel ve sağlık kuruluşlarının yetersiz olmasından dolayı tedavi ve genel sağlık kontrollerini bulunduğu yerde yaptıramadığını, aylık belli periyotlarla hastaneye kontrole gitmesi gerektiğini, Siirt’in Baykan İlçesinde ikamet eden annesinin hasta ve yalnız yaşadığını, annesinin 11/12/2021 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonrası anjiyo olduğunu annesinin yanında bulunmanın her ikisi için de manevî yönden iyi olacağını düşündüğünü, Sağlık sorunlarından ve ailevi sıkıntılarından dolayı zorluklar yaşadığını ifade ederek Baykan Belediyesi bünyesinde Fen İşleri

Müdürlüğü veya münhal bulunan bir kadroda görev almayı talep etmektedir

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

10.) Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.

11.) Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın Baykan Belediyesi bünyesinde Fen İşleri

Müdürlüğü atanmayı talep ettiği ancak talebinin reddedildiği; Baykan Başkanlığı tarafından

Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerde, Başvuranın olması hasebiyle ve hali hazırda 2 (iki) adet İnşaat Mühendisi istihdam edildiğinden başka bir personelin hizmetine ihtiyaç duyulmadığı ve ayrıca başvuranın talebine konu olan kadroda, boş kadro bulunmadığı belirtilmiştir.

12.) Belediyelerin atama yapılacak kadro sayılarının Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare

Birlikleri Norm Kadro İlke Ve Standartlarına Dair Yönetmelik ile belirlendiği ve söz konusu kadroların kullanılmasında, ihtiyaç duyulan nitelik, unvan ve sayıda personel istihdamının sağlanmasının bir gereklilik olduğundan ve ayrıca Belediyede hizmetlerin yürütülmesinde mevcut personel yeterli bulunduğunda naklen atanma taleplerine idarenin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kadro imkanları ve hizmet gerekleri çerçevesinde hareket etmesi beklendiğinden; somut olayda başvuranı naklen atamamasında idarenin hukuka aykırı işlemi tespit edilememiştir.

13.) Başvuran Siirt’in Baykan İlçesinde ikamet eden annesinin hasta ve yalnız yaşadığını, annesinin 11/12/2021 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonrası anjiyo olduğunu annesinin yanında bulunmanın manevî yönden iyi olacağını ifade etmiş olsa da başvuran annesine bakmakla yükümlü olduğuna, annesinin kendisinin yanında yaşamasına ilişkin engeller ve ayrıca kendisinin sağlık problemlerine ilişkin Türkeli ilçesinde tedavi hizmetlerine erişim sorununa dair naklen atanmasına sebep unsuru teşkil edecek belge sunmadığından; bu konularda değerlendirme yapılamamıştır.

14.) Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Baykan Belediyesi bünyesinde durumuna uygun bir kadroya atanma talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15.) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

16.) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Siirt İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

KARARIN BAŞVURANA VE BAYKAN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr